Anyi na-ewuli n’elu amụma ikpeazụ nke Aịzaya nke malitere n’isi nke iri anọ, ebe a kọwara oge ichere nke e bidoro site n’ịkụda mmụọ nke Julaị 18, 2020. Anyị na-eme ka ọnwụ ndị àmà abụọ nke Mkpughe kwekọọ na ndị nwụrụ anwụ nọ n’ndagwurugwu ọkpụkpụ akọrọ nwụrụ anwụ nke Ezikiel n’isi nke iri atọ na asaa. Anyị na-achọ, site n’imeghachi okwu ugboro ugboro, iguzobe usoro ihe omume ahụ kpọmkwem nke jikọtara na mbilite n’ọnwụ nke ndị ahụ e gburu n’okporo ámá site n’aka anụ ọhịa ahụ nke si n’olulu enweghị ngwụcha rịgoro.
Ka anyị na-eme ka amaokwu amụma ndị a kwekọọ ọnụ, anyị na-emepekwa akụkụ ụfọdụ nke Mkpughe nke a na-amatabeghị ruo ugbu a, n’ihi na ozi a bụ mmeghe nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst nke na-eme kpọmkwem tupu mmechi nke oge nnwale mmadụ. Anyị na-arụ ọrụ a, n’ihi na “oge ahụ adịla nso.” N’ime imeghe eziokwu ndị dị na Mkpughe ndị nọ ugbu a n’usoro mmezu, anyị na-arụzu kpọmkwem ọrụ ahụ e kọwara dịka ọrụ Jọn n’ime Mkpughe. A gwara ya ka o dee ihe ndị ọ hụrụ, bụ́ ihe ndị dị adị n’oge ahụ, ma n’idekọ ihe ndị ahụ Jọn ga na-edekwa n’otu oge ahụ ihe ndị ga-adị.
Dee ihe ndị ahụ i hụrụ, na ihe ndị dị, na ihe ndị ga-eme n’ọdịnihu. Mkpughe 1:19.
Ihe mgbochi ezi uche dị na ya nye Ndị Adventist nke Ụbọchị nke Asaa nwere ike ịbụ nke ukwuu nghọta omenala ha banyere akwụkwọ Mkpughe. Mgbe mmadụ nabatara eziokwu e guzobere, ma o meghị ịhụ na e mere ka eziokwu ahụ e guzobere na-etolite ka oge na-aga, nghọta mbụ ya ziri ezi banyere eziokwu nwere ike ịghọ ọdịnala ma ọ bụ omenala. Eziokwu ahụ nke agbanweela bụrụ ọdịnala nwere ike ịkpata ìsì ahụ e gosiri n’ozi e nyere Laodisia. Eziokwu mbụ ahụ ka bụ eziokwu, ma enweghị ike ịhụ na eziokwu ahụ na-etolite ka oge na-aga na-amụpụta ìsì. Eziokwu ahụ abụghị ihe kpatara ìsì ha; ìsì ahụ bụ naanị mgbaàmà nke ihe kpatara ya. Ihe kpatara ya bụ ntị ndị na-agaghị anụ, anya ndị na-agaghị ahụ, na obi nke na-agaghị atụgharịa n’ime ndị juputara n’ụtọ onwe ha n’ime nkasi obi nke ọdịnala na omenala.
“Kraịst n’ozizi Ya gosipụtara eziokwu ochie ndị Ya onwe Ya bụ Onye guzobere ha, eziokwu ndị O kwuru site n’ọnụ ndị nna ochie na ndị amụma; ma Ugbu a Ọ mere ka ìhè ọhụrụ mụọ n’elu ha. Lee otú ihe ha pụtara siri pụta iche! Site na nkọwa Ya ka e wetara oke iju mmiri nke ìhè na nke ime mmụọ. Ọ kwerekwa nkwa na Mmụọ Nsọ ga-eme ka ndị na-eso ụzọ Ya nweta ìhè, ka okwu Chineke wee na-emeghe mgbe niile nye ha. Ha ga-enwe ike igosi eziokwu ya n’ịma mma ọhụrụ.”
“Site n’oge e kwusịrị nkwa mbụ nke mgbapụta n’Iden, ndụ, agwa, na ọrụ mgbasa-ndu nke Kraịst abụrụla ihe ọmụmụ nke uche mmadụ. Ma uche ọbụla nke Mmụọ Nsọ sirila rụọ ọrụ n’ime ya egosila isiokwu ndị a n’ìhè dị ọhụrụ ma dịkwa ọhụrụ. Eziokwu ndị dị n’ihe mgbapụta nwere ike ịga n’ihu n’imepe na n’ịgbasawanye mgbe niile. Ọ bụ ezie na ha bụ ndị ochie, ha bụ ndị ọhụrụ mgbe niile, na-ekpughe mgbe niile nye onye na-achọ eziokwu ebube ka ukwuu na ike ka ukwuu.”
“N’oge ọbụla, a na-enwe mmepe ọhụrụ nke eziokwu, ozi sitere n’aka Chineke nye ndị mmadụ nke ọgbọ ahụ. Eziokwu ndị ochie niile dị oke mkpa; eziokwu ọhụrụ adịghị onwe ya n’ezoghị ọnụ na nke ochie, kama ọ bụ mkpughe na mmeghe ya. Ọ bụ naanị ka a na-aghọta eziokwu ndị ochie ka anyị pụrụ ịghọta nke ọhụrụ. Mgbe Kraịst chọrọ imeghe ndị na-eso ụzọ Ya eziokwu banyere mbilite n’ọnwụ Ya, Ọ malitere ‘site n’aka Mozis na ndị amụma niile’ ma ‘kọwaara ha n’Akwụkwọ Nsọ niile ihe ndị metụtara Onwe Ya.’ Luk 24:27. Ma ọ bụ ìhè ahụ na-enwu n’ime mmeghe ọhụrụ nke eziokwu na-enye nke ochie ebube. Onye jụrụ ma ọ bụ leghara nke ọhụrụ anya enweghị n’eziokwu nke ochie. N’ebe ọ nọ, ọ na-atụfu ike ndụ ya ma bụrụ naanị ọdịdị na-enweghị ndụ.”
“E nwere ndị na-ekwupụta na ha kweere ma na-akụzi eziokwu nke Agba Ochie, ebe ha na-ajụ Agba Ọhụrụ. Ma n’ịjụ ịnabata nkuzi Kraịst, ha na-egosi na ha ekweghị n’ihe ndị nna ochie na ndị amụma kwuru. ‘A sị na unu kwere Mozis,’ ka Kraịst kwuru, ‘unu ga-ekwerekwa M; n’ihi na o dere banyere M.’ Jọn 5:46. N’ihi ya, e nweghị ezi ike ọ bụla n’ozizi ha ọbụna banyere Agba Ochie.”
“Ọtụtụ ndị na-azọrọ na ha kweere ma na-akụzikwa ozi-ọma nọ n’otu ụdị njehie ahụ. Ha na-ewepụ Akwụkwọ Nsọ nke Agba Ochie n’akụkụ, nke Kraịst kwuru gbasara ha, sị, ‘Ha bụ ndị ahụ na-agba ama banyere M.’ Jọn 5:39. N’ịjụ Agba Ochie, ha n’ezie na-ajụkwa Agba Ọhụrụ; n’ihi na ha abụọ bụ akụkụ nke otu ihe a na-apụghị ikewa ekewa. Ọ dịghị onye ọ bụla pụrụ ịkọwa iwu Chineke nke ọma ma e wezụga ozi-ọma, ma ọ bụ ozi-ọma ma e wezụga iwu. Iwu ahụ bụ ozi-ọma e tinyere n’ahụ, ozi-ọma ahụkwa bụ iwu e kpughere nke ọma. Iwu ahụ bụ mgbọrọgwụ, ozi-ọma ahụ bụ ifuru na-esi ísì ọma na mkpụrụ ọ na-amị.” Christ’s Object Lessons, 127.
Ndị ndị na-ekwu na ha kwere ihe ochie, ma jụ nke ọhụrụ, na-adakwasị Ndị Adventist Ụbọchị nke Asaa ike karịa, ndị na-ekwu na ha kwere Baịbụl n’uju ya niile, ma na-ajụ ihe odide nke Mmụọ nke Amụma. N’Akwụkwọ Mkpughe, Jọn bụ akara nke ndị Chineke n’ụbọchị ikpeazụ, ndị a na-akpagbu n’ihi na ha anabatala ma Baịbụl ma Mmụọ nke Amụma.
Mụ onwe m Jọn, onye bụkwa nwanne unu, na onye so unu n’ahụhụ, na n’alaeze ahụ na ndidi nke Jisọs Kraịst, nọ n’agwaetiti ahụ a na-akpọ Patmos, n’ihi okwu Chineke, na n’ihi àmà Jisọs Kraịst. Mkpughe 1:9.
Ọ bụrụ na mmadụ anabata àmà Jizọs, nke bụ Mmụọ nke Amụma, nke bụkwa ihe odide Ellen White, mgbe ahụ amaokwu gara aga sitere n’ihe odide ya na-akọwa okwu m na-ekwu banyere ya. O dere na “eziokwu nile nke mgbapụta nwere ike ịga n’ihu na mmepe na mgbasawanye na-adịgide adịgide. Ọ bụ ezie na ha bụ ndị ochie, ha na-adị ọhụrụ mgbe niile, na-ekpughe mgbe niile n’ihu onye na-achọ eziokwu otuto ka ukwuu na ike ka ukwuu,” nakwa na n’ime “oge ọ bụla, e nwere mmepe ọhụrụ nke eziokwu, ozi sitere n’aka Chineke nye ndị nke ọgbọ ahụ.”
N’agbanyeghị na nghọta a na-ahụkarị banyere akwụkwọ Mkpughe nke otu Onye Adventist nke Ụbọchị nke Asaa nkịtị pụrụ ijide, bụ eziokwu, akwụkwọ Mkpughe dum bụ àmà banyere ụbọchị ikpeazụ. Anyị ugbu a na-etinye n’ọrụ eziokwu nke a na-ekpughe ugbu a, ma a gaghị amata eziokwu ahụ site n’aka ndị na-adịghị njikere ịnakwere na akụkụokwu niile dị n’akwụkwọ Mkpughe bụ akụkụ nke Mkpughe nke Jisọs Kraịst nke a na-ekpughe n’ụbọchị ikpeazụ.
Nghọta ahụ ndị Adventist ji bụrụ nke ha banyere Mkpughe iri na otu, dị ka mmezu nke Mgbanwe Ọchịchị nke France, ziri ezi, ma Nwanyị White na-akwado echiche ahụ ziri ezi. Ma eziokwu ahụ bụ naanị akụkọ ihe mere eme, nke e dekọrọ iji gosi ụbọchị ikpeazụ. Akwụkwọ Mkpughe nile ka a na-achịkwa site n’ihe omume amụma a.
Anyị na-ewukwasị n’akụkọ ihe mere eme zoro ezo nke égbè-eluigwe asaa ahụ dịka nduzi iji jikọta Ezikiel iri atọ na asaa, Aịzaya iri anọ na Mkpughe iri na otu na ilu Matiu iri abụọ na ise banyere ụmụ agbọghọ iri ahụ. Ahịrị amụma ọzọ nke na-akwado itinye n’ọrụ usoro ihe omume amụma anyị na-atụle ka a hụrụ n’ahịrị nke Kraịst, nke gụnyekwara onyeàmà nke abụọ. Jizọs dị afọ iri atọ mgbe e mere ya baptizim ma ọ ghọrọ Jizọs Kraịst, n’ihi na “Kraịst” n’asụsụ Grik nke Agba Ọhụrụ, maọbụ “Mesaịa” n’asụsụ Hibru nke Agba Ochie, pụtara onye e tere mmanụ.
Okwu ahụ, ka m na-ekwu, unu maara, nke e kwusara n’ala Judia niile, nke malitere site na Galili, mgbe baptizim ahụ gasịrị nke Jọn kwusara; otú Chineke siri tee Jisọs onye Nazaret mmanụ site na Mmụọ Nsọ na ike: onye gara ebe dị iche iche na-eme ezi ihe, na-agwọkwa ndị niile ekwensu na-emegbu; n’ihi na Chineke nọnyere ya. Ọrụ Ndịozi 10:37, 38.
Ruo afọ iri atọ, Jizọs kwadebere ka e tee Ya mmanụ; ma ozugbo e tere Ya mmanụ n’oge baptizim Ya, Ya onwe Ya, dịka Kraịst, gosipụtara ozi Ya ruo ụbọchị amụma atọ na ọkara. E mesịa e gburu Ya, lie Ya n’ili, kpọlitekwa Ya n’ọnwụ, emesịa Ọ rịgoro n’eluigwe. Mmalite nke ozi Ya nke afọ atọ na ọkara bụ baptizim Ya, nke na-anọchi anya ọnwụ na mbilite n’ọnwụ Ya; ma na njedebe nke ụbọchị puku abụọ na narị isii na iri isii nke ozi Ya, a kpọgidere Ya n’obe, emesịa a kpọlitekwa Ya n’ọnwụ—n’ihi na Ọ bụ mmalite na ọgwụgwụ. Ihe omume nke ọnwụ na mbilite n’ọnwụ Ya mụtara agha dị ike, nke ruo afọ atọ na ọkara ọzọ kpọgara ndị Juu ozi ọma, ma emesịa kpọgaara ya ụwa dum.
Ụka Katọlik, nke ahụ bụ onye ahụ na-emegide Kraịst nke amụma Akwụkwọ Nsọ, nọkwara afọ iri atọ n’ịkwadebe, tupu e tee ya mmanụ nke ike. N’afọ 508, e wepụrụ “ihe a na-eme kwa ụbọchị.” Nwanneanyị White na-agwa anyị ozugbo na ndị Millerite nwere nghọta ziri ezi banyere “ihe a na-eme kwa ụbọchị” n’akwụkwọ Daniel, n’agbanyeghị eziokwu ahụ na ụka Seventh-day Adventist nke Laodisia laghachiri n’afọ ndị 1930 n’echiche Setan nke Protestantizim nupụisi banyere “ihe a na-eme kwa ụbọchị.”
“Mgbe ahụ, ahụrụ m, n’ihe metụtara ‘ihe a na-eme kwa ụbọchị’ (Daniel 8:12), na okwu ahụ bụ ‘àjà’ bụ ihe amamihe mmadụ tinyere, na ọ bụghị nke dị n’ime ederede ahụ, nakwa na Onye-nwe-anyị nyere echiche ziri ezi banyere ya nye ndị kpọsara mkpu oge ikpe ahụ.” Early Writings, 74.
“Nke a na-akpọ ‘kwa ụbọchị’” na-anọchi anya ikpere arụsị, ma Rom nke ndị na-ekpere arụsị bụ ike ahụ nke jidere ma gbochie ndị papacy ịrịgo n’ocheeze nke ụwa. Dị ka e buru amụma n’akwụkwọ Daniel, ma emesịa akụkọ ihe mere eme kwadoro ya, ma emesịa ndị mmụọ ozi kpugheere William Miller ya, ma emesịa Ellen White kwadoro ya; n’afọ 508, e wepụrụ mgbochi nke ndị na-ekpere arụsị na-egbochi ịrị elu nke ndị papacy. Dị ka o mere na Kraịst, ruo afọ iri atọ, onye na-emegide Kraịst kwadebere ka e nye ya ike n’afọ 538. Kraịst, na onye na-emegide Kraịst, jiri afọ iri atọ kwadebe ka e nye ha ike. Ozugbo e nyere ndị papacy ike n’afọ 538, ọ kpọsara ozi ọnwụ ya ruo afọ amụma atọ na ọkara, dịka Kraịst kpọsara ozi ndụ Ya ruo afọ atọ na ọkara. Ndị akaebe abụọ nke Mkpughe iri na otu, ndị, n’akụkọ ihe mere eme nke Mgbanwe Ọchịchị France, nọchiri anya Agba Ochie na Agba Ọhụrụ, e nyekwara ha ike ibu amụma ruo ụbọchị amụma atọ na ọkara.
M ga-enye ndịàmà m abụọ ike, ha ga-ebukwa amụma otu puku ụbọchị narị abụọ na iri isii, yikwa ákwà-nkpe. Mkpughe 11:3.
N’afọ 1798, mgbe ụbọchị amụma puku abụọ na narị isii gasịrị, onye ahụ na-emegide Kraịst natara ọnyá ya na-egbu egbu, dịka Kraịst nwụrụ n’obe mgbe ụbọchị puku abụọ na narị isii gasịrị, nakwa dịka ndị àmà abụọ ahụ, ndị na-anọchi anya Okwu Chineke, e gburu n’okporo ámá mgbe ụbọchị puku abụọ na narị isii gasịrị.
N’ụbọchị nke atọ ka akpọlitere Kraịst n’ọnwụ, ma otu n’ime isiokwu ndị bụ isi banyere onye ahụ na-emegide Kraịst n’akwụkwọ Mkpughe bụ ọgwụgwọ nke ọnyá ọnwụ ya, ma ọ bụ mbilite n’ọnwụ ya. Mbilite n’ọnwụ nke Kraịst mere n’ụbọchị nke atọ, ma mbilite n’ọnwụ nke ndị àmà abụọ ahụ mere mgbe ụbọchị atọ na ọkara gasịrị. A na-akpọlite onye ahụ na-emegide Kraịst n’ọnwụ n’ụzọ ihe nnọchianya n’ụbọchị nke atọ, n’ihi na, n’ime ọtụtụ àmà amụma, ụbọchị nke atọ bụ ihe nnọchianya nke iwu ụbọchị Sọnde. N’oge iwu ụbọchị Sọnde, a na-akpọlite anụ ọhịa nke si n’osimiri pụta nke Mkpughe 13 n’ọnwụ, ma akara nke anụ ọhịa ahụ nke si n’osimiri pụta aghọọ ule. Mgbe ahụ, Mba Ndị Dị n’Otu, ndị eze iri nke Mkpughe 17, n’okpuru nduzi nke United States, onye bụ eze kacha elu n’etiti ndị eze iri ahụ, ga-ebuli onye ahụ na-emegide Kraịst elu dị ka isi nke njikọ akụkụ atọ ahụ, dịka ọchịchị papa na-arịgo n’ocheeze nke ụwa.
“Ka anyị na-abịaru nso n’ọgbaghara ikpeazụ ahụ, ọ dị oke mkpa na nkwekọrịta na ịdị n’otu dịrị n’etiti ngwáọrụ nile nke Onyenwe anyị ji arụ ọrụ. Ụwa jupụtara n’ifufe-ọkụ na agha na esemokwu. Ma n’okpuru otu isi—ike papal—ndị mmadụ ga-adị n’otu iji guzo imegide Chineke n’ime onye nke ndị àmà Ya. Nnukwu onye ndapụ n’ezi okwukwe ahụ na-eme ka njikọ a sie ike. Ka ọ na-achọ ijikọta ndị nnọchianya ya n’ịlụ ọgụ megide eziokwu, ọ ga-arụkwa ọrụ ikewa na ịchụsasị ndị na-akwado ya. Ekworo, echiche ọjọọ a na-enyo enyo, nkwutọ ọjọọ, ọ bụ ya na-akpalite ha ka ha mụta esemokwu na nkewa.” Testimonies, volume 7, 182.
Mgbe e mere ka onye ahụ na-emegide Kraịst bilie n’ọnwụ, ọ na-arịgoro n’ocheeze nke ụwa ma na-edu njikọ atọ ahụ n’ịga ya ruo Amagedọn, dịka Jezebel duru Ehab gaa n’Ugwu Kamel. Onye Abụ Ọma, bú Asaf, na-akọwa mba iri, ndị na-anọchite anya United Nations, dị ka ajọ ọgbakọ nke ndị iro Chineke, ndị na-ebuli “isi” ha elu, nke bụ “ike ndị popu.”
Abụ ma ọ bụ Abụ Ọma nke Asaf. Emechila ọnụ gị, Chineke: ejidela udo gị, ma anọkwala jụụ, O Chineke. N’ihi na, lee, ndị iro gị na-eme mkpọtụ: ndị kpọrọ gị asị ebuliwokwa isi. Ha jiri aghụghọ kparịta izu megide ndị gị, ha akpakọwokwa izu megide ndị i zoro ezo gị. Ha asịwo, Bianụ, ka anyị bepụ ha ka ha ghara ịbụ mba; ka e wee ghara icheta aha Izrel ọzọ. N’ihi na ha ejikọtawo obi ha ọnụ n’otu nkwenye kparịta izu: ha emewo njikọ megide gị: ụlọikwuu Edom, na ndị Ishmael; nke Moab, na ndị Hagarin; Gebal, na Amọn, na Amalek; ndị Filistia na ndị bi na Taịa; Asiria esonyekwala ha: ha enyewo ụmụ Lot aka. Selah. Abụ Ọma 83:1–8.
Mgbe ahụ, ọkọlọtọ nke ndị mmụọ ozi atọ na-efe n’etiti eluigwe.
M wee hụ̀rụ̀ mmụọ-ozi ọzọ ka ọ na-efe n’etiti eluigwe, nwee oziọma ebighị ebi ọ ga-ekwusa nye ndị bi n’ụwa, na nye mba nile, na agbụrụ, na asụsụ, na ndị mmadụ niile, na-asị n’oké olu, Tụọnụ Chineke egwu, nyekwanụ ya otuto; n’ihi na awa ikpe ya eruwo: kpọọkwanụ isiala nye Onye ahụ nke kere eluigwe, na ụwa, na oké osimiri, na isi iyi nile nke mmiri. Mmụọ-ozi ọzọ sochiri, na-asị, Babilọn adaala, adaala, obodo ukwu ahụ, n’ihi na o mere ka mba nile ṅụọ mmanya nke iwe nke ịkwa iko ya. Mmụọ-ozi nke atọ sochiri ha, na-asị n’oké olu, Ọ bụrụ na onye ọbụla akpọọ isiala nye anụ ọhịa ahụ na onyinyo ya, ma nata akara ya n’egedege ihu ya, ma ọ bụ n’aka ya, onye ahụ kwa ga-aṅụ mmanya nke iwe Chineke, nke a wụsara n’enweghị ngwakọta n’ime iko nke oke iwe ya; a ga-eji ọkụ na nkume ọkụ tụọ ya ahụhụ n’ihu ndị mmụọ-ozi dị nsọ, na n’ihu Nwa-Atụrụ ahụ: anwụrụ nke ahụhụ ha na-arịgo ruo mgbe ebighị ebi ebi: ha enweghịkwa izu ike ehihie ma ọ bụ abalị, bụ ndị ahụ na-akpọ isiala nye anụ ọhịa ahụ na onyinyo ya, na onye ọbụla na-anata akara aha ya. N’ebe a ka ntachi obi nke ndị nsọ dị: n’ebe a ka ndị na-edebe ihe nile Chineke nyere n’iwu, na okwukwe Jisọs nọ. Mkpughe 14:6–12.
Mgbe ahụ, ọkọlọtọ nke ndị mmụọ ozi atọ ga-efegharị n’etiti eluigwe, ma n’oge na-adịghị anya, ndị eze iri nke Mba Ndị Dị n’Otu ga-ebuli onye ahụ na-emegide Kraịst elu ruo n’eluigwe. Mgbe ahụ, ọkọlọtọ ahụ ga na-ekwusa ozi nke “eziokwu,” onye ahụ na-emegide Kraịst kwa ga na-ekwusa ozi nke ọdịnala na omenala. Ndị mmụọ ozi atọ ahụ na-adọ mmadụ niile aka ná ntị ka ha ghara ịnara akara nke ọchịchị popu, ma United States, dị ka onye amụma ụgha, ga-amanye ụwa ịnakwere otu akara ahụ kpọmkwem.
Anyị ga-akwụsị ebe a, ma gaa n’ihu na ya n’isiokwu anyị na-esonụ.