Gịnị bụ Eziokwu? - Nke Abụọ

E gosila na akụkọ ihe mere eme site n’ụbọchị Ọgọst 11, 1840 ruo Ọktoba 22, 1844 bụ akụkọ ihe mere eme nke é sere site n’égbè eluigwe asaa ahụ nke e mechiri emechi ruo kpọmkwem tupu mmechi oge amara. N’isiokwu a, aga m amalite site n’ịtụle ọzọ akụkụ ụfọdụ nke ihe anyị achọpụtala gbasara ihe nnọchianya nke égbè eluigwe asaa ahụ. Anyị na-eji ahịrị akụkọ ihe mere eme n’elu ahịrị akụkọ ihe mere eme egosi eziokwu ndị a. E nwere akara ụzọ amụma anọ site n’Ọgọst 11, 1840 ruo, tinyere ya, Ọktoba 22, 1844: nkwado-ike e nyere ozi nke mmụọ ozi mbụ, nkụda mmụọ mbụ, Mkpu Etiti Abalị, na Nnukwu Nkụda Mmụọ.

Ụbọchị Ọgọst 11, 1840 ka e ji Mosis n’osisi na-enwu ọkụ mee ihe nnọchianya. Nnukwu mmechuihu mbụ nke n’oge opupu ihe ubi nke 1844 ka e ji nwunye Mosis, Zipọra, mee ihe nnọchianya, mgbe o jiri mwute na egwu bie nwa ha nwoke úgwù. Mkpu Etiti Abalị nke bidoro na nzukọ ụlọikwuu nke Exeter site n’Ọgọst 12–17 ka e ji mbata Mosis n’Ijipt na ịdọ aka ná ntị mbụ ya banyere ọnwụ ụmụ mbụ a mụrụ n’Ijipt mee ihe nnọchianya. Nnukwu Mmechuihu nke Ọktoba 22, 1844 ka e ji ndị Hibru n’Oké Osimiri Uhie mee ihe nnọchianya.

N’oge Eze Devid, e gosiri Ọgọọst 11, 1840 n’ụdị site n’aka ndị Filistia weghachitere igbe Chineke. Nnukwu nkụda mmụọ mbụ n’oge opupu ihe ubi nke 1844 ka e gosiri n’ụdị site n’aka Uza metụrụ igbe Chineke aka. Mkpu Etiti Abalị nke malitere n’ụlọ nzukọ ogige Exeter site n’Ọgọọst 12–17 ka e gosiri n’ụdị site n’aka Devid butere igbe ahụ n’ime Jerusalem. Nnukwu Nkụda Mmụọ nke Ọktoba 22, 1844 ka e gosiri n’ụdị site n’aka Maikal, nwunye Devid, dịka o lelịrị Devid anya n’ihi na o were igbe ahụ banye Jerusalem.

A kọwara August 11, 1840 n’ụdị nnọchianya site na baptizim nke Kraịst. A kọwara mwute mbụ ahụ n’oge opupu ihe ubi nke 1844 n’ụdị nnọchianya site na mwute metụtara ọnwụ Lazarọs. A kọwara Mkpu Etiti Abalị ahụ nke malitere na nzukọ ogige Exeter site na August 12–17 n’ụdị nnọchianya site na Nbata Mmeri nke Kraịst n’ime Jerusalem. A kọwara Nnukwu Mwute nke October 22, 1844 n’ụdị nnọchianya site na mwute nke obe.

Anyị arụtụla aka na ihe ịrịba ama anọ ndị a na-anọchi anya naanị akụkụ ole na ole nke usoro zuru ezu nke mmegharị ndozigharị ọ bụla. Anyị na-akọwa ihe ịrịba ama anọ ndị a dịka ndị àmà nke akụkọ ihe mere eme nke bidoro na Septemba 11, 2001. Otu n’ime njirimara amụma nke ahịrị anọ ọ bụla bụ na ihe ịrịba ama ndị dị n’ahịrị ọ bụla nwere otu isiokwu ahụ.

N’ebe Moses, ihe ịrịba ama anọ ahụ nile metụtara ọrụ Chineke nke ịbanye n’ọgbụgba ndụ ya na ndị a họpụtara, n’ime mmezu amụma Abraham. N’ahịrị mgbanwe Eze Devid, ihe ịrịba ama anọ ahụ nile jikọtara ya na igbe ọgbụgba ndụ nke Chineke. N’ahịrị Kraịst, ihe ịrịba ama anọ ahụ nile jikọtara ya na ọnwụ na mbilite n’ọnwụ.

Ọgọst 11, 1840 bụ nkwenye nke ụkpụrụ ụbọchị maka otu afọ. Nkụda mmụọ mbụ n’oge opupu ihe ubi nke 1844 sitere n’itinye ụkpụrụ ụbọchị maka otu afọ n’ọrụ n’ụzọ dara ada. Ozi Samuel Snow nke Mkpu Etiti Abalị bụ mmezi na izu okè nke itinye ụkpụrụ ụbọchị maka otu afọ n’ọrụ ahụ nke dara ada. Ozi ahụ e meziri dabere n’elu ụkpụrụ ụbọchị maka otu afọ, e mezuokwa ya n’October 22, 1844. Ihe àmà anọ ahụ niile na-akọwapụta ụkpụrụ ụbọchị maka otu afọ.

Nwannaanyị White na-eme ka anyị mara na èbè eluigwe asaa ahụ na-anọchi anya ihe omume ndị mere n’oge ozi nke mmụọ ozi mbụ na nke abụọ; ma ọ na-akụzikwa na èbè eluigwe asaa ahụ na-anọchikwa anya “ihe omume ndị ga-abịa n’ọdịnihu nke a ga-ekpughe n’usoro ha.” Èbè eluigwe asaa ahụ na-anọchi anya ihe omume amụma anọ nke malitere n’Ọgọst 11, 1840, ma kwụsị n’Ọktoba 22, 1844, ma a ga-emegharịkwa ihe ịrịba ama anọ ndị ahụ n’akụkọ ihe mere eme anyị n’otu usoro ahụ.

E ji mee Septemba 11, 2001 ka e jiri Ọgọọst 11, 1840 kọwaa n’amụma, ma ụbọchị abụọ ahụ jikọtara ya na Alakụba, si otú a ejikọ mmalite nke Adventism na njedebe nke Adventism ọnụ. Ma Ọgọọst 11, 1840 ma Septemba 11, 2001 bụ nkwenye nke iwu amụma isi nke akụkọ ihe mere eme nke nke ọ bụla n’ime ha.

N’ụbọchị Septemba 11, 2001, mmụọ ozi nke Mkpughe iri na asatọ rịdatara, ma n’ụbọchị Ọgọst 11, 1840, mmụọ ozi nke Mkpughe iri rịdatara. Mmechuihu mbụ nke Future for America bụ amụma dara ada banyere Islam n’ụbọchị Julaị 18, 2020. Ozi ahụ a kpọghechara akara ya, dịka Mkpu Etiti Abalị dị na Exeter n’oge okpomọkụ nke 1844, bụ mmezi nke amụma dara ada nke e nyere na mbụ. Maka ndị Millerite, mmezi ahụ metụtara itinye ụkpụrụ ụbọchị maka otu afọ n’ọrụ nke dara ada na mbụ, nke na-akọwa 1843 dịka oge nlọghachi nke Onyenwe anyị. Taa, mmezi ahụ nke ozi Mkpu Etiti Abalị nke ndị Millerite na-anọchi anya ga-abụrịrị akara ụzọ nke na-anọchi anya Islam, dịka akara ụzọ abụọ gara aga dịkwara. Mmezi ahụ nke ọrụ Samuel Snow bụ onyinyo ya abụghị ileghara amụma dara ada e buru ụzọ kwuo anya, kama ọ bụ imeziwanye nkenke amụma ahụ dara ada na mbụ.

Taa ozi a nke e ji ozi ahụ si na nzukọ ogige Exeter pụta kọwaa ga-abụ mmezu zuru oke nke amụma e buru ụzọ kwuo ma ọ dara ada. Nnukwu Ndakpọ Olileanya nke akụkọ ihe mere eme ndị Millerite na-anọchi anya nnukwu ndakpọ olileanya nke na-eme n’oge iwu ụbọchị Sọnde, ma ọ ga-adị n’ime okirikiri amụma gbasara Alakụba. Ozi Samuel Snow bụ njirimara nke kpọmkwem ụbọchị ahụ. Ọ bụ ụbọchị ziri ezi, ma ihe omume na-ezighị ezi. Ozi nke taa, nke ozi Snow na-anọchi anya ya, ga-abụ ozi banyere Alakụba nke bụ mmezu zuru oke nke ozi ahụ dara ada n’oge ndakpọ olileanya mbụ nke Julaị 18, 2020.

Ugbu a, ọ nweghị oge ma ọ bụ ụbọchị a na-etinye n’ọrụ, n’ihi na kemgbe Ọktoba 22, 1844, idebe oge adịkwaghị bụrụ akụkụ nke ozi amụma Chineke.

Ihe nrịbama nke anọ n’akụkọ ihe mere eme anyị aghaghị ịbụ iwu Sọnde, n’ihi na akụkọ nsọ nke ahịrị mgbanwe niile, mgbe e jikọtara ha ọnụ, ahịrị n’elu ahịrị, tinyere nkọwa sitere n’ike mmụọ nsọ banyere akụkọ ndị ahụ site na Mmụọ Amụma, na-egosi n’enweghị mgbagha na iwu Sọnde bụ ihe nrịbama nke anọ mgbe mmụọ-ozi dị ike ahụ rịdatara n’akụkọ ihe mere eme anyị. Ihe nrịbama nke anọ n’akụkọ ihe mere eme nke égbè eluigwe asaa ahụ nke bụ “ihe omume ndị ga-abịa n’ọdịnihu nke a ga-ekpughe n’usoro ha” aghaghị ijikọtara ya na Islam, dabere n’eziokwu na otu isiokwu ahụ na-adị mgbe niile n’otu ihe nrịbama anọ ahụ n’ime mmegharị mgbanwe okpukpe ọ bụla.

Alakụba ga-abụ akụkụ nke ihe omume amụma ndị ahụ n’oge iwu Ụka banyere Sọnde n’ihi ihe nke abụọ. Jisọs, Ọdụm nke ebo Juda, ewerela kpọmkwem akụkọ ihe mere eme nke ihe omume anọ ndị a ma kọwaa ya dịka ihe nnọchianya n’onwe ya. Ihe nnọchianya ahụ bụ égbè eluigwe asaa ahụ. E nwere ihe ịrịba ama ụzọ ndị ọzọ n’ime mmegharị mgbanwe ọ bụla nke dị ma tupu ma mgbe ihe ịrịba ama ụzọ anọ ahụ nke Ọdụm nke ebo Juda kọwara dịka égbè eluigwe asaa ahụ. Dị ka ihe nnọchianya n’onwe ha, ihe ịrịba ama ụzọ mbụ nke akụkọ ihe mere eme nnọchianya ahụ nke nwere ihe ịrịba ama ụzọ anọ ndị a nọchiri anya mwakpo Alakụba wakporo United States na Septemba 11, 2001. Eziokwu ahụ bụ na Alfa na Omega na-eme ka ọgwụgwụ mata mmalite, na-eguzobe Alakụba n’oge iwu Ụka banyere Sọnde, n’ihi na nke mbụ n’ime ihe ịrịba ama ụzọ anọ ahụ bụ mwakpo Alakụba wakporo na Septemba 11, 2001; ya mere, ihe ịrịba ama ụzọ nke anọ na nke ikpeazụ ga-abụkwa mwakpo Alakụba megide United States.

O nwere ike ịbụ n’ezie na iwu Sọnde bụ mwakpo ọzọ nke Islam megide Obodo New York, nke ahụkwa ga-egosi njedebe nke mmalite ya na-akọwapụta; ma, n’opekata mpe, ọ ga-abụ mwakpo nke Islam, dị ka amụma nke Julaị 18, 2020 siri kwuo.

Anyị akwadokwala na Alfa na Omega zoro akụkọ ihe mere eme n’ime akụkọ ihe mere eme anọ ahụ. N’eziokwu, akụkọ ihe mere eme ime ahụ e zoro ezo bụ mkpughe bụ isi nke a na-ebupụta ugbu a n’ihe metụtara iwu ahụ sịrị, “ezorola okwu nile nke amuma nke akwukwọ Mkpughe.” A na-amata akụkọ ihe mere eme ime ahụ e zoro ezo mgbe anyị hụrụ n’ime akara ụzọ anọ ndị àmụmà asaa ahụ na-anọchite anya ya na e nwere oge n’ime akara ụzọ anọ ahụ nke na-amalite site n’ime nkụda mmụọ ma kwụsịkwa n’ime nkụda mmụọ. Site n’ọbịbịa nke mmụọ ozi nke abụọ ruo n’ọbịbịa nke nke atọ n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Miller bụ akụkọ ihe mere eme pụrụ iche nke na-anọchi anya akara nke ya n’onwe ya. Ọ na-amalite site n’ozi mmụọ ozi nke a ga-eri, si otu a na-akara oge ichere ahụ n’ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ. Ọ na-esote ya na ịkọwa Mkpu Etiti Abalị nke bụkwa ozi a ga-eri, ma mesịa duru gaa n’ọbịbịa nke ozi nke atọ nke a ga-eri.

A na-akwado n’amụma akara ime dị zoro ezo n’ime akara nke égbè eluigwe asaa ahụ, ọ bụghị naanị site na mmalite nke na-anọchi anya ndakpọ olileanya, na mbata nke mmụọ-ozi na ozi ka eri, nke e mesịrị kwughachi ya n’oge nnukwu ndakpọ olileanya ahụ, kama a na-akwado ya kwa site n’“eziokwu” ahụ.

Okwu Hibru “‘ĕmeṯ” nke a sụgharịrị dịka “eziokwu” n’Agba Ochie ka Onye-ọkà-asụsụ ahụ dị ebube kere site n’iji mkpụrụedemede mbụ nke mkpụrụedemede Hibru, soro ya na mkpụrụedemede nke iri na atọ nke mkpụrụedemede ahụ, ma mechie ya n’iji mkpụrụedemede ikpeazụ nke mkpụrụedemede ahụ, iji mepụta okwu a sụgharịrị dịka eziokwu. Anyị egosila na mkpụrụedemede ndị ahụ na-anọchi anya ụkpụrụ nke iwu nke mbụ e kwuru ya, bụ ụkpụrụ nke na-achọpụta ọgwụgwụ site ná mmalite. Mkpụrụedemede mbụ bụ mkpụrụedemede “alpha”. Mkpụrụedemede etiti bụ mkpụrụedemede nke iri na atọ nke mkpụrụedemede Hibru ma na-anọchi anya nnupu isi. Mkpụrụedemede ikpeazụ bụ nke ikpeazụ, ọgwụgwụ, omega. Anyị egosila na mkpụrụedemede atọ ndị a na-anọchi anya nzọụkwụ atọ nke ozi ọma ebighị ebi dịka ọtụtụ ahịrị amụma kwadoro.

Ihe pụtara mkpụrụedemede atọ ahụ kwekọrọ n’ihe ozi nke mmụọ ozi atọ ahụ pụtara. Ihe pụtara mkpụrụedemede atọ ahụ kwekọrọkwa n’usoro ime ka ndị amamihe na ndị ajọ omume dị ọcha n’ime Daniel iri na abụọ amaokwu iri, ebe e kwuru na a ga-eme ka ha dị ọcha, mee ka ha dị ọcha dịka ọcha, ma nwalee ha. Mkpụrụedemede Hibru atọ ahụ e jikọtara ọnụ iji mepụta okwu a bụ “eziokwu,” nwere akara njirimara nke Alfa na Omega, ma nzọụkwụ atọ ahụ ha na-akọwapụta n’ozi mmụọ ozi mbụ ka a na-akpọ ozi ọma ebighị ebi. Nzọụkwụ atọ ahụ mkpụrụedemede ndị ahụ na-anọchi anya ya na-anọchikwa anya ọrụ nke Mmụọ Nsọ dịka e depụtara ya na John iri na isii.

A na-anọchi anya ndakpọ olileanya mbụ dịka mmehie, dịka e gosiri ya n’akụkọ Moses, Uzza, Meri na Mata, na ndị Miller, n’ihi na dịka Jọn isi iri na isii si kọwaa ọrụ nke Mmụọ Nsọ n’ịma mmadụ ikpe banyere “mmehie;” ọ bụ n’ihi na “ha ekweghị.” Nke ọ bụla n’ime ihe nnọchianya ndị anyị kpọtụrụ ugbu a na-anọchi anya ndakpọ olileanya mbụ, akụkọ ndụ ha nke ọ bụla na-agbakwa ama na ndakpọ olileanya ahụ sitere na mmehie nke ikweghị ihe e kpughelarị ha na mbụ. Nzọụkwụ mbụ bụ ikwupụta mmehie. Nzọụkwụ mbụ bụ mkpụrụedemede mbụ nke alifabet Hibru.

Ihe nràbà nke abụọ nke akụkọ ihe mere eme zoro ezo bụ ezi omume, nke bụ ebe ngosipụta nke ike Chineke na-apụta ìhè n’ezi omume nke ndị na-ebu ozi Mkpu Etiti Abalị. Ha na-egosipụta ezi omume Chineke na njedebe nke oge ichere, n’ihi na Jọn iri na isii na-ekwu na Kraịst gara n’aka Nna ya, ha ahụkwaghịkwa Kraịst ọzọ. Kraịst echewo tupu ngosipụta nke ezi omume ahụ. N’aka ndị Millerite, mgbe Kraịst wepụrụ aka Ya, a ghọtara njehie ahụ. Mgbe ahụ, ọdịnaya nke ozi a mezieziri wepụtara ìgwè abụọ nke ndị na-efe ofufe. Otu ìgwè gosipụtara ezi omume, n’ihi na ha nwere mmanụ, ma ìgwè nke ọzọ gosipụtara nnupụisi nke akwụkwọ ozi nke iri na atọ nke mkpụrụedemede Hibru nọchiri anya ya.

Rịba ama na e jiwo Mosis nọ n’ọgba Horeb, na-arịọ Chineke ka O gosi ya ebube Ya, kọwaa ndị ahụ na-anata ozi nke Mkpu Etiti Abalị. Otu ìgwè mmadụ abụọ ahụ emezuwo agwa ha tupu Mkpu Etiti Abalị, n’oge ichere ahụ.

Mgbe a kpọrọ mkpu n’etiti abalị, otu òtù nwere mmanụ dị mkpa, ma nke ọzọ enweghị ya. Nzọụkwụ nke abụọ bụ ngosipụta, ná njedebe nke oge ichere ahụ, nke ma ezi omume ma ọ bụ ajọ omume, “n’ihi na” nwoke ahụ a na-alụ ọhụrụ gara “n’ebe” “Nna” ya nọ, “unu agaghịkwa ahụ m ọzọ.” Nzọụkwụ nke abụọ bụ mkpụrụedemede nke iri na atọ n’usoro mkpụrụedemede Hibru. Nzọụkwụ nke atọ n’akụkọ ihe mere eme zoro ezo bụ ikpe, na nnukwu nkụda mmụọ ahụ, na mkpụrụedemede ikpeazụ nke usoro mkpụrụedemede ahụ.

A na-agba ama akụkọ ihe mere eme zoro ezo dị n’ime égbè-eluigwe asaa site n’okwu a bụ “eziokwu,” site n’ịtụfu olileanya nke mmalite nke na-akọwapụta ịtụfu olileanya ikpeazụ, site n’mmụọ-ozi na-abịa na ozi na mmalite na na njedebe. A ga-amata akụkọ ihe mere eme ahụ zoro ezo naanị site n’aka ndị nabatara iwu ọmụmụ Akwụkwọ Nsọ ndị e nyere site n’aka Ikike Kachasị Elu. Iwu Miller na mmalite, na Prophetic Keys na njedebe.

N’akụkọ ihe mere eme nke ụda égbè eluigwe asaa ahụ, dịka anyị ka gosipụtara ya, e nwere otu ihe e mesiri ike nke kwesịrị ikwughachi ma chetakwa. Nnukwu nkụda mmụọ mbụ n’ahịrị mgbanwe ọ bụla bụ ileghara eziokwu e guzobeworị anya. Mozis chefuru ibi nwata ya úgwù, ọ bụ ezie na nke ahụ bụkwa nnọọ akara nke Ọgbụgba-ndụ ahụ amụma Abraham nọ na-akọwapụta. Uza chefuru na ọ bụ naanị ndị nchụàjà nwere ike imetụ igbe ọgbụgba-ndụ ahụ aka. Meri na Elizabet na-agba àmà n’akụkọ Lazarọs na ha amaraworị banyere ike mbilite n’ọnwụ nke Kraịst. Mgbe e mepụtara chart nke 1843, ndị ndu ahụ (nrụgide ndị ibe) dọkwasịrị Nna Miller obi ka o leghara ihe ọ na-ekwubu mgbe niile banyere afọ 1843 anya. Ha siri ọnwụ ka ọ gbanwee àmà o guzobeworị nke na-enye ohere ntakịrị ruo n’ụbọchị nke 1843 dịka amụma ha banyere mmezu nke ụbọchị puku abụọ na narị atọ ahụ. Àmà Miller na-egosi na nrụgide ndị ibe nke ndị ndu ndị ọzọ nọ n’ime mmegharị ahụ wetara ya mere o hapụ njirimara ya na-edoghị anya banyere oge mmezu amụma ahụ ma kwuo ozugbo na a ga-emezu ya n’afọ 1843.

N’ebe Future for America, anyị maara na e kwesịghị inwe ozi ọzọ a ga-“adọkwasị n’oge.” Future for America kụziri eziokwu ahụ ugboro ugboro n’akụkọ ihe mere eme nile nke mmegharị ahụ. Nkụda mmụọ mbụ na-adabere mgbe niile n’ileghara eziokwu nnwale e guzobeworo anya. Ọ bụ ileghara eziokwu anya n’ụzọ mmehie, ma nke ka mkpa, ọ bụ ileghara iwu mbụ nke William Miller anya n’ụzọ mmehie, nke e ji nkenke kọwaa dị ka nke na-agwụ na 1844.

Dị ka Sister White si kwuo, mmụọ-ozi ahụ nke guzoro n’elu ala na oké osimiri abụghị “onye ọbụla ọzọ dị ala karịa Jizọs Kraịst n’onwe ya.” Ọdịnihu nke America leghaara iwu kpọmkwem sitere n’aka Jizọs Kraịst anya! N’aka m onwe m, ọ bụ naanị mmadụ ole na ole ka mụ na ha ka nwere mmekọrịta n’etiti ndị m na ha jikọrọ onwe m tupu July 18, 2020. Naanị mmadụ abụọ n’ime ndị ole na ole ahụ ka mụ na ha mụtara ma nwalee ihe na-abịa site n’Okwu Chineke banyere ahụmahụ nke July 18, 2020; otu n’ime mmadụ abụọ ahụ ugbu a ehiela ụra n’ime Jizọs. Ma dabere n’akụkọ ihe mere eme nke ndị Millerite, nke bụ mmalite nke ihe anyị bụ njedebe ya, enwere m n’aka na e nwere ka ndị nọ n’ime mmegharị ahụ n’oge ahụ, ndị ka na-emepụta nkọwa amụma ndị “a kwụnyere n’elu oge.” Ọ dịghị ihe ọhụrụ dị n’okpuru anyanwụ.

Oge adịworị nnọọ mkpụmkpụ nke ukwuu iji nọgide n’ụdị mkpali amụma ahụ, ma ka nwoke ọ bụla kwenye nke ọma n’uche nke ya. Ka nwoke ọ bụla n’ime ndị na-ewere ọnọdụ n’akụkụ nke ahụ nke ka na-egwuri egwu na oge mara na Future for America na-ajụ ngwa niile ahụ, n’ihi na ha abụghị ihe ọzọ ma ọ bụghị aghụghọ Setan.

Ahịrị amụma ime mmụọ zoro ezo dị n’ime akara ụzọ anọ nke mejupụtara égbè eluigwe asaa bụ ihe a na-ekpughepụtazu ugbu a site n’aka Ọdụm nke ebo Juda. Edemede a bụ naanị ntụleghachi nke ihe anyị kwuworo banyere okwu Hibru ahụ, “‘ĕmeṯ,” nke a sụgharịrị dịka eziokwu. O metụghị ihe niile anyị kekọrọ na mbụ aka, ma ebumnuche nke ntụleghachi a bụ igosi na Jọn isi nke iri na isii amaokwu nke asatọ kwekọrọ kpamkpam na nlereanya amụma anyị na-atụ aro gbasara ahịrị amụma ime mmụọ zoro ezo dị n’ime égbè eluigwe asaa.

A ka dịkwa obere nyocha ọzọ ka e kwesịrị ime tupu anyị eruo nkwubi-okwu nke anyị ga-atụle n’isiokwu na-esote.