Rohing Wewarah Nabi: Mangsa Tundha lan Pambengok Tengah Wengi

Ing pawartos pungkasan kita, pitakonan muncul bab carane 22 Oktober 1844 bisa dadi dina kaping sepuluh ing sasi kapitu manawa 22 Maret 1844 iku dina kapisan ing sasi kapisan. Para Millerit ing Maret 1844 salah paham ngenani apa sing padha pracaya minangka pungkasaning taun 1843. Sawisé kuciwa mau, dheweke nliti maneh petungan wektu miturut Kitab Suci. Bab iki diterangake ing buku Gerhard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, mligi ing kaca 89 lan 92. Nalika dheweke pracaya manawa 1843 wis rampung, dheweke nimbang maneh loro unsur ing pamahamane babagan wektu: owah-owahan saka 1843 menyang 1844, lan dina-dina sing nandhani wiwitan lan pungkasaning taun-taun, supaya dheweke bisa ngétung dina kaping sepuluh ing sasi kapitu.

Aku asring nekanaké yèn saka tanggal 22 Maret nganti 22 Oktober kuwi pitung sasi. Aku ora nyaranaké yèn iki minangka Gerakan Wulan Kapitu, nanging narik kawigatèn yèn para Millerit pracaya yèn tanggal 22 Maret iku wigati, lan iku dadi tenger pikiran sing migunani—pitung sasi sawisé kuwi nuntun kowé menyang tanggal 22 Oktober. Iki minangka kasunyatan.

Kuciwa lan mangsa tundha iku dudu panggenapaning sawijining ramalan wektu, nanging malah minangka akibat saka salah pahamé para Millerit. Salah pahamé mau kang nuwuhake panggenapaning mangsa tundha lan kuciwané; ora ana ramalan tartamtu kang mratelakaké yèn mangsa tundha mau bakal diwiwiti ing sawijining titik wektu tartamtu. Kapitadosan yèn taun 1843 wis kliwat ing tanggal 22 Maret 1844 nuwuhake kuciwané.

Wingi kita maca bilih Miller ngarep-arep tanggal punika. Kathahing para Millerit sami nggatèkakên tanggal punika, lan malah para lawanipun ugi sami mangertos punika lan sami ngawasi punika minangka bukti bilih para Millerit punika klèru. Punika inggih pangertosan baku. Sasampunipun tanggal punika kaliwat, piyambakipun lajeng miwiti nyelidiki wangsit-wektu punika kanthi langkung teliti, ingkang nuntun dhateng 22 Oktober 1844. Punika maringi satunggaling titik acuan tumrap pitakonan ingkang wungu wingi.

Dinten menika, kula badhé ngginakaken wekdal langkung kathah kanggé nyemak wekdal panundhan. Menika wigati, awit kita saweg ngrembag wahyu kapisanipun Ellen White, ing pundi piyambakipun ngandika bilih pepadhang padhang ing wiwitaning margi tumuju Swarga punika yaiku Midnite Cry, lan manawi panjenengan nyelaki pepadhang punika, panjenengan badhé tibra saking margi tumuju Swarga. Kula saweg nyobi nduduhaken bilih Midnite Cry wonten ing wahyunipun punika nyakup sajarah kabèh saking Pekabaran Malaékat Kapindho.

Miturut panemuku pribadi, aku ora nduwèni masalah kanggo ngandharaké yèn Panguwuh Tengah Wengi ing sesanti mau, kang dumunung ing wiwitaning path lan mancorongaké pepadhang sadawaning dalan, nggambarake sajarahé para Millerit wiwit taun 1840 tekan 1844. Dinamika sajarah iku kudu dimangertèni kanthi trep. Kaleksanané Panguwuh Tengah Wengi iku dhéwé dumadi wiwit tanggal 12 Agustus nganti 17 Agustus, nalika warta iku dipratelakaké ing Exeter Camp Meeting, banjur wong-wong mau nglantaraké warta iku watara rong sasi—September lan Oktober, rong sasi lan limang dina. Sadurungé tanggal 22 Oktober, wong-wong mau lagi nyawisaké rawuhipun Gusti. Mangsa rong sasi iki minangka sajarahé Panguwuh Tengah Wengi. Nanging, panjenengan ora bisa mangertèni mangsa iki tanpa mangertèni langkah-langkah kang nuntun mlebu menyang ing kono. Kanggo aku, Panguwuh Tengah Wengi, kanthi luwih mligi, yaiku sajarah jaman tarrying time, kang terus lumaku nganti tanggal 22 Oktober 1844.

Mangkene sajarah taun 1840 nganti 1844. Ana sawetara pethikan ing Roh Wewadon Nabi kang ing kono Suster White ngandhani kita yèn kita perlu mangertèni ing ngendi pesen-pesen iku kudu dipapanake. Nalika panjenengan wiwit mapanake pesen-pesen iku, panjenengan bakal sadhar yèn kabèh pesen tekan ing sawijining titik wektu tartamtu lan sawisé iku banjur diparingi kakuwatan.

Malaékat Kaping Pisan rawuh ing taun 1798 ing Wektu Pungkasan, nalika Kitab Daniel dibukak segelé lan ana panambahan kawruh. Pesené Malaékat Kaping Pisan diparingi kakuwatan ing tanggal 11 Agustus 1840, nalika asas setaun-sedina dikukuhaké kanggo jagad kabèh, kanthi ngeturunakè Malaékat saka Wahyu 10, sing nglambangaké pangukuhan kakuwatan tumrap Pesené Malaékat Kaping Pisan.

Malaékat Kapindho rawuh ing sasi Juni taun 1842. Kita waca wingi bilih ing Juni taun 1842, Pak Miller maringi seri presentasinipun ingkang kaping kalih wonten ing gréja Casco Street. Kanthi namung sawatara pangecualian, gréja-gréja Protestan nutup lawangé. Mangkono, ing Juni taun 1842, Pesening Malaékat Kapindho rawuh, awit nalika sawijining gréja Protestan nutup lawangé nglawan Pesening Malaékat Kapisan, gréja punika dados pérangan saking Babil. Pesening Malaékat Kapindho punika sawijining panggilan metu saking Babil. Pesen punika lumampah maju kanthi bertahap.

Mbak White nyariosaken dhateng kita bilih sanadyan para Protestan wiwit nutup lawang-lawangé ing wulan Juni taun 1842, panggilan supaya metu saka Babilon—isi saka Pesening Malaékat Kapindho—satemene durung wiwit nganti mangsa panas taun 1844.

Pesening Malaékat Kapindho rawuh ing wulan Juni 1842 lan kaparingan kakuwatan lumantar pesen Serahe Tengah Wengi, tanggal 12–17 Agustus 1844, ing Exeter Camp Meeting.

Malaékat Katelu rawuh ing tanggal 22 Oktober 1844, awit ing dina iku dalan mlebu menyang Papan Kang Mahasuci kabukak, ing kono manungsa bisa mangertèni yèn Kristus saiki iku Imam Agung ing Papan Kang Mahasuci. Ing kono, pethining prejanjian iku kawruhan, lan ana ing sajroning pethi iku Sapuluh Préntah. Nalika Dhik White kapundhut mlebet menyang Papan Kang Mahasuci lan mirsani Sapuluh Préntah, piyambakipun mirsani yèn Préntah Sabat madhangi ngungkuli liyané, minangka tenger wigatiné Sabat ana ing Pesen Malaékat Katelu. Iku bakal dadi sawijining pacoban bab Sabat utawa Minggu. Ing tanggal 22 Oktober 1844, isining Pesen Malaékat Katelu rawuh.

Salah satunggaling ciri saking katelu pesen punika inggih menika bilih nalika Pesen Malaékat Kaping Sepisan rawuh ing taun 1798, boten wonten satunggal tiyang kemawon ingkang mangertos punika. Gusti ngangkat William Miller dados utusan Pesen Malaékat Kaping Sepisan, nanging boten ngantos taun 1818—rong puluh taun salajengipun—Miller wiwit mangertos pesen punika. Pesen punika rawuh, nanging mbutuhake wekdal sadèrèngipun umat Allah ngakeni punika, lajeng pesen punika kaparingi kakuwatan.

Pesen Malaékat Kapindho rawuh ing wulan Juni 1842, nanging ora ana golongan Millerit ing taun 1842 sing wiwit nyebut gréja-gréja Protestan minangka Babil. Wong-wong mau durung ngenali bab iku nalika semana. Mung nalika mangsa panas taun 1844 wong-wong mau wiwit ngenali bab iku lan nimbali wong-wong supaya metu saka gréja-gréja. Pesen iku rawuh, banjur dimangertèni, lan banjur diparingi kakuwatan.

Ing tanggal 22 Oktober 1844, nalika Hiram Edson nampi sesanti babagan Kristus pindhah saka Papan Suci menyang Papan Mahasuci, wong-wong mau nampi sawatara pepadhang ngenani owah-owahan paladosan Kristus. Nanging ing tanggal 23 Oktober 1844, Hiram Edson durung siyap kanggo nulis sawijining artikel utawa martakaké sawijining khotbah bab dina Minggu minangka tandha kéwan galak. Wong-wong mau durung mangertèni Piwelingé Malaékat Katelu nganti sawisé mangsa wektu iku.

Pawarta Malaekat Katelu diparingi kakuwatan, kaya dene para Advent Hari Ketujuh mangertosi, nalika Malaekat Papat saking Wahyu 18 gabung kaliyanipun. Kangge para ingkang nyemak punika lumantar LiveStreaming utawi salajengipun lumantar DVD, panjenengan saged kersa mbantah bab wekdalipun Malaekat Papat gabung kaliyan Malaekat Katelu ing tanggal 11 September 2001. Ing wekdal punika, kita boten ngaturaken bantahan punapa-punapa ngenani prakawis punika, nanging kita ugi boten nyelaki punika: Malaekat Papat gabung kaliyan Malaekat Katelu kanthi rubuhipun Menara Kembar, lan punika inggih papanipun Pawarta Malaekat Katelu diparingi kakuwatan.

Katelu Pesening Malaékat mau nduwèni sipat-sipat iki: pesen-pesen mau rawuh, dimangertèni, banjur diparingi kakuwatan.

Ing wulan Juni taun 1842, ana lawang wiwit katutup, ditandhai déning gréja-gréja Protestan sing nutup lawangé marang Pesen Malaékat Kawitan. Ing wiwitaning sajarah iki, kita nyumurupi sawijining lawang katutup, lan ing pungkasaning sajarah iki—sajarah Malaékat Kapindho—lawang iku katutup manèh, yaiku lawang mlebu menyang Papan Mahasuci, lawang kang kasebut ing pasemon Bab Sepuluh Prawan.

Panutupan lawang loro iki wigati kanggo diwènèhi tenger, mligi manawa panjenengan arep mbahas loro panyucèn Padaleman Suci. Kristus nyucèkaké Padaleman Suci kaping pindho nalika Panjenengané ana ing bumi, lan Sister White nyariosaken dhateng kita bilih ing pungkasaning jagad bakal ana loro panyucèn Padaleman Suci, kados dene ing jaman para Millerit. Panyucèn-panyucèn Padaleman Suci ing jaman Millerit saged dipunwènèhi tenger nalika panutupan lawang ing wulan Juni 1842—lawang kapisan saking Padaleman Suci, yaiku Protestanisme—lan ing panyucèn Padaleman Suci ingkang kaping kalih, nalika panyucèn Padaleman Suci para Millerit sampun rampung.

Kita badhé nyawang wekdal tundhanipun. Ing sajarah Malaékat Kapindho punika, wekdal tundha punika dumugi ing tanggal 22 Maret 1844, lan dipunapit déning kalih panyucekan Padaleman. Punika pesenipun Malaékat Kapindho.

Iki uga cariyosipun Gideon. Ing cariyosipun Gideon wonten kalih panyucekan, ingkang dados salah satunggaling pralambang saking kalih panyucekan Padaleman Suci lan Piwelinge Malaékat Kaping Kalih.

Sumangga kita miwiti panaliten kita kanthi satunggaling kutipan saking Spiritual Gifts, jilid 1, kaca 195–196. Kita sami nyemak bab wekdal ngentosi punika supados mangertos sesambetanipun kaliyan Midnigth Cry, awit kita boten kepéngin nampik pepadhang saking Midnigth Cry; manawi kita nindakaken mekaten, kita badhé tiba saking margi tumuju dhateng donya duraka ing ngandhap.

Piwelinging Malaékat Kapindho rawuh ing wulan Juni 1842, lan Pambengoking Tengah Wengi gandhèng karo iku ing Agustus 1844. Panyiraman Roh marang piweling iki—telpon supaya metu saka Babil—iku sajarah kang dipigunakaké déning Sister White kanggo njlèntrèhaké sajarah 11 September 2001, nalika Piwelinging Malaékat Katelu digandhèngaké karo Malaékat Kapapat. Malaékat Kapapat iku nalika Malaékat Kuat ing Wahyu 18 tumedhak.

Ana 490 taun mangsa pacoban sing dipethak saka 2300 taun sing katandhani ing Daniel 8 lan Daniel 9 kanggo wong Yahudi. Pungkasaning 490 taun iku dumadi ing taun 34 Masehi kanthi dirajamé Stefanus nganggo watu. Ing wektu kuwi, sacara profètis, Yérusalèm kuduné bakal dirusak, nanging kutha iku ora dirusak nganti taun 70 Masehi. Ing The Great Controversy, Sister White ngandika bab sajarah iku kanthi teges sing padha. Panjenengané ngandika yèn ana bocah-bocah lan uga wong liya sing durung krungu pawarta Kristus lan para murid sadurungé taun 34 Masehi, lan Gusti Allah, ing sih-rahmaté, maringi wektu marang wong-wong mau supaya kapandengaké marang pawarta iku sadurungé karusakané Yérusalèm. Panjenengané negesi, kaya déné Kristus uga negesi, yèn karusakané Yérusalèm iku nggambaraké pungkasaning jagad.

Sajarah iku nglambangaké luwih dhisik sajarah sing lagi dipangandikakaké déning dheweke. Nalika Undhang-Undhang Minggu teka ing Amerika Sarékat lan pekabaran iku pungkasané tumuju marang gréja-gréja sing tiba, para putrané Gusti Allah sing saiki ana ing Babil ora bakal kaanggep tanggung jawab awit saka panolakan sing wis ditindakaké déning gréja-gréjané utawa para leluhuré ing abad kaping-19.

Ing rong paragraf iki, iki wis kaping pindho dheweke mbandhingaké sejarah kita ing wektu Undhang-Undhang Minggu ing pungkasaning jagad karo sejarah Panguwuh Tengah Wengi. Ing kaping pisanan, dheweke ngandika bilih Malaékat Perkasa ing Wahyu 18 nggabung karo Malaékat Katelu kaya dene Panguwuh Tengah Wengi nggabung karo Malaékat Kapindho. Sanadyan dheweke lagi ngrembug sejarah krisis Undhang-Undhang Minggu, cetha bilih dheweke kanthi gamblang migunakaké sejarah Malaékat Kapindho minangka titik acuan. Iku loro sejarah sing sejajar.

Nalika ngenani panggilan metu saka Babil, manawa ing pungkasaning donya utawa ing Pesené Malaékat Kapindho, Lot iku minangka pralambang sajarah mau lan karusakaning Sodom.

Manawa panjenengan mangertos Daniel 11 kanthi leres, ing ayat 41 Sang Raja Lor lumebet ing tanah kang mulya lan akeh wong katumpes, nanging "iki bakal uwal saka tangane, yaiku Edom, Moab, lan para utama saka bani Amon." Moab lan Amon punika anak-anakipun putri loro Lot. Kulawarganipun Lot nggambaraken tiyang-tiyang ingkang uwal saka tanganing kapausan nalika krisis Undhang-Undhang Minggu.

Suster White migunakaké pralambang iki. Pasamuwan-pasamuwan sing wus tiba dipralambangaké déning Lot, lan wong-wong sing aji kaesak metu saka pasamuwan-pasamuwan sing katemtokaké kanggo karusakan, kaya déné Lot kaesak metu saka Sodom sadurungé karusakané. Umaté Allah kasampurnakaké lan dikuwataké déning kamulyan kang linuhung banget sing tumiba ing dhuwuré kanthi kaluberan kang sugih, nyawisaké wong-wong mau supaya bisa tahan ngadhepi wektu panggodha. Swara akèh krungu ana ing endi-endi, matur, "Iki kasabarané para suci; iki wong-wong sing netepi dhawuh-dhawuhé Allah, lan pracayané Gusti Yésus."

Nalika piyambakipun ngrembag bab panggilan metu saka Babil ing wekasaning jagad, piyambakipun ngginakaken sajarah Pesen Malaékat Kapindho ing mangsa Millerite kanggo njlentrehaken panggilan punika. Pesen Malaékat Kapindho punika minangka panggilan metu saka Babil, lan sajarah punika dados pralambang tumrap sajarah krisis Undhang-undhang Minggu.

Salah siji saka rujukan Alkitab kang dienggo déning Ellen White kanggo njlèntrèhaké sajarah iki yaiku carita bab Sodom lan Gomora. Kita bakal maos saka Purwaning Dumadi 19:1–11, kang minangka pérangan saka carita bab Lot.

Suster White nyariosaken bab satunggaling proses pangujian ingkang maju sethithik-sethithik ing jamanipun Kristus lan ing jamanipun para Millerit, ingkang maringi gambaran babagan proses pangujian ingkang maju tumrap kita. Ing Early Writings, kaca 259, piyambakipun ngandika, "Those who would not receive the message of John the Baptist could not be benefitted by the teachings of Jesus, neither could they be benefitted by the ministration of Christ in the Sanctuary above." Salajengipun piyambakipun ngandika, "Those that did not receive the First Angel's Message could not be benefitted by the Second Angel's Message, neither could they be benefitted by the Midnight Cry."

Ing pethikan mau ing Early Writings, 259, nalika lawang katutup ing mangsané Kristus, para wong Yahudi ana ing pepeteng lan kabotèn sing sampurna.

Sajarah Millerite ngenani Malaékat Kapindho iku sajatiné sajarahé Lot. Kalih malaékat rawuh ing kutha (Juni 1842), Pesen Malaékat Kapindho tumeka, lan Lot ndadèkaké wong-wong mau nginep sawengi (Wektu Nglentèr). Ana pangadilan, banjur ana lawang kang katutup (22 Oktober 1844).

Kita badhé nyawang sajarah Kitab Suci sanès ing pundi wonten wekdal tundha ingkang sajajar kaliyan Sajarah Millerit, sadèrèngipun ngrangkep sedaya punika dados satunggal.

Sajarah sabanjuré yaiku Musa nampa piwulang babagan pambangunan pasucèn lan Angger-anggering Toret.

Sajroning sajarah iki, Musa nglampahi 46 dina nampani pitedah-pitedah bab pambangunan Padaleman Suci, kang sajajar karo 46 taun wiwit 1798 nganti 1844 nalika Gusti ngadegaké padaleman Millerit, lan karo 46 taun rekonstruksi Padaleman Suci déning Hérodès kaya kacathet ing Yokanan 2:20, uga karo 46 kromosom saka padaleman manungsa. Sajroning nem dina iku, Yusak ana bebarengan karo Musa, lan bebarengan padha mangan manna sarta ngombé saka kali cilik kang tumurun saka gunung. Yusak ora mlebu ing méga bebarengan karo Musa, nanging tetep ana ing njaban, saben dina mangan lan ngombé nalika ngentèni balining Musa, déné Musa pasa sajroning patang puluh dina.

Sajrone panjenengané ana ing gunung iku, Musa nampi pitedah-pitedah bab anggawé sawijining pasucèn, ing kono ngarsané Ilahi bakal katuduhaké kanthi mligi. “Padha gawénaa pasucèn kanggo Aku, supaya Aku bisa dedalem ana ing satengahé wong-wong mau” (Pangentasan 25:8), mengkono dhawuhé Gusti Allah.

Ing kéné kita nemokaké yèn angka 46 digandhèngaké karo pambangunaning pasucèn.

Kita bakal maca saka Kitab Pangentasan lan nyathet sawijining mangsa tundha ing carita iki, amarga iki nggambarake luwih dhisik mangsa tundha ing jaman Kristus, para Millerit, lan ing pungkasaning jagad. Mangsa tundha iku ngasilake kaanan sing ngidini Panguwuh Tengah Wengi dipratelakake lan ngasilake rong golongan wong sing nyembah. Tanpa mangsa tundha iku, dinamika sajarah kasebut ora bakal ana kanggo apa sing kersane Gusti arep ditindakake ing wektu Panguwuh Tengah Wengi. Kita kudu mangerteni apa sing dilambangake dening mangsa tundha iku.

Masa 46 dina iki, yaiku Wektu Tarrying iki, iku nalika Pangéran lumebu ing prejanjian karo sawijining umat.

Punapa Gusti lumebet ing prajanjèn kaliyan para Millerit ing sajarah punika? Inggih.

Apa Panjenengané mlebet ing prajanjian karo pasamuwan Kristen ing dina Pentakosta ing jamané Kristus? Inggih.

Mulané, mangsa ngentèni iki minangka salah siji pratandha dalan nalika Gusti lumebet ing prejanjian kovenan kalawan satunggal bangsa.

Ing sajarahipun Musa, kita nyumurupi satunggaling wekdal tundha. Ing salebeting wekdal punika, kalih loh punika nglambangaken prajanjian, lan Gusti mlebet ing prajanjian sarta maringi Musa piwulang bab anggenipun yasa Padaleman Suci.

Wiwit taun 1798 nganti 1844, sajroning 46 taun iku, Gusti ngedegaké padalemané wong Millerit supaya Panjenengané bisa lumebu ing prajanjian karo Israèl modhèren.

Mangsa sing mau kita waca bab Musa lan wektu ngentèni para pinituwa pitung puluh iku diarani Pentakosta ing sajarah Kitab Suci—seket dina sawisé Paskah. Pangéran maringi dhawuh marang Israèl supaya ngéling-éling Pentakosta ing salawas-lawasé. Ing Prajanjian Anyar, Pentakosta dadi titik wigati tumrap pasamuwan Kristen wiwitan, minangka pangéling-eling tumrap sajarah iki dhéwé. Kita nemoni unsur-unsur sing padha ing Pentakosta ing jamané Kristus, ing sajarah para Millerit, lan unsur-unsur iki bakal dibalèni manèh ing wekasaning jagad.

Sumangga kita nyawang Pentakosta saka Lukas 24:44-52, sajroning carita lelampahan ing dalan menyang Emaus.

Sadurungé ing kitab Lukas, wong loro murid sing mlaku bebarengan karo Gusti Yésus nyuwun marang Panjenengané supaya karsa nginep karo wong-wong mau. Alkitab migunakaké tembung “nginep.” Ana sawatara mangsa nginep kang ditandhani ana ing kono, nanging kita arep nandhani mangsa nginep sing béda ing sajarah sing padha iki.

Wektu ngentèni iku ditandhani déning parentah supaya ngentèni ana ing Yérusalèm kanggo nampa kakuwatan. Ing kéné papan pangwaosing warta iku dumadi tumrap para Millerit.

Mêntêni tegesé ngentosi. “Rahayu wong kang ngentosi.” Ngentosi apa? Kakuwataning pangwasa.

Sampeyan ora bisa mangertèni kanthi bener pangwujudan kakuwasan saka Pambengok Wengi Tengah, kajaba sampeyan mangertèni wektu nentèni, nalika wong-wong mau dipréntah supaya ngentèni kakuwasan mau. Iku kalebu pérangan saka carita iku. Supaya pepadhang kang wis kaadeg ana ing mburi sampeyan tetep sumunar, sampeyan kudu mangertèni sajarahé kabèh.

Panjenengan mbokmenawa durung weruh tumuju pundi prakawis punika, nanging sesuk prakawis punika badhé dados cetha.

Telung ramalan nuntun para Millerit marang sawijining paham kang kliru, kang nyebabake wektu tundha lan pepeteng kawitan. Ramalan-ramalan iki padha karo telu ramalan kang miturut pangandikane William Miller wus diparingi marang dheweke minangka wiwitaning pangerten, yaiku 1335, 2520, lan 2300 dina.

Manawa panjenengan mangertos bilih wekdal tundha punika satunggaling pérangan tartamtu saking Pambengok Wengi Tengah, panjenengan kedah nyuwun pitaken punapa ingkang ngasilaken wekdal tundha punika. Inggih punika tiga wangsit wekdal punika: 1335, 2520, lan 2300.

Manawa panjenengan nampik wangsit bab 2520 lan 1335, panjenengan nyélaki Pambengoking Tengah Wengi lan tumiba saka dalan menyang jagad duraka ing ngisor.

Menyang kana lah kita tumuju kanthi sakabèhé iki.

Padha padha ngentèni, marga padha kudu ngantos rawuhipun kakuwatan saking inggil; lan ing Sajarah Millerite, kakuwatan punika yaiku Panggih Tengah Wengi.

Betania iku sawijining wewengkon pinggirané Yerusalem, watara sak mil lan setengah ing sanjabané kutha. Ing jamané Gusti Yesus, iku kalebu adoh, awit wong-wong tindak ing endi-endi kanthi mlaku.

Betania tegesé “Omahé Wong Miskin.”

Papan panggonan sing paling dipunremeni déning Gusti Yésus yaiku Bétania, papan dunungé Lazarus, Maria, lan Marta.

Prayoginipun dipunperhatosaken bilih Mlebet Kanthi Kamenangan punika sajarah ingkang dipunginakaken déning Sister White kanggé ngandharaken Midwengi Pambengok.

Sadurungé Gusti Yésus lumebet ing Yérusalèm kanggo Pamedharing Karajan, Panjenengané ngentèni ing Bétania, Omahé Wong Miskin. Ana mangsa ngentèni kang ndhisiki Pamedharing Karajan, padha kaya ana mangsa ngentèni kang ndhisiki Sesambat Tengah Wengi. Karoné iku sajarah kang sajajar, nanging kita isih ngrembug Lukas 24:44-52 lan ngentèni sarta nginep ing Yérusalèm.

Nalika Pambengok Wengi, para Millerit dipunbikak pangretosipun tumrap Kitab Suci.

"Wong-wong kang kuciwa" saka kuciwaning kang kapisan weruh saka Kitab Suci manawa padha ana ing mangsa tundha, lan bukti kang padha sing nuntun wong-wong mau kanggo medharaké taun 1843 minangka wekdal wangsulé Gusti saiki mbuktekaké taun 1844.

Punapa ingkang sampun katindakaken déning Gusti tumrap wong-wong mau? Panjenenganipun mbikak pangertosanipun. Punika sajarah ingkang sajajar kaliyan para sakabat.

Ana sawijining mangsa enggal-enggal ora kelakon ing carita Yakub. Mangsa panentèn iki madhangi akèh kayektèn kenabian, sanadyan kita mung bakal nyumangga sawetara waé.

Purwaning Dumadi 28, wiwit ayat 10, nedahake bilih cariyosipun Yakub nggambaraken sadurungipun pungkasaning jagad. Putra-putranipun Yakub makili 144.000 ing pungkasaning jagad.

Yakub duwé anak-anak saka patang wong wadon—loro garwa, Rakhel lan Lea, sarta loro selir. Dhèwèké kudu nyambut gawé kanggo para garwané: 2520 dina kanggo Lea lan 2520 dina kanggo Rakhel. Ing caritané Yakub, kita ndeleng kaloroné 2520 iku, sing nglambangaké Karajan Lor lan Karajan Kidul.

Yakub minangka pralambang sajarahé kaum Millerit lan 144.000. Caritané kuduné maringi pepadhang marang kita ing pungkasaning donya.

Pangeran Yehuwah lagi lumebet ing prajanjèn karo Yakub. Nalika Pangeran Yehuwah lumebet ing prajanjèn karo Musa lan Israèl, ana wektu tundha; nalika Panjenengané lumebet ing prajanjèn karo Yakub, ana wektu tundha; nalika Panjenengané lumebet ing prajanjèn karo Israèl modhèren ing Sajarah Millerit, ana wektu tundha; lan nalika Panjenengané lumebet ing prajanjèn karo pasamuwan Kristen ing Pentakosta, ana wektu tundha.

Ing cariyos punika, sajroning wekdal ngantos punika, Gusti mbikak pangertosaning umatipun dhateng Sabdanipun, ingkang ka pralambangakên déning andha kanthi para malaékat minggah lan tumurun—satunggaling pralambang komunikasi antawisipun Allah lan manungsa.

Nalika Panguwuh Tengah Wengi kumandhang, para prawan Millerit padha tangi lan dadi Padalemaning Allah. Panjenengane mlebet ing prejanjian karo wong-wong mau, ndadekake wong-wong mau Israel jaman modern.

“Luz” diganti. Para Millerit dudu umaté Allah ing taun 1798. Sajarah para Millerit iku sajarah babagan kepriyé Panjenengané lumebu ing prajanjian karo wong-wong mau lan ndadèkaké wong-wong mau dadi umaté, kanthi ngowahi wong-wong mau saka “Luz” dadi “Bethel.”

Prasetyané Yakub iku mlebu ing prajanjian. Panjenengané nyuwun marang Gusti Allah supaya ngreksa dhèwèké ana ing dalan mau—Lelakon-Lelakon Kuna—lan maringi roti supaya dipangan. Kaum Millerit kudu mangan roti dhéwé lan aja bali marang kabodhoan Protestan.

Manawa kita terus mangan roti kang diparingake Gusti Allah marang kita, Panjenengane bakal netepi prejanjiané karo kita. Roti lan sandhangan ing nadzaré Yakub nglambangaké kayektèn-kayektèn ing Bagan 1843, kang déning Ellen White sinebut Watu Karang Jaman-jaman—Lelakoning Lawas lan roti.

Nalika Panjenengané mbikak pangretené wong-wong mau ing mangsa ngentèni, Panjenengané nindakaké mangkono kanthi ngutus para malaékat munggah lan mudhun ing undhakan.

Manawa panjenengan sampun nampi kayekten, panjenengan gadhah tanggel jawab kanggé mbagekakenipun. Manawa panjenengan netepi tanggel jawab panjenengan, panjenengan dados andha-andha punika—saluran komunikasi. Kita kabèh kaseluk dados saluran punika.

Yakub nduwèni sawijining mangsa tundha; nalika dhèwèké ngentèni, dhèwèké ngimpi bab andha, kang nggambaraké Gusti mbikak pangerten marang Sabdané tumrap umaté sajroning mangsa tundha iku. Ing sajarah iki, Gusti lumebu ing prejanjian karo umaté, ngirid wong-wong mau metu saka Luz lan ndadèkaké wong-wong mau Bètèl—Padalemané Allah.

Saluran komunikasi kang dipralambangaké déning para malaékat kang munggah lan mudhun ana ing andha-andha, yaiku Kristus, uga dipralambangaké ana ing Zakharia. Sister White maringi komentar babagan iki ing Review and Herald, 20 Juli 1897, sanadyan piyambakipun migunakaké pralambang kang béda.

Lenga emas iku nglambangaké sih-rahmat kang lumantar iku Gusti Allah njaga supaya damar-damaré para pracaya tansah kapenuhan, supaya ora kedhep-kedhep lan banjur mati. Saupama dudu amarga lenga suci iki kaesokaké saka swarga lumantar pesen-pesené Rohing Allah, para agènsi piala bakal nduwèni panguwasa sakabèhé marang manungsa.

Gusti Allah kaaibaké nalika kita ora nampani pawartos sing Panjenengané kirimaké marang kita. Mangkono kita nampik lenga emas sing Panjenengané arep nuangaké menyang jiwa kita supaya disaluraké marang wong-wong sing ana ing pepeteng. Nalika swara panguwuh teka, “Lah, pangantèn lanang teka; metua kowe kanggo manggihi dhèwèké,” wong-wong sing durung nampani lenga suci, sing durung ngreksa sih-rahmaté Kristus ana ing sajroning atiné, bakal nemokaké, kaya para prawan kang bodho, yèn dhèwèké ora siyap kanggo manggihi Pangérané. Ing sajroning awaké dhéwé, dhèwèké ora nduwèni kakuwatan kanggo olèh lenga iku, lan uripé dadi ambruk. Nanging manawa Roh Suciné Gusti Allah dijaluk, manawa kita nyuwun kanthi temen, kaya Musa naté nyuwun, “Tuduhna kamulyan-Mu marang aku,” katresnané Gusti Allah bakal kacurahaké ana ing ati kita. Lumantar pipa-pipa emas, lenga emas iku bakal disaluraké marang kita. “Dudu marga saka kakuwatan, utawa saka daya, nanging marga saka Roh-Ku, mangkono pangandikané Pangéran Gustine sarwa tumitah.” Kanthi nampani sorot padhang saka Srengéngé Kabeneran, anak-anaké Gusti Allah madhangi kaya pepadhang ana ing donya.” Review and Herald, July 20, 1897.

Ing cariyosipun Yakub, kita gadhah cariyosipun Sajarah Millerite. Wonten wekdal tundha, lan piyambakipun mirsa andha-andha ingkang nglambangaken sesambetan antawisipun Swarga lan bumi.

Zakharia nyariosaken dhateng kita bab kalih pipa emas. Satunggal andha gadhah kalih cagak utawi rel utama, nanging Zakharia nyebatipun kalih pipa emas.

Kita kudu nampi pepakoning kabar-kabar sing tumurun saka tangga Swarga lan ngandharake marang wong liya. Menawa kita nglakoni mangkono, kita dadi pérangan saka tangga iku, pérangan saka tata cara pangandikan mau.

Suster White nggandhengake prakara iki karo pasemon bab Sepuluh Prameswari.

Ing sajarahé kaum Millerit, wong-wong mau lagi netepi pasemon bab Sepuluh Prawan. Wektu panyegahané Yakub iku wektu panyegahan ing Matius 25 lan Habakuk 2: "Sanadyan wahyu iku katingalé suwe tumekané, antènana."

Crita bab Yakub lan Zakharia iku padha-padha wektu tundha.

Wektu tundha iku nandhani, ing antarane prakara-prakara liyane, manawa Gusti wus arep nambahi pangerten para pandhereke bab Sabdaning Allah. Manawa kowé ora nampa Lenga Suci iku, kowé iku prawan gemblung.

Nalika panjenengan tekan ing sajarah iki, nalika lawang katutup lan panjenengan dadi prawan bodho, Sister White ngandika, "Tembung-tembung sing paling ngenes sing tau kaprungu, 'Aku ora wanuh marang kowé.'"

Sampeyan ora bisa misahake wektu nunggu saka Pambengoking Tengah Wengi. Wektu nunggu iku ngasilake kawutahaning Roh Suci, kang mbukak pangertené umaté Gusti Allah marang Sabda ing wektu Pambengoking Tengah Wengi lan nyedhiyakake lenga kang mbedakake para prawan wicaksana saka para prawan bodho.

Ana sawijining wektu tundha nalika Kristus nindakake pakaryan puncaké—munggahaké Lazarus.

Yésus nampi pawarta, “Lazarus lagi gerah. Rawuha, mugi Panjenengan ngrumati piyambakipun.” Nanging Yésus boten enggal tindak.

Ibu White ngandika bilih para murid kesandhung bab prakara punika. Wong-wong mau padha gumun, punapa sebabipun Panjenenganipun mboten badhé mitulungi mitranipun, utawi mbuktèkaken pangwaosipun minangka Mesias. Nanging Panjenenganipun ngetanggel.

Panjenengané ngentèni supaya maringi marang wong-wong mau sawiji bukti manèh yèn Panjenengané kagungan kasektèn kanggo nguripaké wong mati.

Mujijat puncak iki, yaiku wungunipun Lazarus, maringi pepesthening Allah marang pakaryanipun lan pratelanipun minangka Ilahi.

Nalika Pambengoking Tengah Wengi, Gusti lagi ngedegaké para prawan wicaksana. Iki minangka gambaran bab proses pemeteraian. Para Millerit lagi dipeteraèkaké, mènèhi sawijining gambaran bab pemeteraiané wong 144.000.

Piwulang saka Lazarus iku manawa Kristus saged njupuk wong sing wis mati ana ing kaluputan lan dosa-dosane, banjur nguripake maneh.

Ing pethikan bab Lazarus, Kristus netepake pati minangka turu.

Kabeh padha turu. Panjenengane lagi ngentèni. Panjenengane bakal nguripaké manèh Lazarus, nggawa wong-wong mau marang urip lan masang paternan Panjenengane ing dhèwèké. Iki mukjijat Panjenengane kang paling luhur.

Ing sajarah kita, nalika Panjenengané masekaké meterai marang wong 144.000, Panjenengané ngluhuraké wong-wong mau dadi panji-panji.

Zakharia ngandika bilih panji punika kados permata wonten ing makutha. Punika tumindakipun ingkang ngluhuraken makutha-Nipun.

Kanthi pambabar lan kabukane kayektèn ing sajarah Millerite, wektu tundha iku nandhani nalika Gusti mbikak kayektèn. Tangga, kanthi para malaékat munggah lan mudhun, iku panggonan lumakuning prosès panyegelan.

Saiki kita ndeleng Mlebetipun Kanthi Kamenangan. Gatekna dhateng punapa ingkang dipadakaké déning Sister White antawisipun Mlebetipun Kanthi Kamenangan punika lan ing Spirit of Prophecy, jilid 4, kaca 250.

Mlebetipun kanthi kamenangan punika nglambangaken Panguwuh Tengah Wengi.

Sumangga kita maos punapa ingkang dipunwucalaken déning Sister White bab Mlebet Kanthi Kamenangan wonten ing The Youth Instructor, 21 Fèbruari 1901.

“Kaelokan puncak sang Juruwilujeng, nalika mbangèkaké Lazarus saka antarané wong mati, wis nuwuhaké pangaribawa kang nggumunaké tumrap rakyat, lan ana wong akèh banget, kanthi semangat kang murub, padha katarik menyang papan panggonané Gusti Yésus nalika Panjenengané lagi ngentèni ana ing kono.” Mangkono, Panjenengané lagi ngentèni ing Bètani sadurungé Mlebet Kanthi Kamenangan.

Iki ngrujuk marang Wektu Tundha.

Iki minangka kaping pisanan sajrone pangladèné Kristus anggoné Panjenengané sarujuk numpak, lan para murid nerangaké prakara iki minangka pratandha yèn Panjenengané wus arep nglantaraké kakuwasan lan panguwasa karajané, sarta mapanaké kalungguhané ana ing dhamparé Dawud.

Kanthi suka cita wong-wong mau nindakaké dhawuh mau. Wong-wong mau banjur nemokaké kuldi enom iku, nguculi, lan nggawa marang Gusti Yésus, kang banjur lenggah ing dhuwuré.

Nalika Gusti Yesus lenggah ing sadhuwuring kéwan iku, swasananing awang-awang kebak sora pangalembana lan kamenangan. Panjenengané ora nggadhahi pratandha karaton apa waé ing njabané, ora ngagem busana kabesaran, lan ora katut dening para prajurit. Nanging Panjenengané kaubengi déning sakelompok wong kang kaobong déning pangajab kang kebak antisipasi.

Panjenengané énggal waé wis nguripaké wong mati. Wong akèh padha ngira Panjenengané rawuh kanggo dadi Juru Slameté Israèl. Sapa wong-wong iki?

Ing prosesi iku ora ana swara pasungkawa utawa sesambat sing keprungu. Wong-wong sing biyèn tau wuta, nanging mripaté wis dipulihaké déning Putraning Allah, padha mimpin ing ngarep.

Sapa sing nuntun dalan? Wong-wong sing biyèn klebu golongan Laodikea.

Wong-wong mau padha ngerubungi Gusti Yesus kanthi cedhak, dene ana siji kang wus Panjenengane wungokake saka ing pati nuntun kéwan kang ditumpaki. Wong-wong kang biyèn budheg lan bisu, saiki wus kasarasaké, padha melu ngunggahaké hosana kang bungah. Wong-wong pincang, saiki wus bisa mlaku, padha mecahi pang-pang palem lan nyebarake ana ing dalan kang bakal diliwati Panjenengane.

Wong lara kusta, sing biyèn kausir saka patemoning masyarakat, ana ing kono, wus kasucekaké déning kakuwatané Sang Juru Slamet. Panjenengané nylemakaké sandhangané ana ing dalané Sang Juru Slamet, karo ngucap, “He padha saosa sukur marang Pangéran; awit Panjenengané becik: awit sih-kadarmané langgeng ing selawas-lawasé.”

Wong kang wus mari saka kasurupan dhemit iku ana ing kono, saiki wis waras budine, nambahi paseksene: “Gusti wus nindakaké prakara-prakara gedhé tumrap aku, mulané aku bungah.”

Wong-wong mati sing wis kauripaké manèh ana ing kono, padha memuji Panjenengané. Randha lan anak yatim nyritakaké pakaryan-pakaryan Panjenengané kang nggumunaké. Bocah-bocah cilik, wong-wong sing wis kasarasaké saka lelara, lan wong-wong sing wis digawa bali saka kubur, nyaraki dalané Sang Juru Panebus kanthi pang-pang kurma lan kembang.

Mulané, Gusti Yésus ndherek lami ing Omahé Wong Mlarat, kang ngrujuk marang Wektu Tundha.

Napa? Amarga Panjenengané badhé ngluberaké Roh Suci-Nya lan mbikak pangertosané wong-wong mau, nuding marang Pambengok Tengah Wengi.

Ing crita iki, Panjenengané rawuh minangka Raja, nuduhaké tanggal 22 Oktober 1844. Apa Gusti Yesus rawuh kanggo nampani karajan ing tanggal 22 Oktober 1844? Inggih.

Iki iku Mlebu Kanthi Kamenangan, lan ana wong-wong sing bakal nguwuhaké Pambengok Tengah Wengi.

Sinten tiyang-tiyang punika? Piyambakipun punika tiyang-tiyang ingkang sampun kaowahi déning panguwaosipun Kristus.

Pawarta bab kabenerané Kristus, daya Panjenengané kanggo ngowahi kita saka wuta dadi weruh, saka mati dadi urip, saka lara kusta dadi resik, kaemban ing sajarah Mlebeté kanthi Kaagungan, sing dadi pralambang saka Sesambaté Tengah Wengi. Apa sing ngemban pawarta iku?

Kristus nitih apa? Sawijining kuldi. Yaiku Pesen Islam kang nggawa pesen kabenerané Kristus.

Ing taun 1840, pangwujudan kakuwataning Pesen Malaékat Kapisan kagandhèng karo dikekangé Islam. Pesen Kapisan nuntun marang Pesen Kapindho; kalorone ora bisa dipisahaké.

Pesen Kapisan ngemot Pesen Kapindho.

Pawarta Kapisan dikukuhaké nalika Islam direm, saéngga ngebaki wangsit. Panyukuhan iki maringi kakuwatan marang Pawarta Malaékat Kapisan lan nuntun para Protestan nutup lawangé tumrap pawarta iku.

Panutupan lawang-lawang déning gréja-gréja Protestan iku minangka panampikan marang Pesen Islam.

Sajarahé kaum Millerit mratandhani luwih dhisik sajarah kita.

Pawarta bab kabenerané Kristus ing mangsa panyegelané 144.000, nalika Gusti nyiramaké Roh Suci Panjenengané lan mbukak Kitab Suci marang wong-wong Laodikia lan para lara kusta ing Adventisme, sapisan manèh kaasta déning kuldi—Pawarta Islam.

Mlebu Kanthi Kamenangan iku rawuhipun Sang Prabu. Ing tanggal 22 Oktober 1844, Panjenenganipun nampi Kratonipun. Punika Mlebu Kanthi Kamenangan.

Ing kurun wektu iki loro golongan mau lagi kasirat menyang nasibé.

Sawetara nas Kitab Suci nyorot wektu tundha iku. Kita bakal nliti kabeh mau kanthi cepet lan nutup kanthi sawijining pratelan saka Sister White.

Ing kene piyambak, 22 Maret 1844, ngrujuk marang Wektu Tundha.

Tanggal 22 Maret 1844 dudu sawijining ramalan nubuatan Kitab Suci. Iku minangka tanggal sing disalahpahami déning para Millerit, nanging ngasilaké kuciwa kapisan lan nandhani wektu tundha.

Kitab Suci ora mratelakaké yèn Gusti Allah sing ndadèkaké wektu tundhané. Sing njalari iku pangertené umat sing klèru: “Sanadyan wahyu iku katingal kèri, entènana, awit iku ora bakal kèri, lan ora goroh.”

Panjenengan saged maos punika kanthi kalih cara. Kanthi cara ingkang pundi kemawon, “Rahayu wong kang ngentosi, lan rahayu wong kang tumeka ing 1335. Nanging kowe lunga ing dalanmu nganti wekasané rawuh: awit kowe bakal ngaso, lan ngadeg ana ing pandumanmu ing wekasaning dina-dina.”

Berkah saka tekaning 1335 iku ora mung prakara nggayuh pungkasaning wangsit wekdal. Ing bagan, 1335 iku pungkasané ana ing taun 1843. Berkah iku ora mung pungkasaning wangsit, nanging uga pangalamané wekdal ngentosi. Berkah iku dumadi ing antarané Wekdal Ngentosi lan 22 Oktober 1844. Ing kéné panggonanmu kudu ngentosi. “Rahayu wong kang ngentosi.”

Panantènan iku wiwit saka Wektu Tarrying nganti tanggal 22 Oktober 1844. Manawa kowé ngentèni Panjenengané, kowé bakal oleh berkah.

Pangerten sing kliru saka para Millerit iku sing ndadèkaké dumadiné wektu tundha. Wahyu iku kanggo wektu sing wis katemtokaké—22 Oktober 1844. Wahyu iku ora bakal goroh, nanging kowé bakal ngira yèn iku kaya-kaya tundha marga saka pangerten sing kliru.

Punapa Pangeran ingkang ngrancang salah paham punika? Inggih. Sister White ngandika mekaten.

Gusti nuwuhaké kesalahpahaman lumantar Bagan 1843. William Miller ngandika bilih piyambakipun boten nate kanthi mesthi netepaken taun 1843, nanging ing taun 1843 para sadulur nyuwun supados piyambakipun mbusak tembung “if” lan nandhani 1843 minangka sawijining tandha dalan. Sister White ngandika bilih punika minangka tandha dalan nabi, sawijining panggenapan saking Habakuk 2. Tandha dalan punika, kanthi dogmatis nandhani taun 1843, nuwuhaké wekdal tundha.

Gatekna Daniel 12:12-13: "Rahayu wong kang sabar ngenteni lan tekan sewu telung atus telung puluh lima dina."—"Rahayu wong kang tekan 1335. Rahayu wong kang tekan 1843," iku ayat 12.

Ayat 13: "Nanging lungaa ing dalanmu nganti tekan pungkasané: awit kowé bakal ngaso, lan bakal ngadeg ana ing bagéanmu nalika pungkasaning dina-dina." Daniel 12:12-13 (KJV).

Suster White nggandhengaké ayat 12 lan 13, kanthi ngandika yèn berkah saka angka 1335 kawujud ing taun 1843 lan 1844. Prakara iku dudu ngenani sawijining titik wektu, nanging ngenani wong-wong kang ngentèni Mlebet Kamenangan menyang Yerusalem déning Kristus, mangertèni para malaékat kang munggah lan mudhun ing undhak-undhakan, lan lumebu ing prajanjian karo Gusti nalika Panjenengané maringi marang wong-wong mau loro lempéng prajanjian.