Tema ing ayat sewelas lan rolas iku yaiku munggah lan ambruké ratu sisih kidul, kaya mangkono uga munggah lan ambruk pungkasané Amérika Sarékat sing diwakili déning présidhèn pungkasan ing ayat loro, minangka wakil kadonyan pungkasan saka kakuwatan naga; uga munggah lan ambruk pungkasané Perserikatan Bangsa-Bangsa sing diwakili ing ayat telu lan papat. Ayat lima nganti sanga nggambarake sajarah kakuwatan kepausan wiwit taun 538 nganti 1798. Taun 538 nandhani diparingaké kakuwatan marang kakuwatan kepausan, taun 1798 nandhani tatu sing matèni tumrap kepausan, lan mulané ayat lima nganti sanga nggambarake munggah lan ambruk pungkasan saka kéwan iku. Ayat sepuluh nandhani taun 1989 minangka ambruké ratu sisih kidul kaya sing diwakili déning tilas Uni Sovyèt.
“Saben bangsa sing wis mlebu ing panggung tumindak wis diparengake ngenggoni panggonane ana ing bumi, supaya bisa katon apa bangsa iku bakal nindakaké maksud saka ‘Sang Pengawas lan Sang Mahasuci.’ Ramalan wis nglacak munggah lan rubuhe kakaisaran-kakaisaran gedhé ing donya—Babilon, Medo-Pèrsia, Yunani, lan Roma. Tumrap saben kakaisaran kasebut, kaya dene tumrap bangsa-bangsa sing kakuwatané luwih cilik, sajarah mbalèni awaké dhéwé. Saben-saben nduwèni mangsa panggawéaning piwulangan lan pangadilan, saben-saben gagal, kamulyané luntur, kakuwatané sirna, lan panggonané dikuwasani déning liyané....”
“Saka mundhak lan rubuhipun bangsa-bangsa kados ingkang dipun cethakaken wonten ing kaca-kaca Kitab Suci, manungsa kedah sinau sepinten tanpa aji kamulyan lahiriah lan kadonyan semata. Babil, kaliyan sakathahing kakuwatanipun lan kaluhuranipun, ingkang tandhinganipun dereng nate dipuntingali malih déning donya kita wiwit samanten,—kakuwatan lan kaluhuran ingkang tumrap tiyang-tiyang jaman punika katingal mekaten tetep lan langgengipun,—satemah sampurna sirnanipun! Kados ‘kembang suket’ piyambakipun sampun sirna. Mekaten ugi sirnanipun sadaya ingkang boten ndadosaken Allah minangka dhasaripun. Mung ingkang kaiket kaliyan karsa-Nipun lan nglairaken watak-Nipun ingkang saged lestari. Prinsip-prinsip-Nipun punika satunggal-satunggalipun perkawis ingkang tetep teguh ingkang dipunmangertosi déning donya kita.” Education, 177, 184.
Ayat sewelas lan rolas nandhani munggah lan rubuhipun pungkasaning raja ing sisih kidul, kados ingkang kaanggepi déning Rusia. Ayat telulas dumugi limalas nandhani munggah lan rubuhipun pungkasaning Amérika Sarékat. Sakabèhé cariyos pamedhar wangsit ing pasal sewelas kabangun ing sadhuwuring struktur munggah lan rubuhipun karajan-karajan. Siswa pamedhar wangsit kedah nggatekaken kasunyatan punika manawi piyambakipun badhé gadhah kamungkinan sethithik kemawon kanggé mbédakaken kanthi leres pesen pamedhar wangsit ing pasal sewelas.
Pandhangan dhasar tumrap Daniel pasal sewelas yaiku bilih pasal punika ngemot gambaran-gambaran kang bola-bali bab munggah lan rubuhipun karajan-karajan. Nalika Sister White ngandika, “So perished the Medo-Persian kingdom, and the kingdoms of Grecia and Rome,” piyambakipun nemtokake bilih “Grecia” punika naga, “Rome” punika kéwan galak, lan “Medo-Persia” punika nabi palsu. Piyambakipun nemtokake munggah lan rubuhipun pungkasan saking karajan kadonyan pungkasan, ingkang kadadosan saking naga, kéwan galak, lan nabi palsu, ingkang wiwit munggahipun nalika angger-angger Minggu lan nuntun jagad tumuju Armageddon minangka kasampurnaning Wahyu 16:12–21. Piyambakipun nujokake umatipun Gusti Allah dhateng “munggah lan rubuhipun bangsa-bangsa kados ingkang dipratelakake kanthi cetha wonten ing kaca-kacanipun Kitab Suci” minangka pandhangan ingkang kedah dipunginakaken supados “mangertos sepira tanpa reginipun kamulyan lahiriah lan kadonyan kemawon.”
Sebab kita prelu “sinau sepira tanpa regané kamulyan lahiriah lan kadonyan waé,” yaiku supaya luwih mangertèni manawa samubarang kabèh bakal sirna “kang ora nduwèni Gusti Allah minangka dhasaré.” Mulané, dadi sawijining prekara urip-utawa-mati manawa panjenengan nduwèni Gusti Allah utawa ora nduwèni Gusti Allah minangka dhasar panjenengan. Saka titik iku ing pangrembakaning pamikirané, Sister White banjur netepaké apa tegesé nduwèni Gusti Allah minangka dhasar panjenengan nalika piyambakipun ngandika, “Namung barang kang kaiket ing karsa-Né lan nglairaké watak-Né kang bisa lestari.” Piyambakipun nembe waé nerangaké yèn samubarang kabèh kang ora ana ing dhasaré Gusti Allah iku bakal sirna, lan yèn ana loro prakara minangka panandha tumrap apa kang kabangun ing dhuwur dhasar iku, yaiku manawa sawijining prakara “kaiket ing karsa-Né,” lan manawa prakara iku “nglairaké watak-Né.” Watak-Né iku dhasar-Né.
Banjur ing ukara panutuping paragraf iku dheweke nyatakake manawa “Prinsip-prinsip Panjenengane iku mung siji-sijine prakara kang mantep lan ora owah kang dingerteni déning jagad kita.” Watak Allah iku prinsip-prinsip Panjenengane, lan prinsip-prinsip Panjenengane mratelakake watak Panjenengane. Iki minangka prakara urip-utawa-pati ngenani kepriye manungsa sesambungan karo Allah minangka dhasar saka samubarang kabèh. Aku negesake manawa struktur dhasar Daniel pasal sewelas kabangun ing dhuwur narasi munggah lan runtuhé karajan-karajan. Ana sawijining pethikan ing ngendi ilham maringi pawartos marang kita ngenani jinis pasinaon kang bener.
“Ana sawijining panaliten babagan sajarah kang ora kena disalahaké. Sajarah suci minangka salah siji saka panaliten ing sekolah-sekolah para nabi. Ing cathetan babagan tumindak Panjenengané marang bangsa-bangsa, katlusuran tapak-tapak Yéhuwah. Mangkono uga saiki kita kudu nyemak tumindak-tumindak Allah marang bangsa-bangsa ing bumi. Kita kudu mirsani ing sajroning sajarah kasampurnaning ramalan, nyinaoni pakaryaning Pangrèh Ilahi ing gerakan-gerakan reformasi kang agung, lan mangertèni majuning prastawa-prastawa ing panglumpukan bangsa-bangsa kanggo patemon pungkasan ing pasulayan gedhé.” The Ministry of Healing, 441.
Panyinau sajarah kang kasucèkaké katandhai minangka nyinau cara Gusti Allah sesambungan karo bangsa-bangsa ing bumi lan uga ing pituduh pamrayoganipun Gusti Allah tumrap gerakan-gerakan reformasi kagunganipun; mila sajarah kang kasucèkaké iku nyakup garis panaliten lahiriah lan batiniah. Tujuan migunakaké sajarah kanggo netepaké Sabda nubuatipun Gusti Allah yaiku supaya sajarah kenabian mau dipigunakaké kanggo “mangertèni majuning prastawa-prastawa sajroning pangaturan bangsa-bangsa tumuju marang pasulayan pungkasan ing kontroversi agung.” Paragraf sadurungé saka Sister White dijupuk saka panjlèntrèhan kang padhang banget bab kabutuhan mbangun sawijining modhel kenabian sajarah suci kang dhedhasar marang struktur dhasar kang kaunèkaké ing “munggah lan rubuhipun” karajan-karajan.
“Minangka sawijining panyawis tumrap pakaryan Kristen, akeh wong nganggep yèn nggayuh kawruh kang jembar babagan tulisan-tulisan sajarah lan teologi iku prakara kang penting. Wong-wong mau nyangka yèn kawruh iki bakal dadi pitulungan tumrap wong-wong mau ing mulang Injil. Nanging panalitèné kang abot lan rekasa marang panemu-panemu manungsa luwih cenderung nglemahake palayanané, tinimbang nguwataké. Nalika aku ndeleng perpustakaan kebak jilid-jilid gedhé kang sarat kawruh sajarah lan teologi, aku mikir, Yagéné ngentèkaké dhuwit kanggo barang kang dudu roti? Bab kaping enem saka Yokanan nyritakake marang kita luwih akèh tinimbang kang bisa ditemokake ana ing karya-karya kaya mangkono. Kristus ngandika: ‘Aku iki Roti Kauripan; sapa sing marani Aku, ora bakal ngelih maneh; lan sapa sing pracaya marang Aku, ora bakal ngelak maneh.’ ‘Aku iki roti kang urip, kang wus tumurun saka swarga; manawa ana wong mangan roti iki, wong iku bakal urip ing salawas-lawase.’ ‘Sapa sing pracaya marang Aku nduwèni urip langgeng.’ ‘Tembung-tembung kang Dakucapaké marang kowé iku roh lan iku urip.’ Yohanes 6:35, 51, 47, 63.”
“Ana sawijining pangkajian sajarah kang ora kena dipaido. Sajarah suci minangka salah siji saka pasinaon ing sekolah-sekolah para nabi. Ing cathetan pakaryan Panjenengané tumrap bangsa-bangsa, katelusuran jejak lakuning Yehuwah. Mangkono uga ing jaman saiki, kita kudu nggatekake pakaryan Allah tumrap bangsa-bangsa ing bumi. Kita kudu nyumurupi ing sajarah kayektening panggenapaning ramalan, nyinaoni pakaryaning Providence ing gerakan-gerakan reformasi gedhé, lan mangerteni lumampahing prastawa-prastawa ing pangaturan bangsa-bangsa tumuju marang pasulayan pungkasan ing kontroversi agung.”
Panaliten kang mangkono iku bakal maringi wawasan kang amba lan jangkep ngenani urip. Iku bakal nulungi kita mangerteni sapérangan bab gegandhèngan lan katergantungané, sepira nggumunaké yèn kita kaiket bebarengan ana ing paseduluran agung masyarakat lan bangsa-bangsa, lan sepira gedhéné yèn panindhesan lan karendhahaning siji anggota iku ateges kapitunan tumrap kabèh.
“Nanging sajarah, kaya lumrahe disinaoni, ngemot prakara-prekara babagan prestasine manungsa, kamenangane ana ing paprangan, kasilane nggayuh kakuwasan lan kaluhuran. Campur tangane Allah ana ing lelakoning uripe manungsa ora digatekake. Sithik wong sing nyinaoni kaleksananing karsane Panjenengane sajroning munggah lan rubuhe bangsa-bangsa.
Lan, ing ukuran kang gedhé, teologi, kaya dene disinaoni lan diwulangaké, satemené mung minangka cathetan spekulasi manungsa, kang mung ngladosi kanggo “nggelapaké piwulang lumantar tembung-tembung tanpa kawruh.” Kerep banget pamuji ing nglumpukaké akèh buku iki dudu banget amarga pepénginan kanggo olèh pangan tumrap pikiran lan jiwa, nanging luwih amarga ambisi supaya dadi wanuh karo para filsuf lan para teolog, lan pepénginan kanggo nyuguhaké agama Kristen marang wong akèh nganggo istilah lan proposisi kang kakehan kawruh.
“Ora kabèh buku sing katulis bisa ngladèni ancasing urip suci. ‘Sinaua saka Aku,’ pangandikané Sang Guru Agung, ‘pikulanana gandhèng-Ku ing awakmu,’ ‘sinaua saka kalemanku lan andhap-asorku.’ Sombong intelektualmu ora bakal migunani kanggo nulungi kowé anggonmu sesambungan karo jiwa-jiwa sing lagi nemoni karusakan merga kekurangan roti panguripan. Ing pasinauanmu marang buku-buku iki, kowé lagi nglilani buku-buku mau njupuk panggonané piwulang-piwulang praktis sing kuduné kok sinaoni saka Kristus. Kanthi asil pasinaon iki, wong akèh ora kapangani. Sithik banget saka panaliten sing ngèlèh-èlèhaké pikiran iku sing maringi apa kang bakal mbiyantu wong dadi pegawe sing kasil kanggo jiwa-jiwa.”
“Sang Juru Slamet rawuh ‘kanggo martakaké Injil marang wong miskin.’ Lukas 4:18. Ing piwulangé Panjenengané migunakaké tembung-tembung kang paling prasaja lan pralambang-pralambang kang paling cetha. Lan kapratelakaké yèn ‘wong akèh padha remen ngrungokaké Panjenengané.’ Markus 12:37. Wong-wong kang ngupaya nglakoni pakaryané Panjenengané kanggo jaman iki mbutuhaké pangerten kang luwih jero tumrap piwulang-piwulang kang wis diparingaké déning Panjenengané.
“Pangandikanipun Gusti Allah ingkang gesang punika pendhidhikan ingkang paling luhur ngungkuli sedaya. Tiyang-tiyang ingkang ngladosi umat kedah nedha rotiing gesang. Punika badhé maringi kekiyatan kasukman dhateng piyambakipun; lajeng piyambakipun badhé kaparengaken siyap ngladosi sedaya golongan manungsa.” The Ministry of Healing, 441–443.
Suster White salajengipun njlentrehaken bilih ngakeni pakaryaning panguwaosing Allah sajroning ngangkat para raja lan ngedhunaken para raja adhedhasar pilihanipun sang raja punika filsafat sejati tumrap pasinaon sajarah.
“Ing sajarahing bangsa-bangsa, para sinau Sabdaning Allah bisa nyumurupi kaleksananing wangsit ilahi kanthi harfiah. Babil, ing tembe pungkasan remuk lan ambruk, sirna amarga nalika mapan ing kamakmuran para panguwasane nganggep awake padha bebas saka Gusti Allah, lan nyandhangaké kamulyaning karajané marang pakaryan manungsa. Karajan Medo-Persia katempuh bebenduning Swarga amarga ana ing kono angger-anggering Allah wis diremehake lan diidak-idak. Wedi marang Pangeran ora manggoni papan ana ing ati akèh banget saka rakyat. Piala, pitenah, lan karusakan akhlak padha ngrembaka. Karajan-karajan sing nuli nyusul malah luwih asor lan luwih rusak; lan kabeh mau saya mudhun, saya mudhun manèh ing tataraning ajining budi.”
“Kakuwasan kang ditindakaké déning saben panguwasa ing bumi iku pinaringan déning Swarga; lan kasuksèsané gumantung marang carané migunakaké kakuwasan kang mangkono iku kang wis diparingaké marang dhèwèké. Kanggo saben wong, pangandikané Sang Panjaga ilahi iku mangkéné, ‘Ingsun ngiketaké sabuk marang kowé, senadyan kowé ora wanuh marang Ingsun.’ Yesaya 45:5. Lan tumrap saben wong, tembung-tembung kang biyèn kapangandikakaké marang Nebukadnezar iku dadi piwulanging urip: ‘Pedhotna dosa-dosamu kanthi kabeneran, lan pialamu kanthi nresnani wong miskin: manawa mangkono bisa dadi dawaning katentremanmu.’ Daniel 4:27.”
“Kanggo mangertèni prakara-prakara iki,—mangertèni manawa ‘kabeneran ngluhuraké sawijining bangsa;’ manawa ‘dhampar katetepaké déning kabeneran,’ lan ‘ditetegaké déning sih-rahmat;’ ngakoni kalairané asas-asas iki ing panyingkapan kakuwatan Panjenengané kang ‘nyingkiraké para ratu, lan ngangkat para ratu,’—iki tegesé mangertèni filsafat sajarah. Wulang Bebasan 14:34; 16:12; 20:28; Daniel 2:21.
“Mung ana ing pangandikané Allah prakara iki katuduhaké kanthi cetha. Ing kéné katampilaké yèn kakuwataning bangsa-bangsa, kaya déné kakuwataning saben wong, ora dumunung ing kasempatan utawa sarana kang katon ndadèkaké wong-wong mau ora bisa dikalahaké; uga ora dumunung ing kaluhurané kang padha diunggul-unggulaké. Iku diukur saka kasetyan kang kanthi iku padha netepi karsané Allah.” Prophets and Kings, 501, 502.
Tema ing ayat sewelas lan rolas yaiku munggah lan tibahe ratu ing sisih kidul, nanging sing luwih wigati, ayat-ayat iku nandhani pemeteraiané wong satus patang puluh papat ewu, lan ujian kapindho saka telung ujian sing diwiwiti ing wektu wekasan taun 1989 kaya sing katuduhaké ing ayat sepuluh.
Panyegelan punika diprayogakaké déning Daniel ing guwa singa, telu wong pinilih ing pawon geni murub, Daniel lan telu wong pinilih ndedonga supaya mangertos impenipun Nebukadnezar bab reca kéwan-kéwan ing pasal kalih, Daniel ndedonga pandonganing Imamat kalih dasa enem ing pasal sanga, para wicaksana ingkang mangertos tambahing kawruh, Yosua ingkang dosaipun dipunangkat ing Zakharia pasal tiga, Zerubabel ing pasal sekawan, Yusuf dados panguwasa kaping kalih ing Mesir, para murid wonten ing kamar inggil salami sedasa dinten sadèrèngipun Pentakosta, para Millerit wonten ing pakempalan kémah Exeter, Lazarus mimpin arak-arakan ing Mlebeting Sang Juru Slamet kanthi Kamenangan, lan satus patang puluh sekawan ewu wonten ing Wahyu pasal pitu.
Ayat kaping sewelas tumeka ing taun 2014 nalika wiwitaning perang Ukraina, lan ing Juli 2023 wiwit uji pandeleng, ing ngendi umaté Gusti Allah “diputihaké,” diwiwiti. Larik kaping lima ing pasal sewelas yaiku ayat telulas nganti limalas.
Gambaran Ringkes Lini Kalima
Sebab ratu saka lor bakal bali, lan bakal nglumpukaké pasukan kang luwih akèh tinimbang kang kapisan, lan temenan bakal teka sawisé sawetara taun kanthi bala tentara kang gedhé lan kanthi kasugihan kang akèh. Lan ing mangsa kuwi bakal ana akèh wong kang nglawan ratu saka kidul; mangkono uga para perampok saka bangsamu bakal ngluhuraké awaké dhéwé kanggo netepaké wahyu iku; nanging wong-wong mau bakal rubuh. Mulané ratu saka lor bakal teka, lan bakal ngedegaké tanggul pangepungan, sarta ngrebut kutha-kutha kang paling kukuh betengé; lan pasukan saka kidul ora bakal bisa nahan, mangkono uga rakyat pilihane, lan ora bakal ana kekuwatan kanggo nahan. Daniel 11:13–15.
Ayat-ayat punika kasembadan ing taun 200 SM lan mratelakaken Perang Panium, ingkang nyakup para ratu ingkang sami nglawan saha pakempalan-pakempalanipun, lan ayat-ayat punika ugi dados titik ing sajarah nalika Roma kafir kapisan ngukuhaken dhirinipun mlebet ing sajarah Daniel sewelas. Ayat-ayat punika nyakup tangi pungkasan lan rubuhipun karajan kaping nem saking wangsit Kitab Suci, nanging ugi sajarah Alkitab bab Kristus ngunjungi Kaisarea Filipi, ing pundi Petrus netepaken panyegelanipun wong satus patang dosa ewu. Sajarah punika dados pralambang panyegelanipun wong satus patang dosa ewu kanthi rawuhipun ingkang kaping tiga saking telung pacoban ing pasal rolas ingkang kapérang saking dados “dipunresiki, dipunputihaké lan dipunucalani.”
Ayat telu iki nuntun marang ayat kaping nembelas, ing kono angger-angger Minggu ing Amérika Sarékat digambarake. Nalika pasamuwan kémah Exeter rampung tanggal 17 Agustus 1844, para prawan kang wicaksana nggawa pawarta Panguwuh ing Tengah Wengi nyabrang sadawaning pasisir wétan Amérika Sarékat sajrone nem puluh enem dina. Ana sawijining mangsa nalika kabèh prawan tangi lan salah siji golongan ora nduwèni lenga, bebarengan karo samubarang kabèh kang dituduhake déning iku. Nalika jeneng Simon Barjona diganti dadi Pétrus, panyegelan wong satus patang puluh papat èwu ditandhani. Wiwit ing titik iku lan salajengipun, Gusti Yésus wiwit mulang para murid bab prakara-prakara kang magepokan karo salib.
Salib iku minangka pralambang panutupaning mangsa sih-rahmat, lan William Miller, kang wis dipralambangaké déning Yohanes Pembaptis, sing sabanjuré uga wis dipralambangaké déning Élia, katangèkaké kanggo martakaké “prastawa-prastawa kang ana gegayutané karo panutupaning mangsa sih-rahmat,” kaya dene Yohanes Pembaptis lan Élia kalorone uga nindakaké. Yohanes ngandharaké mangkéné.
Nanging nalika dhèwèké weruh akèh wong Farisi lan Saduki teka marang baptisané, panjenengané banjur ngandika marang wong-wong mau, Hé turuné ula beludhak, sapa sing wis ngélingaké kowé supaya padha mlayu saka bebenduning Allah sing bakal rawuh? Matius 3:7.
Élia ngandika mekaten.
Lan Akhab yasa tugu Asyera; lan Akhab nindakaké luwih akèh manèh kanggo nuwuhaké bebenduning Pangéran, Allahé Israèl, ngungkuli kabèh raja Israèl sing sadurungé dhèwèké. Ing jamané, Hiel, wong Bètèl, mbangun Yerikho; dhasaré dilebokaké kanthi kurban Abiram, anaké sing pambarep, lan gapurané ditetepaké kanthi kurban Segub, anaké sing ragil, miturut pangandikané Pangéran, kang wus kaandika lumantar Yosua bin Nun. Lan Élia, wong Tisbi, salah siji saka para penduduk Gilead, ngandika marang Akhab, “Demi gesangé Pangéran, Allahé Israèl, ing ngarsané Panjenengané aku ngadeg, ing taun-taun iki ora bakal ana embun utawa udan, kejaba miturut pangandikku.” 1 Para Raja 16:33–17:1.
Nalika ngrembag pakaryané William Miller minangka sawijining pembaru ing jaman modhèren, Sister White ngandika:
“Manungsa prelu digugah supaya padha nyadhari bebayané; supaya padha kaéngetaké kanggo nyawisaké awak tumrap prekara-prekara kang khidmat gegayutan karo pungkasaning mangsa kabegjan.” The Great Controversy, 310.
Enem ayat pungkasan saking Daniel sewelas nggambaraken “prastawa-prastawa ingkang gayut kaliyan panutupaning mangsa kasempatan sih-rahmat.” Prastawa-prastawa punika kabikak ing wekdal wekasaning jaman ing taun 1989, lan punika kaandharaken kanthi cetha.
“Sakdurungé panyaliban Panjenengané, Sang Juru Wilujeng nerangaké marang para sakabat yèn Panjenengané bakal dipatèni lan bakal wungu manèh saka kubur, lan para malaékat ana ing kono kanggo nandhesaké pangandikané iku ing pikiran lan ati. Nanging para sakabat ngarep-arep pambébasan kadonyan saka gandhènging kuk Roma, lan wong-wong mau ora bisa nampani gagasan yèn Panjenengané, kang dadi pusat kabèh pangarep-arep wong-wong mau, kudu nandhang pati kang asor lan ngisin-isini. Pangandika kang prelu diéling-eling déning wong-wong mau padha kasirnakaké saka pikirané; lan nalika tekan wektu panggawé pacoban, iku ndadèkaké wong-wong mau ketemu ing kaanan durung siyap. Patié Gusti Yésus ngrusak pangarep-arep wong-wong mau kanthi sampurna, kaya déné Panjenengané durung tau mènèhi pepéling sadurungé. Mangkono uga ing panuwunaning para nabi, prakara-prakara kang bakal kelakon dibukak ana ing ngarepé kita kanthi cetha, kaya déné iku wis dibukak marang para sakabat lumantar pangandikané Kristus. Prastawa-prastawa kang ana gandhèngané karo panutupaning mangsa sih-rahmat lan pakaryan pambudi siyaga kanggo mangsa kasangsaran, katuduhaké kanthi cetha. Nanging wong akèh ora luwih mangerti marang kayektèn-kayektèn wigati iki ketimbang manawa prakara-prakara mau durung tau kawejakaké. Sétan ngawasi kanggo ngrebut saben pangaruh kang bakal ndadèkaké wong-wong mau wicaksana tumuju marang kaslametan, lan mangsa kasangsaran bakal nemoni wong-wong mau ing kaanan durung siyap.” The Great Controversy, 595.
Ana ing Caesarea Philippi, yaiku Panium, yaiku ayat telulas nganti limalas, Sang Kristus wiwit mulang para murid-Nya bab salib, mangkono nglambangaké sajarah pakempalan pasamuwan Exeter nganti 22 Oktober 1844. Ing wiwitaning gerakan reformasi saka wong satus patang puluh papat ewu, “prastawa-prastawa kang magepokan karo panutuping mangsa sih-rahmat” kabukak segelé, lan ing pungkasaning gerakan saka wong satus patang puluh papat ewu, “prastawa-prastawa kang magepokan karo panutuping mangsa sih-rahmat” kabukak segelé ana ing sajroning sajarah kang kasimpen saka ayat patang puluh.
“Ing jaman saiki, kanthi roh lan kakuwatané Élia lan Yohanes Pambaptis, para utusan kang katetepaké déning Allah padha ngarahaké kawigatèning jagad kang katetepaké tumuju marang pangadilan marang prastawa-prastawa kang suci lan nggegirisi sing bakal enggal kalakon gegayutan karo jam-jam pungkasaning mangsa sih-rahmat lan ngatingalé Kristus Yésus minangka Ratuning para ratu lan Gustining para gusti.” Prophets and Kings, 715, 716.
“Prastawa-prastawa kang ana gandhengané karo pungkasaning mangsa kasempatan sih-rahmat” iku prastawa-prastawa kang kabukak segelé ana ing sajarah kang kasingid ana ing ayat kaping patang puluh. Ing Zakharia pasal telu, adegan-adegan pungkasan saka pangadilan panalitèn digambarake. Ilham nyawijèkaké paseksèné Zakharia karo wong-wong kang dimaterèni segel ing Yéhèzkiel pasal sanga.
“Umaté Allah padha nggresula lan nangis merga panggawé-panggawé nistha kang katindakaké ing nagara. Kanthi luh, wong-wong mau ngélingaké para duraka bab bebayané nalika padha ngidak-idak angger-angger ilahi, lan kanthi kasusahan kang ora kaandharaké, padha andhap-asor ana ing ngarsané Pangéran marga saka kaluputané dhéwé. Para duraka padha ngguyoni kasusahané, ngolok-olok pangéling-élingé kang kebak kasantosan, lan nyepèlèkaké apa kang déning wong-wong mau diarani kalemahan. Nanging panandhang lan andhap-asoring umaté Allah iku dadi bukti kang cetha tanpa kélangan yèn wong-wong mau lagi olèh manèh kakuwatan lan kaluhuran watak kang wis ilang jalaran dosa. Awit wong-wong mau saya nyedhak marang Kristus, lan mripaté tumancep marang kasucèné kang sampurna, mula wong-wong mau bisa ndeleng kanthi cetha banget sepira ngungkuli nisthané dosa iku. Kabingahaning ati amarga tobat lan ngremehaké awaké dhéwé ana ing ngarsané Allah iku luwih tanpa upama tinimbang rohing wong kang rumangsa cukup ing awaké dhéwé, kumalunggung, kang ora weruh ana sabab kanggo sesambat, kang ngina andhap-asoring Kristus, lan kang ngakoni kasampurnan déné padha nerak angger-angger suci kagungané Allah. Keleman lan andhap-asoring ati iku dadi sarat tumrap kakuwatan lan kamenangan. Makuthaning kamulyan ngentèni wong-wong kang sujud ana ing sikilé salib. Begja wong-wong kang padha sesambat iki, awit wong-wong mau bakal pinaringan panglipur.
Wong-wong sing setya lan tansah ndedonga iku, kaya-kaya, katutup ana bebarengan karo Gusti Allah. Dheweke dhewe ora mangerténi sapira kukuhé perlindungan sing ngreksa wong-wong mau. Kanthi pituduhing Iblis, para panguwasa donya iki padha ngupaya numpes wong-wong mau; nanging manawa mripate bisa kabukak, kaya dene mripaté abdiné Elisa ing Dhotan, mesthi padha weruh para malaékaté Allah padha masang kémah ngubengi wong-wong mau, lan lumantar pepadhang lan kamulyané padha nyegah pasukaning pepeteng.
“Manakala umat Allah ngasorake nyawané ana ing ngarsanipun Panjenengané, nyuwun kasucèning manah, dhawuh kaparingaké, ‘Copotana sandhangan kang reged iku’ saka wong-wong mau, lan tembung panglipur kapangandikakaké, ‘Lah, Ingsun wus ndadèkaké kaluputanmu sumingkir saka kowé, lan Ingsun bakal ngagemaké kowé nganggo sandhangan ganti.’ Jubah tanpa cacad, yaiku kabenerané Kristus, dipasrahaké marang para putraning Allah kang wus katindakake ing pacoban, kagodha, nanging tetep setya. Sisané wong kang diremehake iku kapanggenan sandhangan kamulyan, lan ora bakal najis manèh déning karusakaning donya. Asmané tetep kacathet ana ing kitab kauripanipun Sang Cempening Allah, kadhaftar ana ing antarané para setya ing sakehing jaman. Wong-wong mau wus nglawan tipu-dayaning si panipu; wong-wong mau ora digingsir saka kasetyané déning gemuruhé naga. Saiki wong-wong mau lestari kaslametané kanggo salawas-lawasé saka muslihaté si panggodha. Dosa-dosané dipindhahaké marang pangripta dosa. Lan sisané iku ora mung diapura lan ditampi, nanging uga kinurmatan. ‘Serban kang endah’ dipasang ana ing dhuwuré sirahé. Wong-wong mau bakal dadi kaya para ratu lan imam tumrap Allah. Nalika Iblis nglairaké panuduh-panuduhe lan ngupaya numpes golongan iki, para malaékat suci, tanpa katon, padha lumaku mrana-mréné, masang segelé Allah kang gesang ana ing wong-wong mau. Iki lah wong-wong kang ngadeg ana ing Gunung Sion bebarengan karo Sang Cempening Allah, lan asmané Sang Rama kaserat ana ing bathuké. Wong-wong mau padha ngidungaké kidung anyar ana ing ngarepé dhampar, yaiku kidung kang ora bisa disinau déning sapa waé kajaba satus patang puluh papat éwu, yaiku wong-wong kang wis kaébus saka bumi. ‘Iki lah wong-wong kang ngetutaké Sang Cempening Allah menyang ngendi waé Panjenengané tindak. Wong-wong iki wis kaébus saka antarané manungsa, dadi woh kawitan tumrap Allah lan tumrap Sang Cempening Allah. Lan ana ing cangkemé ora kapanggih cidra: awit wong-wong mau tanpa cacad ana ing ngarsané dhamparing Allah.’”
“Saiki wis kawujud kanthi sampurna tembung-tembung mau saka Sang Malaekat: ‘Saiki rungokna, he Yosua, imam agung, kowe lan para kancamu kang lungguh ana ing ngarepmu: awit padha iku wong-wong kang dadi kaélokan; marga lah, Ingsun bakal ndhatangaké Kawulaningsun, yaiku Sang Pang.’ Kristus kaandharaké minangka Panebus lan Jurupepadhangé umaté. Saiki temenan para turahan iku dadi ‘wong-wong kang dadi kaélokan,’ amarga luh lan kaasorané sajroning palakrama uripé minangka wong neneka digentos déning kabungahan lan pakurmatan ana ing ngarsané Allah lan Sang Cempé. ‘Ing dina iku Pangé Sang Yéhuwah bakal éndah lan mulya, lan wohing bumi bakal utama lan éndah tumrap wong-wong Israel kang padha kapitulungan slamet. Lan bakal kelakon, wong kang kari ana ing Sion lan wong kang tetep ana ing Yerusalem bakal kasebut suci, yaiku saben wong kang katulis ana ing antarané wong urip ing Yerusalem.”’ Testimonies, jilid 5, 474–476.
Satus patang puluh papat ewu ing kitab Wahyu iku golongané Yéhezkièl sing “dipatèni segel” nalika wong-wong mau “sesambat lan nangis” marga saka sakehing jijik-jijik kang ana ing nagara. Wong-wong mau dipatèni segel nalika padha kaparingan jubah kabenerané Kristus lan makutha imam kang éndah, kang nggambaraké “para ratu lan imam” miturut Pétrus, sing biyèn dudu umaté Gusti Allah, nanging saiki wus dadi umaté Gusti Allah.
Nanging kowé iku turunan kang kapilih, imam-imam karajan, bangsa kang suci, umat kagungané piyambak; supaya kowé mratélakaké pakurmatan tumrap Panjenengané kang wus nimbali kowé metu saka pepeteng marang pepadhangé kang nggumunaké: kang biyèn dudu sawijining umat, nanging saiki dadi umaté Allah; kang biyèn durung oleh sih-rahmat, nanging saiki wus olèh sih-rahmat. He para kekasih, aku nyuwun marang kowé, minangka wong manca lan wong neneka, supaya ngedohi hawa-nepsu kadagingan, kang perang nglawan nyawa; kanthi tata-lakumu kang becik ana ing antarané para bangsa liya: supaya, sanadyan wong-wong mau nyelaki kowé minangka para tumindak ala, marga saka panggawému kang becik, kang padha dideleng déning wong-wong mau, padha ngluhuraké Allah ing dina rawuhipun. 1 Petrus 2:9–12.
Mulané, manawa kowé temenan gelem ngrungokaké swaraningsun lan netepi prejanjianingsun, mula kowé bakal dadi kagunganingsun kang linuwih dhéwé ngungkuli sakehing bangsa; awit sakèhé bumi iku kagunganingsun. Lan kowé bakal dadi tumrapingsun kratoning para imam lan bangsa kang suci. Iki tembung-tembung kang kudu kokucapaké marang bani Israèl. Exodus 19:5, 6.
“Ing dina-dina wekasaning sajarah bumi iki, prejanjianing Allah karo umaté kang netepi dhawuh-dhawuhé bakal dianyari. ‘Ing dina iku Aku bakal damel prejanjian kanggo wong-wong mau karo kewan-kewaning ara-ara, lan karo manuk-manuk ing langit, lan karo sarupaning kéwan melata ing bumi; lan Aku bakal mecah panah lan pedhang sarta perang saka bumi, lan Aku bakal ndadèkaké wong-wong mau padha sare kanthi tentrem. Lan Aku bakal njodhokaké kowé marang Aku ing salawas-lawasé; iya, Aku bakal njodhokaké kowé marang Aku ing kabeneran, lan ing kaadilan, lan ing katresnan kang kebak sih, lan ing welas asih. Aku malah bakal njodhokaké kowé marang Aku ing kasetyan; lan kowé bakal wanuh marang Pangéran.’”
“‘Ing dina iku bakal kalakon, mangkono pangandikané Pangéran, Aku bakal miyarsakaké; Aku bakal miyarsakaké langit, lan langit bakal miyarsakaké bumi; lan bumi bakal miyarsakaké gandum, lan anggur, lan lenga; lan kabeh iku bakal miyarsakaké Yizreèl. Lan Aku bakal nyebar dheweke kanggo Aku ana ing bumi; lan Aku bakal paring sih-rahmat marang dheweke kang durung olèh sih-rahmat; lan Aku bakal ngandika marang wong-wong kang dudu umat-Ku, Kowé iku umat-Ku; lan wong-wong mau bakal matur, Paduka punika Allah kawula.’ Hosea 2:14–23.
“‘Ing dina iku,... turahaning Israèl, lan wong-wong saka brayat Yakub kang wus kapitulungan slamet,... bakal gumantung marang Pangéran, Kang Mahasuci, Allahé Israèl, kanthi satemené.’ Yesaya 10:20. Saka ‘saben bangsa, lan taler, lan basa, lan umat’ bakal ana wong-wong kang kanthi bungah nanggapi pawarta, ‘Wedia marang Allah, lan mènèhana kamulyan marang Panjenengané; awit wis tekan waktuné pangadilané.’ Wong-wong mau bakal mratobat saka saben brahala kang ngiket wong-wong mau marang bumi iki, lan bakal ‘nyembah marang Panjenengané kang nitahaké langit, lan bumi, lan segara, lan sumber-sumber banyu.’ Wong-wong mau bakal mbebasaké awaké dhéwé saka saben reruwetan kang mbelit, lan bakal ngadeg ana ing ngarepé donya minangka tenger-tenger sih-rahmaté Allah. Manut marang saben pepakon ilahi, wong-wong mau bakal kawruhan déning para malaékat lan déning manungsa minangka wong-wong kang ‘netepi dhawuh-dhawuhé Allah, lan iman marang Gusti Yésus.’ Wahyu 14:6–7, 12.”
“‘Lah, bakal tumeka dinane, pangandikane Pangeran, manawa wong sing ngluku bakal nyusul wong sing ngundhuh, lan wong sing ngidak-idak woh anggur bakal nyusul wong sing nyebar wiji; lan gunung-gunung bakal netesaké anggur manis, lan sakehing bukit bakal lumer. Lan Ingsun bakal mbalèkaké para tawanan umat-Ku Israèl, lan wong-wong mau bakal mbangun kutha-kutha sing wis dadi reruntuhan, lan bakal manggon ana ing kono; wong-wong mau bakal nandur kebon-kebon anggur, lan ngombé anggure; uga bakal gawé taman-taman, lan mangan wohé. Lan Ingsun bakal nandur wong-wong mau ana ing tanahé dhéwé, lan wong-wong mau ora bakal kacabut manèh saka tanahe kang wus Sunparingaké marang wong-wong mau, mangkono pangandikane Pangeran, Gusti Allahmu. Amos 9:13–15.’” Review and Herald, 26 Februari 1914.
Cetha bilih wiwit ing wektu nalika generasi pungkasan sing kapilih saka satus patang puluh papat ewu iku kasêgel, isih ana bangsa-bangsa kapir sing bisa kaimpêng déning cara urip (pacelathon) saka satus patang puluh papat ewu mau sajrone dina piwalesanipun bangsa-bangsa kapir.
“Dudu daya lan kakuwatan manungsa sing ngadegaké pasamuwané Allah, lan uga dudu kuwi sing bisa ngrusak pasamuwan iku. Pasamuwan iku didegaké ora ing sandhuwuré watu karang kakuwatan manungsa, nanging ing Kristus Yésus, Watu Karanging Jaman-jaman, ‘lan gapurané neraka ora bakal bisa nguwasani iku.’ Matius 16:18. Rawuhipun Allah maringi katetepan marang pakaryanipun. ‘Aja padha ngandel marang para panggedhé, utawa marang anaké manungsa,’ mangkono pangandika kang tumeka marang kita. Jabur 146:3. ‘Ing katentreman lan ing kapitadosan bakal dadi kekuwatanmu.’ Yesaya 30:15. Pakaryan Allah kang mulya, kang didegaké ing dhuwur prinsip-prinsip kayekten kang langgeng, ora bakal tau dadi tanpa guna. Pakaryan iku bakal lumampah saya kuwat saya kuwat, ‘dudu marga saka kakuwatan, lan dudu marga saka daya, nanging marga saka Roh-Ku, pangandikané Pangéran sarwa dumadi.’ Zakharia 4:6.”
Janji, “Tangane Zerubabel wus ngedegake dhasaring padaleman iki; lan tangane dhewe uga bakal ngrampungake,” kasembadan kanthi harfiah. Ayat 9. “Para pinituwa wong Yahudi padha mbangun, lan padha kasil marga saka pangwucalan Nabi Hagai lan Zakharia bin Ido. Lan padha mbangun, sarta ngrampungake, miturut dhawuhe Allahipun Israel, lan miturut dhawuhe Koresy, lan Darius, lan Artahsasta, ratu Persia. Lan padaleman iki rampung ing dina katelu sasi Adar [sasi kaping rolas], yaiku ing taun kaping enem pamaréntahané Darius sang ratu.” Ezra 6:14, 15.” Prophets and Kings, 595, 596.
Ayat telulas nganti limalas nggambarake prastawa-prastawa profetik kang nuwuhake pungkasaning mangsa pacoban tumrap para pangreksa Sabat ing wektu hukum Minggu. Ayat-ayat kasebut uga nggambarake tataran katelu saka telung tataran ing ayat sepuluh saka Daniel rolas. Ayat sepuluh iku yaiku “pemurnian,” ayat sewelas lan rolas nggambarake “didadekake putih,” lan ayat telulas nganti limalas nggambarake ujian litmus ing ngendi para prawan pangreksa Sabat “dicoba.”
Pesen batin ing kitab Daniel diprayogakaké déning wahyu Kali Ulai ing pasal pitu nganti sanga, lan pesen lahir diprayogakaké déning wahyu Kali Hiddekel ing pasal sepuluh nganti rolas. Pasal rolas iku puncaké loro-loroné wahyu batin lan lahir, lan pasal iku nyaritrakaké tata-cara Kristus ngedegaké lan nucèkaké satus patang puluh papat éwu. Ayat sepuluh nganti nembelas nggambaraké sajarah sing kasamuné ing ayat patang puluh, wiwit taun 1989 nganti tekan hukum Minggu ing ayat patang puluh siji lan nembelas. Ayat-ayat sing cocog mlebu ing sajarah sing kasamun iku nggambaraké kasampurnaning panggenepan ayat sepuluh ing pasal rolas.
Akeh wong bakal kasucekake, lan digawe putih, lan katetepake lumantar pacoban; nanging wong duraka bakal tumindak duraka; lan ora ana siji waé saka wong duraka kang bakal mangertèni; nanging wong wicaksana bakal mangertèni. Lan wiwit wektu kurban saben dina iku dibusak, lan kanisthan kang ndadèkaké sepi telenging karusakan iku ditegakaké, bakal ana sewu rong atus sangang puluh dina. Rahayu wong kang ngentèni, lan tekan ing sewu telung atus telung puluh lima dina. Daniel 12:10–12.
Wong-wong “wicaksana” kang mangertèni ayat sepuluh nganti nembelas lan kang wis katetepaké segelé, becik kanthi “intelektual” uga kanthi “kasukman”, yaiku wong-wong kang mangertèni pawarta nabi sing lahiriah kang diwakili ana ing sajarah sing kaumpet ing ayat patang puluh, lan wong-wong mau wis “intelektual”-é katetepaké ing pangerten iku sadurungé undhang-undhang Minggu. Wong-wong “wicaksana” iku yaiku wong-wong kang wis kaowahi déning pawarta batiniah kang diwakili déning Wahyu pasal sewelas lan ayat sewelas, lan wong-wong mau wis katetepaké ana ing pengalaman iku sadurungé undhang-undhang Minggu.
Para “wicaksana” iku yaiku wong-wong kang wus nampi “berkah” kang gegandhèngan karo “nganti,” kang nandhani yèn wong satus patang puluh papat èwu iku yaiku wong-wong kang nggenepi kasampurnan kang sampurna lan pungkasan saka prawan sepuluh. Wahyu bab sewelas ayat sewelas dumugi ing wulan Juli 2023, mula nandhani “wektu wekasan,” nalika Daniel lan Wahyu nandhani kanthi loro seksi yèn tambahing kawruh kang kabukak segelé ing Juli 2023 iku mènèhi pratandha tumrap prosès panyegelan wong satus patang puluh papat èwu. Sewelas ditambah sewelas padha karo rong puluh loro, kang dadi pralambang saka gabungan kadewatan karo kamanungsan, lan wong-wong kang ngliwati prosès panyucèn telung tataran kang ngasilaké wong satus patang puluh papat èwu iku katandhani ing Daniel bab rolas, ayat rolas, kang maringi pratandha Palmoni maneh, awit rolas ping rolas padha karo satus patang puluh papat èwu.
Kita badhé nerusaken pasinaon punika ing artikel salajengipun.