პერგამონის ეკლესიას დასაბამი მიეცა 313 წელს მილანის ედიქტის გამოცემისას, როდესაც კონსტანციასა და ლიცინიუსს შორის შედგა დანიელის წიგნის მეთერთმეტე თავში მოხსენიებული მეოთხე სახელშეკრულებო ქორწინება. დასავლეთის იმპერატორმა კონსტანტინე დიდმა კონსტანცია ხელშეკრულების საფუძველზე მიათხოვა აღმოსავლეთის იმპერატორ ლიცინიუსს. კონსტანცია კონსტანტინეს ნახევარდა იყო და მისი ქორწინება ედიქტის გამოცემასთან ერთად შედგა. საქორწინო ხელშეკრულებამ დიდხანს ვერ გასტანა და ამის შემდეგ სამოქალაქო ომი განახლდა. კონსტანცია მთელი სამოქალაქო ომის განმავლობაში ლიცინიუსის გვერდით რჩებოდა და მას შემდეგ, რაც კონსტანტინემ 324 წელს ლიცინიუსი დაამარცხა, კონსტანტინეს ევედრებოდა, ლიცინიუსისთვის სიცოცხლე შეენარჩუნებინა. კონსტანტინემ თავდაპირველად ლიცინიუსს სიცოცხლე შეუნარჩუნა, მაგრამ მოგვიანებით მისი სიკვდილით დასჯა ბრძანა. თავად კონსტანცია კი ამის შემდეგ დაახლოებით 330 წლამდე კონსტანტინეს კარზე ცხოვრობდა.
313 წლის თებერვალში დანიელის მეთერთმეტე თავის მეოთხე სახელშეკრულებო ქორწინებით დაიწყო პერგამონით წარმოდგენილი სიმბოლური პერიოდი, ხოლო პერგამონის ეკლესიის ხანა გაგრძელდა თიატირის ეკლესიის ხანამდე, რომელიც 538 წელს, პაპის ხელისუფლების ტახტზე ასვლისას დაიწყო. 538 წელს დასრულდა პერგამონის პერიოდი და ამავე წელს შედგა დანიელის მეთერთმეტე თავის მეხუთე სახელშეკრულებო ქორწინებაც, როდესაც პაპის ეკლესია რომის საერო ხელისუფლებებთან წინასწარმეტყველური სახელშეკრულებო ქორწინების გზით ტახტზე დამკვიდრდა. პერგამონი 313 წელს ალფა საქორწინო ხელშეკრულებით დაიწყო და 538 წელს ომეგა სახელშეკრულებო ქორწინებით დასრულდა. 1798 წელს ევროპის მეფეები თავიანთ პაპისეულ პატარძალს გაეყარნენ, როდესაც ნაპოლეონმა პაპი ტყვედ წაიყვანა.
პაპის პატარძლის ტყვეობისა და მასთან განქორწინების წინასახე იყო დანიელის მეთერთმეტე თავში აღწერილი პირველივე ქორწინება, რომელიც ხელშეკრულების საფუძველზე პტოლემეთა და სელევკიდთა იმპერიებს შორის შედგა. მეექვსე–მერვე მუხლებში ნაწინასწარმეტყველები აღსრულდა, როდესაც ძვ. წ. 252 წელს პტოლემე II ფილადელფოსმა (სამხრეთის მეფემ) თავისი ასული ბერენიკე ცოლად მიათხოვა ანტიოქე II თეოსს (ჩრდილოეთის მეფეს), რათა სირიის მეორე ომი დაესრულებინა. ხელშეკრულების თანახმად, ანტიოქეს უნდა გაეშვა თავისი ცოლი ლაოდიკე და მისი ვაჟები. მას შემდეგ, რაც ძვ. წ. 246 წელს პტოლემე II გარდაიცვალა, ანტიოქემ ლაოდიკე დაიბრუნა, ბერენიკე კი გაუშვა. ამის შემდეგ ლაოდიკემ ანტიოქე მოაწამვლინა და ბერენიკესა და მისი ჩვილი ვაჟის მკვლელობა მოაწყო. ამრიგად, როგორც მუხლშია ნათქვამი, ბერენიკემ „ვერ შეინარჩუნა ძალაუფლება“ და იგი „განწირულ იქნა“.
პტოლემე III ევერგეტი, ბერენიკეს ძმა („მისი ფესვებიდან აღმოცენებული რტო“), ეგვიპტის მეფე გახდა და თავისი დის შურის საძიებლად სელევკიდების სამეფოში შეიჭრა, რითაც დაიწყო სირიის მესამე ომი, რომელიც ძვ. წ. 246 წლიდან 241 წლამდე გაგრძელდა. პტოლემემ დაიპყრო მნიშვნელოვანი ქალაქები (მათ შორის სელევკია და ანტიოქია), სელევკიდების ტერიტორიის სიღრმეში შეიჭრა და დიდძალი ნადავლი წამოიღო, მათ შორის მრავალი კერპი და წმინდა ჭურჭელი, რომლებიც კამბისეს ადრე ეგვიპტიდან ჰქონდა გატანილი. იგი ნადავლით დაბრუნდა ეგვიპტეში, რითაც აღსრულდა წინასწარმეტყველება მათი ღმერთებისა და ძვირფასი ნივთების ეგვიპტეში ტყვედ წაღების შესახებ.
დანიელის წიგნის მეთერთმეტე თავში აღწერილი პირველი საქორწინო ალიანსი წინასახე იყო 538 წელს პაპის რომსა და ევროპის მეფეებს შორის დადებული საქორწინო ალიანსისა. მეექვსე–მერვე მუხლებში სამხრეთის მეფე ხელშეკრულების დასადებად საპატარძლოს გასცემს, თუმცა ეს ხელშეკრულება შემდგომ ირღვევა. ხელშეკრულების დარღვევას მოსდევს ჩრდილოეთის სამეფოში შეჭრა, მისი ტერიტორიის დაპყრობა და მისი განძეულობის გატანა. შესაბამის ისტორიულ მოვლენებში ნაპოლეონმა, რომელიც სამხრეთის მეფეს წარმოადგენდა, 1797 წელს პაპის ოლქს ტოლენტინოს ხელშეკრულება თავს მოახვია. მომდევნო წელს საფრანგეთის ჯარები გენერალ ბერტიეს მეთაურობით რომში შევიდნენ და პაპი პიუს VI, რომელიც ჩრდილოეთის მეფეს წარმოადგენდა, ტყვედ აიყვანეს. ფრანგებმა რომში განძეულობაც ხელთ იგდეს და საფრანგეთში წაიღეს, ისევე როგორც პტოლემემ ჩრდილოეთის სამეფოდან განძეულობა ეგვიპტეში გაიტანა.
313 წელს მილანში დადებულმა საქორწინო ხელშეკრულებამ სამოქალაქო ომი დაასრულა, ისევე როგორც პტოლემე II ფილადელფოსისა და ანტიოქე II თეოსის ჩრდილოეთისა და სამხრეთის იმპერიებს შორის დადებულმა საქორწინო ხელშეკრულებამ დაასრულა სირიის მეორე ომი. 324 წელს დასავლეთისა და აღმოსავლეთის იმპერიების განქორწინების წინასახე იყო ანტიოქეს მიერ ძვ. წ. 246 წელს ხელშეკრულების საფუძველზე შერთულ ეგვიპტელ პატარძალთან განქორწინება. ორივე განქორწინება შეესაბამება 1798 წლის განქორწინებას.
პერგამოსი მოიცავს 225-წლიან პერიოდს, 313 წლიდან 538 წლამდე. იგი დაიწყო წარმართული რომის მეორე სახელშეკრულებო ქორწინებით და დასრულდა პაპური რომის პირველი სახელშეკრულებო ქორწინებით. პერგამოსის წინასწარმეტყველური ისტორია წარმართული რომის ორ სახელშეკრულებო ქორწინებას პაპური რომის ორ სახელშეკრულებო ქორწინებასთან აკავშირებს, ისევე, როგორც შვიდი კლეოპატრას ხაზი სელევკიდების იმპერიის ორ სახელშეკრულებო ქორწინებას წარმართული რომის ორ სახელშეკრულებო ქორწინებასთან აკავშირებს. სელევკიდების იმპერიაში დადებული ორი ქორწინება კლეოპატრას მეშვეობით დაუკავშირდა წარმართული რომის იმპერიის ორ ქორწინებას, რომლებიც, თავის მხრივ, პერგამოსის სიმბოლური ეკლესიის მეშვეობით დაუკავშირდა პაპური რომის ორ ქორწინებას.
სელევკიდების იმპერიის ძვ. წ. 252 წლის ალფა-ქორწინება წინასახეს წარმოადგენდა იმ ომეგა-ქორწინებისა, რომელიც ანტიოქე დიდის ასულ კლეოპატრა სირასა და პტოლემე V-ს შორის ძვ. წ. 193 წელს რაფიაში შედგა. ამ ქორწინებამ სირიის მეხუთე ომი დაასრულა. წარმართული რომის სახელშეკრულებო ალფა-ქორწინება ძვ. წ. 40 წელს მარკუს ანტონიუსსა და ოქტავიას შორის შედგა. ოქტავია მოგვიანებით ავგუსტუს კეისრის სახელით ცნობილი ოქტავიანეს და იყო. ძვ. წ. 40 წლის ქორწინება ბრუნდიზიუმის ხელშეკრულებას უკავშირდებოდა. ანტონიუსი ძვ. წ. 32 წელს კლეოპატრას გამო ოქტავიას გაეყარა, რითაც განაახლა სამოქალაქო ომი, რომელიც ძვ. წ. 40 წლის ხელშეკრულებით დასრულებული იყო. მარკუს ანტონიუსი აღმოსავლელი მოწინააღმდეგე იყო, ოქტავიანე კი — დასავლელი მეტოქე. ეგვიპტის ისტორიაში შვიდი კლეოპატრა იყო. პირველი სელევკიდების იმპერიის ომეგა-ქორწინების ხელშეკრულებას განასახიერებდა, ხოლო მეშვიდე და უკანასკნელი კლეოპატრა — წარმართული რომის სახელშეკრულებო ალფა-ქორწინების განქორწინებით დასრულებას.
ქრისტე დასასრულს ყოველთვის დასაწყისის მეშვეობით წარმოაჩენს, ამიტომ სელევკიდთა ძვ. წ. 252 წლის ალფა-ქორწინება შეესაბამება სელევკიდთა ძვ. წ. 193 წლის ომეგა-ქორწინებას. სელევკიდთა ისტორიის ალფაც და ომეგაც შეესაბამება როგორც წარმართული, ისე პაპური რომის ალფა- და ომეგა-ქორწინებებს. წარმართული რომის 313 წლის ომეგა-ქორწინება ამავე დროს პერგამონის სახელშეკრულებო ალფა-ქორწინებაც იყო და პერგამონის იმ სახელშეკრულებო ომეგა-ქორწინების წინასახეს წარმოადგენდა, რომელიც ამავე დროს პაპური რომის 538 წლის ალფა-საქორწინო ხელშეკრულებაც იყო. ამგვარად, წარმართული რომის როგორც სახელშეკრულებო ალფა-ქორწინება, ისე სახელშეკრულებო ომეგა-ქორწინება შეესაბამება პაპური რომის 538 წლის ალფა-ქორწინებას. პაპური რომის ომეგა-ქორწინება მალე მოსალოდნელი კვირადღის კანონის დროს შედგება. 538 წლის ალფა კვირადღის კანონის ომეგას წინასახეა, ხოლო 538 წლის ალფას წინასახეებს წარმოადგენდა ძვ. წ. 40 წლის ბრუნდიზიუმის ხელშეკრულება და 313 წლის მილანის ედიქტის სახელშეკრულებო ქორწინება. სელევკიდთა იმპერიის ძვ. წ. 252 წლის ალფა-ქორწინება შეესაბამება პაპური რომის 538 წლის სახელშეკრულებო ქორწინებას და, როგორც სელევკიდთა იმპერიის ალფა-ქორწინება, ის ასევე შეესაბამება ძვ. წ. 193 წელს რაფიაში შემდგარ ომეგა-ქორწინებას.
ძვ. წ. 252 და 193 წლებში ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის შემდგარი სახელშეკრულებო ქორწინებები შეესაბამება 538 წლის სახელშეკრულებო ქორწინებას, რომელიც, თავის მხრივ, შეესაბამება წარმართული რომის ძვ. წ. 40 და ახ. წ. 313 წლების სახელშეკრულებო ქორწინებებს. დანიელის მეთერთმეტე თავში აღწერილ ისტორიაში წარმოდგენილი ხუთივე სახელშეკრულებო ქორწინება თავის სრულყოფილ აღსრულებას პოვებს მეექვსე და უკანასკნელ სახელშეკრულებო ქორწინებაში, მალე მოსალოდნელი კვირადღის კანონის დროს. პირველი ორი ქორწინება ჩრდილოელ და სამხრეთელ მოწინააღმდეგეებს შორის ომებია, ხოლო მესამე და მეოთხე აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის სამოქალაქო ომს განასახიერებს. მეხუთე და მეექვსე ქორწინებები განასახიერებს სულიერ ომს აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის; მართლმადიდებლობასა და რომის კათოლიციზმს შორის; ან სახელმწიფოსა და ეკლესიას შორის. მართლმადიდებლობასა და რომის კათოლიციზმს შორის ერთ-ერთი ძირითადი განსხვავება ისაა, რომ მართლმადიდებლები აღიარებენ იმას, რასაც „ცეზაროპაპიზმი“ ეწოდება.
ცეზაროპაპიზმი
ცეზაროპაპიზმი არის ეკლესიისა და სახელმწიფოს გაერთიანება, რომლის დროსაც მათ შორის ურთიერთობას სახელმწიფო აკონტროლებს. რომის კათოლიციზმი უარყოფს ამგვარ წყობას და ხელმძღვანელობს იუსტინიანეს 533 წლის დადგენილებით, რომელიც რომის კათოლიკურ ეკლესიას ეკლესიათა მეთაურად და ასევე მწვალებელთა გამომსწორებლად აცხადებდა. ბოლო ორ სახელშეკრულებო ქორწინებასთან დაკავშირებული სულიერი ბრძოლა ეხებოდა საკითხს, ბატონობს თუ არა საერო ხელისუფლების განმასახიერებელი მამაკაცი საეკლესიო ხელისუფლების განმასახიერებელ ქალზე. სულიერი ომი ასევე მოიცავდა ეკლესიაში ღვთისმსახურების გარკვეულ ასპექტებში არსებულ განსხვავებებს და სწავლებას, რომელიც „ფილიოკვეს“ სახელითაა ცნობილი.
ფილიოკვე
ფილიოკვე ნიშნავს „და ძე“. ტერმინ „ფილიოკვეს“ მნიშვნელობის გასაგებად საჭიროა ქალაქ ნიკეის წინასწარმეტყველური თვალსაზრისით განხილვა, სადაც პირველად მიიღეს „ნიკეის მრწამსი“. ნიკეა წინასწარმეტყველურად უკავშირდება ისლამის ხაზს, რადგან სწორედ იქ აღინიშნება ნიკეის მეორე ისტორიული ბრძოლა, და იგი ასევე წინასწარმეტყველურად უკავშირდება აღმოსავლური და დასავლური კათოლიციზმის სულიერ ბრძოლას. პაპი ლეო, როგორც სიმბოლო, ასევე უკავშირდება ნიკეასა და ნიკეის მრწამსის წინასწარმეტყველურ მოწმობას.
დანიელის წიგნის მეთერთმეტე თავში ექვსი სახელშეკრულებო ქორწინებაა აღნიშნული და მათგან პირველი ოთხი სამხედრო კონფლიქტია ან ჩრდილოეთსა და სამხრეთს, ან აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის. ბოლო ორი კი სულიერი კონფლიქტია აღმოსავლეთის მართლმადიდებელ კათოლიკეებსა და დასავლეთის რომის კათოლიკეებს შორის. მეექვსე და უკანასკნელი სახელშეკრულებო ქორწინება მოიცავს ნიკეის სარწმუნოების სიმბოლოს გარშემო ბრძოლის სიმბოლიკას, მასში პაპი ლეოც იქნება ჩართული და საბოლოოდ იგი მხარს დაუჭერს ეკლესიისა და სახელმწიფოს გაერთიანების რომაულ-კათოლიკურ გაგებას, რომელიც უარყოფს აღმოსავლეთის მართლმადიდებელთა მიერ გაზიარებულ „ცეზაროპაპიზმს“, რომლის თანახმადაც საერო ხელისუფლება ეკლესიაზე ზემდგომ ხელისუფლებად მიიჩნევა.
„მაგრამ რა არის ‘მხეცისათვის შექმნილი ხატება’? და როგორ უნდა შეიქმნას იგი? ამ ხატებას ორრქიანი მხეცი ქმნის და იგი მხეცისათვის შექმნილი ხატებაა. მას მხეცის ხატებასაც უწოდებენ. მაშასადამე, იმის გასაგებად, თუ როგორია ეს ხატება და როგორ უნდა შეიქმნას იგი, თავად მხეცის — პაპობის — დამახასიათებელი ნიშნები უნდა შევისწავლოთ.
„როდესაც ადრეული ეკლესია სახარების უბრალოებისგან განდგომისა და წარმართული წესებისა და ჩვეულებების მიღების შედეგად გაირყვნა, მან ღვთის სული და ძალა დაკარგა; და ხალხის სინდისზე კონტროლის დასამყარებლად საერო ხელისუფლების მხარდაჭერა ეძია. ამის შედეგი იყო პაპობა — ეკლესია, რომელიც სახელმწიფოს ძალაუფლებას აკონტროლებდა და მას საკუთარი მიზნების განსახორციელებლად იყენებდა, განსაკუთრებით კი ‘ერესის’ დასასჯელად. იმისათვის, რომ ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა მხეცის ხატება შექმნას, რელიგიური ძალაუფლება ისე უნდა აკონტროლებდეს სამოქალაქო ხელისუფლებას, რომ ეკლესიამ სახელმწიფოს ძალაუფლებაც საკუთარი მიზნების განსახორციელებლად გამოიყენოს.“ დიადი ბრძოლა, 443.
ცეზაროპაპიზმი და ფილიოკვე დასავლეთისა და აღმოსავლეთის კათოლიკეებს შორის ორ ძირითად განსხვავებას წარმოადგენს. ერთი საერო ხელისუფლების საკითხზე დავას ეხება; მეორე კი თეოლოგიური დავაა იმის შესახებ, სულიწმიდა მხოლოდ მამისაგან „გამოვალს“ თუ სულიწმიდა მამისაგანაც და ძისაგანაც გამოვალს. რომის კათოლიკურ ეკლესიას სწამს, რომ სულიწმიდა ორივესაგან გამოვალს, აღმოსავლეთის ეკლესია კი უარყოფს „ფილიოკვეს“ და ეწინააღმდეგება იმ დამატებას, რომლის თანახმადაც სულიწმიდა ქრისტესაგან გამოვალს. ფილიოკვეს თეორია თანდათანობით დაემატა თავდაპირველ მრწამსს, რომელიც ნიკეის კრებაზე 325 წელს შემუშავდა, კვირა დღის შესახებ პირველი კანონის მიღებიდან ოთხი წლის შემდეგ და კონსტანტინეს მიერ ლიცინიუსის დამარცხებიდან ერთი წლის შემდეგ, რის შედეგადაც კონსტანტინე რომის იმპერიის ერთპიროვნული მმართველი გახდა. თავდაპირველი მრწამსი არ მოიცავდა „ფილიოკვეს“ საკითხს, რომელიც საბოლოოდ აღმოსავლეთისა და დასავლეთის კათოლიკური ეკლესიების გაყოფის ორი მთავარი მიზეზიდან ერთ-ერთი გახდა.
381 წელს კონსტანტინოპოლის კრებაზე ნიკეის სარწმუნოების სიმბოლო განივრცო და ნიკეა-კონსტანტინოპოლის სარწმუნოების სიმბოლოს სახელით გახდა ცნობილი. სულიწმიდის შესახებ განვრცობილი ფორმულირება მოიცავდა სიტყვებს: „რომელი მამისაგან გამოვალს“. აღმოსავლეთის მართლმადიდებელი ეკლესიები დღემდე სარწმუნოების სიმბოლოს ამ ფორმას იყენებენ, მოგვიანებით დამატებული ფილიოკვეს გარეშე. ორმოცდაათი წლის შემდეგ, 431 წელს ეფესოს კრებაზე, კვლავ დადასტურდა 325 წელს ნიკეაში დადგენილი სარწმუნოება და კრებამ აკრძალა ნიკეის სარწმუნოების აღსარების ნაცვლად სხვა სარწმუნოების შემოღება. აღმოსავლეთის ეკლესია ამ აკრძალვას სარწმუნოების სიმბოლოში ფილიოკვეს დამატების საწინააღმდეგო არგუმენტად იყენებდა. 589 წელს ტოლედოს მესამე კრებაზე ფილიოკვე გამოჩნდა ესპანეთში გამოყენებული სარწმუნოების სიმბოლოს ლათინურ ტექსტში. მისი გამოყენება უკავშირდებოდა ვესტგოთებს შორის არიანელობისადმი დაპირისპირებას და ხაზს უსვამდა ძის სრულ ღვთაებრიობას. ამიტომ ტოლედოს მესამე კრება ფართოდ არის აღიარებული დასავლეთის სარწმუნოების სიმბოლოში ფილიოკვეს შეტანის მნიშვნელოვან ადრეულ ეტაპად.
VIII და IX საუკუნეებში ფილიოკვე კარლოს დიდისა და კაროლინგების მმართველობის ქვეშ მყოფ ეკლესიებში ნორმად დამკვიდრდა. მას დასავლეთის საეკლესიო კრებებზე იცავდნენ და თანდათანობით მთელ ლათინურ ევროპაში აღიარებდნენ, რომის გარდა. აღმოსავლეთმა ამ დამატების შესახებ შეიტყო და მის წინააღმდეგ გამოსვლა დაიწყო.
1014 წელს პაპმა ბენედიქტე VIII-მ რომში მესის წესში ოფიციალურად შეიტანა მრწამსი ფილიოკვეს ჩანართით. სწორედ ამ დროიდან იქცა ფილიოკვე რომაული ლიტურგიის დამკვიდრებულ ნაწილად. ეს ხშირად დასავლეთის გადამწყვეტ ნაბიჯად განიხილება. 1054 წელს, დიდი სქიზმის დროს, მოხდა ურთიერთგანკვეთა, ხოლო ფილიოკვე ერთ-ერთი მთავარი საღვთისმეტყველო საკითხი იყო, რომელიც აღმოსავლეთსა და დასავლეთს უკვე ყოფდა.
1438/39 წლებში ფლორენციის საეკლესიო კრებაზე რომის ეკლესიამ კვლავ დაადასტურა ფილიოკვე და პაპის უზენაესობა. ამ კრებას აღმოსავლეთის იმპერატორი იოანე პალეოლოგოსი ესწრებოდა. პალეოლოგოსი უფროსი ძმა და წინამორბედი იყო კონსტანტინე მეთერთმეტისა, რომელმაც აღასრულა ასორმოცდაათწლიანი წინასწარმეტყველება, რომელიც 1449 წლის 27 ივლისს დასრულდა. 1438/39 წლების კრებაზე იმპერატორი იოანე პალეოლოგოსი ოსმალების წინააღმდეგ სამხედრო და ეკონომიკური მხარდაჭერის მოპოვებას ცდილობდა და ამ მცდელობისას ფილიოკვესა და პაპის უზენაესობის საკითხებში რომის კათოლიკური ეკლესიის პოზიცია მიიღო. როდესაც იგი და მისი ბერძენი თანმხლები პირები კონსტანტინოპოლში დაბრუნდნენ, აღმოსავლეთის ეკლესიამ შეთანხმება უარყო. ამჟამად რომის კათოლიკური ეკლესია და განდგომილ პროტესტანტულ ეკლესიათა უმეტესობა ფილიოკვეს ინარჩუნებს, აღმოსავლეთის მართლმადიდებელი ეკლესია კი მას უარყოფს.
325 წელს კონსტანტინე დიდმა, კომპრომისზე წასული პერგამოსის ეკლესიის სიმბოლომ, ნიკეის კრება მოიწვია და თავადაც დაესწრო მას. მილანის ედიქტიდან 330 წელს იმპერიის წინასწარმეტყველურ დაყოფამდე განვლილი ჩვიდმეტი წლის განმავლობაში ნიკეის სარწმუნოების სიმბოლო იქნა მიღებული.
533 წელს იუსტინიანეს დეკრეტი გამოიცა, მომდევნო, 534 წელს კი იუსტინიანეს კოდექსი შემოიღეს, ხოლო 538 წელს პაპის ხელისუფლებამ მესამე დაბრკოლება გადალახა, როდესაც გოთები ქალაქ რომიდან განდევნეს. შემდეგ ორლეანის მესამე საეკლესიო კრებაზე კვირა დღის შესახებ კანონი მიიღეს.
313-დან 330 წლამდე პერიოდი პერგამონის ეკლესიის 225-წლიანი პერიოდის უფრო ფართო ალფა-ფრაქტალს წარმოადგენს, ხოლო 533-დან 538 წლამდე პერიოდი — მის ომეგა-ფრაქტალს. 313 წელი მილანის ედიქტის გამოცემით აღინიშნება, ხოლო 225 წლის შემდეგ, 538 წელს, კვირადღის კანონი შემოიღეს. უფრო ფართო ალფა-ისტორიის ფარგლებში, 313 წლის ედიქტიდან 321 წელს მიღებულ პირველ წარმართულ კვირადღის კანონამდე პერიოდი შეესაბამება 533 წლის დეკრეტიდან 538 წელს მიღებულ პირველ პაპისეულ კვირადღის კანონამდე პერიოდს. პერგამონი წარმოგვიდგენს ისეთი საკანონმდებლო აქტის სამ გამოხატულებას, რომელიც კვირადღის კანონს წინ უსწრებს და მის შემოღებას განაპირობებს. პერგამონი ასევე განასახიერებს „ჯერ განდგომილებას“, რომლის შესახებაც პავლე თესალონიკის ეკლესიისადმი თავის მეორე წერილში საუბრობს.
ნურავინ შეგაცდენთ ნურავითარი საშუალებით: რადგან ის დღე არ დადგება, ვიდრე ჯერ განდგომილება არ მოხდება და არ გამოცხადდება ცოდვის კაცი, წარწყმედის ძე; რომელიც ეწინააღმდეგება ყოველივეს, რასაც ღმერთი ეწოდება ან რასაც თაყვანს სცემენ, და ყოველივე ამაზე მაღლა აყენებს თავს; ისე რომ იგი, როგორც ღმერთი, ღვთის ტაძარში ზის და თავს ღმერთად წარმოაჩენს. 2 თესალონიკელთა 2:3, 4.
განდგომილება, რომელიც წინ უძღოდა რომის პაპის, როგორც ცოდვის კაცის, გამოცხადებას, პერგამონის ეკლესიით არის წარმოდგენილი. პავლეს თანახმად, ამ ჭეშმარიტების არასწორად გაგება სიცრუის დაჯერებას ნიშნავს, ხოლო ამ სიცრუის დაჯერების შედეგად ყველა, ვინც ასე იქცევა, ძლიერ ცდომილებას მიეცემა (2 თესალონიკელთა 2:10–12). ძლიერი ცდომილება შეესაბამება აღთქმის ხალხისა და იმ ქვეყნის განკითხვას, სადაც აღთქმის ხალხი აღმოცენდა. მეშვიდე დღის ადვენტისტთა ლაოდიკიური ეკლესიისთვის ძლიერი ცდომილება უილიამ მილერის იმ გაგების უარყოფაში გამოიხატება, რომლის თანახმადაც დანიელის წიგნში „მუდმივი“ ზოგადად წარმართობაა, უფრო კონკრეტულად კი წარმართულ რომს წარმოადგენდა. შეერთებული შტატების შემთხვევაში ძლიერი ცდომილება არ ეფუძნება ამ მონაკვეთის უილიამ მილერისეული გაგების უარყოფას — მონაკვეთისა, რომლის მეშვეობითაც მილერი მიხვდა, რომ „მუდმივი“ წარმართობა იყო. მათი ცდომილება კი იმის დავიწყებას ეფუძნება, რომ წარმართული რომის დაცემის შემდეგ გამოცხადებული ცოდვის კაცი პაპის ხელისუფლება იყო. რეიგანი ამ ცდომილების წინასახე იყო მაშინ, როდესაც დაივიწყა ის, რაც ბავშვობიდან იცოდა — რომ პაპი ანტიქრისტე იყო. როდესაც 1980-იან წლებში რეიგანმა ურჯულოების საიდუმლოსთან საიდუმლო ალიანსი შეკრა, იგი იმ სიბრმავის წინასახედ იქცა, რომელსაც, ამ წინასწარმეტყველური მისადაგების თანახმად, დონალდ ტრამპი გაიმეორებს. იმის მიუხედავად, ეს სიბრმავე ნებაყოფლობითია თუ მცდარი ინფორმაციის შედეგი, აქ წარმოდგენილი წინასწარმეტყველური განმარტების მიხედვით, მოსალოდნელია, რომ ტრამპი რეიგანის სიბრმავეს გაიმეორებს და, პავლეს თანახმად, ძლიერ ცდომილებას მიეცემა.
პერგამონი განასახიერებს კომპრომისისა და განდგომის პერიოდს, რომელიც პაპობის აღსაყდრებას წინ უძღოდა. ეს ისტორია წინასწარმეტყველური თვალსაზრისით შეესაბამება შეერთებული შტატების უკანასკნელ წლებს, პერიოდს, რომელიც რონალდ რეიგანის პრეზიდენტობით დაიწყო. მიუხედავად იმისა, განვიხილავთ პერგამონს 313 წლის ედიქტიდან 538 წლის კვირადღის კანონამდე; თუ პერგამონის ალფა-ფრაქტალს ედიქტიდან 321 წლის პირველ კვირადღის კანონამდე; თუ პერგამონის ომეგა-ფრაქტალს 533 წლიდან 538 წლის კვირადღის კანონამდე, სამივე ხაზი ალყის წინასწარმეტყველურ სტრუქტურას წარმოადგენს.
მომდევნო სტატიაში ალყის შესახებ ვისაუბრებთ.