Сынақ үдерісінен өте алмаған Миллерит ұрпағы үшін соңғы сынақ 1856 жылы, Леуіліктер кітабының жиырма алтыншы тарауындағы «жеті уақыт» жөніндегі ұлғайған нұрдың келуімен басталды. 1856 жылдан 1863 жылға дейін Лаодикеяға арналған хабар 1844 жылғы 22 қазанда үшінші періштенің келуімен басталған кезеңнің ішіндегі уақыттың соңғы мерзімін белгіледі. Сол уақыт кезеңі Даниял кітабының он бірінші тарауындағы он үшінші мен он бесінші аяттар арқылы бейнеленген.
Сол уақыт кезеңі тек сол аяттар арқылы ғана емес, сондай-ақ сол аяттарды орындаған тарих арқылы да, әрі Паниумның, яғни Қайсария Філіппінің, географиялық куәлігі арқылы да бейнеленеді. Қайсария Філіппіге Мәсіх айқышқа шегеленердің дәл алдында әдейі барды, ал айқыш жексенбілік заңды білдіреді, ол он алтыншы аят арқылы бейнеленген. 1844 жылғы 22 қазанда Яһуда руының Арыстаны сенбі ілімін айрықша нұрда айқындап көрсетті. Содан кейін, сол сынау үдерісінің соңында, Ол “жеті уақытқа” қатысты білімнің артуын енгізді, ал Леуіліктердің жиырма алтыншы тарауындағы “жеті уақыт” — сенбі туралы ілім. Бұл — жердің тынығуы туралы сенбі өсиеті, ол адамдардың тынығуы туралы сенбі өсиетіне тікелей параллель. Екі мың бес жүз жиырма жыл және екі мың үш жүз жылдық уақыт пайғамбарлықтарының екеуі де 1844 жылғы 22 қазанда аяқталды.
Сынақ үдерісінің 1856 жылдан 1863 жылға дейінгі соңғы кезеңі — мөрлеу мен сыналу үдерісінің басында ерекше нұрға қойылған сенбі туралы ұлырақ аян болды. Даниял он бірдің он үшінші мен он бесінші аяттарының орындалуымен бейнеленген тарих Құдайдың мөрі жүз қырық төрт мыңның маңдайына мәңгілікке басылатын сыналу кезеңін білдіреді. Сол тарихта Езекиелдің екі таяғы біріктіріледі. Екі таяқтың біріктірілуі Құдайлықтың адамдықпен қосылуын білдіреді, ал сол тарихта ерекше нұрмен жарқырайтын ілім — тәнге келу туралы ілім.
Сондықтан Петір Кесария Филиппиде Мәсіхті Құдайдың Ұлы деп танығанда, ол Мәсіхтің Құдайдың Ұлы ретінде Құдайдың құдайлық Ұлы болып, Өзіне адам тәнін қабылдағанын, әрі сол арқылы Адам Ұлы болғанын білдіретін екі табиғатын мойындап тұрған еді.
«Шәкірттер Мәсіх туралы куәлік ететін пайғамбарлықтарды зерттеген кезде, олар Құдайлықпен қарым-қатынасқа келтірілді және жер бетінде бастаған ісін аяқтау үшін көкке көтерілген Сол Тұлға туралы білді. Олар Оның бойында Құдайдың араласуынсыз ешбір адам ұғына алмайтын білім бар екенін таныды. Оларға патшалар, пайғамбарлар және әділ адамдар алдын ала айтып кеткен Сол Тұлғаның көмегі қажет болды. Олар Оның мінезі мен қызметін пайғамбарлық түрде сипаттаған тұстарды таңданыспен қайта-қайта оқыды. Пайғамбарлық Жазбаларды олар қаншалықты көмескі ұққан еді! Мәсіх туралы куәлік еткен ұлы ақиқаттарды қабылдауда қандай баяу болған еді! Оның қорлану күйінде, адамдар арасында адам болып жүргеніне қараған кезде, олар Оның тәнге келуінің құпиясын, болмысының қос сипатын түсінбеген еді. Олардың көздері ұсталып тұрғандықтан, адамдық болмыстағы Құдайлықты толық танымады. Бірақ Киелі Рух арқылы нұрландырылғаннан кейін, олар Оны қайтадан көруді және өздерін Оның аяғына тастауды қандай қатты қалады!» — The Desire of Ages, 507.
1844 жылғы 22 қазаннан 1863 жылға дейінгі кезең жүз қырық төрт мыңның мөрлену уақыты болып табылады. Бұл кезең мөрлену дәуірінде ашылатын көптеген ақиқаттардың арасынан сенбі күнінің айрықша ақиқат ретінде ерекшеленуімен басталды. Бұл кезең Құдайдың құпиясы қашан аяқталуға тиіс екенін айқындайтын жетінші кернейдің үн қатуымен басталды.
Бірақ жетінші періштенің дауысы естілер күндерде, ол керней тарта бастаған кезде, Құдайдың құпиясы Оның өз құлдары — пайғамбарларына жариялағанындай аяқталуға тиіс. Аян 10:7.
Жетінші періште сондай-ақ үшінші қасірет болып табылады, өйткені мөрлеу Исламның соғысы белсенді болып тұрған тарихи кезеңде жүзеге асады. Егер Миллерлік адвентизм 1844 жылғы 22 қазаннан кейінгі кезеңде адал болғанда, 1840 жылғы 11 тамызда тежелген Ислам босатылған болар еді.
«Егер 1844 жылғы ұлы күйзелістен кейін адвентистер өз сенімдерін берік ұстап, Құдайдың ашылып келе жатқан қамқоршылық жетелеуіне бірлікте ілесе отырып, үшінші періштенің хабарын қабылдап, оны Киелі Рухтың күшімен дүниеге жариялаған болса, олар Құдайдың құтқаруын көрер еді; Иеміз олардың күш-жігерімен құдіретті түрде әрекет еткен болар еді; іс аяқталар еді, әрі Мәсіх осы уақытқа дейін-ақ Өз халқын сыйын алуға қабылдау үшін келген болар еді. Бірақ күйзелістен кейінгі күмән мен сенімсіздік кезеңінде адвент сенушілерінің көбі өз сенімдерінен тайып кетті.... Осылайша іс тежелді, ал дүние қараңғылықта қалды. Егер бүкіл адвентистік қауым Құдайдың өсиеттері мен Исаның сенімі негізінде біріккен болса, біздің тарихымыз қаншалықты өзгеше болар еді!» Evangelism, 695.
1844 жылғы 22 қазанда жетінші керней естіле бастады, сондай-ақ мерейтойлық керней де естіле бастады.
Өзің үшін жеті жылдық сенбі жылын, жеті рет жеті жылды есептейсің; сонда жеті жылдық сенбі жылдарының мерзімі сен үшін қырық тоғыз жыл болады. Сонан соң жетінші айдың оныншы күні, Күнәлардың кешірілу күні, мерейтойдың кернейін қатты тартқыз; бүкіл жерлеріңде кернейдің үні естілсін. Елуінші жылды киелі етіңдер де, бүкіл жер бетінде ондағы барлық тұрғындарға азаттық жариялаңдар: бұл сендер үшін мерейтой болсын; әркім өз иелігіне қайтып оралсын, әрі әркім өз әулетіне қайтып оралсын. Леуіліктер 25:8–10.
Жүз қырық төрт мыңды мөрлеу уақыты басталғанда, Ислам атқарған соғыстың келіп жеткенін айқындайтын бір керней болады, әрі күнәнің құлы болып келгендерге азаттықты жариялайтын бір керней болады. Бір керней сыртқы тарихты айқындайды, ал екіншісі соңғы күндердегі сол келісім халқының ішкі тәжірибесін бейнелейді. Олардың құлдықтан босатылуы адамдық болмыстарының Оның Құдайлығымен мәңгілікке біріктірілген кезінде жүзеге асады. Жол үстіне жол, бұл екі керней — бір Керней, өйткені Мерейтой кернейі тек Татуласу күнінде ғана тартылады, ал Татуласу күні үшінші қасіреттің жетінші кернейі тартылған кезде басталады. Миллерит қозғалысында екі кернейді де білдірген ілім — сенбі нұры болды. Осы соңғы күндерде екі Кернейді де бейнелейтін нұр — тәнге келу туралы ілім. Жол үстіне жол, сенбі мен тәнге келу туралы ілім — бір ілім.
Петірдің мойындауы Мәсіхті, сондай-ақ Құдайдың Ұлын танытты. Мәсіх — Құдайдың Ұлы. Мәсіх — сенбі күні бейнелейтін Жаратушы.
«Пауыл Мәсіхті Оның жерде өмір сүрген кезінде ешқашан көрмеген еді. Рас, ол Ол туралы және Оның істері туралы естіген болатын, бірақ уәде етілген Мәсіхтің, барлық әлемдердің Жаратушысының, барлық игіліктердің Берушісінің жерде жай ғана адам ретінде көрінетініне сене алмады». Sketches from the Life of Paul, 256.
Демалыс күні Жаратушыны айқындайды, ал Жаратушы — Петір таныған Мәсіхтің Өзі. Петір таныған Құдай Ұлы — адам баласының Ұлы болу үшін адам тәнімен біріккен Сол. Құдай Ұлы тәнге ену құпиясын білдіреді.
«Мәсіх ерлер мен әйелдерге жеңуге күш әкелді. Ол бұл дүниеге адам кейпінде, адамдардың арасында адам болып өмір сүру үшін келді. Ол сыналып, тексерілу үшін адам табиғатының жауапкершіліктерін Өз мойнына алды. Өзінің адамдық болмысында Ол құдайлық табиғатқа қатысушы болды. Өзінің тән алып келуінде Ол жаңа мағынада Құдай Ұлы деген атаққа ие болды. Періште Мәриямға: “Саған Ең Жоғарының күші көлеңкесін түсіреді; сондықтан сенен туылатын қасиетті Нәресте Құдай Ұлы деп аталатын болады”,— деді (Лұқа 1:35). Адамның ұлы бола тұра, Ол жаңа мағынада Құдай Ұлы болды. Осылайша Ол біздің дүниемізде тұрды,— Құдай Ұлы, бірақ туылуы арқылы адамзат нәсілімен байланысқан.» Selected Messages, book 1, 226.
Кесария Філіппіде Петірдің екі қырлы мойындауы Исаның Мәсіх, Құдайдың Ұлы екендігін, сондай-ақ 1844 жылы нұрланған сенбі ілімін және соңғы күндерде танылатын тәнге келу ілімін түсінетін жүз қырық төрт мыңды бейнеледі. Осы екі қырлы ақиқаттың нұры мөрлеу кезеңінің басында да, соңында да ашылады; бұған 1844 жылғы 22 қазаннан 1863 жылға дейінгі мөрлеу тарихы және Аян кітабының он сегізінші тарауындағы екі дауыстың тарихы куә.
Мөрлеу үдерісінің Миллериттік желісінде де, Аян он сегіздегі мөрлеудің пайғамбарлық желісінде де, кезеңнің ең ақырында бір топтың 1856 жылдан 1863 жылға дейін болғандай ақымақ қыздар ретінде айқындалатын, ал бір топтың 2023 жылғы шілдеден бастап жуықта келетін жексенбілік заңға дейін дана қыздар ретінде айқындалатын сынағы бар. Сол соңғы сынақ кезеңі кезеңнің басталуын қайталайды. 2001 жылғы 11 қыркүйекте түскен сол періште 2023 жылы өлілерді өмірге шақыру үшін Михаил ретінде келді: кейбірін мәңгілік өмірге, ал кейбірін мәңгілік өлімге. Ол келген кезде, Өз халқын негіздерге қайта алып келді. Кейбірі ескі жолдармен жүруден бас тартады, кейбірі ескі жолдармен жүреді. Кейбірі кернейдің үніне құлақ асады, кейбірі естуден бас тартады.
Жаратқан Ие былай дейді: Жолдардың бойына тұрып, қараңдар, ежелгі соқпақтар туралы сұраңдар, қайда игі жол бар екенін біліңдер де, сол жолмен жүріңдер, сонда жандарыңа тыныштық табасыңдар. Бірақ олар: «Біз ол жолмен жүрмейміз»,— деді. Сондай-ақ Мен сендердің үсттеріңе күзетшілер қойдым да: «Кернейдің үніне құлақ салыңдар»,— дедім. Бірақ олар: «Құлақ салмаймыз»,— деді. Еремия 6:16, 17.
Күзетшілер үрлейтін кернеймен бейнеленген хабар екі қырлы. Ол — Исламның жетінші кернейі және азаттықтың Мерейтой кернейі. Ол — Құдайлықтың адамзатпен бірлесуі туралы хабар; бұл іске асуы денеге келу құпиясы арқылы жүзеге асады және Құдайдың мөріне, яғни сенбіге, дайындалған мінезді қалыптастырады. 2001 жылдан кейін жиырма екі жыл өткен соң, 2023 жылдың шілдесінде басталған мөрлеудің сол соңғы кезеңімен байланысты хабар, іс және жағдайлар Даниял кітабының он бірінші тарауының он үшінші мен он бесінші аяттарында және Мәсіхтің Матай кітабының он алтыншы тарауындағы Кесария Філіпиге келуі арқылы бейнеленген.
Он қыз туралы астарлы әңгімеде барлық қыздар кідіріс уақытында ұйықтап қалды. Иса Өз шәкірттеріне Елазар ұйықтап жатыр деді.
Осыны айтқаннан кейін Ол оларға: «Досымыз Лазарь ұйықтап қалды; бірақ Мен оны ұйқысынан ояту үшін барамын»,— деді. Сонда шәкірттері: «Ием, егер ол ұйықтап жатса, айығып кетеді»,— десті. Алайда Иса оның өлімі туралы айтқан еді; ал олар болса, Ол кәдімгі ұйқыда тынығып жатқаны туралы айтты деп ойлады. Сонда Иса оларға ашық түрде: «Лазарь өлді»,— деді. Жохан 11:10–14.
Жиырма бір күннің соңында Даниял аянды көрді, әрі ол қатты ұйқыда еді.
Сол аянды мен, Даниял, жалғыз өзім көрдім; менімен бірге болған адамдар аянды көрген жоқ. Бірақ оларға зор діріл түсіп, жасырынып қалу үшін қашып кетті. Сондықтан мен жалғыз қалдым да, осы ұлы аянды көрдім; бойымда ешбір күш қалмады, өйткені менің ажарым бұзылып, іріп-шірігендей күйге түсті, және менде ешқандай күш сақталмады. Бірақ мен Оның сөздерінің үнін естідім; Оның сөздерінің үнін естігенімде, етпетімнен түсіп, бетім жерге қараған күйі терең ұйқыға кеттім. Даниял 10:7–9.
Аян кітабының он бірінші тарауындағы екі куәгер үш жарым күн бойы көшеде өлі жатты, ал Езекиелдің өлі сүйектері аңғарда жатты. 2020 жылғы 18 шілдеде үшінші періштенің қозғалысындағы қыздарға рухани өлім мен ұйқының кідіру уақыты келтірілді. Үш жылдан кейін Құдайдың ақырзаман халқын Оның туы мен құдіретті әскері ретінде ояту және даярлау үдерісі басталды. 2020 жылғы 18 шілдеде түскен періште, періштелер түскен кезде әрдайым істейтініндей, бір ақиқатты ашты.
Ол ашқан ақиқат — кідіру уақыты мен алғашқы түңілу тәжірибесі еді. Сол кезде Құдайдың ақырзаман халқы бытырап кеткен болатын, әрі оларды ояту үдерісі тарихта келгенде, өздерінің бытырап кеткенін және кідіру уақытында тұрғандарын танып, мойындаулары талап етілетін еді. Сонда кідіру уақыты туралы хабарды нығайту үшін көптеген періштелер, яғни көптеген хабарлар жіберілді.
«Екінші періштенің хабарының аяқталуға таяған кезінде мен көктен түскен ұлы бір нұрдың Құдай халқының үстіне жарқырап тұрғанын көрдім. Бұл нұрдың сәулелері күндей жарқын болып көрінді. Сонда мен періштелердің: “Міне, Күйеу жігіт келіп келеді; Оны қарсы алуға шығыңдар!” — деп жар салып жатқан дауыстарын естідім!»
«Бұл екінші періштенің хабарына күш беруі тиіс болған түн ортасындағы айқай еді. Көңілі түскен киелілерді оятып, оларды алдарындағы ұлы іске даярлау үшін көктен періштелер жіберілді. Бұл хабарды алғашқылардың бірі болып ең дарынды адамдар қабылдаған жоқ. Періштелер кішіпейіл, адал жандарға жіберіліп, оларды: “Міне, Күйеу жігіт келе жатыр; Оны қарсы алуға шығыңдар!” — деп жар салуға итермеледі. Осы айқайды жеткізу сеніп тапсырылғандар асығып, Киелі Рухтың құдіретімен бұл хабарды жариялап, еңселері түскен бауырластарын оятты. Бұл іс адамдардың даналығы мен білімінде емес, Құдайдың құдіретінде тұрды, ал айқайды естіген Оның киелілері оған қарсы тұра алмады. Бұл хабарды әуелі ең рухани жандар қабылдады, ал бұрын осы істе басшылық еткендер оны қабылдап, айқайды күшейтуге көмектесуде ең соңғылар болды: “Міне, Күйеу жігіт келе жатыр; Оны қарсы алуға шығыңдар!”»
«Елдің әрбір бөлігінде екінші періштенің хабары туралы нұр берілді, ал бұл жар салу мыңдағандардың жүректерін елжіретті. Ол қаладан қалаға, ауылдан ауылға тарады, ақырында Құдайдың күтіп жүрген халқы толықтай оянды. Көптеген шіркеулерде бұл хабарды айтуға рұқсат етілмеді, ал тірі куәлікке ие болған үлкен бір топ осы құлаған шіркеулерден шықты. Түн ортасындағы жар салу арқылы құдіретті іс атқарылды. Бұл хабар жүректі тексеретін хабар болды да, сенушілерді өздері үшін тірі рухани тәжірибе іздеуге жетеледі. Олар бір-біріне сүйене алмайтындарын білді». Early Writings, 238.
Тең ортасындағы Айқай туралы хабардың астарлы әңгімеде келуі қыздардың екі тобының өздерінде майдың бар-жоғын қашан паш ететінін айқындайды. Даналарда май бар, ал ақылсыздарда жоқ. Бұл астарлы әңгіме Миллериттер тарихындағы Самуил Сноудың қызметі арқылы орындалды, әрі сол қызмет барысында Сноу ұсынған хабар сол кезеңдегі Миллерит басылымдарындағы оның мақалаларымен бейнеленгендей дамытылды. Содан кейін ол 1844 жылдың 12 тамызынан 17-сіне дейін өткен Exeter лагерлік жиналысына келгенде, ақыр соңында жиналыстағылардың жиналыстан шығып, хабарды жариялауына алып келген белгілі бір кезең де бейнеленеді.
Түн ортасындағы айқайдың хабары толық орнығатын бір «уақыт нүктесі» бар, және дәл сол нүктеде, астарлы әңгіменің негізінде, қыздарға қатысты сынақ мерзімі жабылады. Сол «уақыт нүктесінің» алдында хабар қалыптасып жатқан «бір кезең» болады. 2023 жылдың шілде айынан бері Түн ортасындағы айқайдың хабары қалыптасу үстінде, әрі миллериттік орындалудан өзгеше, бұл хабар «сынақ мерзімінің жабылуынан» бұрын бүкіл әлемге таратылды. Эксетер жиналысының соңында сынақ мерзімі жабылған кезде, содан кейін хабар «елдің әрбір бөлігіне» тарады, әрі «екінші періштенің хабары жөнінде нұр берілді, және бұл айқай мыңдағандардың жүрегін елжіретті. Ол қаладан қалаға, ауылдан ауылға тарады, ақырында Құдайдың күтіп отырған халқы толықтай ояндырылды.»
Біздің қазіргі тарихымызда 2023 жылдың шілде айында жариялана бастаған хабар қазір дүниежүзінің жүз жиырма елінде таралған, ал Түн ортасындағы айқай хабарының дамуын бейнелейтін мақалалар алпыстан астам тілде қолжетімді, әрі бұл мақалаларды не оқуға, не тыңдауға болады.
Иса Мәсіхтің Аян кітабы: мұны Құдай жақын арада болуға тиіс нәрселерді Өз құлдарына көрсету үшін Оған берді; әрі Ол мұны періштесі арқылы Өзінің құлы Жоханға жіберіп, білдірді. Ол Құдай сөзін, Иса Мәсіхтің куәлігін және өзі көргеннің бәрін куәландырды. Осы пайғамбарлықтың сөздерін оқитын адам бақытты, әрі оны тыңдап, онда жазылғандарды сақтайтындар бақытты; өйткені уақыт жақын. Аян 1:1–3.
Осы мақалалар арқылы бейнеленген бұл хабардың нұры шамамен алты айдың ішінде екі адамның күшімен жүзеге асырылды.
«— ішінде көмек көрсете алатындар өздерінің борышын сезінуге оянбаса, үшінші періштенің қатты дауысы естілген кезде олар Құдайдың ісін тани алмайды. Жарық жерді нұрландыру үшін тараған кезде, олар Жаратқан Иеге жәрдемге келудің орнына, Оның ісін өздерінің тар түсініктеріне сәйкестендіру үшін шектеп-буып тастағысы келеді. Сендерге айтайын: Жаратқан Ие осы соңғы істе әдеттегі тәртіптен мүлде тыс жолмен және қандай да бір адамдық жоспарлауға кереғар тәсілмен әрекет етеді. Арамызда әрдайым Құдайдың ісін бақылауда ұстағысы келетін, тіпті әлемге берілетін хабарда үшінші періштеге қосылатын періштенің басшылығымен іс алға басқанда, қандай қимылдар жасалуға тиіс екенін де нұсқағысы келетіндер болады. Құдай Өз қолына тізгінді Өзі алып отырғаны көрінетіндей жолдар мен құралдарды қолданады. Қызметкерлер Оның Өзінің әділдік ісін жүзеге асырып, кемеліне жеткізу үшін қолданатын қарапайым құралдарына қайран қалады». Testimonies to Ministers, 300.
Яһуда руының Арыстаны енді Өзінің соңғы күндердегі халқын Даниялдың он бірінші тарауының он үшінші мен он бесінші аяттарына дейін алып келді; бұл осылайша б.з.д. 200 жылдан б.з.д. 63 жылға дейінгі тарихпен бейнеленген тарихты, сондай-ақ Матайдың он алтыншы тарауын және Мәсіхтің Қайсария Філіппіге барған сапарының тарихын ашады. Болжамдардың өзі де, олардың орындалу тарихы да соңғы күндерге дейін мөрленіп тұрған Даниял кітабының бөлігімен сәйкес келеді. Даниял мен Аян кітаптары — бір кітап, сондықтан соңғы күндері, сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында, Иса Мәсіхтің Аяны мөрден ашылады, ал сол Аянның құрамына Даниялдың соңғы күндерге қатысты бөлігі де кіреді. Exeter лагерлік жиналысының қорытындысы үшін уақыт таяп қалды.
Сонда ол маған былай деді: «Осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерді мөрлеме, өйткені уақыт жақын. Әділетсіз адам әлі де әділетсіздік істей берсін; арам адам әлі де арам бола берсін; ал әділ адам әлі де әділдік ете берсін; киелі адам әлі де киелене берсін». Аян 22:10, 11.
Біз бұл зерттеуді келесі мақалада жалғастырамыз.
Міне, — дейді Жаратушы Ие, — елге аштық жіберетін күндер келе жатыр: бұл нанға деген аштық та емес, суға деген шөл де емес, бірақ Жаратқан Иенің сөздерін естуге деген аштық. Сонда олар теңізден теңізге дейін, солтүстіктен шығысқа дейін сабылып, Жаратқан Иенің сөзін іздеп жүгірер, бірақ таппайды. Сол күні сұлу қыздар мен жас жігіттер шөлден әлсірейді. Самарияның күнәсімен ант етіп: «Уа, Дан, сенің құдайың тірі!» және: «Беэр-Шебаның жолы тірі!» — дейтіндердің өзі құлап, енді қайтып тұрмайды. Амос 8:11–14.