Даниял мен Аян кітаптары — Ескі Өсиет пен Жаңа Өсиет бір кітап болғаны қаншалықты анық болса, соншалықты бір кітап. Сынақ мерзімі аяқталар алдында Иса Мәсіхтің Аянының мөрі ашылады.
Сонда ол маған былай деді: «Осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерін мөрлеме, өйткені уақыт таяп қалды. Әділетсіз әділетсіздігін әлі де істей берсін; арам болған арамдығын әлі де істей берсін; әділ болған әділдігін әлі де істей берсін; қасиетті болған қасиеттілігін әлі де сақтай берсін. Міне, Мен жуық арада келемін; әркімге ісіне қарай қайтару үшін, сыйым Өзіммен бірге. Мен — Альфа мен Омега, басы мен соңы, алғашқысы мен соңғысы». Аян 22:10–13.
Киелі кітаптағы «алғашқы рет айтылу қағидасы» — оған бір нәрсенің соңы оның басталуы арқылы бейнеленетіні туралы ақиқат та кіреді — Даниял кітабының алғашқы үш тарауының маңызын айқындайды, өйткені олар Даниял мен Аян кітаптарынан тұратын кітаптағы алғаш айтылған ақиқат болып табылады. Иса — Альфа мен Омега, сондықтан Даниял мен Аян кітаптарынан тұратын кітаптың басы соңында мөрі ашылатын ақиқатты бейнелеуге тиіс. Ендеше, бір деңгейде, мөрі ашылатын ақиқат — Аян кітабының он төртінші тарауындағы періштелердің мәңгілік Ізгі хабары.
Аян кітабының бірінші тарауының бірінші аятында таныстырылатын Иса Мәсіхтің Аяны — «уақыт жақын» болған кезде шіркеулерге жеткізілуге тиісті хабар; ал Аян кітабының бірінші тарауындағы «жақын» делінген уақыт, Аян кітабының жиырма екінші тарауында сынақ мерзімі жабылардың дәл алдындағы «жақын» уақытпен бірдей болуы тиіс.
Иса Мәсіхтің Аяны — оны Құдай оған Өз қызметшілеріне жуық арада болуы тиіс нәрселерді көрсету үшін берді; әрі ол оны өз періштесі арқылы жіберіп, Өз қызметшісі Жоханға білдірді. Ол Құдай сөзінің, Иса Мәсіхтің куәлігінің және өзінің көргендерінің бәрінің куәсін жеткізді. Осы пайғамбарлықтың сөздерін оқитын адам да, оларды тыңдап, онда жазылғандарды сақтайтындар да бақытты; өйткені уақыт жақын. Аян 1:1-3.
Сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында, «уақыт таяп қалғанда», мөрі ашылатын соңғы хабар болып табылатын хабар — екінші періштенің және Түн ортасындағы дауыстың кейінгі жаңбыр хабары. Бұл — Жеті Күркіректің «жасырын тарихымен» байланысты ақиқат. Бұл — «жетінің ішіндегі сегізіншінің» ашылуы, ал осы қымбат аяндардың бәрін Мәсіхтің әділдігінің көркем киіміне тоқып біріктіретін алтын жіп — Леуіліктер жиырма алтыншы тараудағы «қымбат» «жеті рет». Даниялдың бірінші тарауы, содан кейін тағы да Даниялдың бірінші тарауынан үшінші тарауына дейін — сол хабар. Екінші тараудағы «құпия» да — сол хабар.
Даниял кітабының бірінші тарауы бірінші періштенің хабарын бейнелейді; және Аян кітабының он төртінші тарауындағы бірінші періштенің хабарында үш періштенің барлық хабарларына тән пайғамбарлық межелердің бәрі қалай бейнеленсе, сол сияқты Даниялдың бірінші тарауында да үш хабардың барлық пайғамбарлық межелері бейнеленген. Бұл құрамдас бөліктер — үш сатылы сынақ үдерісі; ол Даниялдың бірінші тарауында азыққа қатысты сынақты білдіреді, содан кейін көзбен көрінетін сынақ келеді, ал ол өз кезегінде айқындаушы сынаққа алып барады. Бірінші тарау, екінші және үшінші тараулармен байланыста қарастырылғанда, азыққа қатысты сынақты білдіреді; екінші тарау — көзбен көрінетін сынақты, ал үшінші тарау — айқындаушы сынақты білдіреді. Аян кітабының он төртінші тарауындағы үш періштенің хабарлары мен Даниял кітабының бірінші мен үшінші тараулары үш сатылы сынақ үдерісі туралы төрт куәлік береді.
Даниял кітабының төртінші және бесінші тараулары пайғамбарлық тарихтың өте терең бір желісін білдіреді. Осы екі тарау түзетін желіде, кемінде, алты айқын пайғамбарлық желі бар. Сол пайғамбарлық желілердің бірі б.з.д. 723 жылдан басталып, жексенбілік заңға дейін жалғасады. Алты желінің тағы бірі 1798 жылдың тарихын жексенбілік заңға дейін бейнелейді, әрі сол желіде пайғамбарлықтың үш желісі бір мезгілде көрсетілген: жердегі аңның желісі (Америка Құрама Штаттары), содан кейін протестант мүйіздің желісі, сондай-ақ республикалық мүйіздің желісі. Бұлардың барлығы бірігіп, Америка Құрама Штаттарының пайғамбарлық желісінің басында бесінші желіні орнықтырады. Сол желі 1798 жылы Даниялдың жетінші, сегізінші және тоғызыншы тарауларының мөрінің ашылуын белгілейді. Америка Құрама Штаттарының пайғамбарлық желісінің соңында алтыншы желі пайда болады, ол 1989 жылы оныншы, он бірінші және он екінші тараулардың мөрінің ашылуын белгілейді.
Даниял кітабының төртінші тарауында бейнеленген жердегі аңның пайғамбарлық желісінің басталуы «жеті уақыт» нышанымен белгіленген, ал жердегі аңның пайғамбарлық желісінің аяқталуы да «жеті уақыт» нышанымен белгіленген. Жетінші, сегізінші және тоғызыншы тараулардың мөрінің ашылуымен бейнеленетін тарих кезеңінің басталуы мен аяқталуы да «жеті уақыт» нышанымен белгіленген. Даниял кітабының оныншы, он бірінші және он екінші тарауларының мөрінің ашылуымен бейнеленетін тарих кезеңінің басталуы мен аяқталуы да «жеті уақыт» нышанымен белгіленген.
1798 жылы «ақырзаман уақытында» Даниял кітабының жетінші, сегізінші және тоғызыншы тарауларының мөрі ашылғанда басталған тарих кезеңінің соңы 1863 жыл болды. «Ақырзаман уақытында» Даниял кітабының оныншы, он бірінші және он екінші тарауларының мөрі ашылғанда басталған тарих кезеңінің басы 1989 жыл болды. 1863 жылдан 1989 жылға дейінгі аралық бір жүз жиырма алты жылға тең. Бір жүз жиырма алты жыл — бір мың екі жүз алпыс жылдың оннан бірі, яғни ондығы. Сондықтан бір жүз жиырма алты саны «шөлді» білдіретін бір мың екі жүз алпыс жылдың нышаны болып табылады; ал «шөл» өз кезегінде «жеті уақыттың» екі мың бес жүз жиырма жылының нышаны болып табылады.
Бұл шындық жердегі аңның тарихында, бірінші періштенің қозғалысында — басында, содан кейін үшінші періштенің қозғалысында — соңында, екеуінің де өз басталуы мен аяқталуында «жеті мезгілмен» белгіленгенін көрсетеді. Ал осы екі қозғалысты өзара байланыстырып тұрған олардың арасындағы уақыт кезеңі де «жеті мезгілмен» бейнеленген.
Киелі кітаптағы «қатарға қатар» деген әдістемені қолданбайынша, мұндай аянды көру де, түсіну де мүмкін емес; өйткені сол әдістемесіз мөрленген кітапты теология өнеріне машықтанған бір білімді кісіге беруге болар еді, сосын одан мөрленген кітаптың нені білдіретіні туралы түсіндірме сұралар еді. Өз пікіріне деген тәкаппарлығы оны мөрленген кітаптың түсінілуі мүмкін емес екенін айтуға жетелер еді, өйткені ол мөрленген. Сонда сіз әлгі мөрленген кітапты алып, оны сол ағартылған кісінің билігіне бағынып, піштірілген отардың біріне бере алар едіңіз; ал теологтың аңыз-ертегілерден дайындалған тағамдарымен қоректенуге дағдыланып кеткен сол отар мөрленген кітапты қолданудан бас тартар еді, өйткені олар шындықтың не екенін шешуге тек теологиялық синедрионның мүшелері ғана тағайындалғанын әбден біледі.
«Таңырқап тұрыңдар да, қайран қалыңдар; айқайлаңдар да, еңіреңдер; олар шараптан емес, мас; олар күшті ішімдіктен емес, теңселеді. Өйткені Жаратқан Ие сендердің үстіңе терең ұйқы рухын төкті, көздеріңді жұмды; пайғамбарларды және басшыларыңды, көріпкелдерді Ол бүркемеледі. Сонда бәріңе берілген аян мөрленген кітаптың сөздеріне ұқсап қалды; оны бір білімді адамға беріп: “Мұны оқышы, өтінемін”,— дейді; ал ол: “Оқи алмаймын, өйткені ол мөрленген”,— дейді».
“‘Сондықтан Жаратқан Ие былай дейді: Бұл халық Маған аузымен жақындап, еріндерімен Мені құрметтегенімен, жүректерін Менен алыс ұстады, әрі Маған деген қорқынышы адам өсиеті бойынша үйретілген; сондықтан, міне, Мен осы халық арасында ғажайып іс, тіпті таңғажайып іс жасаймын; олардың данышпандарының даналығы жойылады, ал парасаттыларының түсінігі жасырын болады. Жаратқан Иеден өз кеңестерін терең жасыруға ұмтылатындардың қасіреті неткен! Олардың істері қараңғылықта, әрі олар: Бізді кім көреді, бізді кім біледі? — дейді. Расында, сендердің бәрін төңкеріп жіберулерің қышшының балшығындай болып саналмақ; өйткені жаратылған нәрсе өзін жаратқан туралы: Ол мені жаратпады, — дей ме? Немесе жасалған нәрсе өзін жасаған туралы: Оның түсінігі болмады, — дей ме?’”
«Мұның әрбір сөзі орындалады. Жүректерін Құдай алдында кішірейтпейтін, әрі тура жолмен жүрмейтіндер бар. Олар өздерінің шынайы мақсаттарын жасырады да, өтірікті сүйіп, оны жасайтын құлаған періштемен қарым-қатынаста болады. Жау ішінара қараңғылықта жүргендерді алдау үшін пайдалана алатын адамдарға өз рухын дарытады. Кейбіреулер үстем болып тұрған қараңғылықты бойына сіңіріп, ақиқатты теріске қойып, жалғандыққа бет бұруда. Пайғамбарлық нұсқаған күн келді. Иса Мәсіх ұғынылмайды. Иса Мәсіх олар үшін аңыз ғана. Жер тарихының осы кезеңінде көп адам мас адамдар сияқты әрекет етеді. “Таңырқап тұрыңдар да, қайран қалыңдар; айқайлаңдар да, зар еңіреңдер; олар мас, бірақ шараптан емес; олар теңселеді, бірақ күшті ішімдіктен емес. Өйткені Жаратқан Ие сендердің үстіңе терең ұйқы рухын төкті де, көздеріңді жұмды. Пайғамбарларды да, басқарушыларыңды да, көріпкелдерді де Ол бүркеп тастады.” Өздерін жоғары көтерілуге тиіс халықпыз деп санайтындардың көбінің үстінде рухани масаңдық бар. Олардың діни сенімі осы Жазбада қалай бейнеленсе, дәл сондай. Оның ықпалы астында олар түзу жүре алмайды. Олар іс-әрекеттерінің барысында қисық жолдар жасайды. Бірі, сосын енді бірі әрі-бері теңселеді. Жаратқан Ие оларға зор аяушылықпен қарайды. Олар ақиқат жолын танымаған. Олар — ғылыми айла-шарғыға шебер қулық жасаушылар; ал айқын рухани көрегендігінің арқасында көмектесе де, көмектесуге тиіс те болғандар өздері алдануда және зұлым істі қолдап тұр.»
«Осы соңғы күндердегі оқиғалар жуырда айқындалып, шешімін табады. Руханишылдыққа тән осы алдаулардың шын мәнінде не екені әшкереленген кезде,—зұлым рухтардың құпия әрекеттері екені белгілі болғанда,—оларға қатысқан адамдар ақыл-есінен айырылған жандардай болып қалады.
“Сондықтан Жаратқан Ие былай дейді: Бұл халық Маған ауыздарымен жақындап, еріндерімен Мені құрметтейді, бірақ жүректерін Менен алыс әкеткен, ал Маған деген қорқыныштары адам өсиетімен үйретілген болғандықтан, міне, Мен осы халық арасында ғажайып іс жасаймын, шын мәнінде ғажайып іс пен керемет жасаймын; сонда олардың данышпандарының даналығы жойылып, парасаттыларының түсінігі жасырын болады. Жаратқан Иеден өз кеңестерін терең жасыруға ұмтылатындарға қасірет! Олардың істері қараңғылықта, әрі олар: Бізді кім көреді, бізді кім біледі? — дейді. Сендердің бәрін төңкеріп жіберулерің құмырашының балшығымен бірдей саналмақ; өйткені жасалған нәрсе өзін жасаған туралы: Ол мені жасаған жоқ, — дей ала ма? Немесе қалыпталған нәрсе өзін қалыптастырған туралы: Оның түсінігі жоқ еді, — дей ала ма?”
«Маған біздің тәжірибемізде дәл осындай жағдайға тап болғанымыз және тап болып отырғанымыз көрсетілді. Үлкен нұр мен тамаша артықшылықтарға ие болған адамдар өздерін дана санайтын жетекшілердің сөзіне ерді; бұл жетекшілер Жаратқан Иеден мол ілтипат көріп, батасын алған еді, бірақ өздерін Құдайдың қолынан шығарып алып, жаудың қатарына қойды. Дүние жалғанға ұқсас, алдамшы софизмдерге толып тасуы тиіс. Осындай адасуларды қабылдаған бір адамның ойы Құдай ақиқатының қымбат айғақтарын өтірікке айналдырып жүрген басқа адамдардың ойына әсер ететін болады. Бұл адамдар құлаған періштелерге алданып қалады, ал олар есеп беруге тиіс адамдар ретінде жандарды бағып, адал күзетшілер болып тұрулары керек еді. Олар өздерінің рухани күрес қаруларын тастап, азғырушы рухтарға құлақ асты. Олар Құдайдың кеңесін әсерсіз етіп, Оның ескертулері мен әшкерелеулерін жоққа шығарады және анық түрде Шайтанның жағында болып, азғырушы рухтар мен жындардың ілімдеріне құлақ асады.
«Рухани маскүнемдік енді күшті ішімдіктің әсерінен теңселіп жүрген адамдардай болмауға тиіс кісілердің үстіне түсті. Қылмыстар мен заңсыздықтар, алаяқтық, айлакерлік және әділетсіз іс-әрекет аспандағы сарайларда бүлік шығарған көсемнің іліміне сәйкес дүниені толтырып тұр.»
«Тарих қайталануға тиіс. Жақын болашақта не болатынын мен нақтылап айта алар едім, бірақ оның уақыты әлі келген жоқ. Өлгендердің бейнелері Шайтанның айлакерлікпен ойластырылған тәсілі арқылы пайда болады, және көпшілік өтірікті сүйетін әрі жасайтын біреумен байланысады. Мен халқымызға ескерту жасаймын: дәл арамыздағылардың кейбірі сенімнен теріс айналып, азғырушы рухтар мен жындардың ілімдеріне құлақ асады, әрі солар арқылы шындыққа жала жабылып, ол туралы жаман сөз айтылады». Battle Creek Letters, 123–125.
Аян кітабының он төртінші тарауындағы бірінші періштенің хабарын бейнелейтін Даниял кітабының бірінші тарауы жердегі аңның бастапқы тарихымен сәйкес келеді. Аян кітабының он төртінші тарауындағы үш періштенің де хабарларын бейнелейтін Даниял кітабының бірінші, екінші және үшінші тараулары Америка Құрама Штаттарының ақырғы кезеңімен сәйкес келеді. Набуходоносор бірінші періштенің тарихын және Даниял кітабының бірінші тарауын бейнелейді. Белшазар үшінші періштенің тарихын және Даниял кітабының алғашқы үш тарауын бейнелейді.
«Бабылдың соңғы билеушісіне де, оның алғашқысына бейнелік түрде қалай айтылса, солай, Құдайдың Күзетушісінің үкімі келді: “Уа, патша, ... саған былай делінеді: патшалық сенен кетті”. Даниял 4:31». Пайғамбарлар мен патшалар, 533.
Набуходоносор мен Белшазар туралы зерттеуімізді келесі мақалада жалғастырамыз.
«Белшазар, олардың өздері оны білмесе де, куәгері болғанын көрсеткен Құдай құдіретінің осы көрінісінен қайран қалып, тірі Құдайдың істерін, Оның құдіретін тануға және Оның еркін орындауға мол мүмкіндіктерге ие болған еді. Оған мол нұр берілген болатын. Оның атасы Набуходоносор Құдайды ұмытып, өзін дәріптеудегі қауіптілігі жөнінде ескертілген еді. Белшазар оның адамдар қоғамынан аластатылғанын және дала аңдарымен бірге жүргенін білген; әрі өзіне сабақ болуы тиіс болған осы жайттарды ол ешқашан болмағандай елемей, атасының күнәларын қайталауын жалғастыра берді. Ол Набуходоносорға Құдайдың соттарын түсірген қылмыстарды істеуге батылы барды. Ол тек өзі зұлымдық істегені үшін ғана емес, сонымен бірге дұрыс болуға жеткізер, егер дамытылған болса, мүмкіндіктері мен қабілеттерін пайдаланбағаны үшін де айыпталды». Testimonies to Ministers, 436.