Уильям Миллердің түсі Early Writings кітабына енгізілген, сондықтан ол ақиқат сөзін дұрыс бөлуге ұмтылатын шәкірт орындауға тиіс сол бір пайғамбарлық талдау мен қолданылуға бағынады. Бұл түс көптеген жылдар бойы Future for America арқылы талай рет ұсынылып келді, алайда мұнда біз оны 1798 жылы «ақыр заманда» ашылған «білімнің артуы» жөніндегі зерттеуге енгізіп отырмыз. Бұл түс арттырылған білімді бейнелеген хабардың тарихын қарастырады. Ол бірінші және үшінші періштенің хабарларының қозғалыстары арасындағы байланысты бейнелейді.
Уильям Миллердің түсі оның қызметін айқындайды, ал оның қызметі көне Исраилдің бастапқы кезеңіндегі Мұсаның қызметі арқылы бейнеленді. Соңғы күндерде Миллердің түсінің орындалуы көне Исраилдің соңғы күндеріндегі Мәсіхтің қызметі арқылы бейнеленді. Мәсіх көне Исраилдің ақырында жүзеге асырған іс, рухани Исраилдің соңғы күндерінде Мәсіх жүзеге асыратын істі білдірді. Миллердің түсінде соңғы күндерде атқарылатын іс «Кір қылшақ ұстаған адам» арқылы орындалатын іс ретінде көрсетілген. Миллердің түсін соңғы күндердегі Түн ортасындағы айқайдың орындалуы туралы алдын ала айтылған пайғамбарлық ретінде тану аса маңызды. Сондай-ақ көне Исраил үшін олардың соңғы күндерінде Мәсіх атқарған қызметтің Миллердің түсіндегі «Кір қылшақ ұстаған адамның» қызметін бейнелегенін тану да аса маңызды.
Мәсіхтің қызметіндегі назар аударуға тиіс бір қыры — Оның Мұса заманынан бері көміліп келген ақиқаттарды ашып қана қоймай, сол бастапқы ақиқаттарды бір мезгілде ұлғайтқаны. Осылай ету арқылы Ол Құдай халқы соңғы күндері Миллердің түсін орындағанда, Миллердің еңбегі арқылы бекітілген ақиқаттардың олардың бастапқы түсінігінен тыс кеңейтілетініне үлгі көрсетті.
«Құтқарушының заманында яһудилер ақиқаттың қымбат асыл тастарын дәстүр мен аңыздың қоқысымен соншалықты көміп тастаған еді, сондықтан ақиқатты жалғаннан ажырату мүмкін болмай қалды. Құтқарушы ырымшылдық пен ұзақ уақыт бойы қастерленген қателіктердің қоқысын аршып тастау және Құдай сөзінің асыл тастарын ақиқаттың қалыбына орнату үшін келді. Егер Құтқарушы қазір бізге де яһудилерге келгеніндей келсе, Ол не істер еді? Оған дәстүр мен рәсімнің қоқысын аршып тастау үшін сондай-ақ ұқсас бір істі атқаруға тура келер еді. Яһудилер Ол бұл істі атқарғанда қатты мазасызданды. Олар Құдайдың бастапқы ақиқатын көзден таса етіп алған еді, бірақ Мәсіх оны қайтадан көрініске шығарды. Құдайдың қымбат ақиқаттарын ырымшылдық пен қателіктен азат ету — біздің ісіміз. Ізгі хабарда бізге қандай ұлы іс сеніп тапсырылған!» Review and Herald, June 4, 1889.
Бүгін лас-қоқысты тазалайтын адам (Мәсіх) Яһуда руының Арыстаны (Мәсіх) яһудилердің заманында атқарғандай, «дәстүр мен рәсімнің қоқысын арылтуда соған ұқсас істі» атқарып жатыр. Миллердің түсінде Құдай сөзінің сандығында мінсіз реттелген шындықтың қымбат асыл тастары қоқыс пен жалған асыл тастардың астында қалып қойды. Сол асыл тастар соңғы күндердің Түн ортасындағы айқайы кезеңінде қоқыстың арасынан шығарылып, Құдай Сөзінің үлкенірек сандығына қайта қойылуға тиіс еді, өйткені Миллер үлкенірек сандықтағы қалпына келтірілген асыл тастарға қараған сәтте, ол «зор қуанышпен айқайлап жіберді, және сол айқай» оны оятты. Миллердің түсі 1847 жылы, бірінші періштенің Түн ортасындағы айқайынан үш жыл өткен соң болды, сондықтан оның түстегі оянуы — соңғы күндердің Түн ортасындағы айқайы. Сол Түн ортасындағы айқайды түпсіз тұңғиықтан шыққан аң өлтірген, көшеде үш жарым күн бойы өлі жатқан, ақырында біріктіріліп қалыптастырылған, содан кейін қураған өлі сүйектер аңғарында тірілтілген де, артынан ту іспетті жоғары көтерілген екі куә жариялайды. Миллердің түсі дәл сол көшеде және ол «өз бөлмесі» деп атайтын сол аңғардың өзінде орындалады.
Миллершілер тарихында Жаратқан Ие Миллерді Адвентизмнің бастапқы ақиқаттарын орнықтыру үшін қолданды, бірақ оның түсі уақыт өте келе сол ақиқаттардың көміліп қалатынын көрсетті. Дәстүр мен әдет-ғұрыптың қоқысын аршып тастау құбылысы — Мәсіхтің ежелгі Исраилдің ақырында жүзеге асырған ісі, әрі сол арқылы Ол Уильям Миллердің түсінің түпкілікті орындалуын алдын ала бейнеледі.
Яһудилер “Құдайдың бастапқы ақиқатын” назардан шығарып алған еді, бірақ Мәсіх оны қайтадан көз алдына әкелді, әрі Өз ісін “біздің ісіміз” деп айқындады. Біздің ісіміз — “Құдайдың қымбат ақиқаттарын ырымшылдық пен қателіктен азат ету.” Уильям Миллердің түсі бастапқы ақиқаттардың ашылуын, ұсынылуы мен қабылданбай тасталуын, сондай-ақ олардың қайта қалпына келтірілуін айқындайды. Қалпына келтіру ісін жүзеге асыру үшін, Мәсіх ақиқатты “ақиқаттың қаңқасына” орналастырды. Уильям Миллер үшін “ақиқаттың қаңқасы” оның пұтқа табынушылық пен папалықтың қаңыратып-жоятын екі күші туралы түсінігі еді. Соңғы күндері “ақиқаттың қаңқасы” — айдаһардың, аңның және жалған пайғамбардың қаңыратып-жоятын үш күші.
«Мәсіх дүниеге шынайы дінді өнеге ету үшін және адамдардың жүректері мен іс-әрекеттерін билеуге тиіс қағидаларды асқақтату үшін келген кезде, зор нұрға ие болғандардың бойына жалғандық соншалықты терең сіңіп кеткен еді, сондықтан олар енді нұрды түсінбейтін болды және ақиқат үшін дәстүрден бас тартуға ешбір бейілділік танытпады. Олар көктен келген Ұстазды теріске шығарды, өздерінің әдет-ғұрыптары мен ойдан шығарғандарын сақтап қалу үшін даңқ Иесін айқышқа шегеледі. Дәл сол рух бүгінде де дүниеде көрініс табуда. Адамдар өз дәстүрлері бұзылып, жаңа тәртіп орнап қалар деп қорқып, ақиқатты зерттеуге құлықсыз. Адамзатқа үнемі қателесуге бейімділік тән, әрі адамдар адами ұғымдар мен білімді шамадан тыс дәріптеуге табиғатынан бейім, ал Құдайдан болған әрі мәңгілік нәрсе ажыратылып танылмайды да, қадірленбейді». Counsels on Sabbath School Work, 47.
Егер Мәсіх бүгін осы дүниеге келсе, Ол шындықтың орнына дәстүрді қойған, адамдық идеялар мен білімді дәріптейтін «дәл сол рухты» табар еді. Миллердің түсінде, соңғы күндері, Мәсіх дәл сол жұмысты атқару үшін кір сыпырғыш ұстаған кісі ретінде келеді. Оның кір сыпырғыш ұстаған кісі ретіндегі жұмысы аяқталғанда, Миллер арқылы бейнеленген екі куәгер қатты айқайдың даусына оянған кезде, бастапқы асыл тастар күннен он есе жарығырақ жарқырайтын болады.
Миллерге берілген ақиқаттың қаңқасы — қаңыратып-жоятын екі биліктің пайғамбарлық құрылымы, ал Future for America ұйымына берілген ақиқаттың қаңқасы — қаңыратып-жоятын үш биліктің пайғамбарлық құрылымы. Сандыққа бекітілген «кілт» — ашылып, Миллерге, ал содан кейін Future for America ұйымына берілген айрықша әдістеме еді.
Мәсіхтің күндерінде білімнің кілті Ескі Өсиет Жазбаларындағы даналық қазынасының қоймасын ашу үшін оны иемденуге тиіс болғандардың қолынан алынып қойылған еді. Раббилер мен ұстаздар, іс жүзінде, көктің патшалығының есігін кедейлер мен қасірет шеккендердің алдынан жауып, оларды опат болуға қалдырды. Өз уағыздарында Мәсіх олардың ақыл-ойын шатастырып алмас үшін, көп нәрсені бірден алдарына тартқан жоқ. Ол әрбір ойды айқын да дара етіп көрсетті. Пайғамбарлықтардағы бұрыннан белгілі, таныс шындықтарды ойларды саналарына сіңіруге қызмет ететін болса, қайталап айтуға Ол менсінбей қараған жоқ.
«Мәсіх ежелгі ақиқаттың барлық асыл тастарының бастауы болды. Жаудың әрекеті арқылы бұл ақиқаттар өз орындарынан ығыстырылған еді. Олар өздерінің шынайы орнынан ажыратылып, адасудың қалыбына орналастырылған болатын. Мәсіхтің ісі — сол қымбат асыл тастарды ақиқаттың қалыбына қайтадан лайықтап орналастырып, бекіту еді. Дүниеге игілік әкелу үшін Өзі берген ақиқат қағидаттары Шайтанның әрекеті арқылы көміліп, сырттай жойылып кеткендей болған еді. Мәсіх оларды адасудың үйіндісінен құтқарып алып, оларға жаңа, өмірлік күш берді де, қымбат әшекей тастардай жарқырап, мәңгі берік тұруды бұйырды.»
«Мәсіхтің Өзі осы көне ақиқаттардың кез келгенін титтей де қарызға алмай-ақ қолдана алар еді, өйткені олардың бәрінің бастауын Өзі салған. Ол оларды әрбір ұрпақтың санасы мен ойына сіңірген еді, ал біздің дүниемізге келген кезде, өлі күйге айналған ақиқаттарды қайта ретке келтіріп, жан бітірді, сөйтіп оларды келешек ұрпақтардың игілігі үшін бұрынғыдан да әсерлі етті. Ақиқаттарды қоқыстың астынан құтқарып алып, оларды дүниеге бастапқы балғындығы мен күшінен де асып түсетін қуатпен қайтадан бере алатын күш Иса Мәсіхте болды». Manuscript Releases, volume 13, 240, 241.
Соңғы үзіндіде Мәсіхтің ежелгі Исраилдің соңында қолданған кілті Ескі Өсиетті ашуға арналған болғанын атап өту қызықты. Миллердің әдіснамасының кілті Ескі және Жаңа Өсиеттердің сандығын ашты, ал бірақ соңғы күндерде, оның түсінің қорытындысында, сандық үлкенірек. Соңғы күндердегі әдіснама кілті Ескі және Жаңа Өсиеттерді ғана емес, сонымен қатар Пайғамбарлық Рухын да ашады. Сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында Иса Мәсіхтің Аян кітабының мөрінің ашылуы Яһуда руының Арыстаны арқылы жүзеге асырылады; ол Миллердің түсінде кір тазалайтын қылшақ ұстаған адам арқылы бейнеленген. Уайт қарындас кір тазалайтын қылшақ ұстаған адамның ісі сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында болатынын айқындайды.
26 қаңтарда Жаратқан Ие маған бір көрініс берді, соны баяндайын. Мен Құдай халқының кейбіреулері есеңгіреп, енжар күйде екенін; тек жартылай ғана ояу болып, қазір өмір сүріп жатқан уақытымызды ұқпай жүргенін; әрі «кір сыпырғышы» бар «адамның» кіргенін және кейбіреулердің сыпырылып кету қаупінде тұрғанын көрдім. Мен Исадан оларды құтқаруын, оларға тағы біраз уақыт аяушылық көрсетуін және олардың мәңгілікке тым кеш болып кетпей тұрып дайындалулары үшін өздерінің қорқынышты қауіптерін көруге мұрсат беруін жалбарынып өтіндім. Періште: «Қирау қаһарлы құйын тәрізді келіп жатыр»,— деді. Мен періштеден осы дүниені сүйген, өз иеліктеріне байланып қалған, олардан қол үзуге және рухани азықтың жоқтығынан құрып бара жатқан аш қойларды азықтандыру үшін хабаршыларды жолға тезірек аттандыру мақсатында сол иеліктерін құрбан етуге ықылассыз болғандарды аяп, құтқаруын өтініп жалбарындым.
«Мен қазіргі ақиқатқа мұқтаж болғандықтан өліп бара жатқан бейшара жандарды көргенімде, әрі ақиқатқа сенеміз деп мойындайтын кейбіреулер Құдай ісін ілгерілетуге қажетті қаражатты ұстап қалып, олардың өлуіне жол беріп жатқанын көргенімде, бұл көрініс тым азапты болды, сондықтан мен періштеден оны менен алып тастауын өтіндім. Мен Құдай ісі олардың кейбір меншігін талап еткенде, Исаға келген әлгі жас жігіт сияқты [Matthew 19:16–22.] олардың қайғырып кетіп бара жатқанын көрдім; сондай-ақ жуық арада тасқындаған апат олардың үстінен өтіп, бар дүние-мүлкін сыпырып әкететінін, сонда жердегі игіліктерді құрбан етіп, көкте қазына жинауға тым кеш болатынын көрдім». Review and Herald, April 1, 1850.
«Тасқындайтын дүре» — жуық арада келетін жексенбілік заңның рәмізі, ал Миллердің түсіндегі кір щеткасын ұстаған адамның ісі сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында жүзеге асады. Ол бөлмені тазалап болған кезде, асыл тастарды қайтадан үлкенірек сандықшаға салады, сонда олар күннен он есе жарығырақ жарқырайды. Даниял мен үш қадірлі жас өзгелерден он есе артық болып табылды.
Патша оларды алып келсін деп белгілеген күндер аяқталған кезде, уәзірлердің басшысы оларды Набуходоносордың алдына алып келді. Патша олармен сөйлесті; сонда олардың бәрінің арасынан Даниял, Ханания, Мишаил және Азарияға тең келер ешкім табылмады. Сондықтан олар патшаның алдында қызмет етті. Патша олардан сұраған даналық пен парасатқа қатысты барлық істерде оларды өз патшалығының бүкіл аумағындағы барлық сиқыршылар мен жұлдызшылардан он есе артық деп тапты. Даниял 1:18–20.
Даниял үшін «соңғы күндер» Набуходоносор үкім шығарған сын-тексеруді білдірді, ал сол сынақ соңғы күндердегі жексенбілік заңның нышаны болып табылады. Бастапқы әрі іргелі ақиқаттар соңғы күндері қалпына келтірілген кезде, олар алғаш танылған кезден гөрі он есе жарығырақ жарқырайды. Ақиқаттар да, сол ақиқаттарды соңғы күндерде түсінетін даналар да Түн ортасындағы айқайдың қайталануы болып табылатын Кеш Жаңбыр кезінде он есе жарығырақ жарқырайды.
«Сендер Иеміздің келуін тым алыстатып жіберіп жүрсіңдер. Мен ақырғы жаңбырдың [түн ортасындағы айқай сияқты] кенеттен әрі он есе зор күшпен келіп жатқанын көрдім.» Spalding and Magan, 5.
Бастапқы ақиқаттардың қалпына келтірілуі «қатарынан қатар» болатын кешкі жаңбыр әдістемесін қолдану арқылы жүзеге асырылады. Қалпына келтірілген соң, бастапқы ақиқаттар Миллер оларды алғаш көрген кездегіден «он есе» жарығырақ нұр шашады. Бастапқы ақиқаттарды қалпына келтіру үшін әдістеменің кілтін қолданатын дана жандар Бабылдың әдістемесімен қоректенетіндерден «он есе» артық тәжірибе иеленеді. Лас сыпырушының ағынымен swept away болатындар — бастапқы ақиқатты жауып тастаған дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарға байланып қалғандар және өздері байланып қалған сол дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың қателіктерімен бірге аластатылатындар.
Жалған ілім — пұт.
«Адамдар ақиқатты теріске шығарғанда, оның Авторын да теріске шығарады. Құдайдың заңын аяққа таптағанда, олар Заң Берушінің билігін жоққа шығарады. Жалған ілімдер мен теориялардан пұт жасау ағаштан не тастан пұт жасағандай-ақ оңай». Ұлы Күрес, 584.
Ефрем үшін сынақ мерзімінің аяқталғанын білдірген Ефремге қатысты үкім, еденді сыпырғанда шаң щеткасын ұстаған адамның не жүзеге асыратыны жөніндегі шындықты айқындай түседі.
Ефрем пұттарға жабысты; оны жайына қалдыр. Ошия 4:17.
Даниял мен үш адал жігіттің мысалында көрсетілгендей, адам не жесе, өзі де соған айналады. Уайт қарындастың «есеңгіреп, мең-зең күйде» болғандар үшін алаңдауы олардың дайындықсыздығына және «осы заманға арналған ақиқаттың» маңызын парықтай алмауына қатысты еді. Оның алаңдауы өз дәуіріндегі түпкі ақиқаттарды мүлде көзден таса еткен, ұсақ-түйекке таласқыш яһудилерге қатысты Мәсіхтің қамқорлығының көрінісі болды. Миллердің түсі ежелгі тура мағынадағы Исраил арқылы бейнеленген қазіргі рухани Исраилдің ақырына нұсқайды.
«Кітапшылдар мен парызшылдар Жазбаларды түсіндіреміз деп мәлімдеді, бірақ оларды өздерінің жеке көзқарастары мен дәстүрлеріне сай түсіндірді. Олардың салттары мен қағидалары барған сайын қатаңдай түсті. Рухани мағынасында қасиетті Сөз халық үшін мөрленген, олардың ұғынуына жабық кітап іспетті болды». Signs of the Times, May 17, 1905.
1863 жылдан бері Лаодикиялық адвентизмнің үстіне біртіндеп қоюлана түскен қараңғылық орнады, ал Киелі кітап пен Пайғамбарлық Рухы олар үшін мөрленген кітаптай болып қалды. Сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында Иса Мәсіхтің Аяны ашылады, және ол үш сатылы сынау үдерісін туындатады; соның ақыры әдет-ғұрып пен дәстүр пұттарынан бас тартудан бас тартқандардың таяуда қабылданатын жексенбілік заң кезінде сыпырылып тасталуымен тәмамдалады.
«Бізде шексіз Құтқарушы бар, әрі Құдай Сөзінде осыны куәландыратын ақиқаттың асыл тастары қандай қымбат десеңізші. Бірақ бұл бағалы жауһарлар дәстүрлер мен теріс ілімдердің қоқыс үйіндісінің астында көміліп қалған, ал бұлардың бастауын Шайтанның өзі шығарған. Оның айла-шарғылары адам санасына бір түрлі тосын күшпен әсер етіп, Оған сенетіндердің көзінен Мәсіхтің құнын көмескілеуде. Құдай мен адамның жауы өзін Мәсіхтің ізбасарымыз деп жариялайтындардың үстіне дуалап-тұмшалап тастаған, сондықтан олардың көбісі туралы: “Олар өздеріне келген уақытты білмеді”,— деп айтуға болады». Review and Herald, August 16, 1898.
Миллердің түсі «бастапқы ақиқаттардың» орнатылу тарихын, олардың кейіннен қабылданбай тасталуын, содан соң ақыр соңында қайта қалпына келтірілуін бейнелейді. Сынақ мерзімі аяқталар сәл ғана бұрын «Кір щетка ұстаған адам» осы көрініске кіріп, бастапқы ақиқаттарды қайтадан қалпына келтіреді де, оларды «он есе» жарқын етеді. Бұл жексенбілік заң кезіндегі үшінші періштенің зор айқайының алдында болатын Түн ортасы айқайы тарихы барысында жүзеге асады. Түн ортасы айқайы жексенбілік заңның алдында қыздарды оятып, бөліп шығарады; дәл сол сияқты Миллершілер тарихында Түн ортасы айқайы тергеуші соттың басталуынан бұрын болған еді. Асыл тастар қайтадан қалпына келтірілген үлкен қобдишаға салынғанда, бәрі тым кеш болады, өйткені бұл оқиға еден сыпырылып, тазартылғаннан «кейін» орын алады.
«Адасушылықтың шаңы мен қоқысы ақиқаттың қымбат асыл тастарын көміп тастаған, бірақ Жаратқан Иенің қызметкерлері бұл қазыналарды ашып шығара алады, сонда мыңдаған адамдар оларға сүйсіне әрі таңданыспен қарайтын болады. Құдайдың періштелері кішіпейіл еңбеккердің қасында болып, оған рақым мен көктен келген нұр беретін болады, және мыңдағандар Дәуітпен бірге: “Заңыңнан ғажайып нәрселерді көруім үшін көзімді аш” деп сиынуға жетеленеді. Ғасырлар бойы көрінбей де, ескерусіз де қалған ақиқаттар Құдайдың қасиетті сөзінің нұрға бөленген беттерінен жалын атып көрінетін болады. Ақиқатты естіп, одан бас тартып, оны таптаған шіркеулер, жалпы алғанда, бұрынғыдан да зұлымдық жасай түседі; бірақ “даналар”, яғни адалдар, түсінеді. Кітап ашық, және Құдайдың сөздері Оның еркін білуді қалайтындардың жүректеріне жетеді. Үшінші періштеге қосылатын көктен келген періштенің қатты дауысы естілгенде, мыңдағандар ғасырлар бойы дүниені билеп келген мең-зең күйден оянып, ақиқаттың сұлулығы мен құнын көретін болады». Review and Herald, December 15, 1885.
Сонда оянатын «мыңдар» Құдайдың әлі де Бабылда жүрген басқа отарын білдіреді, өйткені «қатты айқай» жексенбілік заң кезінде басталады. «Кір Қылшағы Адамның» жұмысы 2001 жылғы 11 қыркүйектен бері жүріп келеді, ал 2023 жылғы шілдеден бері тіпті де күшейе түсті.
Елші былай дейді: «Барлық Жазба Құдайдың дем беруімен берілген және ілім үшін, әшкерелеу үшін, түзету үшін, әділдікке баулуға пайдалы; мұның бәрі Құдай адамы кемел болып, әрбір игі іске толық даяр болуы үшін». Киелі кітап — өзін-өзі түсіндіруші. Бір үзінді басқа үзінділерді ашатын кілт болып шығады, осылайша сөздің жасырын мағынасына нұр түседі. Бір тақырыпқа қатысты әртүрлі мәтіндерді салыстырып, олардың мәнін барлық қырынан қарастырған кезде, Жазбалардың шынайы мағынасы айқын болады.
«Құдай сөзінің мағынасын түсіну үшін Киелі Жазбаға жазылған түсіндірмелерге жүгіну қажет деп көпшілік ойлайды, әрі біз түсіндірмелерді зерттемеу керек деген ұстанымды қабылдамаймыз; бірақ адамдар сөздерінің қалың үйіндісінің астынан Құдай ақиқатын табу үшін үлкен парасаттылық қажет болады. Киелі кітапқа сенетінін мойындайтын біртұтас қауым ретінде шіркеу Құдай сөзінің жан-жаққа шашылған асыл тастарын ақиқаттың бір мінсіз тізбегіне жинақтау үшін қаншалықты аз еңбек етті! Көпшілік ойлағандай, ақиқаттың асыл тастары жердің бетінде жата салмайды. Зұлымдық одағындағы басты ақыл үнемі ақиқатты көзден таса ұстау және ұлы адамдардың пікірлерін айқын алға шығару үшін әрекет етуде. Жау оқу-тәрбие үдерістері арқылы көктің нұрын күңгірттендіру үшін қолынан келгеннің бәрін істеуде; өйткені ол адамдардың Жаратқан Иенің: “Жол осы, осы жолмен жүріңдер”,— деген даусын естуін қаламайды.»
«Ақиқаттың асыл тастары аян өрісіне шашылып жатыр; бірақ олар адамдық дәстүрлердің, адамдардың сөздері мен өсиеттерінің астында көміліп қалған, ал көктен келетін даналық іс жүзінде еленбей қалды; өйткені Шайтан дүниені адамдардың сөздері мен жетістіктері зор маңызға ие екеніне сендіріп үлгерді. Әлемдердің Жаратушысы Ие Құдай шексіз құн төлеп, Ізгі хабарды дүниеге берді. Осы құдайлық құрал арқылы өмір бұлағына келетіндер үшін көктегі жұбаныш пен мәңгілік медеттің қуанышты, сергітетін бұлақтары ашылды. Әлі де ашылуға тиіс ақиқаттың кен тамырлары бар; бірақ рухани нәрселер рухани түрде discerned етіледі. Зұлымдық тұмандатқан сана Исадағы ақиқаттың құнын бағалай алмайды». Review and Herald, December 1, 1891.
Миллердің түсіндегі шаң сыпырғыш ұстаған адам арқылы бейнеленген Мәсіхтің ісі екі жақты. Оның мақсаты — қателікті жою және бастапқы ақиқаттарды қалпына келтіру. Қателікті жоюдың өзі де екі жақты, өйткені қателік терезеден сыпырылып шығарылғанда, ол қателіктерге байланып қалуды таңдағандарды да өзімен бірге әкетеді. Шаң сыпырғыш ұстаған адам жүзеге асыратын бөліну ісі туралы Еремия да сөз етеді, әрі оның куәлігі Сестра Уайттың: «Жаратқан Иенің қызметшілері осы қазыналарды аша алады, сонда мыңдаған адамдар оларға қуанышпен және таңданыспен қарайтын болады», — деген сөзімен үйлеседі.
Сондықтан Жаратқан Ие былай дейді: «Егер сен қайтып оралсаң, Мен сені қайтадан қабылдаймын, сонда сен Менің алдымда тұрасың; егер сен бағалыны арамнан ажыратып шығарсаң, Менің аузымдай боласың; олар саған қайтып келсін, ал сен оларға қайтып барма». Еремия 15:19.
Еремия кітабындағы осы үзіндінің мәнмәтіні 2020 жылғы 18 шілдедегі алғашқы түңілуді бастан кешіргендерге бағытталған. Қымбаттыны арамнан бөліп шығаратын тек «Dirt Brush Man» ғана емес, сонымен бірге Еремия бейнелейтіндердің де еңбегі бар; олар Жаратқан Иеге қайтып оралатындары не қайтып оралмайтындары жөнінде шешім қабылдап тұрғандар ретінде көрсетіледі. Олардың Жаратқан Иемен бірге болмағаны анық, өйткені егер олар Онымен бірге жүріп келе жатқан болса, онда оларға қайта оралудың ешбір себебі болмас еді. Олар қайтып оралып, Жаратқан Иенің алдында тұрған кезде, әрі содан кейін Оның аузы болатын болса, олар қымбаттыны арамнан бөліп шығару ісін орындаған болады. «Dirt Brush Man»-ның ісі даналардың қатысуын талап етеді. Миллердің түсіндегі «Dirt Brush Man»-ның ісі, сондай-ақ, Мәсіхтің Өз қырманын тазарту үдерісі арқылы тазартып жатқан кезінде де бейнеленеді.
«Бұл тазарту үдерісінің нақ қашан басталатынын мен айта алмаймын, бірақ ол ұзаққа кейінге қалдырылмайды. Қолында күрегі бар Сол Өз ғибадатханасын оның моральдық арамдығынан тазартады. Ол Өз қырманын толықтай тазартады». Testimonies to Ministers, 372, 373.
Соңғы «тазарту үдерісі» 2023 жылдың шілде айында басталды, және бұл — Малахи кітабының үшінші тарауындағы тазарту үдерісі.
«Малахи 3:1–4-тен үзінді келтірілді.
«Құдай халқының арасында тазартатын, пәктейтін үдеріс жүріп жатыр, және Әскерлер Иесі Өз қолын осы іске салды. Бұл үдеріс жан үшін аса ауыр сынақ, бірақ арамдықтың аластатылуы үшін ол қажет. Біз Оның еркіне мойынсұнып, көктегі Әкемізге жақындауымыз және Жаратқан Иеге әділдікпен тарту ұсынуымыз үшін сынақтар қажет. Жан дүниені тазарту мен пәктеу жөніндегі Құдайдың ісі Оның қызметшілері соншалықты кішірейіп, өз нәпсісі үшін соншалықты өлгенше, яғни белсенді қызметке шақырылғанда, олардың көзі Құдайдың даңқына ғана тігілуі үшін, жалғаса беруі тиіс». Review and Herald, April 10, 1894.
Миллердің екінші түсі бастапқы шындықтардың қалпына келтірілуін, сондай-ақ бытырап кеткен халықтың бір мезгілде қайта қалпына келтірілуін айқындайды. Набуходоносордың екінші түсі оның патшалығының қалпына келтірілуін айқындайды. Миллердің түсі бастапқы шындықтардың көміліп қалуын сол шындықтардың «бытырап кетуі» ұғымы арқылы баяндайды. «Бытырап кету» сөзі «жеті уақыттың» нышаны болып табылады. Набуходоносордың түсі «жеті уақыттың» «бытырап кетуі» туралы. Набуходоносор 1798 жылғы ақырзаман уақытына орналастырылған, әрі сол жерде ол дінге келген адамды білдіреді. Миллер 1798 жылғы «даныштылардың» нышаны болып табылады.
Біз келесі мақалада Миллердің түсін жалғастырамыз.
«Бізден өзгелермен келіспеу талап етілгенде, не болмаса өзгелер біздің пікірімізден өз айырмашылықтарын білдіргенде, біз мәсіхшілік рух танытуымыз және мына ақиқатты айқын ұстап тұруымыз керек: бізге сабырлы да әділ болу жарасады; өйткені ақиқат тексеріске төтеп береді. Ол неғұрлым көбірек зерттелсе, соғұрлым оның нұры жарқырай түседі. Қаталдық пен қатаңдықтың лебін аңғартатынның бәріне Жаратқан Ие наразылықпен қарайды, әрі өздерімен пікірде келіспейтіндерді барынша жаман қылып көрсетіп, оларға менсінбеушілік пен қорлық жаудыратындарға Өзінің әшкерелеуін түсіреді. Мұны істейтіндердің бәріне бүкіл Аспан, Аспан парызшылдарға қалай қараса, солай қарайды да, оларды Жазбаларды да, Құдайдың құдіретін де білмейтін надандар деп жариялайды. Ақиқаттың жаулары ақиқатты қателікке айналдыра алмайды. Олар ақиқатты таптап, оны құлаттық әрі қоқыспен бастырып тастадық деп ойлап, оны жеңдік деп есептеуі мүмкін; бірақ Құдай Өзінің кейбір адалдарына, Мәсіхтің жерде жүрген кезінде істегеніндей, қоқысты аршып тастап, ақиқатты ақиқаттың құрылымындағы өзіне лайық орнына қайта орнатуға ықпал етеді.»
«Шындық талқыланатын жиындарда өздері шындық деп ұстап көрмегеннің бәріне қарсы шығатындар болады; әрі олар өздерін тек адасумен ғана күресіп жүрміз деп алдарқатса да, айтылғанның не екенін түсініп, шындықтың не екенін ұғынулары және айтылғанды бұрмалап, теріс түсіндірмеулері үшін, оларға алдын ала қалыптасқан пікірден ада құлақпен тыңдау қажет. Олардың барлық дәуірлерде шындыққа қарсы күресіп, сол арқылы өздеріне қарсы Құдайдың кеңесін қабылдамай тастаған адамдардан үлгісі бар. Зор нұрға және зор мүмкіндіктерге ие бола тұра, соған қарамастан Иеміздің жағында түгелдей бола алмаған адамдарға жүктелер жауапкершілік ауыр болмақ. Егер олар Иеміздің жағында толықтай болуға тәуекел етсе, тіпті жалғыз тұруға шақырылған кездерінде де, олар адалдықта сақталар еді. Ол оларды батылдықпен, пәктікпен және әділдікпен тұруға, әділдіктің бұзылмаған қағидалары үшін күресуге қабілетті етер еді. Көшеде әділет құлап, туралық кіре алмай қалған жағдайда да, Ол оларды дұрыс нәрсе үшін оның дұрыс болғаны себепті күресте демеп тұрар еді. Олар Мәсіхтің өміріне сай келетін пәк әрі арамдалмаған нәрсенің не екенін түсінер еді де, тіпті надандыққа ғана емес, сондай-ақ өздерін үнсіз қалдыру үшін софистика қаруларын пайдаланатын білімді әрі тәжірибелі адамдарға да қарсы тұрғанның өзінде, рухында да, сөзінде де, іс-әрекетінде де христиандықтың ең таза қағидаларынан теріс бұрылмас еді. Адасудың шындыққа қарсы бүкіл осы тартысы арқылы олар сақталып, сондай жол ұстануға қабілетті етілер еді, сонда олардың жаулары оларға қарсы ештеңе айта да, төтеп бере де алмас еді. Олар ешбір адаммен ымыраға келуден бас тартып, сонымен бірге әрбір мәсіхшіні сипаттауға тиіс рухты сақтай отырып, қағида жолында жартас тәрізді нық тұрар еді.»
«Мәсіхтің ізбасары болып табылатын адам қасиетті мен қарапайымды айыра білетін болады және адамның мінезі мен ісінің шынайы дәлеліне берік ұстанатын болады, өйткені Мәсіх: “Оларды жемістерінен танисыңдар”, — деген. Мәсіхші қандай да бір қарсылықтың бәрінің арасында да алға басатын болады. Ол жағымпаздықты жек көретін болады, өйткені ол шайтаннан туады. Ол айыптауды жек көретін болады, өйткені ол — зұлымның қаруы. Олар қызғанышты көңілдерінде сақтамайды және өздерін дәріптеуге жол бермейді, өйткені бұлар — Құдай мен адамзаттың қарсыласының сипаттары. Олар тыңшы ретінде табылмайды; өйткені Исаның үстінен осы істі істеуде шайтан жеккөрінішті яһудилерді қолданған. Олар өз бауырларын яһудилер Мәсіхтің сөзінен ілік іздеп, Оны көптеген нәрселер туралы сөйлету арқылы бір ауыз сөзі үшін айыпты ету мақсатымен соңынан қалмай сұрақтың астына алғандай қумайды». Home Missionary, September 1, 1894.