In Daniel chapter eight, Daniel is given a vision of the kingdoms of Bible prophecy, and thereafter he hears a heavenly dialogue represented by a question and an answer.
Даниял кітабының сегізінші тарауында Даниялға Киелі кітап пайғамбарлығындағы патшалықтар туралы аян беріледі, содан кейін ол сұрақ пен жауап түрінде берілген көктегі сұхбатты естиді.
Then I heard one saint speaking, and another saint said unto that certain saint which spake, How long shall be the vision concerning the daily sacrifice, and the transgression of desolation, to give both the sanctuary and the host to be trodden under foot? And he said unto me, Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed. Daniel 8:13, 14.
Сонда мен бір киелінің сөйлеп тұрғанын естідім; және сөйлеп тұрған әлгі белгілі киеліге басқа бір киелі былай деді: «Күнделікті құрбандыққа, қаңыратып кетіретін заңсыздыққа қатысты, қасиетті орынды да, жасақты да тапталуға беру жайындағы аян қашанға дейін созылады?» Сонда ол маған былай деді: «Екі мың үш жүз күнге дейін; содан кейін қасиетті орын тазартылады». Даниял 8:13, 14.
The first twelve verses represent the vision, and verses thirteen and fourteen identify another vision. As with the two different Hebrew words that are both translated as “take away,” and the two different Hebrew words that are both translated as “sanctuary,” in Daniel chapter eight there are also two different Hebrew words, that are both translated as “vision.”
Алғашқы он екі аят аянды білдіреді, ал он үшінші және он төртінші аяттар басқа бір аянды айқындайды. «алып тастау» деп аударылатын екі түрлі еврей сөзі және «киелі орын» деп аударылатын екі түрлі еврей сөзі сияқты, Даниял кітабының сегізінші тарауында «аян» деп аударылатын екі түрлі еврей сөзі де бар.
When it comes to the two words translated as “take away,” the theologians of Adventism argue that the words should both be understood to mean “remove.” When it comes to the two words translated as “sanctuary,” the theologians of Adventism argue that the words should both be understood to mean “God’s sanctuary”, and when it comes to the two words translated as “vision,” the theologians of Adventism, once again, gloss over the distinctions between the two words. The distinction was important enough to Daniel, that he purposely used two very different Hebrew words, so we should identify and uphold the distinction. The word “vision,” in verse thirteen is the Hebrew word “chazon,” and it means a dream, revelation, or oracle—a vision.
«Алынып тастау» деп аударылған екі сөзге қатысты Адвентизм теологтары бұл екі сөздің де «жою», «алып тастау» деген мағынада түсінілуі тиіс екенін алға тартады. «Ғибадатхана» деп аударылған екі сөзге қатысты Адвентизм теологтары бұл екі сөздің де «Құдайдың ғибадатханасы» деп түсінілуі тиіс екенін алға тартады, ал «аян» деп аударылған екі сөзге келгенде, Адвентизм теологтары тағы да осы екі сөздің арасындағы айырмашылықтарды елемей өтеді. Бұл айырмашылық Даниял үшін соншалық маңызды болғандықтан, ол әдейі екі мүлде бөлек еврей сөзін қолданды, сондықтан біз де бұл айырмашылықты айқындап, сақтауға тиіспіз. Он үшінші аяттағы «аян» сөзі — еврейше «chazon» сөзі, және ол түс, ашылым немесе құдайлық хабар — аян дегенді білдіреді.
The word “vision,” occurs ten times in Daniel chapter eight, but it represents two different Hebrew words. “Chazon,” that is located in verse thirteen, is also found in verse one, then twice in verse two, of course verse thirteen, and one time in verses fifteen, seventeen and twenty-six. Seven of the ten times the word “vision” occurs in Daniel chapter eight, it is the word “chazon,” simply meaning “a vision”.
«Аян» деген сөз Даниял кітабының сегізінші тарауында он рет кездеседі, бірақ ол еврей тіліндегі екі түрлі сөзді білдіреді. Он үшінші аятта кездесетін «chazon» сөзі бірінші аятта да, содан кейін екінші аятта екі рет, әрине он үшінші аятта, сондай-ақ он бесінші, он жетінші және жиырма алтыншы аяттардың әрқайсысында бір реттен кездеседі. Даниял кітабының сегізінші тарауында «аян» сөзі кездесетін он жағдайдың жетеуінде ол «chazon» сөзі болып, жай ғана «аян» дегенді білдіреді.
The other three times the word “vision” occurs in Daniel chapter eight, it is the Hebrew word “mareh,” meaning a view; or an appearance. In chapter eight, the Hebrew word “mareh,” is also translated one time not as “vision,” but as “appearance,” thus identifying more perfectly the meaning of the word. Why did Daniel use two different Hebrew words, that are so close in meaning that the translators would treat them as the same word? Does it matter?
Даниял кітабының сегізінші тарауында «аян» сөзі кездесетін қалған үш жерде ол «көрініс» немесе «келбет» дегенді білдіретін еврейше «mareh» сөзі болып табылады. Сегізінші тарауда еврейше «mareh» сөзі тағы бір жерде «аян» деп емес, «келбет» деп аударылған, осылайша бұл сөздің мағынасы неғұрлым дәл айқындалған. Мағыналары бір-біріне соншалық жақын болғандықтан, аудармашылар оларды бір сөз ретінде қарастыратындай екі түрлі еврей сөзін Даниял неге қолданды? Мұның маңызы бар ма?
“Every principle in the word of God has its place, every fact its bearing. And the complete structure, in design and execution, bears testimony to its Author. Such a structure no mind but that of the Infinite could conceive or fashion.” Education, 123.
«Құдай сөзіндегі әрбір принциптің өз орны бар, әрбір ақиқаттың өз маңызы бар. Ал тұтас құрылым, өзінің жоспары мен жүзеге асырылуында, Өз Авторы туралы куәлік береді. Мұндай құрылымды Шексіздің ақылынан басқа ешбір ақыл ойлап таба да, жасай да алмас еді». Education, 123.
The answer to the second question is Yes, that it really does matter why Daniel made the distinction, so it therefore becomes the responsibility of the student of prophecy to seek to understand the first question, which asks why Daniel made the distinction. The distinctions he made concerning the word translated as “sanctuary,” and the word translated as “take away,” have eternal consequences, so why would anyone expect less of an importance with the word translated as “vision?” “Every fact” has “its bearing” “in the word of God,” and impacts the prophetic “structure,” and the fulfillment of the prophecy when it is “executed.”
Екінші сұрақтың жауабы — Иә: Даниялдың бұл айырмашылықты не үшін жасағаны шынында да маңызды; сондықтан Даниялдың неге мұндай айырмашылық жасағанын сұрайтын бірінші сұрақты түсінуге ұмтылу пайғамбарлықты зерттеушінің жауапкершілігіне айналады. Оның “sanctuary” деп аударылған сөзге және “take away” деп аударылған сөзге қатысты жасаған айырмашылықтарының мәңгілік салдары бар, ендеше “vision” деп аударылған сөзге келгенде неге біреу маңыздылығы бұдан кем болады деп күтсін? “Әрбір дерек” “Құдай сөзінде” “өз ықпалына” ие, әрі ол пайғамбарлық “құрылымға” және пайғамбарлық “орындалғанда,” оның жүзеге асуына әсер етеді.
As we begin to consider the word “vision,” in chapter eight, a “fact” that has “bearing” on Daniel’s testimony, is who it was that answered the question of Daniel eight, verse thirteen with, “Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed.”
Сегізінші тараудағы «аян» сөзін қарастыра бастағанымызда, Даниялдың куәлігіне «қатысы» бар бір «дерек» — Даниялдың сегізінші тарауы, он үшінші аяттағы сұраққа: «Екі мың үш жүз кеш пен таңға дейін; содан кейін киелі орын тазарады», — деп жауап бергеннің кім болғаны.
There are four facts that have a direct “bearing” upon Daniel chapter eight, which I intend to address. One is that the vision of the Ulai River has been identified as a prophecy for the last days, and it is also the symbol of the “knowledge” of the book of Daniel which was “unsealed” at the “time of the end” in 1798.
Мен қарастырмақ ниет етіп отырған Даниял кітабының сегізінші тарауына тікелей қатысы бар төрт дерек бар. Соның бірі — Ұлай өзені туралы аянның соңғы күндерге арналған пайғамбарлық ретінде айқындалғаны, әрі оның 1798 жылы «ақыр заман уақытында» «ашылған» Даниял кітабының «білімінің» де символы болып табылатыны.
“There is need of a much closer study of the Word of God. Especially should Daniel and the Revelation have attention as never before in the history of our work. We may have less to say in some lines, in regard to the Roman power and the papacy, but we should call attention to what the prophets and the apostles have written under the inspiration of the Spirit of God. The Holy Spirit has so shaped matters, both in the giving of the prophecy, and in the events portrayed, as to teach that the human agent is to be kept out of sight, hid in Christ, and the Lord God of heaven and His law are to be exalted.
«Құдай Сөзін әлдеқайда жақынырақ зерттеу қажеттілігі бар. Әсіресе Даниял мен Аян кітабы біздің қызметіміздің тарихында бұрын-соңды болмағандай назарға алынуға тиіс. Кейбір мәселелерде римдік билік пен папалыққа қатысты азырақ айтуымыз мүмкін, бірақ біз Құдай Рухының жетелеуімен пайғамбарлар мен елшілердің жазғандарына назар аудартуға тиіспіз. Киелі Рух, пайғамбарлықтың берілуінде де, әрі суреттелген оқиғаларда да, істерді адамдық құрал көзден таса болып, Мәсіхте жасырын қалатындай, ал көктегі Жаратушы Ие Құдай мен Оның заңы дәріптелетіндей етіп қалыптастырған.»
“Read the book of Daniel. Call up, point by point, the history of the kingdoms there represented. Behold statesmen, councils, powerful armies, and see how God wrought to abase the pride of men, and lay human glory in the dust. God alone is represented as great. In the vision of the prophet He is seen casting down one mighty ruler and setting up another. He is revealed as the monarch of the universe, about to set up His everlasting kingdom—the Ancient of days, the living God, the Source of all wisdom, the Ruler of the present, the Revealer of the future. Read and understand how poor, how frail, how short-lived, how erring, how guilty, is man in lifting up his soul unto vanity.
«Даниял кітабын оқыңдар. Онда бейнеленген патшалықтардың тарихын тармақ-тармақ етіп еске түсіріңдер. Мемлекет қайраткерлерін, кеңестерді, қуатты әскерлерді көріп, Құдайдың адамдардың тәкаппарлығын қалай төмендетіп, адамдық даңқты топыраққа қалай салғанын қараңдар. Ұлы деп тек жалғыз Құдай ғана көрсетілген. Пайғамбардың аянында Ол бір құдіретті билеушіні құлатып, екіншісін көтеріп тұрғаны көрінеді. Ол ғаламның Әміршісі, Өзінің мәңгілік Патшалығын орнатуға таяу тұрған — Көнеден бар Болушы, тірі Құдай, бүкіл даналықтың Бастауы, бүгінгінің Билеушісі, болашақты Аян етуші ретінде ашылып көрсетіледі. Адамның өз жанын бос нәрсеге көтергенінде оның қаншалықты кедей, қаншалықты дәрменсіз, қаншалықты қысқа ғұмырлы, қаншалықты қателескіш, қаншалықты айыпты екенін оқып, ұғыныңдар.»
“The Holy Spirit through Isaiah points us to God, the living God, as the chief object of attention—to God as revealed in Christ. ‘Unto us a child is born, unto us a son is given: and the government shall be upon His shoulder: and His name shall be called Wonderful, Counsellor, The mighty God, The everlasting Father, The Prince of Peace’ [Isaiah 9:6].
Киелі Рух Ишая арқылы біздің назарымызды басты назар аударылуға лайық Нысан ретінде Құдайға, тірі Құдайға — Мәсіхте ашылған Құдайға аударады. «Өйткені бізге бала туды, бізге Ұл берілді; билік Оның иығында болады; әрі Оның есімі Ғажайып, Кеңесші, Құдіретті Құдай, Мәңгілік Әке, Тыныштық Әміршісі деп аталады» [Ишая 9:6].
“The light that Daniel received direct from God was given especially for these last days. The visions he saw by the banks of the Ulai and the Hiddekel, the great rivers of Shinar, are now in process of fulfillment, and all the events foretold will soon have come to pass.
“Даниялдың Құдайдан тікелей алған нұры айрықша осы соңғы күндер үшін берілді. Ол Шинардың ұлы өзендері — Ұлай мен Хиддекелдің жағасында көрген аяндар қазір орындалу үстінде, әрі алдын ала айтылған барлық оқиғалар жуық арада жүзеге асатын болады.
“Consider the circumstances of the Jewish nation when the prophecies of Daniel were given. The Israelites were in captivity, their temple had been destroyed, their temple service suspended. Their religion had centered in the ceremonies of the sacrificial system. They had made the outward forms all-important, while they had lost the spirit of true worship. Their services were corrupted with the traditions and practices of heathenism, and in the performance of the sacrificial rites they did not look beyond the shadow to the substance. They did not discern Christ, the true offering for the sins of men. The Lord wrought to bring the people into captivity, and to suspend the services in the temple, in order that the outward ceremonies might not become the sum total of their religion. Their principles and practices must be purged from heathenism. The ritual service ceased in order that heart service might be revived. The outward glory was removed that the spiritual might be revealed.
«Даниялдың пайғамбарлықтары берілген кезде яһуди халқының қандай жағдайда болғанын қарастырыңдар. Исраил ұрпақтары тұтқында еді, олардың ғибадатханасы қираған, ал ондағы қызмет тоқтатылған болатын. Олардың діні құрбандық жүйесінің рәсімдеріне негізделіп қалған еді. Олар шынайы ғибадат рухын жоғалтып, сыртқы қалыптарды бәрінен маңызды етіп қойған болатын. Олардың құлшылық қызметтері пұтқа табынушылықтың дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарымен былғанған еді, әрі құрбандық рәсімдерін атқарғанда олар көлеңкеден арғы мәнге көз тікпеді. Олар адамдардың күнәлары үшін ұсынылған шынайы Құрбан — Мәсіхті танымады. Жаратқан Ие халықты тұтқындыққа түсіруге және ғибадатханадағы қызметтерді тоқтатуға әрекет етті, мұның себебі — сыртқы рәсімдер олардың дінінің бүкіл мазмұнына айналып кетпеуі үшін еді. Олардың ұстанымдары мен іс-тәжірибелері пұтқа табынушылықтан тазартылуға тиіс болды. Жүректен келетін қызмет қайта жандандырылуы үшін салттық қызмет тоқтатылды. Рухани нәрсе ашылуы үшін сыртқы салтанат алыстатылды.»
“In the land of their captivity, as the people turned unto the Lord with repentance, He manifested Himself unto them. They lacked the outward representation of His presence; but the bright beams of the Sun of Righteousness shone into their minds and hearts. When they called unto God in their humiliation and distress, visions were given to His prophets which unfolded the events of the future—the overthrow of the oppressors of God’s people, the coming of the Redeemer, and the establishment of the everlasting kingdom.” Manuscript Releases, volume 16, 333–335.
«Тұтқындықта болған елінде халық тәубемен Жаратқан Иеге бет бұрған кезде, Ол Өзін оларға танытты. Олар Оның қатысуының сыртқы көрінісінен айырылған еді; бірақ Әділдік Күнінің жарқын нұр шұғыласы олардың ойлары мен жүректеріне сәуле түсірді. Олар қорлану мен қайғы-қасірет ішінде Құдайға жалбарынғанда, Оның пайғамбарларына болашақтағы оқиғаларды ашып көрсететін аяндар берілді: Құдай халқын езушілердің күйреуі, Құтқарушының келуі және мәңгілік патшалықтың орнауы». Manuscript Releases, 16-том, 333–335-бб.
The “fact” that the vision of the Ulai River was given for the last days demands that a student of prophecy makes the effort to understand what it has foretold of the events represented in the vision. The prophetic “matters” associated with the vision of the Ulai River were “shaped” by the “Holy Spirit” “both in the giving of the prophecy, and in the events portrayed.” What was happening with a prophet when they receive a vision, as well as the events of prophecy the prophet identifies are to be studied, with the knowledge that both are a prophetic representation of what will be fulfilled in the last days. The previous passage emphasizes that we should recognize that Daniel was in the captivity of the “seven times.”
Ұлай өзенінің көрінісі соңғы күндер үшін берілген деген «факт» пайғамбарлықты зерттеушіден сол көріністе бейнеленген оқиғалар туралы алдын ала айтылғанды түсінуге күш салуды талап етеді. Ұлай өзенінің көрінісімен байланысты пайғамбарлық «істер» «қасиетті Рух» тарапынан «пайғамбарлықтың берілуінде де, әрі бейнеленген оқиғаларда да» «қалыптастырылған» болатын. Пайғамбар көрініс алған кезде онымен не болып жатқаны да, сондай-ақ пайғамбар айқындап көрсететін пайғамбарлық оқиғалар да зерттелуге тиіс; мұны екеуінің де соңғы күндерде орындалатынның пайғамбарлық бейнесі екендігін біле отырып істеу қажет. Алдыңғы үзінді Даниялдың «жеті мезгілдің» тұтқындығында болғанын мойындауымыз керектігін ерекше атап көрсетеді.
Daniel represents those who recognize their captivity at the conclusion of the three-and-a-half days of Revelation eleven, who then turn to the Lord with repentance, fulfill the Leviticus twenty-six prayer, separate the precious from the vile, and then the Lord fulfills his promise to gather those who have been scattered, as he manifests Himself unto them. Their “chief object of attention,” then is “God as revealed in Christ.”
Даниял Аян кітабының он бірінші тарауындағы үш жарым күннің соңында өздерінің тұтқында екендерін мойындайтындарды бейнелейді; содан кейін олар тәубемен Жаратқан Иеге бет бұрып, Леуіліктер кітабының жиырма алтыншы тарауындағы дұғаны орындайды, бағалыны арсыздан айырып, содан соң Жаратқан Ие Өзін оларға танытқанда, бытырап кеткендерді жинаймын деген уәдесін орындайды. Сонда олардың “назар аударатын басты нысаны” “Мәсіхте ашылған Құдай” болады.
The “bearing” of the vision of the Ulai River, and how it contributes to the “structure” of the prophetic message which was “designed” by Christ, is the first “fact” we have briefly considered, and the passage cited identifies that our chief object should be the revelation of God, as “revealed in Christ.” In Daniel chapter eight, Christ is not presented as He was by Isaiah, when Isaiah identified that Christ’s “name shall be called Wonderful, Counsellor, The mighty God, The everlasting Father, The Prince of Peace.” In Daniel chapter eight, God is revealed in Christ as Palmoni, meaning the Wonderful Numberer, or the Numberer of Secrets.
Ұлай өзені туралы аянның «бағыты» және оның Мәсіх «жобалаған» пайғамбарлық хабардың «құрылымына» қалай үлес қосатыны — біз қысқаша қарастырған алғашқы «дерек»; әрі келтірілген үзінді біздің басты мақсатымыз «Мәсіхте ашылған» Құдайдың аяны болуы тиіс екенін көрсетеді. Даниял кітабының сегізінші тарауында Мәсіх Ишая таныстырғандай түрде көрсетілмейді, яғни Ишая Мәсіхтің «аты Ғажайып, Кеңесші, Құдіретті Құдай, Мәңгілік Әке, Тыныштық Әміршісі деп аталатынын» мәлімдегендегідей емес. Даниял кітабының сегізінші тарауында Құдай Мәсіхте Палмони ретінде ашылады, бұл «Ғажайып Санаушы» немесе «Құпиялардың Санаушысы» дегенді білдіреді.
That “fact” demands that the “bearing” of the name “Palmoni” must be sought for, along with how that name contributes to the “structure” and “design” of the prophecy. A third “fact” in Daniel chapter eight, that should be recognized, is that it is in that chapter that the central doctrinal pillar of the Millerite movement is set forth. Miller’s brightest jewel was found in verse fourteen, and we should seek to understand the “bearing” that “fact” has upon the vision of the Ulai River, that is now in the process of fulfillment.
Осы «факт» «Палмони» есімінің «маңызы» қандай екенін, сондай-ақ сол есімнің пайғамбарлықтың «құрылысы» мен «жоспарына» қалай үлес қосатынын іздеуді талап етеді. Даниял кітабының сегізінші тарауындағы мойындалуға тиіс үшінші «факт» — Миллерит қозғалысының негізгі доктриналық тірегі дәл сол тарауда баяндалғандығы. Миллердің ең жарқын асылы он төртінші аяттан табылды, сондықтан біз қазір орындалу үдерісінде тұрған Ұлай өзені туралы көрініске сол «фактінің» қандай «маңыз» түсіретінін ұғынуға ұмтылуымыз керек.
In Miller’s dream, when the casket was placed upon the table in the center of his room, it shone with the brightness of the sun, but in the last days the casket is larger and shines ten times brighter than it shone when initially placed upon Miller’s table. What is it about the vision of the Ulai River, that includes the central pillar to the Millerite movement, that increases the light of that doctrine by ten times in the last days? What is revealed in the last days that was not revealed at the time of the end in 1798? What are “the events” of the vision of the Ulai River, which Sister White says “are now in the process of fulfillment?”
Миллердің түсінде табыт оның бөлмесінің ортасындағы үстелдің үстіне қойылған кезде, ол күннің жарығындай жарқырады; бірақ соңғы күндері сол табыт үлкенірек болып, Миллердің үстеліне алғаш қойылған сәттегіден он есе жарығырақ жарқырайды. Миллериттер қозғалысының орталық діңгегін қамтитын Ұлай өзені туралы аянда не бар, соңғы күндері сол ілімнің нұрын он есе арттыратын? 1798 жылғы ақырзаман уақытында ашылмаған, бірақ соңғы күндері ашылатын не нәрсе? Уайт ханым «қазір орындалу үдерісінде» деп айтатын Ұлай өзені аянының «оқиғалары» қандай?
If we candidly bring these first three facts together (the vision of the Ulai, Christ revealed as Palmoni and the central doctrinal pillar), we should be willing to accept a simple premise that will impact our study of the vision of the Ulai River. Those combined facts inform those who wish to see that the message that was unsealed in 1798 was a message that was “hung upon time.” Without the element of predictive time prophecy Miller’s message would not have existed.
Егер біз осы алғашқы үш ақиқатты ашық түрде бір жерге тоғыстырсақ (Улай туралы көрініс, Мәсіхтің Палмони ретінде ашылуы және негізгі ілімдік тірек), онда Улай өзені туралы көріністі зерттеуімізге ықпал ететін қарапайым бір алғышартты қабылдауға дайын болуымыз керек. Осы біріктірілген ақиқаттар көргісі келетіндерге 1798 жылы мөрі ашылған хабардың “уақытқа ілінген” хабар болғанын көрсетеді. Алдын ала айтылған уақыт пайғамбарлығының элементінсіз Миллердің хабары өмір сүрмес еді.
The fourth “fact” that has bearing on this chapter is that the Millerites presented a message based upon prophetic time. To emphasize this fact, God was revealed in Christ, in verse thirteen and fourteen as the Wonderful Numberer (Palmoni). The idea that the vision consisted of only identifying October 22, 1844, as the conclusion of the twenty-three hundred days of verse fourteen, is to throw cold water on the revelation of God being revealed through Christ as Palmoni.
Осы тарауға қатысы бар төртінші «дерек» — миллериттердің пайғамбарлық уақытқа негізделген хабарды ұсынғандығы. Осы деректі айқындап көрсету үшін, Құдай Мәсіхте он үшінші және он төртінші аяттарда Ғажайып Санаушы (Палмони) ретінде ашылды. Аян тек он төртінші аяттағы екі мың үш жүз күннің аяқталуы ретінде 1844 жылғы 22 қазанды ғана айқындаудан тұрды деген ой — Құдайдың Мәсіх арқылы Палмони ретінде ашылуы туралы аянға суық су құйғанмен бірдей.
The theologians of Adventism have diligently worked to bury the significance of the question of verse thirteen of Daniel chapter eight in order to produce the flavor in their dish of fables, that they have determined will keep the unlearned with the itching ears, from being concerned about the truths connected with the central pillar of Adventism.
Адвентизмнің теологтары Даниял кітабының сегізінші тарауының он үшінші аятындағы сұрақтың маңызын көміп тастау үшін барынша тырысып бақты; мұндағы мақсаттары — өздерінің ертегілерден жасалған тағамына сондай бір реңк беру, сол арқылы құлағы қышитын, тәлімсіз жандарды Адвентизмнің орталық тірегіне байланысты ақиқаттар жөнінде алаңдаудан сақтап қалу.
“The scripture which above all others had been both the foundation and central pillar of the Advent faith was the declaration, ‘Unto two thousand and three hundred days; then shall the sanctuary be cleansed.’ [Daniel 8:14.] These had been familiar words to all believers in the Lord’s soon coming. By the lips of thousands was this prophecy repeated as the watchword of their faith. All felt that upon the events therein foretold depended their brightest expectations and most cherished hopes. These prophetic days had been shown to terminate in the autumn of 1844. In common with the rest of the Christian world, Adventists then held that the earth, or some portion of it, was the sanctuary. They understood that the cleansing of the sanctuary was the purification of the earth by the fires of the last great day, and that this would take place at the second advent. Hence the conclusion that Christ would return to the earth in 1844.
Барлық басқа аяттардан жоғары, Адвент сенімінің әрі іргетасы, әрі орталық тірегі болған Жазба мына мәлімдеме еді: «Екі мың үш жүз кеш пен таңға дейін; содан кейін киелі орын тазарады». [Даниял 8:14.] Бұл сөздер Иеміздің жуық арада келуіне сенгендердің бәріне таныс болатын. Мыңдағандардың аузымен бұл пайғамбарлық олардың сенімінің ұраны ретінде қайта-қайта айтылды. Онда алдын ала айтылған оқиғаларға өздерінің ең жарқын үміттері мен ең қымбат арман-тілектері тәуелді екендігін бәрі сезінді. Бұл пайғамбарлық күндердің 1844 жылдың күзінде аяқталатыны көрсетілген еді. Сол кезде, христиан әлемінің қалған бөлігімен бірдей, адвентистер жердің өзін, не оның белгілі бір бөлігін киелі орын деп санады. Олар киелі орынның тазартылуын ұлы ақырғы күннің оттары арқылы жердің тазаруы деп түсінді, әрі мұның екінші келу кезінде жүзеге асатынына сенді. Осыдан Мәсіх 1844 жылы жерге қайта оралады деген қорытынды шықты.
“But the appointed time had passed, and the Lord had not appeared. The believers knew that God’s Word could not fail; their interpretation of the prophecy must be at fault; but where was the mistake? Many rashly cut the knot of difficulty by denying that the 2300 days ended in 1844. No reason could be given for this, except that Christ had not come at the time they expected him. They argued that if the prophetic days had ended in 1844, Christ would then have returned to cleanse the sanctuary by the purification of the earth by fire; and that since he had not come, the days could not have ended.
«Бірақ белгіленген уақыт өтіп кетті, ал Иеміз көрінбеді. Сенушілер Құдай Сөзінің жаңылмайтынын білді; демек, қателік пайғамбарлықты түсіндірулерінде болуы керек еді; бірақ қате қай жерде еді? Көптеген адамдар 2300 күннің 1844 жылы аяқталғанын жоққа шығару арқылы қиындық түйінін ойланбай қиып тастады. Бұған Мәсіхтің өздері күткен уақытта келмегенінен басқа ешбір себеп келтіріле алмады. Олар: егер пайғамбарлық күндер 1844 жылы аяқталған болса, онда Мәсіх жерді отпен тазартып, сол арқылы киелі орынды тазарту үшін қайтып келер еді; ал Ол келмегендіктен, ол күндер аяқталмаған болуы керек, — деп дәлелдеді.»
“To accept this conclusion was to renounce the former reckoning of the prophetic periods. The 2300 days had been found to begin when the commandment of Artaxerxes for the restoration and building of Jerusalem went into effect, in the autumn of B. C. 457. Taking this as the starting-point, there was perfect harmony in the application of all the events foretold in the explanation of that period in Daniel 9:25–27. Sixty-nine weeks, the first 483 of the 2300 years, were to reach to the Messiah, the Anointed One; and Christ’s baptism and anointing by the Holy Spirit, A. D. 27, exactly fulfilled the specification. In the midst of the seventieth week, Messiah was to be cut off. Three and a half years after his baptism, Christ was crucified, in the spring of A. D. 31. The seventy weeks, or 490 years, were to pertain especially to the Jews. At the expiration of this period, the nation sealed its rejection of Christ by the persecution of his disciples, and the apostles turned to the Gentiles, A. D. 34. The first 490 years of the 2300 having then ended, 1810 years would remain. From A. D. 34, 1810 years extend to 1844. ‘Then,’ said the angel, ‘shall the sanctuary be cleansed.’ All the preceding specifications of the prophecy had been unquestionably fulfilled at the time appointed. With this reckoning, all was clear and harmonious, except that it was not seen that any event answering to the cleansing of the sanctuary had taken place in 1844. To deny that the days ended at that time was to involve the whole question in confusion, and to renounce positions which had been established by unmistakable fulfillments of prophecy.
«Бұл қорытындыны қабылдау пайғамбарлық мерзімдердің бұрынғы есебінен бас тарту дегенді білдіретін. 2300 күн Иерусалимді қалпына келтіру және қайта салу туралы Артаксеркстің бұйрығы күшіне енген кезде, б.з.д. 457 жылдың күзінде басталады деп анықталған еді. Осыны бастау нүктесі ретінде алғанда, Даниял 9:25–27-де осы мерзімнің түсіндірмесінде алдын ала айтылған барлық оқиғаларды қолдануда толық үйлесім бар еді. Алпыс тоғыз апта, яғни 2300 жылдың алғашқы 483 жылы, Мәсіхке, Майланғанға дейін жетуге тиіс еді; және Мәсіхтің шомылдыру рәсімінен өтуі мен Киелі Рух арқылы майлануы, б.з. 27 жылы, бұл көрсетілімді дәлме-дәл орындады. Жетпісінші аптаның ортасында Мәсіх қиылып тасталуға тиіс еді. Өзінің шомылдыру рәсімінен өткенінен кейін үш жарым жыл өткен соң, Мәсіх б.з. 31 жылдың көктемінде айқышқа шегеленді. Жетпіс апта, немесе 490 жыл, әсіресе яһудилерге қатысты болуға тиіс еді. Осы мерзім аяқталған кезде, бұл халық Мәсіхтен бас тартуын Оның шәкірттерін қудалау арқылы бекітті, ал елшілер б.з. 34 жылы басқа ұлттарға бет бұрды. Осылайша 2300 жылдың алғашқы 490 жылы аяқталған соң, 1810 жыл қалатын еді. Б.з. 34 жылдан бастап 1810 жыл 1844 жылға дейін созылады. “Сонда, — деді періште, — киелі орын тазартылады”. Пайғамбарлықтың бұған дейінгі барлық көрсетілімдері белгіленген уақытта күмәнсіз орындалған еді. Осы есеп бойынша, 1844 жылы киелі орынның тазаруына сәйкес келетін қандай да бір оқиғаның орын алғаны көрінбегенінен басқа, бәрі анық әрі үйлесімді еді. Күндер сол уақытта аяқталды дегенді теріске шығару бүкіл мәселені шатастырып, пайғамбарлықтың айқын орындалулары арқылы орныққан ұстанымдардан бас тартуды білдіретін.»
“But God had led his people in the great Advent movement; his power and glory had attended the work, and he would not permit it to end in darkness and disappointment, to be reproached as a false and fanatical excitement. He would not leave his word involved in doubt and uncertainty. Though many abandoned their former reckoning of the prophetic periods, and denied the correctness of the movement based thereon, others were unwilling to renounce points of faith and experience that were sustained by the Scriptures and by the witness of the Spirit of God. They believed that they had adopted sound principles of interpretation in their study of the prophecies, and that it was their duty to hold fast the truths already gained, and to continue the same course of Biblical research. With earnest prayer they reviewed their position, and studied the Scriptures to discover their mistake. As they could see no error in their reckoning of the prophetic periods, they were led to examine more closely the subject of the sanctuary.” The Great Controversy, 409, 410.
«Бірақ Құдай Ұлы Адвент қозғалысында Өз халқын жетелеп келді; Оның құдіреті мен даңқы бұл іске серік болды, әрі Ол оның қараңғылық пен түңілу ішінде аяқталып, жалған да ессіздікке құрылған дүрлігу ретінде айыпталуына жол бермес еді. Ол Өз сөзінің күмән мен белгісіздікке батырылуына жол бермеді. Көптеген адамдар пайғамбарлық кезеңдер жөніндегі бұрынғы есептеулерінен бас тартып, соған негізделген қозғалыстың дұрыстығын теріске шығарғанымен, өзгелері Киелі Жазбалармен және Құдай Рухының куәлігімен расталған сенім мен тәжірибенің тұстарынан бас тартуға құлықсыз болды. Олар пайғамбарлықтарды зерттеуде түсіндірудің дұрыс қағидаларын ұстандық деп сенді және өздеріне ашылған ақиқаттарды берік ұстанып, Киелі кітапты зерттеудің сол жолын жалғастыру — өздерінің парызы деп білді. Олар шын жүректен дұға ете отырып, өз ұстанымдарын қайта қарады және өз қателіктерін табу үшін Киелі Жазбаларды зерттеді. Пайғамбарлық кезеңдерді есептеулерінен ешбір қате көре алмағандықтан, олар ғибадатхана туралы мәселені неғұрлым мұқият зерттеуге бағытталды». Ұлы тартыс, 409, 410.
We have been informed by Sister White, in the same passage where the vision of the Ulai River is identified, that there “is need of a much closer study of the Word of God.” The theologians will present the subject of “prophetic periods” in the previous passage from The Great Controversy, as if the “prophetic periods” Sister White is limiting her commentary to, is the five prophecies that are represented within the twenty-three hundred year prophecy. After all, they claim, four of those prophecies are specifically addressed in the passage. But a “much closer study” of the subject demonstrates that the term “prophetic periods” in the plural, in Sister White’s writings more accurately refers to the two prophecies that were to be fulfilled on October 22, 1844.
Улай өзені туралы аян айқындалатын сол үзіндіде Уайт қарындас бізге: «Құдай Сөзін әлдеқайда тереңірек зерттеу қажет», — деп хабарлаған. Теологтар «Ұлы Күрестен» алынған алдыңғы үзіндідегі «пайғамбарлық кезеңдер» тақырыбын Уайт қарындас өз түсіндірмесін шектеп отырған «пайғамбарлық кезеңдер» екі мың үш жүз жылдық пайғамбарлықтың аясында көрініс тапқан бес пайғамбарлық дегендей етіп ұсынады. Өйткені, олардың айтуынша, сол пайғамбарлықтардың төртеуі аталған үзіндіде нақты қарастырылады. Алайда бұл тақырыпты «әлдеқайда тереңірек зерттеу» Уайт қарындастың жазбаларындағы көпше түрде қолданылған «пайғамбарлық кезеңдер» тіркесі, шындығында, 1844 жылғы 22 қазанда орындалуға тиіс болған екі пайғамбарлыққа неғұрлым дәл қатысты екенін көрсетеді.
There are five specific time prophecies that Gabriel identified for Daniel that are part of the twenty-three hundred years. The first identifies forty-nine years, when the “streets and walls would be built in troublous times.” The second was Christ’s baptism after four hundred and eighty-three years from the starting point of 457 BC. The third was His crucifixion, the fourth identified when the gospel would go to the Gentiles at the end of the four hundred and ninety-years that were set apart especially for the Jewish nation, and the fifth, and only the fifth, time prophecy, ended on October 22, 1844. The previous four time prophecies ended well before 1844. So, what does Sister White actually mean when she uses the expression “prophetic periods” in the plural, that were to end in 1844?
Ғабриел Даниялға жиырма үш жүз жылдықтың бір бөлігі болып табылатын бес нақты уақыттық пайғамбарлықты көрсетті. Біріншісі қырық тоғыз жылды айқындайды, сол кезде «көшелер мен қамал қабырғалары ауыр заманда қайта салынады». Екіншісі — б.з.д. 457 жылғы бастау нүктесінен кейінгі төрт жүз сексен үш жыл өткен соң Мәсіхтің шомылдыру рәсімінен өтуі. Үшіншісі — Оның айқышқа шегеленуі; төртіншісі — яһуди халқына арнайы бөлініп берілген төрт жүз тоқсан жылдың соңында Ізгі хабардың басқа ұлттарға баратынын көрсетті; ал бесінші, тек бесінші ғана, уақыттық пайғамбарлық 1844 жылғы 22 қазанда аяқталды. Алдыңғы төрт уақыттық пайғамбарлықтың барлығы 1844 жылдан әлдеқайда бұрын аяқталған еді. Ендеше, Уайт ханым 1844 жылы аяқталуға тиіс болған «пайғамбарлық мерзімдер» деген көпше түрдегі тіркесті қолданғанда, шын мәнінде нені меңзейді?
Addressing the first disappointment of the Millerites she identifies the answer to that question:
Миллериттердің алғашқы түңілуіне тоқтала отырып, ол сол сұрақтың жауабын анықтайды:
“I saw the people of God joyful in expectation, looking for their Lord. But God designed to prove them. His hand covered a mistake in the reckoning of the prophetic periods. Those who were looking for their Lord did not discover this mistake, and the most learned men who opposed the time also failed to see it. God designed that His people should meet with a disappointment. The time passed, and those who had looked with joyful expectation for their Saviour were sad and disheartened, while those who had not loved the appearing of Jesus, but embraced the message through fear, were pleased that He did not come at the time of expectation. Their profession had not affected the heart and purified the life. The passing of the time was well calculated to reveal such hearts. They were the first to turn and ridicule the sorrowful, disappointed ones who really loved the appearing of their Saviour. I saw the wisdom of God in proving His people and giving them a searching test to discover those who would shrink and turn back in the hour of trial.
«Мен Құдай халқының қуанышты үмітпен өз Иелерін күтіп тұрғанын көрдім. Бірақ Құдай оларды сынамақ болып белгіледі. Оның қолы пайғамбарлық кезеңдерді есептеудегі бір қателікті бүркемелеп тұрды. Өз Иелерін күтіп жүргендер бұл қателікті аңғармады, сондай-ақ сол уақытқа қарсы шыққан ең білімді адамдар да оны көре алмады. Құдай Өз халқының үміттері ақталмай қалатындай жағдайға ұшырауын белгілеген еді. Уақыт өтіп кетті, және Өз Құтқарушыларын қуанышты үмітпен күткендер қайғыға түсіп, рухтары түсті; ал Исаның келуін сүймеген, бірақ бұл хабарды қорқыныштан қабылдағандар, Оның күтілген уақытта келмегеніне риза болды. Олардың мойындауы жүрекке әсер етіп, өмірді тазарта алмаған еді. Уақыттың өтіп кетуі сондай жүректерді әшкерелеуге әбден лайықты түрде есептелген болатын. Құтқарушыларының көрінуін шын сүйген қайғылы, үміті үзілгендерді мазақ етіп, келеке етуге алғаш солар бет бұрды. Мен Құдайдың Өз халқын сынап, сыналу сағатында кейін шегініп, кері бұрылатындарды әшкерелеу үшін оларға жүрек түбін тексеретін сынақ беруіндегі даналығын көрдім.»
“Jesus and all the heavenly host looked with sympathy and love upon those who had with sweet expectation longed to see Him whom their souls loved. Angels were hovering around them, to sustain them in the hour of their trial. Those who had neglected to receive the heavenly message were left in darkness, and God’s anger was kindled against them, because they would not receive the light which He had sent them from heaven. Those faithful, disappointed ones, who could not understand why their Lord did not come, were not left in darkness. Again they were led to their Bibles to search the prophetic periods. The hand of the Lord was removed from the figures, and the mistake was explained. They saw that the prophetic periods reached to 1844, and that the same evidence which they had presented to show that the prophetic periods closed in 1843, proved that they would terminate in 1844.” Early Writings, 235–237.
“Иса және бүкіл көктегі қосын өз жандары сүйген Тұлғаны көруді тәтті үмітпен аңсап күткендерге жанашырлық пен сүйіспеншілікпен қарады. Періштелер олардың айналасында қалықтап жүрді, сын сағатында оларды демеу үшін. Көктен келген хабарды қабылдауды елемегендер қараңғылықта қалдырылды, әрі Құдайдың қаһары оларға тұтанды, өйткені Ол көктен жіберген нұрды олар қабылдамады. Адал болған, бірақ Иелерінің неге келмегенін түсіне алмаған сол түңілген жандар қараңғылықта қалдырылған жоқ. Олар тағы да пайғамбарлық мерзімдерді зерттеу үшін Киелі кітаптарына жетелеп әкелінді. Жаратқан Иенің қолы сандардан алынып, қате түсіндірілді. Олар пайғамбарлық мерзімдердің 1844 жылға дейін жететінін көрді, әрі пайғамбарлық мерзімдердің 1843 жылы аяқталатынын көрсету үшін өздері келтірген сол дәлелдердің олардың 1844 жылы аяқталатынын дәлелдейтінін ұқты.” Early Writings, 235–237.
The “prophetic periods” were the “prophetic periods” that “reached to 1844,” which the Millerites had initially believed reached to 1843. The “prophetic periods” that reached to 1844, were three prophetic periods,” and all are represented upon Habakkuk’s tables. One of the three periods simply “touches” 1844, and the other two reach to October 22, 1844. The thirteen hundred and thirty-five days reached to the very first day of 1844, when the first disappointment of the Millerites arrived, and the tarrying time of both Habakkuk chapter two, and of the parable of the ten virgins in Matthew twenty-five began.
«Пайғамбарлық мерзімдер» бастапқыда миллериттер 1843 жылға дейін созылады деп сенген, ал шын мәнінде «1844 жылға дейін жеткен» сол «пайғамбарлық мерзімдер» еді. 1844 жылға дейін жеткен «пайғамбарлық мерзімдер» — үш пайғамбарлық мерзім, және олардың бәрі де Хабақұқтың кестелерінде бейнеленген. Сол үш мерзімнің біреуі 1844 жылға тек «тиіп өтеді», ал қалған екеуі 1844 жылғы 22 қазанға дейін жетеді. Мың үш жүз отыз бес күн дәл 1844 жылдың ең алғашқы күніне дейін жетті; сол кезде миллериттердің алғашқы түңілуі келіп жетті, әрі Хабақұқ кітабының екінші тарауындағы да, Матайдың жиырма бесінші тарауындағы он қыз туралы астарлы әңгімедегі де кідіру уақыты басталды.
The twenty-three hundred days of Daniel chapter eight, verse fourteen reached to October 22, 1844, and the twenty-five hundred and twenty years, of the “seven times” against the southern kingdom of Judah ended there as well. Palmoni introduces himself as the Wonderful Numberer in verse thirteen of Daniel eight, and the prophetic “structure” and “design” that he then set forth included at least ten interconnected time prophecies.
Даниял кітабының сегізінші тарауының он төртінші аятындағы екі мың үш жүз күн 1844 жылғы 22 қазанға дейін жетті, әрі Яһуданың оңтүстік патшалығына қарсы айтылған «жеті уақыттың» екі мың бес жүз жиырма жылы да сол жерде аяқталды. Палмони Даниялдың сегізінші тарауының он үшінші аятында өзін Ғажайып Санаушы ретінде таныстырады, ал содан кейін ол алға тартқан пайғамбарлық «құрылым» мен «жоспар» өзара байланысқан кемінде он уақыттық пайғамбарлықты қамтыды.
We will begin to consider these truths further in the next article.
Келесі мақалада біз осы ақиқаттарды бұдан әрі қарастыра бастаймыз.
“Christ gave to the world a lesson that should be engraved on mind and soul. ‘This is life eternal,’ he said, ‘that they might know thee the only true God, and Jesus Christ, whom thou hast sent.’ But Satan works on human minds, saying, Do this or that action, and ye shall be as gods. By deceptive reasoning he led Adam and Eve to doubt God’s word, and to supply its place with a theory that led to transgression and disobedience. And his sophistry is doing today what it did in Eden. When Christ came to our world, he selected humble fishermen as the foundation of his church. To these disciples he tried to explain the nature of his kingdom and mission. But their limited comprehension imposed a restraint upon him. They had been receiving the sayings of the scribes and Pharisees, and therefore much of what they believed was untrue. And though Christ had many things to say to them, they were unable to hear much of what he longed to communicate.
«Мәсіх дүниеге ақыл мен жанға ойылып жазылуға тиіс бір сабақты берді. “Мәңгілік өмір деген — Сені, жалғыз шынайы Құдайды, әрі Өзің жіберген Иса Мәсіхті танулары”,— деді Ол. Бірақ Шайтан адам баласының санасына әсер етіп: мынаны не ананы істе, сонда құдайлардай боласыңдар, дейді. Ол алдамшы пайымдауларымен Адам мен Хауа ананы Құдай сөзінен күмәндандыруға және оның орнына заңбұзушылық пен мойынсұнбаушылыққа жетелеген бір теорияны қабылдатуға итермеледі. Оның сол софистикасы бүгін де Едемдегі істегенін істеп отыр. Мәсіх біздің дүниемізге келгенде, Ол Өз шіркеуінің іргетасы ретінде кішіпейіл балықшыларды таңдады. Осы шәкірттеріне Ол Өз Патшалығы мен миссиясының табиғатын түсіндіруге тырысты. Бірақ олардың түсінігінің шектеулілігі Оған тежегіш болды. Олар дін мұғалімдері мен парызшылдардың сөздерін қабылдап келген еді, сондықтан сенгендерінің көбі жалған болатын. Мәсіхтің оларға айтар сөзі көп болса да, Ол жеткізуді қатты қалағанның көбін олар тыңдап, қабылдай алмады.»
“Christ finds the religionists of this time so full of erroneous sentiments that there is no room in their minds for the truth. With the education given, teachers mingle the sentiments of infidel authors. Thus they have sown tares in the minds of the youth. They give utterance to sentiments that should not be presented to young or old, never thinking of what kind of seed they are sowing, or of the harvest they will have to garner as the result.” Review and Herald, July 3, 1900.
«Мәсіх осы заманның діншілдерін қате көзқарастарға соншалық толы күйде табады, сондықтан олардың санасында ақиқатқа орын жоқ. Беріліп отырған тәлім-тәрбиемен бірге ұстаздар имансыз авторлардың көзқарастарын араластырады. Осылайша олар жастардың санасына арамшөп септі. Олар жасқа да, кәріге де ұсынылмауға тиіс пікірлерді айтып таратады, өздерінің қандай тұқым сеуіп жатқанын, не соның нәтижесінде қандай өнім жинауға мәжбүр болатынын еш ойламайды». Review and Herald, 1900 жылғы 3 шілде.