Бірінші періштенің қозғалысында мөрі ашылған білім Даниял кітабындағы Ұлай өзенінің аянымен бейнеленген. Сол аян Даниялдың жетінші, сегізінші және тоғызыншы тарауларын білдіреді, ал үшінші періштенің қозғалысында мөрі ашылған білім Хиддекел өзенінің аянымен бейнеленген, ол оныншы, он бірінші және он екінші тарауларды білдіреді. Бұл екі қозғалыстың арасындағы байланыстар өте мол. Осы екі қозғалыс 1863 жылғы бүлікшілдіктен бастап, 1989 жылғы ақырзаман уақытына дейінгі бір жүз жиырма алты жыл арқылы өзара байланыстырылған.
Соңғы уақыттың екі кезеңі де, әрбір қозғалыста, Леуіліктер кітабының жиырма алтыншы тарауындағы «жеті уақытпен» белгіленген. Пұтқа табынушылық, содан кейін папалық билік, киелі орынды да, әскерді де 1798 жылғы ақыр заманына дейін таптап-жаншыды. 1863 жылғы бүліктен 1989 жылға дейін Езекиелдің сегізінші тарауындағы төрт жиіркенішті іс арқылы бейнеленген рухани тапталу орын алды.
Бірінші қаһардың аяқталуынан бастап 1844 жылғы соңғы қаһардың аяқталуына дейінгі қырық алты жыл ішінде Мәсіх рухани ғибадатхананы тұрғызды; Ол оған 1844 жылғы 22 қазанда кенеттен келді. Бұл 1989 жылғы ақыр заманнан бастап, таяуда енгізілетін жексенбілік заңға дейінгі уақытпен параллель, сол кезде Мәсіх тағы да рухани ғибадатхананы тұрғызып жатыр, әрі Ол Аян кітабының он бірінші тарауындағы ұлы жер сілкінісінің сағатында оған кенеттен келеді.
Үшінші періште 1844 жылы келген кезде, Келісімнің Елшісі Леви ұлдарын тазарту үшін кенеттен көрінді; бірақ 1863 жылға қарай сол сенімсіз левилер Ілияс арқылы жеткізілген Мұсаның хабарын қабылдамай, шөл далада қаңғып жүруге бет бұрды. Сол сынақ үдерісінде «құрылысшылар» түптің-түбінде «жеті уақыттың» «бұрыштық тасын» қабылдамай тастап, содан кейін Филадельфия қозғалысынан Лаодикея шіркеуіне өтетін еді. Соңғы күндері, Келісімнің Елшісі жуырда келетін жексенбілік заң кезінде Өз ғибадатханасына кенеттен келгенде, Ол Өзінің басқа отарын шақыру үшін адал левилерді қолданатын болады. Соңғы күндердің адалдары Лаодикеяның «шіркеуінен» Филадельфияның «қозғалысына» өткен болады.
Бірінші періштенің қозғалысы өзінің ресімделген хабарын King James Bible жарияланғаннан кейін екі жүз жиырма жыл өткен соң жариялады, ал үшінші періштенің қозғалысы өзінің ресімделген хабарын Declaration of Independence жарияланғаннан кейін екі жүз жиырма жыл өткен соң жариялады. Екі қозғалыстың да ресімделген хабары Ислам туралы бір пайғамбарлықтың орындалуы арқылы құдіретке ие болды, әрі сол орындалу періштенің төмен түсуімен белгіленді. Періштенің келуі Хабаккук кітабының екінші тарауындағы «айтыстың» басталуын айқындады және Хабаккуктың кестелерінің жариялануына алып келді.
Аббақұқтың кестелерімен бейнеленген құдіреттендірілген хабар көңіл қалушылыққа алып келді; ол кідіріс уақытының басталуына жол ашты; сол кідіріс уақыты Түн ортасындағы айқай хабарына алып келді; ал ол, өз кезегінде, Түн ортасындағы айқай хабарының орындалуымен аяқталды. Осы екі қозғалыс арасында бар параллельдер көруге ниетті адамдар үшін бұлтартпас дәлел болып табылады: Миллериттер тарихының барлық элементтері бір жүз қырық төрт мыңның тарихымен байланысты және сол тарихта қайталанады. Кейінгі жаңбыр кезеңі Миллерит қозғалысында типологиялық түрде бейнеленген, ал оның орындалуы Future for America қозғалысында жүзеге асады. Рухтың жетелеуі қайта-қайта естуге дайын адамдарға тек кейінгі жаңбырды танығандар ғана оны қабылдайтынын хабарлайды.
Кейінгі жаңбырдың кезеңі, қозғалысы және хабарының бәрі Миллериттердің тарихында бейнеленген, ал «тану» деген сөз бұрын көрген нәрсені қайтадан көруді білдіреді. Кейінгі жаңбырдың кезеңін, қозғалысын және хабарын көрудің жалғыз жолы — оның Миллериттер тарихында бейнеленгенін тану. Ол сондай-ақ басқа да қасиетті реформалық қозғалыстарда бейнеленген. Миллериттер қозғалысы аяқталу қозғалысын бейнелейтін бастау қозғалысы болды, сондықтан онда ертеректегі реформалық қозғалыстарға қарағанда әлдеқайда тікелей сілтемелер көп. Онда сондай-ақ әрқашан бір нәрсенің соңын сол нәрсенің басымен бейнелейтін Альфа мен Омеганың таңбасы бар.
Миллериттік қозғалыста іргетастар қаланды, ал орталық бағана Даниял кітабының сегізінші тарауының он үшінші және он төртінші аяттары болды. Мен Уайт қарындастың он төртінші аятты орталық бағана әрі іргетас деп атайтынын білемін, бірақ шындық мынада: он төртінші аят — он үшінші аяттағы сұраққа берілген жауап. Жауапты тудырған сұрақты түсінбестен, жауаптың өзі бос болады. Он үшінші аят аяқ асты етілу көрінісін айқындайды, бұл іс қаңыратып-босатушы екі күш арқылы жүзеге асады, ал он төртінші аят — аяқ асты етілген ғибадатхана мен әскерді Мәсіхтің қалпына келтіру көрінісі. Екі көрініс мәнмәтін арқылы да, грамматика арқылы да, әрі Ғажайып Санақшы Палмони арқылы да тікелей байланысқан.
Уильям Миллер іргетастық ақиқаттарды айқындау үшін қолданылды; олар Даниял кітабының сегізінші тарауының он үшінші және он төртінші аяттары еді. Ол ашқан алғашқы асыл тас он үшінші аяттағы тапталуды білдіретін «жеті уақыт» болды, ал өзінің бүкіл пайғамбарлық құрылымын соның үстіне тұрғызған қаңқасы — он үшінші аятта бейнеленген «қаңыратып-жоятын екі күш» сарыны еді. Миллер он үшінші аяттағы «күнделікті» жиреніштің пұтқа табынушылық екенін, ал қаңыратып-жоятын күштің қылмысын папалық жүйе екенін дұрыс айқындады. Осы мағынада Миллер қаңқасының нақ «іргетасы», әрі іргетас пен орталық бағананың «іргетасы» — сегізінші тараудағы «күнделіктінің» пұтқа табынушылықты білдіретіні жөніндегі түсінік болды. Миллершілер тарихындағы білімнің артуының іргетасы — Даниял кітабының сегізінші тарауындағы «күнделікті» пұтқа табынушылық болғаны еді, әрі Рухтың жетелеуі «сот сағаты» туралы дауысты жариялағандардың «күнделікті» жайында дұрыс көзқараста болғанын айрықша көрсетуде мұқият болды.
1989 жылы ақыр замандағы «білімнің артуы» ретінде бейнеленген нұрдың негізі — сондай-ақ «күнделікті» болып табылады. Бұл — Құдайлық параллельдердің тағы бірі ғана. Даниел кітабының он бірінші тарауының соңғы алты аяты арқылы бейнеленген білімнің артуын тану үшін Эллен Уайттың жазбаларын қолдану қажет. Ол өз жазбаларында Даниел 11-тараудың отыз бірінші аятындағы тарихтың Даниел 11-тарауының соңғы аяттарында қайталанатынын көрсетеді. Сол илһамданған ишарасыз отыз бірінші аяттың тарихын қырықыншы және қырық бірінші аяттармен қатарлас түрде түсіну әлдеқайда қиын міндет болар еді.
Даниял кітабындағы «күн сайынғы» пұтқа табынушылықты білдіреді және ол миллериттер үшін іргетастың іргетасы болып табылады, сондай-ақ ол жүз қырық төрт мың қозғалысының хабарындағы іргетас болып табылады. Ол сондай-ақ Езекиелдің сегізінші тарауындағы «әйелдердің Таммуз үшін жылауы» деген үшінші жиіркенішпен және Пергам шіркеуінің үшінші кезеңі білдіретін ымырамен бейнеленген Лаодикеялық адвентизмнің үшінші ұрпағына енгізілген «өтірік» арқылы әдейі қателікке айналдырылған ақиқат болып табылады.
Кейінгі жауын уақытында «күнделіктінің» мәселе ретіндегі рөлін жетелейтін құдайлық басшылық мүлде таңғаларлық және адамның құрастыруы мүмкін болмайтын нәрсе. Лаодикеялық адвентизмнің төртінші ұрпағы күнге табынып тұрған күйде бейнеленеді; осылайша олар аңның таңбасын қабылдауды білдіреді. Уайт ханым бұл таңбаны қабылдау аңмен бір ойға келу екенін анық көрсетеді, ал антихристің мәні туралы шатасқан адамдар ақырында күнә адамының жағына шығатынын да айқындайды. Мұның бәрі Езекиел кітабының сегізінші тарауындағы Иерусалимдегі ақсақалдар арқылы бейнеленген.
Үшінші және төртінші ұрпақта Құдай Өзін жек көретіндерді соттайды, әрі сол сот үкімі басқа топ Құдайдың ризалық мөрін қабылдап жатқан кезде жүзеге асырылады. Уильям Миллерге Даниял кітабында «күнделікті» ретінде бейнеленгеннің пұтқа табынушы Рим екенін тануға қажет нұр берген Жазбалардағы дәл сол үзінді — Езекиелдің сегізінші тарауында ежелгі адамдар тағзым ететін күнә адамының ең тікелей айқындамасы. Бұл тарау екінші қаңыратып-жоятын биліктің папасын айқындайды, сонымен қатар бірінші қаңыратып-жоятын биліктің пұтқа табынушылығын да айқындайды. Ал сол үзіндінің тақырыбы болып табылатын ақиқат — пұтқа табынушы Римнің рөлі; 2 Салониқалықтарға жазылған хатта папалықтың 538 жылға дейін таққа көтерілуіне тосқауыл қоятын күш те — сол.
Миллердің іргетастық ақиқаты болған, оған киелі орынды және әскерді таптайтын екі қаңыратып-қиралатушы күшке негізделген пайғамбарлықтың құрылымын жасауға мүмкіндік берген «күнделікті» — Пауыл қабылданбайтын ақиқат деп айқындаған, әрі соңғы күндері нақ сол ақиқатты сүймейтіндерге күшті адасуды әкелетін ақиқат. Қатарлас тарихтармен үйлесімде, дәл сол ақиқат — іргетастық ақиқат — Future for America-ға соңғы күндердегі ақырғы үш жақты одақ туралы пайғамбарлықтың құрылымын жасауға мүмкіндік берді.
Сонымен ғана шектелмейді, екі қатарлас тарихтың да іргетастық ақиқаты болып табылатын сол негіз қалаушы шындық, қайтадан ешқашан дауыстарын көтеріп, Құдай халқының күнәларын әшкерелемейтін адамдар жариялайтын жалған ақырғы жаңбырдың «тыныштық пен қауіпсіздік» хабарламасының құрылымына арналған іргетасты адасу мен Пауыл айтқан күшті адасушылыққа айналатын «өтірікке» айналдырылды. «Күнделікті» бірінші және үшінші періштенің қозғалысының да негізін білдіреді, ал Лаодикеяның бүлікшілері оның мағынасын теріс айналдырып, шайтандық нышанды Мәсіхтің нышаны ретінде таныған кезде, сол жалған нышан жалған ақырғы жаңбырдың қолдан жасалған хабарының негізіне айналды.
Тоқтап қалып, таңданыңдар; айқайлаңдар да, жалбарыныңдар: олар мас, бірақ шараптан емес; олар теңселеді, бірақ күшті ішімдіктен емес. Өйткені Жаратқан Ие сендердің үстіңе терең ұйқы рухын құйып, көздеріңді жұмды; пайғамбарларды, әміршілеріңді, көріпкелдерді Ол бүркеп тастады. Сонда бәріңе келген аян мөрленген кітаптың сөздеріндей болды; оны бір білімдіге беріп: «Мұны оқышы, өтінемін», — дейді; ал ол: «Оқи алмаймын, өйткені ол мөрленген», — дейді. Кітап білімсізге де беріліп: «Мұны оқышы, өтінемін», — дейді; ал ол: «Мен білімсізбін», — дейді. Сондықтан Жаратқан Ие былай деді: «Бұл халық Маған аузымен жақындап, еріндерімен Мені құрметтейді, бірақ жүрегін Менен алыс ұстайды, әрі Маған деген қорқынышы адам өсиеті бойынша үйретілген. Сол себепті, міне, Мен осы халықтың арасында ғажайып іс жасаймын, иә, ғажайып іс пен таңғаларлық керемет жасаймын; өйткені олардың даналарының даналығы жойылады, парасаттыларының түсінігі жасырын қалады. Өз кеңестерін Жаратқан Иеден терең жасыруға тырысатындарға қасірет! Олардың істері қараңғылықта, сондықтан олар: “Бізді кім көреді? Бізді кім біледі?” — дейді. Расында, сендердің асты-үстіне айналдыруларың құмырашының балшығындай бағаланбақ па? Жасалған нәрсе өзін жасаған туралы: “Ол мені жасаған жоқ”, — деп айта ма? Немесе қалыпталған нәрсе өзін қалыптаған туралы: “Оның түсінігі болмады”, — деп айта ма?» Ишая 29:9–16.
Барлық пайғамбарлар соңғы күндер туралы айтты, әрі «күнделікті» дегеннің мағынасын астан-кестең ету үшін ашықтан-ашық өтірік айту кешірілмейтін күнәнің анықтамасын өте жақын түрде қайталайды. Бір адамды мәңгілікке жоғалған деп тану — адамдардың өзге адамдарға қатысты өкілетінің де, моральдық құқығының да шегінен тыс нәрсе, бірақ мұнда айтылып тұрған нәрсе ол емес.
Ишаядағы барлық нәрсені төңкеріп жіберетіндер, яғни Ишаяның басқа жерде қараңғылықты жарық, не жарықты қараңғылық деп атау деп сипаттайтынының өзге бір ғана айтылымы болып табылатындар, өздерінің ақырғы үкімі бейнеленіп көрсетіліп жатқан кезде Иерусалимге билік жүргізетін ежелгі адамдар ретінде айқындалады.
Жаманды жақсы, ал жақсыны жаман дейтіндерге қасірет! Қараңғылықты жарықтың орнына, ал жарықты қараңғылықтың орнына қоятындарға; ащыны тәттінің орнына, ал тәттіні ащының орнына қоятындарға қасірет! Өз көздерінде дана, өз ойларында парасатты болғандарға қасірет! Шарап ішуге мықтыларға, күшті ішімдікті араластыруға қайратты адамдарға қасірет! Сый үшін зұлымды ақтап, әділдің әділдігін одан тартып алатындарға қасірет! Сондықтан от сабанды жалмап, жалын топанды жалмағандай, олардың тамыры шірік сияқты болады, ал гүлі тозаңдай ұшып кетеді; өйткені олар Әскерлер Иесінің заңын теріске шығарып, Исраилдің Киелісінің сөзін менсінбеді. Сондықтан Жаратқан Иенің қаһары Өз халқына қарсы тұтанып, Ол оларға қарсы қолын созып, оларды соқты; сонда төбелер де дірілдеді, ал олардың өлекселері көшелердің ортасында жыртылғандай шашылып жатты. Соның бәріне қарамастан, Оның қаһары басылған жоқ, қайта қолы әлі де созулы тұр. Және Ол алыстағы халықтарға жалау көтеріп, жердің шетінен оларға ысқырады; міне, олар тез арада, асығыс жетеді. Ишая 5:20–26.
Құдайдың туы (жүз қырық төрт мың) жуық арада келетін жексенбілік заң кезінде ту ретінде көтеріледі; дәл сол уақытта «Жаратқан Иенің қаһары Өз халқына қарсы лап етеді», Ол «оларға қарсы қолын созып», «оларды соғады», әрі «олардың өлі денелері көшелердің қақ ортасында жыртылып тасталады». Көшелердің қақ ортасы — Езекиел кітабының тоғызыншы тарауындағы құртушы періштелерге: «Барыңдар да, соғыңдар; көздерің аямасын, рақым етпеңдер: кәріні де, жасты да, қыздарды да, жас балаларды да, әйелдерді де түгел қырыңдар; бірақ маңдайында белгісі бар ешбір адамға жоламаңдар; әрі Менің киелі орнымнан бастаңыздар. Сонда олар үйдің алдында тұрған қариялардан бастады»,— деп бұйырылған кездегі Иерусалимнің көшелері. Езекиелдің «қариялары», Уайт ханымның айтуынша, халықтың күзетшілері болуға тиіс болған адамдар, Ишаяның жиырма сегізінші және жиырма тоғызыншы тарауларындағы «бәрін төңкеріп жіберетін» «Ефремнің маскүнемдері» болып табылады.
Бесінші тарауда олар «шарап ішуге қауқарлы, күшті ішімдікті араластыруға қайраты жететін адамдар; сый үшін зұлымды ақтайтындар» деп сипатталады. Questions on Doctrine кітабы жарық көргенде, ежелгі адамдар жолдан тайған протестантизмнің тостағанынан ішіп, адамдар қасиеттелуге қабілетті емес, Мәсіх біздің Үлгі-өнегеміз емес, тек біздің Орнымызды Басушы деген жалған ақталу туралы Ізгі хабарды ұсынды. Осылайша бұл кітап жолдан тайған протестантизмнің құлаған шіркеулерінің арасында қабылдану сыйы үшін зұлымды ақтады. Бұл үзінді олардың түпкілікті үкімін айқындайды, ал сол үкімнің себебі — олардың «Исраилдің Киелісінің сөзін менсінбегені». Олар мұны үкім сағаты туралы айқайды жеткізгендердің ұсынған «күнделікті» туралы түсінікті қабылдамай, әрі жолдан тайған протестантизмнің тостағанынан ішу арқылы істеді.
Осы үзіндіде олар тәттіні ащыға, ал ащыны тәттіге айналдырады. Періште төмен түскен кезде Оның қолында болатын хабар тәтті, бірақ сол хабардың қорытындысы ащы. Олар періште төмен түскенде басталатын шынайы кейінгі жаңбыр туралы хабарды ащы деп дәлелдейді, ал қорытындысында жалған тыныштық пен қауіпсіздік туралы тәтті хабарды айқындайды, өйткені олар бәрін теріс айналдырмай тұра алмайды.
Бұл күнәнің бейнеленетін тұсы олардың ұжымдық сынақ мерзімінің соңында орналасқан. Сондықтан пұтқа табынушылықтың шайтандық ісін Мәсіхтің ісі деп таныған олардың әрекеттері — Киелі Рухтың ісін шайтанның ісі деп танумен бірдей кешірілмес күнәға пайғамбарлық тұрғыдан параллель екендігін көру орынды. «Өтірікті» адвентизмнің үшінші буынына енгізу олардың жалған кеш жаңбыр жөніндегі хабарының іргелі логикасын қамтамасыз етті және ақыр соңында олардың үстіне күшті адасуды түсіреді. Миллер «күнделіктінің» дұрыс мағынасын түсінген дәл сол үзіндіде олардың құлатылатыны бейнеленген.
Ешкім сендерді ешқандай жолмен алдамасын; өйткені әуелі безіну келмейінше және күнә адамы, құрып кетудің ұлы, ашылмайынша, ол күн келмейді. Ол Құдай деп аталатынның бәріне немесе табынатынның бәріне қарсы тұрып, өзін солардың бәрінен жоғары қояды; сөйтіп, Құдай ретінде Құдайдың ғибадатханасында отырып, өзін Құдаймын деп көрсетеді. Мен әлі сендермен бірге болғанымда, осыны сендерге айтқаным естеріңде жоқ па? Енді оның өз уақытында ашылуы үшін не нәрсе ұстап тұрғанын білесіңдер. Өйткені заңсыздықтың құпиясы қазірдің өзінде әрекет етуде; тек қазір ұстап тұрған кісі жолдан алынғанға дейін ұстап тұрады. Сонда әлгі заңсыз ашылады; оны Иеміз Өз аузының рухымен жойып, Өз келуінің жарқырауымен құртатын болады. Оның келуі Шайтанның әрекетіне сай, күллі күшпен, белгілермен және жалған ғажайыптармен, сондай-ақ құрып бара жатқандардың арасында әділетсіздіктің барлық алдамшылығымен болады; өйткені олар ақиқатты сүйетін сүйіспеншілікті қабылдамады, сөйтіп құтқарылулары мүмкін еді. Сондықтан Құдай оларға өтірікке сенулері үшін күшті адасуды жібереді; осының нәтижесінде ақиқатқа сенбей, қайта әділетсіздіктен ләззат алғандардың бәрі сотталсын. 2 Салониқалықтарға 2:3–12.
Пайғамбарлар соңғы күндер туралы өзінен бұрынғы кез келген өзге киелі тарихқа қарағанда көбірек айтады, әрі бұл осы үзіндіге де қатысты. Миллердің білімнің артуы үшін негіз болған іргетас — 1989 жылы келген білімнің артуының да іргетасы, өйткені «күнделіктіге» қатысты пайғамбарлық тарихты дұрыс түсіну Даниялдың он бірінші тарауындағы қырықыншы және қырық бірінші аяттардың тарихын сипаттайды. Мұның мәні мынада: егер пайғамбарлықты зерттеуші пұтқа табынушылықтың рөлін және оның папалық Риммен пайғамбарлық байланысын түсінбесе, онда ол әуелі папалықтың өрлеуін тежеу ісі, содан кейін папалықты жердің тағына отырғызу ісі пұтқа табынушылық арқылы жүзеге асқанын тани алмайды; ал бұл іс алғашқыда папалықты тежейтін, бірақ кейін өзгеріп, оны жердің тағына отырғызатын Аян кітабының он үшінші тарауындағы жер хайуанының рөлін бейнелейді. Аян кітабының он үшінші тарауындағы жер хайуанының рөлі Америка үшін болашақ ретінде көрсетілген.
Келесі мақаламызда Хиддекел өзенінің нұрының мөрден шешілуін қарастыруымызды жалғастырамыз.
«Жүректердің түкпірін көретін, барлық адамдардың жүректерін оқитын Тұлға зор нұрға ие болғандар туралы былай дейді: “Олар өздерінің моральдық және рухани күйіне бола қайғырып, үрейленіп тұрған жоқ”. Иә, олар өз жолдарын өздері таңдады, және олардың жандары өздерінің жиренішті істерінен ләззат табады. “Мен де олардың алдануларын таңдаймын, және олардың қорқыныштарын бастарына түсіремін; өйткені Мен шақырғанда, ешкім жауап бермеді; Мен сөйлегенде, олар құлақ аспады; қайта, олар Менің көз алдымда жамандық істеді, әрі Мен ұнатпағанды таңдады”. “Құдай оларға өтірікке сенулері үшін күшті адасуды жібереді”, өйткені “құтқарылулары үшін ақиқатқа деген сүйіспеншілікті қабылдамады”, “қайта, әділетсіздіктен ләззат алды”. Ишая 66:3, 4; 2 Салониқалықтарға 2:11, 10, 12.
Көктегі Ұстаз былай деп сұрады: «Сен дұрыс іргетастың үстіне құрып жатырмын және Құдай менің істерімді қабыл етеді деген жалған сенімнен ақылды бұдан да күшті қандай адасу арбай алады, ал шындығында болсаң, сен көп нәрсені дүниелік саясатқа сай жүзеге асырып, Ехобаға қарсы күнә жасап жүрсің? О, бір кездері шындықты білген адамдар тақуалықтың рухы мен құдіретінің орнына оның сыртқы түрін шатастырғанда; өздерін баймын, дәулетке кенелдім, еш нәрсеге мұқтаж емеспін деп санағанда, ал шын мәнінде бәріне мұқтаж болып тұрған кезде, ақыл-ойды билеп алатын бұл неткен зор алдау, неткен тартымды азғыру!»
«Құдай киімдерін дақсыз сақтап жүрген Өзінің адал қызметшілеріне деген қатынасында өзгерген жоқ. Бірақ көптеген адамдар: “Бейбітшілік пен қауіпсіздік”,— деп айқайлап жатыр, ал олардың үстіне кенеттен жойқын күйреу келіп жатыр. Егер түбегейлі тәубе болмаса, егер адамдар жүректерін мойындау арқылы кішірейтпесе және Исадағыдай шындықты қабылдамаса, олар ешқашан көкке кірмейді. Біздің қатарымызда тазару жүзеге асқанда, біз енді еш нәрсеге мұқтаж емеспіз деп, баймыз, дәулетке кенелдік деп мақтанып, жайбарақат тыныш отырмаймыз.
«Шындықпен кім былай деп айта алады: “Біздің алтынымыз отта сыналған; біздің киімдеріміз дүниеден былғанбаған”? Мен біздің Ұстазымыздың жалған әділдік деп аталатын киімдерге нұсқап тұрғанын көрдім. Оларды шешіп тастап, Ол астындағы арамдықты әшкереледі. Содан кейін Ол маған былай деді: “Олардың өздерінің арамдығы мен мінез-құлқының іріп-шіруін жалған салтанатпен қалай бүркемелегенін көрмей тұрсың ба? ‘Адал қала қалайша жезөкшеге айналды!’ Әкемнің үйі сауда үйіне айналдырылды, құдайлық қатысу мен ұлылық кетіп қалған орынға айналды! Осы себептен әлсіздік бар, әрі күш жетіспейді.”» Testimonies, volume 8, 249, 250.