Сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында «осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерді мөрлеме» деген бұйрық беріледі.
Сонда ол маған былай деді: «Осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерді мөрлеме, өйткені уақыт жақын. Әділетсіз әділетсіздігін әлі де істей берсін; арамдалған арам күйінде әлі де қала берсін; әділ әділдігін әлі де істей берсін; қасиетті қасиеттілігін әлі де сақтай берсін». Аян 22:10, 11.
Аян кітабының бесінші тарауында Құдай Әке Өз тағында отыр, әрі Оның қолында жеті мөрмен мөрленген бір кітап бар.
Тақта отырғанның оң қолында ішкі жағына да, сыртқы жағына да жазылған, жеті мөрмен мөрленген бір кітапты көрдім. Аян 5:1.
Бірінші аяттан басталатын баяндау жетінші тарауға дейін жалғасқанда, Яһуда руының Арыстаны ретінде бейнеленген Исаның Өз Әкесінің қолынан кітапты алып, мөрлерді біртіндеп аша бастағанын көреміз. Ол алтыншы мөрді ашып, сол мөр бейнелейтін хабарды ұсынғанда, алтыншы тарау аяқталады. Ол жетінші тарауға бастайтын сұрақпен аяқталады; сол жерде біз алтыншы тараудың соңғы аятында көтерілген сұрақтың жауабын табамыз.
Өйткені Оның қаһарының ұлы күні келді; және кім төтеп бере алады? Аян 6:17.
Жетінші тарауда жүз қырық төрт мың және «ұлы көпшілік» таныстырылады. Құдай халқы жетінші тарауда көрсетілгеннен кейін, біз жеті мөрдің жетіншісі әрі соңғысының алынғанын көреміз. Аян кітабындағы мөрленген жалғыз басқа пайғамбарлық — оныншы тараудағы жеті күркірек. Қарапайым ой мынау: сынақ мерзімі жабылардың алдында Аян кітабындағы мөрленіп, кейін мөрі ашыла алатын жалғыз пайғамбарлық — «жеті күркірек».
Көп жылдар бойы, тіпті ондаған жылдар бойы деуге болатын, Future for America ұйымы «жеті күркірдің» нені бейнелейтінін айқындап келеді. «Жеті күркір» 1840 жылғы 11 тамыздан 1844 жылғы 22 қазанға дейінгі Миллерит қозғалысының тарихын бейнелейді. Уайт ханым бұл шындықты растайды және «жеті күркірдің» сондай-ақ «өз ретімен ашылатын болашақ оқиғаларды» да бейнелейтінін қосып айтады. Осы жайттардың егжей-тегжейлі түсіндірмесін, осы пайғамбарлық шындықтармен таныс емес кез келген адам үшін, Habakkuk’s Tables еңбегінен табуға болады.
Бұрын ұсынылған жеті күркіреу туралы ақиқат әлі де ақиқат болып қала береді, бірақ осы жылдың тамыз айынан бері Жаратқан Ие бұл тақырыптардан Өз қолын алып, тереңірек түсінік ашылды. Біз Аян кітабының оныншы тарауынан бастаймыз, содан кейін Уайт қарындастың осы тарауға берген түсіндірмесін қарастырамыз. Мұны істеуден бұрын, жеті күркіреуді қарастыруға қатысы жоқ екі жайтты анықтап алуымыз керек.
Бірінші мәселе мынада: қазір ашылып отырған жеті күркіреудің ақиқатын айқындау, жеті күркіреу нені бейнелесе, соның бәрін өз орнына қою үшін бірнеше ақиқат желісін талап етеді. Міне, осы жерде әулиелердің сабыры болғай деп тілеймін. Осыған байланысты екінші мәселе мынау: осы мақалалардың дыбыстық тұсаукесерін жасайтын бағдарламада оның оқып, дыбыстап бере алатын уақытына қатысты шектеу бар. Әрбір мақала сол уақыт шегіне сыйысуы тиіс. Осы зерттеудің басынан-ақ мен сендерге жеті күркіреу бейнелейтін ақиқатты орнықтыру үшін бірнеше мақала қажет болатынын хабарлап отырмын. Енді оныншы тарауға көшейік.
Сосын мен көктен түсіп келе жатқан тағы бір құдіретті періштені көрдім; ол бұлтқа оранған еді; оның басының үстінде кемпірқосақ тұрды, жүзі күн секілді, ал аяқтары от бағаналарындай еді. Оның қолында ашық тұрған кішкене кітап болды; ол оң аяғын теңіздің үстіне, сол аяғын жердің үстіне қойды. Сосын арыстан ақырғандай қатты дауыспен айқай салды; ал ол айқай салғанда, жеті күн күркіреуі өз дауыстарын шығарды. Жеті күн күркіреуі өз дауыстарын шығарып болған кезде, мен жазғалы тұр едім; бірақ көктен маған: «Жеті күн күркіреуі айтқан сөздерді мөрлеп қой да, оларды жазба», — деген дауысты естідім. Сонда мен теңіз бен жердің үстінде тұрғанын көрген періште қолын көкке көтерді де, көкті және ондағы нәрселерді, жерді және ондағы нәрселерді, теңізді және ондағы нәрселерді жаратқан, мәңгілік өмір сүретіннің атымен ант етіп: «Енді уақыт болмайды; бірақ жетінші періштенің даусы шығатын күндерде, ол керней тарта бастағанда, Құдайдың құпиясы Оның пайғамбарларға, яғни Өз құлдарына, жариялағанындай, аяқталады», — деді. Сонда мен көктен естіген дауыс маған тағы да сөйлеп: «Бар да, теңіз бен жердің үстінде тұрған періштенің қолындағы ашық тұрған кішкене кітапты ал», — деді. Мен періштенің қасына барып, оған: «Кішкене кітапты маған бер», — дедім. Ал ол маған: «Оны ал да жеп қой; ол ішіңді ащы етеді, бірақ аузыңда балдай тәтті болады», — деді. Сонда мен кішкене кітапты періштенің қолынан алып, жеп қойдым; ол аузымда балдай тәтті болды, бірақ оны жеп болған соң, ішім ащы болды. Сонда ол маған: «Сен көптеген халықтар, ұлттар, тілдер және патшалар туралы тағы да пайғамбарлық етуге тиіссің», — деді. Аян 10:1–11.
Оныншы тарауға түсініктеме бере отырып, Уайт ханым былай дейді:
Жоханды нұсқаған құдіретті періште Иса Мәсіхтің Өзінен кем тұлға емес еді. Оның оң аяғын теңізге, ал сол аяғын құрғақ жерге қоюы — Оның Шайтанмен болатын ұлы тайталастың қорытынды көріністерінде атқарып жатқан ісінің қандай екенін көрсетеді. Бұл қалып бүкіл жер жүзі үстінен Оның жоғарғы құдіреті мен билігін білдіреді. Бұл тайталас ғасырдан ғасырға қарай күшейіп, барған сайын табанды сипат алып келді, әрі қараңғылық күштерінің асқан айлакер әрекеті шегіне жететін қорытынды көріністерге дейін солай жалғаса береді. Шайтан, зұлым адамдармен бірігіп, шындыққа деген сүйіспеншілікті қабылдамаған бүкіл дүниені және шіркеулерді алдайды. Бірақ құдіретті періште назар аударуды талап етеді. Ол қатты дауыспен айқайлайды. Ол шындыққа қарсы тұру үшін Шайтанмен бірігіп кеткендерге Өз дауысының күші мен билігін көрсетуге тиіс.
«Осы жеті найзағай өз дауыстарын шығарғаннан кейін, Жоханға Даниялға кішкентай кітап жөнінде берілген нұсқау сияқты мынадай әмір келеді: “Жеті найзағай айтқан нәрселерді мөрлеп қой”. Бұлар өз ретімен ашылатын болашақ оқиғаларға қатысты. Даниял күндердің соңында өз үлесінде тұрады. Жохан кішкентай кітаптың мөрі ашылғанын көреді. Сонда Даниялдың пайғамбарлықтары дүниеге жариялануға тиісті бірінші, екінші және үшінші періштелердің хабарларында өзіне тиісті орнын табады. Кішкентай кітаптың мөрінің ашылуы уақытқа қатысты хабар болды.»
«Даниял мен Аян кітаптары — біртұтас. Бірі — пайғамбарлық, екіншісі — аян; бірі — мөрленген кітап, екіншісі — ашылған кітап. Жохан күн күркірлерінің жариялаған құпияларын естіді, бірақ оған оларды жазбау бұйырылды. »
“Жоханға берілген, жеті күн күркіреуінде білдірілген айрықша нұр бірінші және екінші періштелердің хабарлары кезінде жүзеге асатын оқиғалардың бейнесі еді. Халықтың бұл нәрселерді білгені дұрыс болмас еді, өйткені олардың сенімі міндетті түрде сыналуға тиіс болатын. Құдайдың тәртібі бойынша ең ғажайып әрі озық ақиқаттар жариялануға тиіс еді. Бірінші және екінші періштелердің хабарлары жариялануға тиіс болды, бірақ бұл хабарлар өздерінің ерекше қызметін атқарып болмайынша, одан арғы нұр ашылмауға тиіс еді. Бұл бір аяғын теңізге қойып тұрған періштенің уақыт енді болмайтынын аса салтанатты антпен жариялауымен бейнеленген”. Жетінші күн адвентистерінің Киелі кітап түсіндірмесі, 7-том, 971-бет.
1840 жылғы 11 тамызда төмен түскен «құдіретті періште» — Мәсіх еді, және оның қолында Жақанға жеу бұйырылған хабар болды. Жақанның жегені — хабар еді, бірақ ол айқын түрде дүниеге емес, Құдай халқына жеткізілуге тиісті хабар болатын. Үзіндідегі нысаналы аудиторияның кім екенін тану маңызды, өйткені Мәсіх 1840 жылғы 11 тамызда төмен түсіп, бірінші періштенің хабарының күшпен бекітілуін белгілеп, сол арқылы бірінші періштенің хабары бүкіл әлемге қашан жеткізілетінін айқындағанымен, Жақан жеуге тиіс болған кішкене кітап протестантизмнің протестантизм жамылғысын миллериттерге қашан тапсырғанын көрсетеді. Мәсіх кішкене кітаппен төмен түскен кезде, Ол айдаладағы шіркеумен болған Өзінең өсиеттік қарым-қатынасын тоқтатып, сонымен қатар миллерит халқын Өзінең жаңа таңдап алған өсиеттік халқы ретінде танытты. Миллериттер бұрын Құдай халқы болмаған халық еді. Пайғамбарлар ешқашан бір-біріне қайшы келмейді.
Сонда Ол маған былай деді: «Адам ұлы, аяғыңа тік тұр, сонда Мен саған сөйлеймін». Ол маған сөйлеген кезде, рух менің ішіме кіріп, мені аяғыма тұрғызды; сонда мен өзіме сөйлегенді естідім. Және Ол маған былай деді: «Адам ұлы, Мен сені Исраил ұлдарына, Маған қарсы бас көтерген бүлікшіл халыққа жіберемін; олар да, олардың әкелері де осы күнге дейін Маған қарсы күнә жасап келді. Өйткені олар — беті қатты, жүрегі қасарысқан балалар. Мен сені соларға жіберемін; сен оларға: “Жаратушы Тәңір Ие былай дейді”, — деп айт. Олар тыңдай ма, тыңдамай қоя ма, — өйткені олар бүлікшіл үй, — бәрібір, араларында пайғамбар болғанын білетін болады. Ал сен, адам ұлы, олардан қорықпа, олардың сөздерінен де қорықпа; айналаңда тікен мен жантақ болса да, сен шаяндардың арасында тұрсаң да, олардың сөздерінен қорықпа, түрлерінен де сескенбе, өйткені олар — бүлікшіл үй. Олар тыңдай ма, тыңдамай қоя ма, сен оларға Менің сөздерімді айт; өйткені олар тым бүлікшіл. Ал сен, адам ұлы, Менің саған айтқанымды тыңда; сол бүлікшіл үй секілді бүлікшіл болма. Аузыңды аш та, Мен саған не берсем, соны же». Мен қарағанымда, міне, маған қарай бір қол созылды; ал оның ішінде бір кітап шиырымы бар екен. Ол оны менің алдыма жайып жіберді; ол ішінен де, сыртынан да жазулы екен; оның ішінде жоқтау, аза және қасірет жазылыпты. Сонан соң Ол маған былай деді: «Адам ұлы, алдыңнан нені тапсаң, соны же; осы шиырымды же де, бар, Исраил үйіне сөйле». Сонда мен аузымды аштым, ал Ол маған сол шиырымды жегізді. Және Ол маған былай деді: «Адам ұлы, ішіңе жегіз, Мен саған беріп отырған осы шиырыммен құрсағыңды толтыр». Сонда мен оны жедім; ол аузымда балдай тәтті болды. Және Ол маған былай деді: «Адам ұлы, бар, Исраил үйіне бар да, оларға Менің сөздеріммен сөйле. Өйткені сен бөгде тілді, сөзі ауыр халыққа емес, Исраил үйіне жіберілдің; сөздерін сен түсінбейтін бөгде тілді, сөзі ауыр көп халықтарға емес. Расында, егер Мен сені соларға жіберген болсам, олар саған құлақ асар еді. Бірақ Исраил үйі саған құлақ аспайды, өйткені олар Маған құлақ аспайды; себебі бүкіл Исраил үйі — беті қатты, жүрегі қасарысқан. Міне, Мен сенің жүзіңді олардың жүздеріне қарсы мықты, маңдайыңды олардың маңдайларына қарсы мықты еттім. Шақпақ тастан да қатты алмас секілді Мен сенің маңдайыңды қатайттым; олардан қорықпа, түрлерінен де сескенбе, өйткені олар — бүлікшіл үй». Сонымен қатар Ол маған былай деді: «Адам ұлы, Мен саған айтатын барлық сөздерімді жүрегіңе қабыл ал да, құлағыңмен тыңда». Езекиел 2:1–3:10.
Жохан алып жеген кішкентай кітаппен Мәсіх түскен кезде, ол оның «аузында балдай тәтті» болды. Аяншы Жохан да, Езекиел де Мәсіхтің «қолынан» хабар алады. Езекиелге, демек Жоханға да, «Исраил үйіне» жеткізетін хабар берілді, Исраилден тысқары тұрғандарға емес. Егер Исраилден тысқары тұрғандар бұл хабарды естіген болса, олар оны қабылдар еді, ал Исраил қабылдамас еді, өйткені Исраилдің «бүкіл үйі» «бетсіз әрі жүрегі қасаң». Исраилдің толық үйі (бүкіл үйі) тұтасымен бүлікшіл болды. 1840 жылы Исраил Аян кітабының оныншы тарауында шөлдегі қауым ретінде бейнеленді. Олар өздеріне берілген сынақ мерзімінің тостағанын толтырған еді.
Исраил бұл хабарды тыңдамайтын болса да, пайғамбарға бәрібір оларға кіші кітаптың хабарын жеткізу бұйырылды, мұның мақсаты — оларды бірінші періштенің нұрынан бас тартқандары үшін жауапты ету еді. Сот кітаптарында олар өздерінің «араларында» болған «пайғамбардың» хабарын тыңдаудан бас тартқандары үшін жауапқа тартылуға тиіс еді. Пайғамбарды қабылдамау — пайғамбарға Жәбірейіл періште жеткізген хабарды қабылдамау, ал ол бұл хабарды Мәсіхтен, ал Мәсіх оны Әкеден алған еді. Мәсіх қолында кіші кітаптың хабарымен төмен түскен кезде, бұл Оның шомылдыру рәсімінде Киелі Рухтың түсуімен параллель болды. Бұл жанып тұрған бұта жанында Мұса арқылы алдын ала бейнеленген еді, әрі дәл сол межелік белгі әрбір реформаторлық қозғалыста бар.
«Жер бетіндегі Құдайдың ісі әр дәуірде, әрбір ұлы реформацияда немесе діни қозғалыста, таңғаларлық ұқсастық танытады. Құдайдың адамдармен әрекет етуінің қағидаттары әрдайым бірдей. Қазіргі маңызды қозғалыстардың өткендегі қозғалыстармен өз параллелі бар, ал бұрынғы ғасырлардағы шіркеудің тәжірибесі біздің заманымыз үшін аса құнды сабақтар береді». «Ұлы күрес», 343-бет.
1840 жылғы 11 тамызда Осман үстемдігінің күйреуі (дәл осы кезде Жохан мен Езекиел Мәсіхтің «қолындағы» кішкентай кітапты жеген) 1798 жылы «ақырзаман уақытына» «жетіп келген» бірінші періштенің хабарының «күш-қуат алуын» білдіреді. Ол миллериттердің басты пайғамбарлық қағидасының — бір күн бір жыл қағидасының — расталуы арқылы «күш-қуат алды». Содан кейін Мәсіх, Өзінің шомылдыру рәсімінен өткен кезінде істегеніндей, миллериттік ғибадатхананың іргетасын қалап бастады.
«Натанаелдің толқымалы сенімі енді нығайды да, ол жауап беріп: “Рабби, Сен — Құдайдың Ұлысың; Сен — Исраилдің Патшасысың”,— деді. Иса оған былай деп жауап берді: “Саған: ‘Мен сені інжір ағашының астында көрдім’,— дегенім үшін сенесің бе? Сен бұлардан да зор істерді көресің”. Сосын Ол оған былай деді: “Ақиқат, ақиқат, сендерге айтамын: бұдан былай көктің ашылғанын және Құдай періштелерінің Адам Ұлының үстіне көтеріліп, түсіп жүргенін көресіңдер”».
«Осы алғашқы азғана шәкірттердің бойында мәсіхшілік қауымының іргетасы жекелеген күш-жігер арқылы қаланып жатты. Әуелі Жохан өз шәкірттерінің екеуін Мәсіхке бағыттады. Содан кейін олардың бірі өз бауырын тауып, оны Мәсіхке алып келді. Одан соң Ол Філіпті Өзіне еруге шақырды, ал Філіп Нафанаилді іздеуге шықты». Рухани пайғамбарлық, 2-том, 66-бет.
1840 жылғы 11 тамызда Мәсіх қолында ашық кішкене кітаппен төмен түскен кезде, бұл Оның жер бетіндегі тарихындағы реформалық қозғалыста алдын ала бейнеленген еді, өйткені әрбір реформалық қозғалыс дәл сондай жол белгілеріне ие. Мұса мен ол бастап шыққан реформалық қозғалыс та сол жол белгісіне ие болды. Мұсаның жанып тұрған бұтадағы тәжірибесі Мәсіхтің шомылдыру рәсімі кезінде Киелі Рухтың түсуін бейнеледі; бұл, өз кезегінде, 1840 жылды бейнеледі, ал ол өз кезегінде Аян кітабының он сегізінші тарауындағы құдіретті періште төмен түскен 2001 жылғы 11 қыркүйекті бейнелейді.
Бірінші періштенің хабарламасының «келуі», екінші періштенің хабарламасының «келуі» және үшінші періштенің хабарламасының «келуі» — мұның бәрі періштелер арқылы бейнеленген. Бірінші періштенің қолында кішкентай кітап бар, екіншісінің қолында жазба болды, ал үшіншісінің қолында пергамент болды. Екі не үш куәліктің айғағымен шындық орнығады. Үш періштенің бәрінің де, мейлі олардың келуі кезінде болсын, мейлі күш-қуатпен жабдықталуы кезінде болсын, қолдарында хабарлама бар.
Жохан мен Езекиел бірінші періштенің хабары «құдіреттендірілген» кезде сол хабарды жегендерді бейнелейді; бұл бірінші періштенің хабары 1798 жылы «жеткен» уақыттан өзгеше тарихи межені білдіреді.
Хабардың «келуі» мен оның «күш-қуат алуына» арасындағы айырмашылық — назар аударуға тиіс аса маңызды ерекшелік. Келесі үзіндіні қарастырғанымызда, бірінші періштенің мақсаты жерді өз даңқымен нұрландыратын Аян кітабының он сегізінші тарауындағы періштенің мақсатымен бірдей екеніне назар аударыңыз. Сондай-ақ әрбір хабар бөліну туғызып, табынушыларды екі топқа бөлетінін де ескеріңіз.
«Маған көктегі күллі әлемнің жерде жүріп жатқан іске қандай зор ықылас танытқаны көрсетілді. Иса құдіретті бір періштеге [бірінші періште] жерге түсіп, жер тұрғындарын Оның екінші рет келуіне дайындалуға ескерту жөнінде тапсырма берді. Періште көкте Исаның құзырынан шыққан кезде, оның алдында аса жарқын әрі салтанатты нұр жүріп отырды. Маған оның міндеті жерді өз даңқымен нұрландырып, адамзатты Құдайдың келе жатқан қаһары туралы ескерту екені айтылды. Көптеген адамдар сол нұрды қабылдады. Солардың кейбірі өте байсалды болып көрінді, ал басқалары қуанышқа бөленіп, шаттыққа кенелді. Нұрды қабылдағандардың бәрі жүздерін көкке бұрып, Құдайды мадақтады. Ол барлығына төгілгенімен, кейбіреулер тек оның ықпалына ғана ілігіп, бірақ оны шын жүректен қабылдамады. Көпшілігі зор қаһарға толды. Қызметшілер мен халық арамдармен бірігіп, құдіретті періште төккен нұрға табанды түрде қарсы тұрды. Ал оны қабылдағандардың бәрі дүниеден бөлініп шығып, өзара тығыз бірікті.»
«Шайтан мен оның періштелері мүмкін болғанынша көп жанның ойын нұрдан бұруға тырысып, бар ынтасымен әрекет етті. Оны қабылдамаған топ қараңғылықта қалдырылды. Мен Құдайдың періштесінің көктен шыққан хабар оларға ұсынылған кезде, өздерін Құдай халқымыз деп мойындағандардың қандай мінез-құлық қалыптастырғанын жазып алу үшін, оларды аса зор ықыласпен бақылап тұрғанын көрдім. Ал Исаға сүйіспеншілік танытатындықтарын мойындағандардың өте көбісі көктен келген хабардан мысқылмен, келекемен және өшпенділікпен теріс бұрылғанда, қолында шиыршық қағазы бар бір періште сол масқара жазбаны түсірді. Өздерін Оның ізбасарымыз деп мойындағандар тарапынан Исаның осылайша менсінілмеуіне бүкіл аспан қаһарға толды.»
«Мен сенім артқан жандардың күдерлері үзілгенін көрдім, өйткені олар өздерінің Иелерін күткен уақытта көрмеді. Болашақты жасырып, Өз халқын шешім қабылдайтын бір нүктеге жеткізу Құдайдың мақсаты еді. Мәсіхтің келуінің нақты уақыты туралы уағыздалмаған болса, Құдай белгілеген іс жүзеге аспаған болар еді. Шайтан тым көп адамдарды сотпен және сынақ мерзімінің аяқталуымен байланысты ұлы оқиғаларды болашақтың тым алысына ысырып қарауға жетелеп жүрді. Халықтың дәл қазіргі уақытқа қажетті дайындықты жан-тәнімен іздеуге жеткізілуі қажет болды.»
Уақыт өте келе, періштенің нұрын толық қабылдамағандар хабарды менсінбегендермен бірігіп, үміті ақталмағандарға мазақпен қарсы шықты. Періштелер Мәсіхтің соңынан ерушіміз деп жариялағандардың жағдайын белгіледі. Белгілі уақыттың өтіп кетуі оларды сынап, әшкереледі, және өте көпшілігі таразыға тартылып, кем болып табылды. Олар өздерін дауыстап христиандармыз деп мәлімдеді, бірақ дерлік барлық жағынан Мәсіхке еруде дәрменсіздік көрсетті. Шайтан Исаны мойындайтындардың осындай күйіне масаттанды.
«Ол оларды өзінің тұзағына түсірген еді. Ол көпшілікті тура жолдан тайдырып әкеткен, және олар көкке басқа бір жолмен көтерілуге әрекеттеніп жатқан еді. Періштелер таза әрі қасиеттілердің Сиондағы күнәкарлармен және дүниені сүйетін екіжүзділермен араласып кеткенін көрді. Олар Исаның шынайы шәкірттерін күзетіп келген еді; бірақ бұзылғандар қасиеттілерге ықпал етіп жатқан болатын. Жүректері Исаны көруге деген жалынды ынтамен лапылдағандарға Оның келуі туралы айтуға өздерін бауырларымыз деп атайтындар тыйым салды. Періштелер бұл көрініске назар аударып, Иелерінің көрінуін сүйген сол қалдыққа жанашырлық танытты.»
«Тағы бір құдіретті періште [екінші періште] жерге түсуге жіберілді. Иса оның қолына бір жазуды берді, және ол жерге келгенде: “Бабыл құлады, құлады”,— деп дауыстады. Сонда мен көңілі қалғандардың қайтадан көздерін көкке көтеріп, Иелерінің келуін сеніммен әрі үмітпен күтіп тұрғанын көрдім. Бірақ көпшілігі ұйқыда жатқандай, меңіреу күйде қала бергендей көрінді; дегенмен мен олардың жүздерінен терең қайғының ізін көре алдым. Көңілі қалғандар Жазбалардан өздерінің кідіру уақытында тұрғанын және аянның орындалуын сабырмен күтуге тиіс екенін көрді. Оларды 1843 жылы өз Иелерін күтуге жетелеген сол айғақтар 1844 жылы да Оны күтуге алып келді. Алайда мен көпшілігінің 1843 жылы олардың сенімін ерекшелендірген сол жігерге ие болмағанын көрдім. Олардың көңілі қалуы сенімдерін мұқалтқан еді.»
“Құдай халқы екінші періштенің үндеуінде біріге шыққанда, көктегі әскер сол хабардың әсерін аса терең ықыласпен бақылап тұрды. Олар христиан есімін иеленген көптеген адамдардың үміті үзілгендерге мысқылмен әрі келемежбен қарағанын көрді. «Сендер әлі де жоғары көтерілген жоқсыңдар!» деген сөздер мазақтаушы еріндерден шыққанда, бір періште оларды жазып алды. Періште: «Олар Құдайды мазақ етіп отыр»,— деді. Маған ежелгі заманда жасалған соған ұқсас күнә көрсетілді. Ілияс көкке алынып кеткен еді, ал оның жамылғысы Елішаның үстіне түскен болатын. Сонда ата-аналарынан Құдай адамына жеккөрінішпен қарауды үйренген зұлым жастар Елішаның соңынан еріп, мазақтап: «Шық, тазбас; шық, тазбас!»— деп айқайлады. Осылайша Оның қызметшісін қорлау арқылы олар Құдайдың Өзін қорлады да, өз жазаларын сол жерде-ақ тартты. Дәл сол сияқты, әулиелердің жоғары көтерілуі туралы ойды келеке етіп, мазақ қылғандарға Құдайдың қаһары түседі, сонда олар Өз Жаратушысымен ойнаудың жеңіл нәрсе емес екенін сезінетін болады.”
«Иса Өз халқының солғындаған сенімін жандандырып, нығайтуға және оларды екінші періштенің хабары мен көкте көп ұзамай жүзеге асырылуға тиіс болған маңызды қозғалысты түсінуге дайындау үшін, өзге періштелерге тез ұшып баруды тапсырды. Мен бұл періштелердің Исадан ұлы күш пен нұр қабылдап, екінші періштеге оның қызметінде жәрдемдесу жөніндегі өз тапсырмаларын орындау үшін жерге тез ұшып барғанын көрдім. Періштелер: “Міне, Күйеу жігіт келе жатыр; Оны қарсы алуға шығыңдар”,— деп жар салғанда, Құдай халқының үстіне зор нұр шашылды. Сонда мен осы үміті үзілгендердің орнынан тұрып, екінші періштемен үйлесімде: “Міне, Күйеу жігіт келе жатыр; Оны қарсы алуға шығыңдар”,— деп жариялағанын көрдім. Періштелерден тараған нұр барлық жерде қараңғылықты тесіп өтті. Шайтан мен оның періштелері бұл нұрдың таралуына және көзделген әсерін беруіне кедергі жасауға тырысты. Олар көктегі періштелермен тартысып, Құдай халықты алдады, әрі бүкіл нұрлары мен күштеріне қарамастан, олар дүниені Мәсіхтің келе жатқанына сендіре алмайды деді. Бірақ Шайтан жолды бөгеп, халықтың ойын нұрдан бұруға қанша тырысса да, Құдайдың періштелері өз істерін жалғастыра берді….»
«Исаның киелі орында атқарған қызметі аяқталып, Ол аса киелі орынға өтіп, Құдайдың заңын сақтаған сандықтың алдында тұрған кезде, Ол дүниеге үшінші хабармен тағы бір құдіретті періштені жіберді. Періштенің қолына бір шиыршық берілді, ал ол құдіретпен және салтанатпен жерге түскенінде, адамға бұрын-соңды жеткізілген ең үрейлі ескертумен, ең қорқынышты қоқан-лоққымен жар салды. Бұл хабар Құдай балаларының алдыларында тұрған азғыру мен қасірет сағатын оларға көрсету арқылы, оларды сақтандыру үшін арналды. Періште былай деді: “Олар аңмен және оның мүсінімен бетпе-бет шайқасқа түседі. Олардың мәңгілік өмірге деген жалғыз үміті — берік болып қалу. Өмірлері қатерге тігілсе де, олар ақиқатты нық ұстануы тиіс”. Үшінші періште өз хабарын былай аяқтайды: “Міне, әулиелердің сабыры: Құдайдың өсиеттерін және Исаның сенімін сақтайтындар осылар”. Осы сөздерді қайталаған кезінде, ол көктегі киелі үйге нұсқады. Осы хабарды қабылдайтындардың бәрінің ойы аса киелі орынға бағытталады; сол жерде Иса сандықтың алдында тұрып, мейірім әлі де созылып тұрғандардың бәрі үшін және Құдай заңын білместіктен бұзғандар үшін Өзінің соңғы араағайындығын атқаруда. Бұл татуластыру әділ өлгендер үшін де, әділ тірілер үшін де жасалады. Оған Мәсіхке сеніп қайтыс болған, бірақ Құдайдың өсиеттері жөніндегі жарықты қабылдамағандықтан, оның қағидаларын бұзу арқылы білместіктен күнә жасағандардың бәрі кіреді». Early Writings, 245–254.
Сол кітаптың бірнеше беті кейініректе, жаңа ғана аталған сол ұғымдарға қайта оралып, Уайт ханым Миллерлік тарихтағы үш хабардың қабылданбауы Мәсіхтің тарихында бейнеленгенін айқындайды. Сол жерде ол келесі сынаққа өту үшін әрбір сынақта жеңіс талап етілетін ілгерілемелі сынау үдерісін айқындайтын екі куәлікті келтіреді.
«Мен бір қауымды көрдім: олар берік қорғалып, мызғымай тұр екен, әрі дененің орныққан сенімін шайқалтқысы келгендерге ешбір қолдау көрсетпеді. Құдай оларға ризашылықпен қарады. Маған үш қадам — бірінші, екінші және үшінші періштелердің хабарлары көрсетілді. Менімен бірге жүрген періште: “Осы хабарлардың бір тосқауылын қозғалтатын не бір шегесін қимылдататын адамның халі қасірет болсын. Бұл хабарларды дұрыс түсінудің өмірлік маңызы бар. Жандардың тағдыры олардың қалай қабылдануына байланысты”,— деді. Мені осы хабарлар арқылы қайтадан алып өтіп, Құдай халқының өз тәжірибесін қандай қымбат құнмен иеленгенін көрдім. Ол көп азап пен қатты күрес арқылы алынған еді. Құдай оларды қадам сайын бастап келіп, ақырында берік, қозғалмас тұғырға қойған екен. Мен адамдардың сол тұғырға жақындап, оның негізін тексеріп жатқанын көрдім. Кейбіреулері қуанышпен бірден оның үстіне шықты. Басқалары болса, негізден мін іздей бастады. Олар оған өзгерістер енгізілсін деп қалады, сонда тұғыр анағұрлым кемел болар еді де, халық та әлдеқайда бақыттырақ болар еді. Кейбіреулері оны тексеру үшін тұғырдан түсіп, оның қате қаланғанын мәлімдеді. Бірақ мен олардың дерлік бәрі тұғырда берік тұрғанын және одан түсіп кеткендерді шағымдарын доғаруға үндегенін көрдім; өйткені Шебер Құрылысшы — Құдайдың Өзі еді, ал олар Оған қарсы күресіп жатқан болатын. Олар өздерін осы берік тұғырға алып келген Құдайдың ғажайып ісін қайта-қайта айтып, бірлікпен көздерін көкке көтеріп, зор дауыспен Құдайды мадақтады. Бұл шағымданып, тұғырдан кеткендердің кейбіріне әсер етті, сөйтіп олар да кішіпейіл кейіппен қайтадан оның үстіне шықты.»
«Маған Мәсіхтің алғашқы келуі туралы жариялауға қайта назар аудартылды. Жохан Ілиястың рухы мен күшімен [бірінші періштенің хабарының бейнесі ретінде] Исаның жолын дайындау үшін жіберілді. Жоханның куәлігін қабылдамағандар Иса ілімдерінен [екінші періштенің хабарының бейнесі ретінде] пайда көрмеді. Оның келуін алдын ала хабарлаған хабарға қарсы шығулары оларды Оның Мәсіх екенінің ең күшті дәлелдерін оңай қабылдай алмайтын күйге түсірді. Шайтан Жоханның хабарын қабылдамағандарды одан әрі жетелеп, Мәсіхті де қабылдамай, айқышқа шегелеуге алып келді [үшінші періштенің хабарының бейнесі ретінде]. Осылай істеу арқылы олар өздерін Елуінші күн мейрамындағы [Аян он сегізінші тараудағы періштенің бейнесі ретінде] батаны қабылдай алмайтын жағдайға қойды; сол бата оларға көктегі қасиетті орынға апарар жолды үйретер еді. Ғибадатхана шымылдығының жыртылуы яһудилердің құрбандықтары мен рәсімдері енді қабылданбайтынын көрсетті. Ұлы Құрбандық ұсынылды және қабыл етілді, ал Елуінші күн мейрамында түскен Киелі Рух шәкірттердің ойларын жердегі қасиетті орыннан көктегі қасиетті орынға бұрды; Иса Өз қаны арқылы сол жерге кіріп, Өзінің татуластыруының игіліктерін шәкірттерінің үстіне төгу үшін барған еді. Бірақ яһудилер толық қараңғылықта қалдырылды. Олар құтқарылу жоспарына қатысты иеленуі мүмкін болған барлық нұрдан айырылды да, бұрынғыдай пайдасыз құрбандықтары мен тартуларına сенім артты. Көктегі қасиетті орын жердегінің орнын басты, бірақ олар бұл өзгерістен бейхабар болды. Сондықтан олар қасиетті орында Мәсіхтің араағайындығынан пайда көре алмады.»
«Көптеген адамдар яһудилердің Мәсіхті теріске шығарып, айқышқа шегелеудегі іс-әрекетіне үреймен қарайды; әрі Оның масқара қорлық көргені туралы тарихты оқығанда, өздерін Оны сүйеміз деп ойлайды, және Петір сияқты Одан бас тартпас едік, не яһудилер сияқты Оны айқышқа шегелемес едік деп есептейді. Бірақ барлық жүректерді оқитын Құдай олардың Исаға деген сезіндік деп мойындаған сүйіспеншілігін сынақтан өткізді. Бірінші періштенің хабарының қалай қабылданғанын бүкіл аспан аса зор ықыласпен бақылап тұрды. Алайда Исаны сүйеміз деп мойындаған, әрі айқыш туралы хикаяны оқығанда көз жасын төккен көпшілік Оның келуі туралы ізгі хабарды келемеждеді. Олар бұл хабарды қуанышпен қабылдаудың орнына, оны алдау деп жариялады. Олар Оның келуін сүйгендерді жек көріп, оларды қауымдардан шығарып тастады. Бірінші хабарды қабылдамағандар екіншісінен де пайда таба алмады; оларды түн ортасындағы айқай да жарылқай алмады, өйткені ол оларды сенім арқылы Исамен бірге көктегі киелі үйдің ең қасиетті орнына кіруге дайындауға тиіс еді. Ал бұрынғы екі хабарды қабылдамай, олар өз түсініктерін соншалық қараңғыландырды, сондықтан ең қасиетті орынға апаратын жолды көрсететін үшінші періштенің хабарындағы ешбір жарықты көре алмайды. Яһудилер Исаны айқышқа шегелегендей, атаулы шіркеулер де осы хабарларды айқышқа шегелегенін көрдім; сондықтан олардың ең қасиетті орынға апаратын жол туралы білімі жоқ, әрі олар Иса сол жерде атқарып жатқан ара ағайындығынан пайда таба алмайды. Пайдасыз құрбандықтарын ұсынған яһудилер сияқты, олар да Иса тастап кеткен бөлімге өздерінің пайдасыз дұғаларын ұсынады; ал алдауға риза болған Шайтан діни сипатқа еніп, өзін мәсіхшіміз деп мойындайтын осы адамдардың ой-санасын өзіне қарай жетелейді де, өз тұзағына мықтап түсіру үшін өз күш-қуатымен, белгілерімен және жалған ғажайыптарымен әрекет етеді». Early Writings, 258–261.
«Ерте жазбалар» кітабынан алынған үзінділер Future for America қызметі арқылы қайта-қайта үйретіліп келді. Бірақ бұл үзінділер бейнелейтін, назардан тыс қалған ақиқаттар бар.
Миллерит қозғалысы тарихының межелік нүктелері Киелі кітаптағы бірнеше реформалық қозғалыстардың негізінде айқындалған. Әрбір реформалық қозғалыста кездесетін осы межелік нүктелермен белгілі бір дәрежеде таныстық болмаса, біреудің хабардың қашан «келетінін» және қашан «күшке енетінін» ажыратудың маңызын түсінуі едәуір екіталай. Сондай-ақ реформалық қозғалыстардың параллельдерімен таныс көптеген адамдардың өзі реформалық қозғалыстардың әртүрлі межелік нүктелеріне тән кейбір аса маңызды сипаттарды назардан тыс қалдырған болуы да ықтимал.
Адвентизмнің басындағы оқиғалар мен адвентизмнің соңындағы оқиғаларды бейнелейтін «жеті күркірек» — сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында мөрі ашылатын нұр. Бізге «жеті күркірек» әрі «бірінші және екінші періштелердің хабарлары аясында жүзеге асатын оқиғалардың суреттелуін», әрі «өз ретімен ашылатын болашақ оқиғаларды» білдіретіні хабарланған. «Жеті күркірек» Альфа мен Омеганың таңбасын қамтиды.
«Бірінші және екінші періштелердің хабарлары кезінде» болған «оқиғалардың баяндалуы» үшінші періштенің хабары кезінде болатын оқиғаларды бейнелейді. Жоханға жеті күн күркіреу не айтқанын жазбау бұйырылған кезде, бұл бұйрық Даниялға өз кітабын мөрлеу туралы берілген бұйрықпен бейнеленген еді, өйткені бізге былай деп хабарланады: «жеті күн күркіреу өз дауыстарын шығарғаннан кейін, кіші кітапқа қатысты Жоханға, Даниялға берілгендей, мынадай өсиет келеді: “Жеті күн күркіреу айтқан нәрселерді мөрлеп қой.”»
Езекиел де, Жохан да 1840 жылы бірінші періштенің қуаттандырылуы кезінде Құдай халқының хабарды жегенін бейнелейді, ал Жеремия пайғамбар бірінші періштенің хабары орындалмай қалғандай көрінген кезде Құдай халқының арасында болған түңілуді бейнелейді.
Сенің сөздерің табылды, мен оларды жедім; және Сенің сөзің менің жүрегіме қуаныш пен шаттық болды, өйткені мен Сенің атыңмен аталдым, Уа, Әскерлердің Құдайы Жаратқан Ие. Мен келемеждеушілердің мәжілісінде отырған жоқпын, әрі қуанған да жоқпын; Сенің қолыңның себебінен мен жалғыз отырдым, өйткені Сен мені ашу-ызаға толтырдың. Неліктен менің қасіретім үздіксіз, ал жарам жазылудан бас тартып, ем қонбайтын болды? Сонда Сен мен үшін жалғаншыдай, суы тартылып қалатын жылғалардай болмақсың ба? Сондықтан Жаратқан Ие былай дейді: Егер сен қайтып оралсаң, Мен сені қайтадан қабылдаймын, сонда сен Менің алдымда тұрасың; ал егер сен құндыны құнсыздан ажыратсаң, сен Менің аузымдай боласың; олар саған қайтып келсін, бірақ сен оларға қайтып барма. Мен сені осы халық үшін қоршалған қола қабырға етемін; олар саған қарсы шайқасады, бірақ сені жеңе алмайды, өйткені Мен сені құтқару үшін әрі аман алып қалу үшін сенімен біргемін, — дейді Жаратқан Ие. Мен сені зұлымдардың қолынан құтқарамын, әрі қаһарлылардың қолынан азат етемін. Еремия 15:16–21.
Еремия Жохан мен Езекиел сияқты кіші кітаптың сөздерін тапқан еді, әрі ол да сол хабарды жеп қойған болатын, бірақ ол хабар сәтсіздікке ұшыраған хабарға (суға) айналды. Бұл Құдай өтірік айтқандай көрінді, ал бұл, әрине, мүмкін емес, бірақ «өтірік» деген айыптау Еремияның Хабакукта бейнеленген алғашқы миллериттік түңілу кезеңіндегі орнын анықтаудың кілтін береді.
Мен өз күзетімде тұрамын, мұнараға шығып орнығамын, Ол маған не айтар екен деп, әрі әшкереленгенімде не деп жауап берерімді көру үшін қадағалап тұрамын. Сонда Жаратқан Ие маған жауап беріп, былай деді: «Аянды жазып ал да, оны тақталарға анық етіп түсір, оқыған адам жүгіріп өте алатындай болсын. Өйткені аян әлі де белгіленген уақытқа арналған, бірақ ақырында ол сөйлеп, өтірік айтпайды; егер кешеуілдегендей көрінсе, оны күт, өйткені ол міндетті түрде келеді, кешікпейді». Абақұқ 2:1–3.
Бірінші періштенің хабарындағы аян Құдайдың «қолы» басшылық еткен 1843 жылғы ізашарлық кестеде жазылған еді.
«Мен 1843 жылғы кестенің Жаратқан Иенің қолымен бағытталғанын, әрі оны өзгертуге болмайтынын көрдім; сандардың Оның қалағанындай болғанын; Оның қолы олардың кейбіріндегі бір қатені жауып, жасырып тұрғанын, сондықтан Оның қолы алынғанға дейін оны ешкім көре алмағанын көрдім.» Early Writings, 74.
1843 жылғы «белгіленген уақыт» кестеде бейнеленген, сондықтан ол 1843 жылғы кесте деп аталады. Ол 1842 жылы, Хабаққұқтағы «аянды жаз да, оны тақталарға анық етіп түсір» деген әмірдің орындалуы ретінде жарияланды. Аян «тақталарға» — көпше түрде — анық етіп түсірілуі тиіс еді; бұл, Ие Өз қолын 1843 жылғы кестедегі қателіктен алып тастағаннан кейін, оның 1850 жылғы пионерлік кестеде түзетілетінін көрсетеді. Сол қателік алғашқы түңілуді туғызды, ал Еремия 1840 жылғы 11 тамызда кішкене кітапты жеп, 1843 жылғы белгіленген уақыт жүзеге аспай қалған кезде түңілгендерді бейнелейді.
1840 жылы Еремия кішкене кітапты жеп қойған кезде, ол оның жүрегінің «қуанышы мен шаттығы» болды; бірақ түңілу келгенде, ол енді «қуанбады» және Құдайдың «қолының кесірінен» «жалғыз отырды». Құдайдың қолы «сандардың кейбірінде кеткен бір қателікті» бүркеп тұрған еді; осының салдарынан Еремия Құдай жалған айтқан болуы мүмкін дегенді қарастыруға мәжбүр болды. Еремияға берілген уәде мынау еді: егер ол өзінің торығуынан «қайтып оралса», Құдай Еремияны Өзінің «аузы» етеді. Егер Еремия өзінің түңілуінен Құдайға қайтып оралып, он қыз туралы астарлы әңгіменің кідіріс уақытының ішінде тұрғанын мойындаса, Құдай оны аянның дәл қашан келіп, енді бұдан былай кешеуілдемейтінін анық көрсететін жаршы етіп қолданар еді.
Бұл деректерді мұнда баяндап қоюдағы мақсат — періштенің барлық хабарларымен бірге олардың «келулері» мен «күш-қуат алулары» өмір мен өлім мәселесін қозғайтын, табынушылардың екі тобын қалыптастыратын хабар екендігін орнықтыру. Үш періште — біртіндеп өрбитін сынақ үдерісінің үш сатысы. Біздің көздеген негізгі ойымыз үшін бұдан да маңыздысы — жеті күркіректің мәні соттың аяқталуын жариялаған Даниялдың соңғы алты аятының мөрі ашылып, «ақырғы уақыттың» 1989 жылы келуінен көп ұзамай-ақ танылғанымен, үшінші періштенің тарихының соңында жеті күркіректің тағы бір мөрден ашылуы бар.
Адвентизмнің басталуының тарихы 1798 жылы бірінші періштенің мөрінің ашылуынан басталып, Иеміздің бір көңілі қалуды тудыру үшін қолымен жауып ұстаған шындықтың ашылуымен аяқталады. Осыдан кейін Ол Өз қолын алып тастады (мөрін ашты) да, кідіру уақыты туралы хабарды ашып көрсетті.
Адвентизмнің аяқталу тарихы 1989 жылы үшінші періштенің хабарын ашудан басталады да, Жаратқан Ие түңілу тудыру үшін үстінен қолын ұстап тұрған бір ақиқатты ашумен аяқталады. Енді Ол Өз қолын алып тастап жатыр, осылайша алғашқы түңілудің және кідіріс уақытының хабарын ашуда. Ол 2020 жылғы 18 шілденің мақсатын ашып жатыр.
Сондықтан Жаратқан Ие былай дейді: Егер сен қайтып оралсаң, Мен сені қайтадан қабылдаймын, сонда сен Менің алдымда тұрасың; егер сен қымбаттыны құнсыздан айырып шығарсаң, Менің аузымдай боласың; олар саған қайтып оралсын, бірақ сен оларға қайтып барма. Мен сені осы халыққа қорғанды жез қабырға етемін; олар саған қарсы соғысады, бірақ сені жеңе алмайды; өйткені сені құтқару және азат ету үшін Мен сенімен біргемін, — дейді Жаратқан Ие. Мен сені зұлымдардың қолынан құтқарамын, әрі сені қатыгездердің қолынан құтқарып аламын. Еремия 15:19–21.