Біз Даниял кітабының он бірінші тарауындағы барлық желілерді 1989 жылдан Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңға дейінгі кезеңді бейнелейтін қырықыншы аяттың жасырын тарихымен байланыстыра отырып, бір арнаға тоғыстыру үстіндеміз. Болжамдық пайғамбарлықты зерттеушілер ретіндегі біздің шақырылуымыз — ақиқат сөзін дұрыс ажырата білу.
Өзіңді Құдай алдында мақұлданған, ұялуға мұқтаж емес, ақиқат сөзін тура түсіндіретін қызметкер етіп көрсетуге тырыс. 2 Тімотеге 2:15.
Даниял кітабының он бірінші тарауын он пайғамбарлық желіге бөлуге болады. Бірінші тармақтан төртінші тармаққа дейін бір пайғамбарлық желіні білдіреді. Бесінші тармақтан тоғызыншы тармаққа дейін екінші желіні білдіреді. Оныншы тармақ үшінші желіні білдіреді. Он бірінші және он екінші тармақтар төртінші желіні білдіреді. Бесінші желі — он үшінші тармақтан он бесінші тармаққа дейін. Алтыншы желі — он алтыншы тармақтан жиырма екінші тармаққа дейін. Жетінші желі — жиырма үшінші және жиырма төртінші тармақтар. Жиырма төртінші тармақтан отыз бірінші тармаққа дейін сегізінші желі. Отыз бірінші тармақтан қырқыншы тармаққа дейін тоғызыншы желі, ал оныншы әрі соңғы желі — қырқыншы тармақтан қырық бесінші тармаққа дейін. Бұл он желі желі үстіне желі етіп біріктірілуге тиіс.
Ол білімді кімге үйретпек? ілімді кімге ұғындырмақ? Сүттен шығарылғандарға, емшектен айырылғандарға.
Өйткені өсиетке өсиет жалғануы керек, өсиетке өсиет; жолға жол жалғануы керек, жолға жол; мұнда аздап, онда аздап:
Өйткені Ол осы халыққа кекештенген еріндермен және бөтен тілмен сөйлейді. Оларға Ол: «Бұл — шаршағанды тынықтыратын тынығу, және бұл — сергіту»,— деді; бірақ олар тыңдағысы келмеді.
Бірақ Жаратқан Иенің сөзі олар үшін өсиет үстіне өсиет, өсиет үстіне өсиет; жол үстіне жол, жол үстіне жол; мұнда аздап, онда аздап болды; сондықтан олар барып, шалқасынан құлап, быт-шыт болып, тұзаққа түсіп, ұсталып қалсын. Ишая 28:9–13.
Он пайғамбарлық желінің әрқайсысы, әрине, өзара байланысты, бірақ әр желінің ішінде белгілі бір тақырыпты айқындауға болады. Әр желінің негізгі тақырыбы болғанымен, бұл желілер бір ғана куәлікке ие емес. Мен он желідегі тақырыптардың әрқайсысын айқындамақпын.
Бірінші жол
Сондай-ақ мен де Мидиялық Дарийдің патшалығының бірінші жылында оны нығайтып, қуаттандыру үшін тұрдым. Енді саған шындықты көрсетемін. Міне, Парсыда тағы үш патша көтеріледі; ал төртіншісі олардың бәрінен әлдеқайда бай болады; әрі ол өз байлығынан туған күшімен баршаны Грекия патшалығына қарсы көтереді. Сонда зор құдіретті бір патша көтеріледі, ол ұлы үстемдікпен билік жүргізіп, өз еркіне сай әрекет етеді. Бірақ ол көтерілген кезде, оның патшалығы күйреп, аспанның төрт желі тарапына бөлінеді; алайда оның ұрпағына емес, әрі өзі жүргізген билігіндей де болмайды; өйткені оның патшалығы жұлынып алынып, солардан басқа өзге біреулерге беріледі. Даниял 11:1–4.
Дарийдің бірінші жылы жетпіс жылдың аяқталуын белгілейді, осылайша ақырдың пайғамбарлық уақытын айқындайды. Үшінші аятқа қарай Ескендір Зұлқарнайын өзінің бүкіләлемдік патшалығын орнатады, ал төртінші аятқа қарай оның патшалығы жұлынып алынып, дүниенің төрт желіне қарай бөлінуге тиіс болды. 1989 жылдағы ақыр уақыты ретінде Дарийді қолдану бізге екінші аятта бейнеленген патшаларды санауға мүмкіндік береді. Жебірейіл бірінші аятта: «Сондай-ақ Дарийдің бірінші жылында»,— дегенде, ол оныншы тарауда басталған аянның басында Даниялға хабарлағанын жалғастырып отыр.
Парсы патшасы Кирдің билігінің үшінші жылында Белтешазар деп аталған Даниялға бір нәрсе аян болды; және ол нәрсе шын еді, бірақ белгіленген уақыт ұзақ болатын; әрі ол сол нәрсені түсінді және аянды ұқты. Даниял 10:1.
«Ақыр заманды» білдіретін жолбелгі екі нышанды қамтиды. Мұсаның пайғамбарлық желісіндегі «ақыр заман» Һаронның дүниеге келуі болды, содан кейін үш жыл өткен соң Мұса туды. Һарон мен Мұса — өз тарихындағы «ақыр заманның» қосарлы нышаны, әрі олар алты айдан кейін дүниеге келген Жақия Шомылдырушы мен Исаның туылуының бейнесі болып табылады. 1798 жылғы «ақыр заман» Рим папасының тұтқынға алынуымен белгіленді, ол содан кейін тұтқында 1799 жылы қайтыс болды. «Мидиялық Дарийдің бірінші жылынан» бастап «Парсы патшасы Кирдің үшінші жылына» дейін; Дарий мен Кир 1989 жылғы «ақыр заманды» білдіреді, өйткені барлық пайғамбарлар өздері өмір сүрген күндерден гөрі соңғы күндер туралы көбірек айтады.
Енді осының бәрі оларға өнеге ретінде болды; әрі бұл дүниенің ақыры жеткен бізге ескерту болсын деп жазылды. 1 Қорынттықтарға 10:11.
Дарий мен Кир 1989 жылғы Рональд Рейган мен аға Джордж Бушты білдіреді. Сол жылы екеуі де президент болды. Он бірінші тараудың бірінші аяты аянды Кирдің үшінші жылына орналастырады, бұл Рейганнан кейін Кирдің Дарийден кейін келгеніндей, Рейганнан кейін келген аға Джордж Бушты білдірер еді. Екінші аятта тағы үш патша тұратыны, ал төртіншісі олардың бәрінен әлдеқайда бай болатыны айтылған. Он бірінші тараудағы соңғы «ақырзаман уақыты» 1989 жылы басталып, аға Джордж Буштан кейін тағы үш патшаның тұратынын көрсетеді, осылайша аға Буштан кейін келген үш президентті айқындайды. Ол үш патша Билл Клинтон, кіші Джордж Буш, Барак Обама болды, содан кейін ең бай президент Дональд Трамп «өзінің күшімен» және «байлығы арқылы Грекия патшалығына қарсы бәрін көтереді».
Содан кейін үшінші аят Ескендір Зұлқарнайынды таныстырады, сондықтан ол ақырғы күндері папалықпен бірігетін, бірақ папалық сияқты өз ақырына жететін Біріккен Ұлттар Ұйымының соңғы басшысын бейнелейді. Біріккен Ұлттар Ұйымы — Аян кітабының он жетінші тарауында он патша ретінде бейнеленген жетінші патшалық, және он патшаның конфедерациясы өздерінің жетінші патшалығын папалық аңға бір рәміздік сағатқа беруге келіседі.
Сен көрген он мүйіз — он патша; олар әлі патшалық қабылдаған жоқ, бірақ аңмен бірге бір сағатқа патшаларша билік алады. Бұлардың ойы бір, әрі өз күш-қуаты мен билігін аңға береді. Бұлар Тоқтамен соғысады, бірақ Тоқты оларды жеңеді; өйткені Ол — мырзалардың Иесі әрі патшалардың Патшасы; әрі Оның қасындағылар шақырылған, таңдап алынған және адал. Аян 17:12–14.
Сол он патша үшінші және төртінші аяттарда, сондай-ақ төртінші ғасырда сол аяттарды орындаған Ескендір Зұлқарнайынның өрлеуі мен құлауының тарихында бейнеленген. Грекия — Киелі кітап пайғамбарлығындағы үшінші патшалық және айдаһардың, яғни айдаһар, аң және жалған пайғамбардан тұратын үштік одақтың үштен бірінің символы. Айқышта “Яһудилердің Патшасы” деген жазу еврей, латын және грек тілдерінде жазылды; бұл Құтқарылу мейрамында Иерусалимде болатын яһудилерді, римдіктерді және өзге халықтардан жиналған қалың топтың қалған бөлігін білдірді. Гректер айдаһарды, римдіктер аңды, ал яһудилер жалған пайғамбарды білдірді.
Он бірінші тараудың алғашқы төрт аяты адам баласының сынақ мерзімі жабылар шақта папалық билікпен зинақорлық жасайтын жердегі айдаһар билігінің ақырын айқындайды. Үшінші және төртінші аяттар жердегі айдаһар билігінің соңғы көрінісінің түпкілікті көтерілуі мен құлауын айқындайды. Бұл аяттар жер патшаларымен зинақорлық жасайтын аңның ақырын айқындайтын соңғы алты аяттың үстіне қабаттаса түседі. Он бірінші тараудың басы мен соңы Құдайдың жаулары жәрдем беретін ешкімсіз ақырына жететін тарихты айқындайды. Соңғы алты аятпен үйлестірілген алғашқы төрт аят, осылайша, алғашқы төрт өсиеттен тұратын бір кестесі және соңғы алты өсиеттен тұратын бір кестесі бар Он Өсиеттің символикасын алып жүреді, сонымен қатар он саны арқылы берілген сынақты да бейнелейді.
Алғашқы төрт аят 1989 жылғы «ақыр заманнан» басталатын хабарды орнықтыра отырып, ақырын бейнелеп көрсететін бір бастаманы білдіреді. Бұл аяттар 1989 жылдан адамзатқа берілген сынақ мерзімінің жабылуына дейінгі кезеңді білдіреді; осылайша олар 1989 жылы мөрі ашылған білімнің артуын қамтитын соңғы алты аяттың хабарын қорытындылайды, ал сол аяттар сынақ мерзімінің жабылуымен байланысты оқиғаларды айқындайды.
Бұл аяттар 1989 жылдан бастап жалпы саны сегіз президент болатынын, әрі сегізіншісі алдыңғы жеті президенттің ішінен шығатынын тануға пайғамбарлық негіз береді; осылайша бұл үзінді сегізіншінің жетеудің ішінен болуы туралы жұмбақпен байланысады, ал бұл — соңғы күндердегі осы шақтағы шындық болып табылатын пайғамбарлық сипат.
Осы аяттар арқылы ұғынылатын тақырып — Тирдің жезөкшесімен азғындық жасайтын айдаһар күшінің түпкілікті жойылуы. Жезөкше жер бетіндегі барлық патшалармен азғындық жасайды, алайда ежелгі Франция 496 жылы Хлодвиг өз тағын папалыққа бағыштаған кезде католик шіркеуінің тұңғышы болғаны сияқты, дәл солай Америка Құрама Штаттарының жер аңына да жексенбілік заң кезінде жезөкшемен азғындық жасайтын патшалардың алғашқысы болу жазылған. Соңғы алты аяттағы сияқты, алғашқы төрт аят та дүниені Армагеддонға бастап баратын үш биліктің бәрін айқындап, ерекше атап көрсетеді, бірақ алғашқы төрт аяттағы тақырып — Грекия мен Александр Македонский арқылы бейнеленген айдаһар күші.
Рейган сегіз президенттен тұратын, енді сегіздің соңғысына алып келген үдерісті бастады. Сегізінші президент аңның мүсінін тұрғызады және Америка Құрама Штаттарында жексенбілік заңды күштеп енгізеді; сонымен қатар ол өзін Біріккен Ұлттар Ұйымының басшысы ететін келісімге делдалдық жасап, оны жүзеге асырады, ал сол мезеттің өзінде ол ұйым радикалды исламның күшейіп бара жатқан соғыс-қақтығыстарын шешу сылтауымен бүкіл дүниежүзілік шіркеу-мемлекет қатынасына кіреді.
Аян кітабының он үшінші тарауындағы жер аңына теңестірілген Америка Құрама Штаттарының Киелі кітап пайғамбарлығындағы алтыншы патшалық болудан Киелі кітап пайғамбарлығындағы жетінші патшалықтың басына айналуы, әрі сол арада Киелі кітап пайғамбарлығындағы сегізінші патшалықпен заңсыз қатынасты аяқтап бекітуі, бірінші аяттан бастап 1989 жылды көрсету арқылы, Америка Құрама Штаттарындағы жексенбілік заңға алып баратын президенттер арқылы бейнеленеді, содан кейін бірден құдіретті патшаның көтерілуі айқындалады. Сол құдіретті патша — қазіргі уақытта өз талаптарының алдында Біріккен Ұлттар Ұйымын ыдырату үдерісінде тұрған Трамптың оның үстінен билікті өз қолына алуы.
Екінші жол
Бесінші аяттан тоғызыншы аятқа дейінгі бөлікте бүкіл тарауда негізгі пайғамбарлық ая ретінде қолданылған солтүстік пен оңтүстік патшалары арасындағы шайқастың алғашқы рет аталуы әрі оның тармақтап көрсетілген суреттелуі берілген. Бесінші аят осы үзіндінің тақырыбын алға қояды.
Оңтүстіктің патшасы күшейеді, сондай-ақ оның әмірлерінің бірі де; ол одан да күштірек болып, үстемдік жүргізеді; оның үстемдігі ұлы үстемдік болады. Даниял 11:5.
Аятта Птолемей I Сотер мен Селевк I Никатор бейнеленген. Екеуі де Александр патшалығының «Диадохтарының» (мағынасы: мұрагер) төрттен бірі болды. Селевк — он бірінші тараудағы алғашқы «солтүстіктің патшасы»; әрі пұтқа табынушы Риммен, папалық Риммен және қазіргі Риммен үйлесімде, Селевк пайғамбарлықтағы солтүстіктің патшасы ретінде тек үш негізгі жеңістен немесе шешуші оқиғадан кейін ғана орнықты: оның б.з.д. 312 жылы Бабыл қаласын қайта иеленуі, б.з.д. 301 жылғы Ипс шайқасы және б.з.д. 281 жылғы Корупедий шайқасы. Бұл қозғалыстар оның басты бақталастарын жеңіп, империясын кеңейтіп, аймақтағы оның үстемдігін берік етті.
Екінші желі Александрдың бөлінген патшалығының өзге мұрагерлерінен (Диадохтарынан) айырып, солтүстік пен оңтүстіктің патшаларын айқындаудан басталады. Ол солтүстік патшасының тек үш жаулап алудан кейін ғана күшке ие болатынын анықтаудан басталады. Содан кейін Александр қайтыс болғаннан кейін өрбіген үстемдік үшін күрес тарихында, алтыншыдан тоғызыншы аяттарға дейін, оңтүстік патшасының солтүстік патшасын құлатуымен аяқталатын кезең айқындалады. Бұл — он бірінші тарауда оңтүстік патшасының солтүстік патшасынан басым түсетін үш ретінің біріншісі. Олар осы тараудың ішінде оңтүстік патшасының солтүстік патшасын жеңуімен аяқталатын тарихтың межелерін айқын бекітетін үш ішкі куәлікті береді.
Оңтүстіктің патшасы күшейеді, сондай-ақ оның әміршілерінің бірі де; бірақ ол одан да күштірек болып, билік жүргізеді; оның үстемдігі зор үстемдік болады. Жылдардың ақырында олар өзара одақтасады; өйткені оңтүстіктегі патшаның қызы келісім жасау үшін солтүстіктің патшасына келеді; бірақ ол өзінің тірегінің күшін сақтап қала алмайды; ол да, оның тірегі де тұра алмайды; бірақ ол да, оны алып келгендер де, оны туған да, сол замандарда оны қолдаған да опасыздықпен беріледі. Ал оның тамырынан шыққан бір бұтақ оның орнына тұрады; ол әскермен келіп, солтүстіктің патшасының қамалына кіреді, оларға қарсы әрекет жасап, жеңіске жетеді. Сондай-ақ олардың тәңірлерін, құйма мүсіндерін, күміс пен алтыннан жасалған қымбат ыдыстарын Мысырға тұтқын етіп алып кетеді; және ол солтүстіктің патшасынан бірнеше жыл артық тұрады. Сөйтіп, оңтүстіктің патшасы өз патшалығына кіреді де, өз жеріне қайтып оралады. Даниял 11:5–9.
Аяттардың тарихи орындалуы отыз бірінші мен қырқыншы аяттарда айқындалған папалық биліктің бір мың екі жүз алпыс жылының пайғамбарлық орындалуы үшін үлгі береді, сондай-ақ б.з.д. 217 жылы Раффия шайқасында алғаш рет орындалған он бірінші аяттың орындалуы үшін пайғамбарлық үлгі береді. Осы үш куәгер оңтүстіктің ақырғы патшасы Путин солтүстіктің папалық патшасының делдал әскері үстінен жеңіске жететін Украин соғысының сипаттарын айқындайды.
Пайғамбарлық тарихтың екінші желісінің тақырыбы — бесінші мен тоғызыншы аяттарда, сондай-ақ он бірінші аяттағы Рафия шайқасында бейнеленгендей, 1798 жылы папалыққа өлімші жараның қалай салынғаны. Оңтүстіктің патшасы, яғни Мысыр, айдаһарлық билік болып табылады.
Адам ұлы, Мысыр патшасы перғауынға қарсы бетіңді бұр да, оған және бүкіл Мысырға қарсы пайғамбарлық ет: Сөйлеп, былай де: Тәңір Ие мынаны айтады: Міне, Мен саған қарсымын, Мысыр патшасы перғауын, өзендерінің ортасында жатқан ұлы айдаһар, сен: «Өзенім өзімдікі, оны өзім үшін жараттым»,— дегенсің. Езекиел 29:2, 3.
Он бірінші тарауда оңтүстік патшасының солтүстік патшасын жеңіп шығуын бейнелейтін үш көрініс бірігіп, қырық бесінші аяттағы солтүстік патшасының түпкілікті құлауын айқындайды.
Ол өзінің сарай шатырларын теңіздердің арасына, даңқты қасиетті тауға тігеді; бірақ ол өз ақырына жетеді, әрі оған ешкім жәрдем етпейді. Даниял 11:45.
Он бірінші тарауда оңтүстіктің патшасының солтүстіктің патшасын жеңетінін бейнелейтін үш желі бар, бірақ солтүстіктің патшасы өз ақырына келіп, оған ешкім жәрдем етпеген кезде, бұл соншалық айқын көрінбейді. Алайда Аян кітабы оны құлататын — оның тәнін жеп, оны отпен өртейтін — айдаһар күші екенін анықтайды. Айдаһар күші Аян кітабынан танылғаннан кейін, біз қырық бесінші аятта солтүстіктің патшасын құлататын патшаларды да көре аламыз; олар сондай-ақ айдаһар да, сондай-ақ оңтүстіктің патшасы да болып табылады. Тараудағы осы үш тікелей куәлік — бәрі де Даниял мен Аян кітаптарының байланысы арқылы бейнеленгендей, өздерінің кемел орындалуын айғақтап тұр.
Қазіргі заманғы солтүстіктің папалық патшасы қырық бесінші аятта оған жәрдемдесетін ешкімсіз өз ақырына жетеді, ал Аян кітабы папалық биліктің айдаһар билігінің қолынан қалай өз ақырына жететінін айқындайды.
Сен көрген аңның үстіндегі он мүйіз — солар жезөкшені жек көріп, оны қаңыратып жалаңаш қалдырады, оның етін жеп, өзін отпен өртеп жібереді. Өйткені Құдай олардың жүректеріне Өзінің еркін орындауды, бір келісімге келуді және Құдайдың сөздері орындалғанға дейін өз патшалықтарын аңға беруді салды. Аян 17:16, 17.
Он патша папалық солтүстік патшаны отпен өртеп, оның етін жейді. Соңғы күндердің патшалары — айдаһардың күші.
«Патшалар, әміршілер және әкімдер өздеріне антихристің таңбасын басқан, әрі олар Құдайдың өсиеттерін сақтайтын және Исаға деген сенімге ие болған қасиеттілермен соғысуға баратын айдаһар ретінде бейнеленген. Құдай халқына қарсы өшпенділіктері арқылы олар өздерін Мәсіхтің орнына Бараббаны таңдауда да кінәлі екендерін көрсетеді». Testimonies to Ministers, 38.
Он патша — айдаһардың күші, ол сондай-ақ Грекия патшалығы және Ескендір арқылы бейнеленеді. Сол патшалар — оңтүстіктің патшалары, өйткені олар Мысыр патшасы перғауын арқылы бейнеленеді. Олар оның тәнін жейді, өйткені олар Забур жыршысы «зұлымдардың жиыны» деп атайтын пайғамбарлық «иттер» де болып табылады.
Иттер мені қоршап алды; зұлымдар жиналысы мені қаумалап алды; олар менің қолдарым мен аяқтарымды тесті. Мен барлық сүйектерімді санай аламын; олар маған қарап, тесіліп қарайды. Киімдерімді өзара бөлісіп алды, әрі менің киімім үшін жеребе тастады. Забур 22:16–18.
Қырық бесінші аяттағы солтүстіктің патшасы — папалық, ал Фиатира қауымындағы Езабел арқылы папалық бейнеленген.
Соған қарамастан, Менің саған қарсы азғана нәрселерім бар: өйткені өз-өзін пайғамбар әйелмін деп атайтын Іезавел атты әйелге Менің қызметшілерімді азғындық жасауға және пұттарға құрбандыққа шалынған нәрселерді жеуге үйретіп, азғыруына жол бересің. Мен оған өзінің азғындығы үшін тәубеге келуге уақыт бердім, бірақ ол тәубеге келмеді. Міне, Мен оны төсекке тастаймын, әрі онымен неке адалдығын бұзатындарды да, егер олар өз істеріне тәубеге келмесе, зор қасіретке саламын. Аян 2:20–22.
Изәбелге шығарылған үкім ол иттерге жем болғанда жүзеге асады.
Жезабел туралы да Жаратқан Ие былай деді: «Жезреелдің қорғаны түбінде иттер Жезабелді жеп қояды». Патшалықтар туралы 3-жазба 21:23.
Иттер — пұтқа табынушы Рим, айдаһардың билігі, өйткені Мәсіхті айқышқа шегелеген — пұтқа табынушы Римнің өзі еді.
«Айқышта Мәсіхтің тартқан азаптарында пайғамбарлық орындалды. Айқышқа шегеленуден сан ғасырлар бұрын Құтқарушы Өзіне қандай қарым-қатынас жасалатынын алдын ала айтып кеткен еді. Ол былай деді: “Иттер Мені қоршап алды; зұлымдар жиналысы Мені қаумалап тұр; олар Менің қолдарым мен аяқтарымды тесті. Мен барлық сүйектерімді санай аламын; олар Маған қарап, тесіліп қарайды. Киімдерімді өзара бөлісіп алып, киімім үшін жеребе тастайды.” Забур 22:16–18. Оның киімдеріне қатысты пайғамбарлық Айқышқа шегеленген Сол Жанның достарының да, жауларының да кеңесінсіз не араласуынсыз орындалды. Оны айқышқа қадаған сарбаздарға Оның киімі берілді. Мәсіх олардың киімдерді өзара бөліскендегі тартысын естіді. Оның шапаны тігіссіз, тұтас тоқылған еді, сондықтан олар: “Мұны жыртпайық, кімдікі боларын білу үшін жеребе тастайық”,— десті.» The Desire of Ages, 746.
Иттер болып табылатын, зұлымдардың қауымы болып табылатын, Грекия мен Мысыр болып табылатын он патша да жезөкшені отпен өртейді.
Кез келген діни қызметкердің қызы өзін жезөкшелікпен арамдаса, ол әкесін арамдайды; ол отқа өртелсін. Леуіліктер 21:9.
Он патша жезөкшені отпен өртейді, өйткені ол өзін абыз әйелмін деп жариялайды, бірақ өзі жезөкше.
Сол күні Тир жетпіс жыл ұмыт болады, бір патшаның күндеріндей; жетпіс жыл аяқталғаннан кейін Тир жезөкше туралы әндей ән салады. Қолға арфа ал, қаланы арала, сен, ұмыт қалған жезөкше; есіңе алынуың үшін, тәтті әуен шығар, көп әндер айт. Жетпіс жыл аяқталғаннан кейін Жаратқан Ие Тирге назар салады, сонда ол өз ақысына қайта оралып, жер бетіндегі дүниенің барлық патшалықтарымен зинақорлық жасайды. Ишая 23:15–17.
Бесінші мен тоғызыншы аяттарда, сондай-ақ отыз бірінші мен қырқыншы аяттарда біз папалықтың айдаһар билігінің қолынан өз ақырына жететініне куәлік табамыз. Бұл қағида қазіргі уақытта Украинадағы соғыста да орындалып жатыр. Осы үш куәлік бізге қырық бесінші аятта солтүстік патшасы оған жәрдемдесетін ешкім болмай өз ақырына жеткен кезде, айдаһар оның тәнін жеп, оны отпен өртейтінін хабарлайды. Үш куәліктің негізінде айдаһардың бұл әрекетінің түрткісі бұзылған келісімшартты да қамтитын болады.
Бесінші тармақтан тоғызыншы тармаққа дейінгі аяттарда екінші Сирия соғысы б.з.д. 253 жылы жасалған келісіммен аяқталғаны баяндалады. Бұл соғыс б.з.д. 260 жылы басталған болатын, әрі екінші Сирия соғысының жетінші жылында оңтүстіктің патшасы солтүстіктің патшасына бір қызын беріп, оны оңтүстіктің патшасының қызымен некеге тұрғызу арқылы неке одағының негізінде бейбітшілік орнату үшін бітім жасалды. Некеден жеті жыл өткен соң, б.з.д. 246 жылы, солтүстіктің патшасы оңтүстіктен келген қалыңдықты ысырып қойып, мысырлық ханшайымға үйленген кезде өзі шеттеткен бастапқы әйелін қайта қабылдады. Оңтүстіктің патшасының солтүстік патшалыққа басып кіріп, солтүстіктің патшасын тұтқынға алуына түрткі болған себеп — бұзылған келісім еді.
Бұзылған келісім 1797 жылы жасалған, Наполеонға 1798 жылы папаны тұтқынға алуға түрткі болған Толентино келісімінің бұзылуын алдын ала бейнеледі; дәл солай Птолемей б.з.д. 246 жылы Селевкті тұтқынға алған еді. Птолемей III Селевк II-нің солтүстіктегі Селевкидтер империясын жеңгеннен кейін Мысырға оралғанда, Мысырға соншалықты көп қазына алып келді, сондықтан мысырлықтар көп жылдардан кейін өздерінің “тұтқындағы құдайларын” қайтарып бергені үшін Птолемей III-ке “Эвергет” (яғни Игілік жасаушы) деген атақ берді.
Бірақ оның түп-тамырынан шыққан бір бұтақ оның орнына көтеріледі; ол әскермен келіп, солтүстіктегі патшаның бекінісіне кіріп, оларға қарсы әрекет жасап, жеңіске жетеді. Сондай-ақ олардың тәңірлерін, әміршілерін және күміс пен алтыннан жасалған қымбат ыдыстарын тұтқынға алып, Мысырға әкетеді; әрі ол солтүстіктегі патшадан көп жылдар артық өмір сүреді. Даниял 11:7, 8.
1798 жылы Наполеон папаны тұтқынға алған кезде, ол Ватиканның қазыналарын тонап, оларды Францияға алып кетті; бұл — III Птолемейдің қазыналарды, сондай-ақ II Селевкті Мысырға алып қайтуымен бейнеленген, сол жерде II Селевк аттан құлап қаза тапты. Бұл 1798 жылы Наполеонның папалықты аңнан ажыратып тастағанын және 1799 жылы папаның өлімін бейнелейді. Аян кітабының он жетінші тарауында папалық — аңның үстіне мінген әйел; ал Селевктің жеңілісі, тұтқындалуы және кейіннен аттан құлап қаза табуы Наполеонның папалықтың азаматтық билігін (Аян кітабының он жетінші тарауында аң ретінде бейнеленген) жойып тастағанын бейнелейді.
Сонда ол мені рухта айдалаға алып кетті; мен үсті күпірлік аттарға толы, жеті басы мен он мүйізі бар, ал қызыл түсті аңға мінген бір әйелді көрдім. … Сонда періште маған: «Неліктен таңғалдың? Мен саған әйелдің құпиясын және оны көтеріп тұрған, жеті басы мен он мүйізі бар аңның құпиясын айтып беремін»,— деді. … Ал сен көрген әйел — жер патшаларына үстемдік жүргізетін сол ұлы қала. Аян 17:3, 7, 18.
Бесінші мен тоғызыншы аяттар он бірінші тараудағы солтүстік патшасы мен оңтүстік патшасы арасындағы соғысты таныстырады. Бесінші аят солтүстік патшасы ретінде Римге тірек береді, өйткені онда солтүстік патшасының толық үстемдік жүргізер алдында үш географиялық аймақты жаулап алатыны айқындалады. Бұл аяттар солтүстік патшасының билік жүргізетін, бірақ ақырында өз ақырына жететін кезеңін көрсететін пайғамбарлық құрылымды береді. Бұл — он бірінші тараудың дәл алғышарты мен уәдесі. Осы желінің тақырыбы — папалық солтүстік патшасының өлімші жарақаты, немесе қырық бесінші аятта айтылғандай: «ол өз ақырына жетеді, әрі оған жәрдемдесетін ешкім болмайды». Бұл шындық соңғы күндердегі осы заманға арналған ақиқат болып табылады.
Біз келесі мақалада жалғастырамыз.