Америка Құрама Штаттары Киелі кітапта нақты айқындалған. Киелі кітапта дүниенің ақырында Америка Құрама Штаттарын нақты айқындайтын бірнеше үзінді бар. Аян кітабының он үшінші тарауында Америка Құрама Штаттары — жерден шығатын екінші, яғни екі мүйізді аң; ол бүкіл дүниеге аңның таңбасы болмаса, сатып алуға да, сатуға да тыйым салады.
Сонда мен жерден шығып келе жатқан тағы бір аңды көрдім; оның қозыға ұқсас екі мүйізі бар еді, бірақ ол айдаһарша сөйледі. Ол өз алдында тұрған бірінші аңның бүкіл билігін жүзеге асырып, жерді және онда тұратындарды өлімші жарасы жазылған бірінші аңға табынуға мәжбүр етеді. Ол ұлы ғажайыптар көрсетеді, тіпті адамдардың көз алдында көктен жерге от түсіреді. Сондай-ақ аңның алдында көрсетуге құдіреті жеткен сол кереметтер арқылы жерде тұратындарды алдайды да, жерде тұратындарға: қылыштан жараланғанымен, тірі қалған аңға арнап оның мүсінін жасаңдар, — дейді. Оған аңның мүсініне жан бітіруге билік берілді, сонда аңның мүсіні сөйлейтін болды және аңның мүсініне табынбайтындардың бәрінің өлтірілуіне себеп болды. Ол барлық адамдарға — кішілер мен ұлыларға, байлар мен кедейлерге, еріктілер мен құлдарға — оң қолдарына немесе маңдайларына бір таңба салғызады. Сол таңбасы, немесе аңның аты, яки оның атының саны жоқ ешкімнің не сатып алуына, не сатуына жол бермейді.
Міне, даналық. Түсінігі бар адам аңның санын есептесін; өйткені ол — адамның саны; әрі оның саны — алты жүз алпыс алты. Аян 13:11–18.
Бұл үзіндіде екі мүйізді жер аңымен байланысты жеті негізгі пайғамбарлық сипат бар. Ол өзінен бұрын болған аңның билігін жүзеге асырады; ол бүкіл дүниедегілердің өзінен бұрын болған аңға табынуын қамтамасыз етеді; ол барша адам көретін ұлы кереметтер жасайды; ол бүкіл дүниені алдап, дүниеге өзінен бұрынғы аңның бейнесін жасауды бұйырады; ол аңның бейнесіне жан бітіріп, оны сөйлетеді; ол бүкіл дүниені өлім жазасының қатерімен аңның бейнесіне табынуға мәжбүрлейді; әрі ол бүкіл дүниені маңдайына не қолына таңба қабылдауға мәжбүрлеп, аңның таңбасы, аты немесе саны жоқ адамдарға сатып алуға да, сатуға да тыйым салады.
Он бірінші аятта «жерден көтеріліп шығатын» хайуан іске асыратын алдау ісі соншалықты арбағыш әрі қуатты болғандықтан, ол «жер бетінде тұрушыларды алдайды». Бүкіл әлемді Америка Құрама Штаттары алдайтын болады. Яғни, Құдайдың қауымын қоспағанда, бүкіл әлем антихристтің таңбасын қабылдауға алданатын болады. Осы дүниежүзілік алдаудың алдында болатын пайғамбарлық оқиғалар қазірдің өзінде жүзеге аса бастады.
Киелі кітапта адамдардың көпшілігі білетін, ең болмағанда үстірт деңгейде болса да таныс оқиғалар бар. Көпшілік Мұса мен Перғауынның, Даниял мен Набуходоносордың, немесе Иса мен Пилаттың арасындағы бетпе-бет қақтығыстар туралы естіген. Адамдар бұл Киелі кітаптағы оқиғаларды әртүрлі деңгейде түсінеді, бірақ Киелі кітап пайғамбарлығы патшалар мен патшалықтарды тікелей де, айрықша нақты түрде де айқындайтынын міндетті түрде тани бермейді. Мұсаға, Даниялға және Мәсіхке қатысты дәл солай болғаны сөзсіз. Мысыр, Бабыл және Рим — әрқайсысы өз патшалықтарына қатысты алдын ала айтылған болжамдарды жүзеге асырған тарихтан бұрын, Киелі кітап пайғамбарлығында нақты аталып көрсетілген болатын. Құдай ешқашан өзгермейді.
Өйткені Мен — Жаратқан Иемін, Мен өзгермеймін; сондықтан сендер, Жақыптың ұлдары, жойылып кетпедіңдер. Малахи 3:6.
Иса Мәсіх кеше де, бүгін де, мәңгілікке де Өзгермейді. Еврейлерге 13:8.
Құдайдың ешқашан өзгермейтіні туралы ақиқат бізге Аян кітабының он үшінші тарауындағы екі мүйізді жер аңын қарастыруымызға кейбір қарапайым логиканы қолдануға мүмкіндік береді. Құдайдың Мысыр, Бабыл және Рим патшалықтарын Құдайдың қауымымен өзара әрекеттесіп, оны қудалаған кездерінде тікелей айқындайтын алдын ала айтылған пайғамбарлықтарды бергенін білетіндіктен, біз Аян кітабының он үшінші тарауындағы жер аңына қатысты кейбір фактілерді анықтай аламыз. Жер аңы, Мысыр, Бабыл және Рим сияқты, сол халыққа қатысты пайғамбарлықтың орындалатын тарихынан бұрын, Киелі кітап пайғамбарлығында тікелей айқындалады. Бұл шындықты біз өте қарапайым, бірақ маңызды библиялық ережеге сүйене отырып анықтай аламыз деп айтамын. Бұл ереже ақиқаттың екі куәліктің негізінде анықталатынын көрсетеді.
Өлімге лайықты адам екі куәнің не үш куәнің сөзі бойынша өлтірілсін; бірақ бір куәнің сөзі бойынша ол өлтірілмесін. Заңды қайталау 17:6.
Бір куәгер ешбір адамның қандай да бір заңсыздығы үшін де, қандай да бір күнәсі үшін де, ол жасаған қандай да бір күнә үшін де қарсы тұрмасын: іс екі куәгердің аузымен немесе үш куәгердің аузымен бекітілсін. Второзаконие 19:15.
Бұл — менің сендерге келуімнің үшінші реті. «Екі не үш куәнің аузымен әрбір сөз расталсын». 2 Қорынттықтарға 13:1.
Ақсақалға қарсы айтылған айыптауды екі не үш куәгердің алдында болмаса, қабылдама. 1 Тімоте 5:19.
Құдай Мысырдың бүлікшіл перғауынымен іс жүргізген кезде, Киелі кітаптағы пайғамбарлық ежелгі Мысырдың күйреуін алдын ала айтқан. Киелі кітаптағы пайғамбарлық Бабылдың бүлікшіл патшаларымен де іс жүргізе отырып, ежелгі Бабылдың өрлеуі мен құлауын алдын ала айтқан. Киелі кітаптағы пайғамбарлық пұтқа табынушы Рим империясының өрлеуі мен құлауын алдын ала айтып, Римнің азғын өкілдерін әшкерелеп, олармен іс жүргізген. Құдайдың ешқашан өзгермейтін болмысының бірізділігі Киелі кітаптағы пайғамбарлықта аталған ең маңызды патшалықтың — Аян кітабының он үшінші тарауындағы жер аңының — Киелі кітаптағы пайғамбарлық арқылы міндетті түрде анықталатынын айқындайды.
Аян кітабының он үшінші тарауындағы жер аңына қатысты пайғамбарлық орындалған кезде, Құдайдың қауымы, Мұса, Даниял және Мәсіх арқылы пайғамбарлық түрде бейнеленгендей, жер аңына тән саяси және діни басшылықпен бетпе-бет қақтығысқа түсетін болады. Дүниенің ақыры кезіндегі Америка Құрама Штаттарының пайғамбарлық рөлі — Киелі кітап пайғамбарлығының негізгі тақырыптарының бірі. Америка Құрама Штаттарының Киелі кітап пайғамбарлығындағы рөлін айқындайтын библиялық мәліметтерді қарастырғанымызда, біз Киелі кітаптың өз ішінде берілген қағидаларды қолданатын боламыз, өйткені Құдай Сөзі адамдық анықтамаға мұқтаж емес. Ежелгі Исраилге рәсімдік ережелер, денсаулыққа қатысты ережелер, он өнегелік өсиет, егіншілікке қатысты ережелер және тағы басқа да көптеген нұсқаулар берілді. Құдай — тәртіп Құдайы.
Барлық нәрсе лайықты түрде және тәртіппен істелсін. 1 Қорынттықтарға 14:40.
Киелі кітаптағы дерек адамның Құдай берген ережелерді жай ғана елемеу арқылы игілікке бөленетініне ишарат ететін ешқандай куәлік бермейді. Егер біреу пайғамбарлықты зерттеу мақсаты үшін Киелі кітаптың өзінде және Киелі кітап арқылы белгіленген пайғамбарлықты түсіндіру ережелерін елемейтін болса, оның игілікке бөленемін деп күтуіне кімнің қақысы бар?
Келіңдер енді, бірге талқылайық, — дейді Жаратқан Ие: күнәларың алқызыл болса да, қардай аппақ болады; қып-қызыл болса да, жүндей болады. Ишая 1:18.
Біз Киелі кітаптағы қағидаларды қолданған кезде, сол қағидалардың шынайы ма, әлде жалған ба екенін Киелі кітаптың өзі айқындап, растауына жол береміз. Құдайдың барлық түрлі қағидаларындағы сияқты, бұл қағидаларға да әрдайым шайтандық жалған балама болады. Сондықтан қандай да бір ақиқатты орнықтыру үшін бір қағида қолданылғанда, айқындалған ақиқат та, қолданылған қағида да сыналып, тексерілуі міндетті.
Сүйіктілерім, әрбір рухқа сене бермеңдер, қайта, олардың Құдайдан екен-еместігін тексеріңдер; өйткені көптеген жалған пайғамбарлар дүниеге шығып кетті. 1 Жохан 4:1.
Осы зерттеуде Америка Құрама Штаттарының пайғамбарлық рөлін айқындаудан өзге тағы бір мақсат — Иса дәл осы ұрпаққа дейін жасырын ұстап келген Аян кітабындағы құпия хабарды анықтау.
Жасырын нәрселер Құдайымыз Жаратқан Иеге тиесілі; ал ашылған нәрселер осы заңның барлық сөздерін орындауымыз үшін бізге және біздің ұрпақтарымызға мәңгілікке тиесілі. Заңды қайталау 29:29.
Ашылатын Құдайдың пайғамбарлық құпиялары сол құпияны қабылдаушыларға Оның заңын сақтауға мүмкіндік беру мақсатымен ашылады. Адамдар Оның заңын тек ол жүректеріне жазылған жағдайда ғана сақтай алады. Аян кітабында мөрі ашылып жатқан құпия — Киелі Рухтың Құдайдың заңын біздің ішкі болмысымыз бен жүректерімізге жазу үдерісінің бір бөлігі. Құдай халқына ашылатын бұл құпия, егер және қашан сеніммен қабылданса, жаңа келісімді орнатады.
Міне, күндер келеді, — дейді Жаратқан Ие, — сол кезде Мен Исраил үйімен де, Яһуда үйімен де жаңа келісім жасаймын: бұл олардың ата-бабаларымен Мысыр жерінен алып шығу үшін қолдарынан жетектеп әкелген күнімде жасаған келісімімдей болмайды; олар Менің келісімімді бұзды, бірақ Мен оларға күйеу болдым, — дейді Жаратқан Ие. Бірақ Исраил үйімен Мен жасайтын келісім мынау болмақ: сол күндерден кейін, — дейді Жаратқан Ие, — Мен Өз заңымды олардың ішкі болмысына саламын және оны жүректеріне жазамын; Мен олардың Құдайы боламын, ал олар Менің халқым болады. Еремия 31:31–33.
«Осы жер тарихының соңғы күндерінде Құдайдың өсиеттерін сақтайтын халқымен жасасқан келісімі жаңартылуға тиіс». Review and Herald, February 26, 1914.
Аян 1:1–3 Соңғы ескерту хабары:
Иса Мәсіхтің Аян етуі: Құдай оны Өзіне берді, Өз құлдарына жуық арада болуға тиіс нәрселерді көрсету үшін; әрі Ол оны Өз періштесі арқылы жіберіп, Өз құлы Жоханға білдірді. Ол Құдай сөзін, Иса Мәсіхтің куәлігін және өзі көргеннің бәрін куәландырды. Осы пайғамбарлықтың сөздерін оқитын және тыңдайтындар, әрі онда жазылғандарды сақтайтындар бақытты; өйткені уақыт жақын. Аян 1:1–3.
Аян кітабының бірінші тарауындағы алғашқы үш аят «Иса Мәсіхтің аянының» адамзатқа арналған ақырғы хабар екенін айқындайды. Оның анық хабар екені көрінеді, өйткені «Иса Мәсіхтің аяны» Көктегі Әкеден Оған Өз қызметшілеріне «жақында жүзеге асуға тиісті» нәрселерді көрсету үшін берілген.
Бізге «Киелі Рухтың пайғамбарлықтың берілуінде де», сондай-ақ «бейнеленген оқиғаларда да істерді осылайша қалыптастырғанын» ескеру тапсырылған.
«Киелі Рух, пайғамбарлықтың берілуінде де, әрі онда бейнеленген оқиғаларда да, адамдық құрал көзден таса болып, Мәсіхтің ішінде жасырынуы, ал көктің Ие Құдайы мен Оның заңы дәріптелуі тиіс екенін үйрететіндей етіп, істің бәрін осылай қалыптастырған. Даниял кітабын оқыңдар. Онда бейнеленген патшалықтардың тарихын тармақтап еске түсіріңдер». Testimonies to Ministers, 112.
Аян кітабының бірінші тарауындағы алғашқы үш аятта «бейнеленген оқиғалар» да, сондай-ақ «пайғамбарлықтың берілуі» де Құдайдың адамдарға қалай хабар жеткізетінінің кезең-кезеңмен жүретін үдерісін айқын көрсетеді, әрі жеткізілетін хабардың «Иса Мәсіхтің Аяны» деп аталатынын да білдіреді.
Содан кейін Иса Мәсіх Құдайдан қабылдаған хабармен екі іс жасады. Ол хабарды Өзінің періштесі арқылы жіберді, әрі сол періште арқылы Өз хабарын білдірді. Содан соң Оның періштесі бұл хабарды пайғамбар Жоханға жеткізді; Жохан оны жазып алып, сендер мен біз үшін қауымдарға жолдады. Алғашқы үш аят хабарды жеткізуге қатысқан «хабардың» өзін де, сондай-ақ «байланыс беру үдерісін» де айрықша атап көрсету үшін «Киелі Рух» тарапынан «солай қалыптастырылған» еді.
Біз қарастырып отырған осы үш аят адамзатқа арналған ақырғы хабарды ұсынады, бірақ жай ғана ақырғы хабарды емес — одан да маңыздысы, бұл үш аят жер шарына арналған ақырғы «ескерту» хабарын білдіреді. Хабардың «ескерту» сипаты адамдардың белгілі бір тобы «онда жазылғандарды» оқып, естіп және сақтағаны үшін «бақытты» деп танылған кезде айқындалады. «Иса Мәсіхтің Аяны» ретінде берілген ескертуді оқымайтын да, тыңдамайтын да адамдар тобы бар. Олардың бақытты болуы мүмкін емес. Егер онда жазылғандарды оқып, естіп және сақтағаны үшін бақытты болатын бір топ бар екені анық болса, онда бақытты болмайтын бір топтың да бар екені айқын. Адам Иса Мәсіхтің Аянының хабарын оқып, естіп және сақтай ма? Егер солай етсе, ол бақытты болады, ал егер олай етпесе, қарғысқа ұшырайды.
«Пайғамбар былай дейді: “Оқитын адам бақытты”,—оқымайтындар бар; игілік солар үшін емес. “Және еститіндер”,—сондай-ақ пайғамбарлықтарға қатысты ештеңе естуден бас тартатындар да бар; игілік бұл топ үшін емес. “Және онда жазылғандарды сақтайтындар”,—көпшілік Аян кітабында қамтылған ескертулер мен нұсқауларға құлақ асудан бас тартады; олардың ешқайсысы да уәде етілген игілікке дәмелене алмайды. Пайғамбарлық тақырыптарын келеке ететіндердің бәрі, мұнда салтанатты түрде берілген рәміздерді мазақ ететіндердің бәрі, өз өмірлерін түзетуден және Адам Ұлының келуіне дайындалудан бас тартатындардың бәрі игіліксіз қалады». Ұлы күрес, 341.
Үшінші аяттағы “уақыт жақын” деген тіркес тарихта соңғы ескерту хабары келіп жететін белгілі бір уақыт бар екенін көрсетеді. “Уақыт” — (белгілі бір уақыт) — “жақын.” Белгілі бір уақыт келіп жеткелі тұр, өйткені ол жақын, әрі Құдайдың халқы (Жохан арқылы бейнеленген) сол “уақыт” келмей тұрып бұл хабарды түсінеді. Жохан Аян кітабын шамамен бірінші ғасырдың соңына қарай жазды, алайда осы аяттар 100-ші жылдан көп кейінгі тарихта соңғы ескерту хабары жарияланатын бір кезең болатынын көрсетеді. Сол “уақыт” “жақын” болғанда, “жуық арада болуға тиісті нәрселерді” айқындайтын хабар Құдайдың қызметшілеріне ашылады.
Осы мақалалар топтамасында біз келтіретін Киелі кітап аяттарының түсіндірмесін негіздеу үшін Киелі кітап пен Эллен Уайттың еңбектері беделді дереккөз ретінде қолданылатын болады.
Біз сондай-ақ Уильям Миллер жинақтаған пайғамбарлықты түсіндіру ережелеріне және Prophetic Keys деп аталған жинақта көрсетілген ережелерге жүгінетін боламыз. Сондай-ақ Habakkuk’s Tables деп аталатын пайғамбарлық зерттеуді де қолданатын боламыз.
Біз қолданатын әрбір ережені толық айқындауды мақсат етпейміз. Қысқалық үшін, осы ереженің неғұрлым егжей-тегжейлі дәлелін оқығысы келетіндер үшін, біз жай ғана «Prophetic Keys» жинағына сілтеме жасаймыз. «Habakkuk’s Tables» топтамасында біз қысқаша ғана тоқталатын тақырыптың анағұрлым тереңірек қарастырылған кейбір түсіндірілімдерін нұсқап өтуді мақсат етеміз.
Біз Аян кітабын зерттеуді жалғастыра отырып, көпшілік тарапынан пікір білдіруді құптаймыз, алайда тек жалғасып жатқан зерттеуге үлес қосатын пікірлерге ғана жауап береміз. Біздің талқылау аясымыз қазіргі баяндамалар топтамасын, біз қолданатын пайғамбарлық қағидаларды және Хабақұқтың кестелерінен табылатын мәліметтерді қамтиды.
Иса Мәсіхтің Аяны. Оны Құдай Өзіне құлдарына жуық арада жүзеге асуы тиіс нәрселерді көрсету үшін берді; әрі Ол оны Өз періштесі арқылы құлы Жоханға жіберіп, аян етті. Жохан Құдай сөзін де, Иса Мәсіхтің куәлігін де, сондай-ақ көргендерінің бәрін де куәландырды. Осы пайғамбарлықтың сөздерін оқитын адам бақытты, және оны еститіндер де, онда жазылғандарды сақтайтындар да бақытты; өйткені уақыт жақын. Аян 1:1–3.
«Белгіледі» деп аударылған грек сөзі «көрсету», «білдіру» дегенді білдіреді. Ол хабарды «Өзінің» періштесі арқылы жіберді және оны «Өзінің» періштесі арқылы белгіледі. «Өзінің» періштесі — Ғабриел.
Періштенің: «Мен Құдайдың алдында тұратын Жәбірейілмін»,— деген сөздері оның көктегі сарайларда аса жоғары құрметке ие орын ұстайтынын көрсетеді. Даниялға хабармен келген кезінде ол былай деген: «Осы істерде маған жәрдемдесетін ешкім жоқ, тек сендердің әміршілерің Михаил [Мәсіх] ғана бар». Даниял 10:21. Құтқарушы Аян кітабында Жәбірейіл туралы былай дейді: «Оны Ол Өз періштесі арқылы жіберіп, қызметшісі Жоханға білдірді». Аян 1:1. «Ғасырлар аңсары», 99.
Жәбірейіл періште хабармен бірге жіберіледі, әрі Жәбірейіл періштенің өзі де сол хабарды бейнелейді. Адамзат тарихта ақырғы ескерту хабары жариялануға тиіс «уақыт таяп қалған» межеге жеткен кезде, сол ақырғы хабар періште арқылы бейнеленеді. Аян кітабында «хабарлар» көбіне періштелер түрінде бейнеленеді, әрі, әрине, Аянда «періште» деп аударылған грек сөзі «хабаршы» деген мағынаны білдіреді.
Тарихта келген Құдай ақиқатының әрбір аяны, сөзсіз, Иса Мәсіхтің аяны болып табылады, бірақ Аян кітабының бірінші тарауындағы Иса Мәсіхтің Аяны — адамзат үшін соңғы ескерту, әрі ол «уақыт» ретінде бейнеленген белгілі бір сәтте жүзеге асады. Аян кітабында Жоханның «уақыт жақын» деп сілтеме жасайтын тағы бір үзіндісі бар. Сол басқа үзінді менің біріншіден үшінші аяттарға қатысты айтқан бастапқы тұжырымдарымды тексеру үшін екінші куәлік береді.
Сонда ол маған былай деді: «Бұл сөздер сенімді әрі ақиқат; әрі қасиетті пайғамбарлардың Құдай Иесі Өз періштесін құлдарына жуық арада жүзеге асуға тиіс нәрселерді көрсету үшін жіберді. Міне, Мен тез келемін: осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерді сақтайтын адам бақытты».
Мен, Жохан, осы нәрселерді көріп, естідім. Ал естіп-көргенімнен кейін, маған осы нәрселерді көрсеткен періштенің аяқтарының алдына табыну үшін жығылдым.
Сонда ол маған былай деді: «Бұлай етпе! Өйткені мен — сенің және пайғамбар бауырларыңның, сондай-ақ осы кітаптың сөздерін сақтаушылардың бірге қызмет етушісімін; Құдайға ғибадат ет».
Сонда ол маған былай деді: «Осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерді мөрлеме, өйткені уақыт таяп қалды. Әділетсіз болған, сол күйі әділетсіз бола берсін; арам болған, сол күйі арам бола берсін; ал әділ болған, сол күйі әділ бола берсін; қасиетті болған, сол күйі қасиетті бола берсін». Аян 22:6–11.
Аян кітабының соңында біз Аянның басындағы сол бір тақырыпты көреміз. «Жаратқан Ие Құдай» «жақында болуға тиісті істерді құлдарына көрсету үшін Өз періштесін жібергенде», байланыс үдерісі мен хабарға қайтадан сілтеме жасалады. Ал құлдарына «жақында болуға тиісті істерді» айқындайтын хабар көрсетіле салысымен-ақ, Мәсіх Өзінің жуық арада келетінін жариялайды. Бұл — Мәсіхтің екінші келуінің алдында айтылатын хабар, сондықтан да ол соңғы ескерту хабары болып табылады, яғни дәл сол — бірінші тараудың бірінші аятында «Иса Мәсіхтің аяны» ретінде бейнеленген хабар. Аянның алғашқы үш аятында уәде етілген батаның қайталануы «осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерін сақтайтын адам бақытты» деген мәлімдеме арқылы беріледі.
Бұл аяттарда біз бірінші тарауда баяндалған хабар алмасу үдерісінің кеңейтілгенін көреміз; өйткені Ғабриел хабарды Жоханға жеткізгеннен кейін, Жохан бұл хабардан соншалықты қатты толқып, Ғабриелге табынуға ұмтылады. Сонда Ғабриел Жоханның бұл жаңсақ түсінігін пайдаланып, көктегі періштелер де, жердегі пайғамбарлар да, сондай-ақ осы хабардың сөздерін ұстанатындардың бәрі де «бірге қызмет етушілер» екенін айқындайды; олар Құдайдың жаратылысына емес, Жаратушы-Құдайға табынуға тиіс.
Бұл аяттар бірінші тарауда біз қарастырып отырған дәл сол оқиғалар мен хабарды сипаттайды. Олар Құдайдың құлдарына жуық арада не істелуге тиісті екенін көрсететін сенімді де ақиқат сөздерді қайталап тұр. Хабар тағы да Құдай мен Оның құлдарының арасындағы байланыс үдерісі аясында берілген. Жиырма екінші тарауда біз бұл хабардың соңғы ескерту хабары екеніне тағы да көбірек дәлел табамыз, өйткені «жақын» тұрған «уақыт» адамға берілген сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында болатын құбылыс ретінде көрсетілген; себебі «әділетсіз әділетсіздігін әлі де істей берсін; арам арамдығын әлі де жалғастыра берсін; әділ әділдігін әлі де істей берсін; қасиетті қасиеттілігін әлі де сақтай берсін» деген жариялау сынақ мерзімінің жабылуын білдіреді, әрі бұл өз кезегінде соңғы жеті пәлекеттің басталуын белгілейді, ал олар, өз кезегінде, Мәсіхтің Екінші Келуімен аяқталады.
«Сол уақытта сенің халқыңның ұлдары үшін ара түсіп тұратын ұлы Князь Михаил көтеріледі; және сол уақытқа дейін ұлт пайда болғаннан бері болмаған қысылтаяң заман болады; ал сол уақытта сенің халқыңнан кітапта жазылғаны табылған әркім құтқарылады». Даниял 12:1.
«Үшінші періштенің хабары аяқталған кезде, жердің кінәлі тұрғындары үшін рақым енді жалбарынбайды. Құдай халқы өз жұмысын аяқтады. Олар “кешкі жаңбырды”, “Жаратқан Иенің алдынан келетін сергуді” қабылдады, әрі өз алдарындағы сын сағатына дайын тұр. Көкте періштелер ары-бері асығып жүр. Жерден оралған бір періште өз ісінің біткенін жариялайды; соңғы сынақ дүниеге жіберілді, әрі Құдайдың өсиеттеріне адалдығын дәлелдегендердің бәрі “тірі Құдайдың мөрін” алды. Сонда Иса көктегі киелі орында Өзінің шапағатшылық қызметін тоқтатады. Ол қолдарын көтеріп, қатты дауыспен: “Бітті”,— дейді; және Ол салтанатты жариялауды айтқан кезде, бүкіл періштелер әскері тәждерін шешеді: “Әділетсіз әділетсіздігін әлі де істей берсін; арам арамдығын әлі де жалғастыра берсін; әділ әділдігін әлі де істей берсін; қасиетті қасиеттілігін әлі де сақтай берсін”. Аян 22:11. Әрбір істің өмір не өлім үшін шешімі шығарылып болды». Ұлы тартыс, 613.
Аян кітабының басында да, Аян кітабының соңында да сол бір оқиға баяндалады. Осы екі үзіндіні біріктіру бізге «Иса Мәсіхтің Аяны» Мәсіхтің Екінші рет келуінің алдында адамзатқа берілетін соңғы ескерту хабары екенін түсінуге мүмкіндік береді. Бұл хабар сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында келетін періште арқылы символдық түрде бейнеленген. Бұл хабар «уақыты таяп қалғанда», яғни сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында, мөрі ашылатын осы хабарды оқитынына, еститініне және сақтайтынына қарай адамзатты екі топқа бөледі.
«Осы дүниенің тарихының ақырына жақындаған сайын, әсіресе соңғы күндерге қатысты пайғамбарлықтар біздің зерттеуімізді талап етеді. Жаңа Өсиеттің соңғы кітабы біздің түсінуіміз қажет ақиқатқа толы. Аян кітабын зерттемеуге қандай да бір сылтау табылғанына көпшілік қуанып, сол арқылы шайтан олардың ой-санасын соқыр етті. »
“Даниел кітабымен байланыста Аян кітабы мұқият зерттеуді талап етеді. Құдайдан қорқатын әрбір ұстаз Құтқарушымыз Өзінің қызметшісі Жоханға жеке келіп мәлім еткен Ізгі хабарды қалайша неғұрлым айқын түсініп, жеткізу керектігін қарастырсын,—«Құдай Оған берген Иса Мәсіхтің аяны, мұнымен Ол жақында орын алуға тиісті нәрселерді Өз қызметшілеріне көрсетуі үшін». Ешкім де Аянды зерттеуде ондағы сырттай тылсым болып көрінетін рәміздерге бола жігері құм болмасын. «Егер араларыңда біреуге даналық жетіспесе, ол бәріне жомарттықпен беретін және жазғырмайтын Құдайдан сұрасын». «Осы пайғамбарлықтың сөздерін оқитын және оны тыңдайтындар, әрі онда жазылғандарды сақтайтындар бақытты; өйткені уақыт жақын». Біз Аян кітабында қамтылған ұлы да салтанатты ақиқаттарды дүниеге жариялауға тиіспіз. Бұл ақиқаттар Құдай қауымының құрылымы мен қағидаттарының өзіне енуге тиіс. Бұл кітапты неғұрлым жақын әрі мұқият зерттеу, ондағы ақиқаттарды неғұрлым шынайы түрде ұсыну қажет, бұл ақиқаттар осы соңғы күндерде өмір сүріп жатқан барлық адамдарға қатысты. Өз Иесімен кездесуге дайындалып жүргендердің бәрі бұл кітапты шынайы зерттеу мен дұғаның нысаны етуге тиіс. Ол өз атауы білдіретіннің дәл өзі,—осы жер тарихының соңғы күндерінде жүзеге асуға тиісті ең маңызды оқиғалардың аяны. Жохан Құдай сөзіне және Мәсіхтің куәлігіне деген адал сенімі үшін Патмос аралына жер аударылды. Бірақ оның жер аударылуы оны Мәсіхтен ажыратқан жоқ. Жаратқан Ие Өзінің адал қызметшісіне жер аударылған жерінде келіп, дүниенің басына не келетіндігі туралы оған нұсқау берді.”
«Бұл өсиет біз үшін аса зор маңызға ие; өйткені біз осы жер дүниесі тарихының соңғы күндерінде өмір сүріп отырмыз. Жақында біз Мәсіх Жоханға болуға тиіс деп көрсеткен оқиғалардың орындалуына кіреміз. Жаратқан Иенің хабаршылары осы салтанатты ақиқаттарды ұсынған кезде, олар мәңгілік маңызы бар тақырыптармен айналысып тұрғандарын ұғынуға тиіс, әрі өз сөздерін емес, Құдайдың өздеріне берген сөздерін айту үшін Киелі Рухтың шомылдыруын іздеулері керек.»
“Аян кітабы халыққа ашылуға тиіс. Көптеген адамдар оның мөрленген кітап екені жөнінде үйретілген, бірақ ол тек ақиқат пен нұрды қабылдамайтындар үшін ғана мөрленген. Онда қамтылған ақиқаттар жария етілуге тиіс, сонда адамдардың жуық арада жүзеге асатын оқиғаларға дайындалуға мүмкіндігі болсын. Үшінші Періштенің Хабары құрып бара жатқан дүниенің құтқарылуы үшін жалғыз үміт ретінде ұсынылуға тиіс.
«Соңғы күндердің қауіп-қатерлері үстімізге төніп тұр, әрі біздің қызметімізде біз халықты өздері тұрған қатер туралы ескертуге тиіспіз. Пайғамбарлық ашып көрсеткен, жуырда жүзеге асатын салтанатты көріністер назардан тыс қалдырылмасын. Біз — Құдайдың хабаршыларымыз, және жоғалтуға уақытымыз жоқ. Иеміз Иса Мәсіхпен бірге қызметтес болуды қалайтындар осы кітапта табылатын ақиқаттарға терең қызығушылық танытады. Қаламмен де, дауыспен де олар Мәсіхтің көктен ашып беру үшін келген ғажайып нәрселерін айқын етуге бар күшін салады». Signs of the Times, July 4, 1906.
Жүз жылдан астам уақыт бұрын, 1906 жылы, бізге көп ұзамай «Мәсіх Жоханға жүзеге асуы тиіс екенін көрсеткен оқиғалардың орындалуына кірісеміз» деп хабарланған еді. Бұл хабар 1906 жылы әлі мөрленген күйінде болатын. Иса Мәсіхтің Аяны туралы хабар Құдай халқына дәл сол оқиғалар жүзеге асардың алдында ашылатынын түсіну маңызды. Бізге Аян кітабы «өз атауы білдіретіннің дәл өзі, — осы жер тарихының соңғы күндерінде орын алуға тиіс ең маңызды оқиғалардың аяны» екені айтылған.
Олар Құдай халқы ескертуді жеткізуі үшін ашылады, сонда ескертуді естіп отырғандар «өте жуықта жүзеге асуға тиіс оқиғаларға дайындалуға мүмкіндікке ие болуы» үшін. Мынаны атап өткен жөн (өйткені Жохан осы хабар жариялануға тиіс болған тарих кезеңіндегі Құдай халқын бейнелейді): Жохан өзіне бола қудалауға ұшыраған екі мәселені айқындап көрсетеді. Ол «Құдай сөзіне деген адал сенімі және Мәсіхтің куәлігі үшін» «Патмос аралына жер аударылды». Ол Киелі кітапты да, «Исаның куәлігі» болып табылатын Пайғамбарлық Рухын да қабылдағаны үшін жер аударылды.
Сонда мен оған тағзым етіп, табыну үшін оның аяқтарына жығылдым. Бірақ ол маған: «Олай етпе; мен — сенің қызметтесіңмін әрі Исаның куәлігін ұстанатын бауырларыңның бірімен бірдеймін. Құдайға табын; өйткені Исаның куәлігі — пайғамбарлықтың рухы»,— деді. Аян 19:10.
Жоханна бұл дүниенің соңында Иса Мәсіхтің Аяны туралы хабарды түсінетін, әрі Киелі кітапты да, пайғамбарлық рухын да берік ұстанғаны үшін қудаланатын бір халықтың өкілі болып тұр.
Бірінші тараудың алғашқы үш аятында Құдай Әке мен Оның қызметшілері арасындағы байланыс үдерісіне ерекше мән беріледі. Жиырма екінші тарау бұл байланыс үдерісі туралы баяндауды толықтыра түседі. Осы екі үзінді Аян кітабының басталуы мен аяқталуын білдіреді және бірге алғанда олар Жоханның пайғамбарлық бейнедегі рөлін егжей-тегжейлі көрсетеді. Ол тек Аян сөздерін жазған адам ғана емес, сонымен бірге дүниенің ақырында соңғы ескерту хабарын жеткізетіндерді де бейнелейді.
Жаратқан Ие сөз берді; оны жариялағандардың тобы ұлы еді. Забур 68:11
Жохан хабарды құрайтын «нәрселерді» «көрді» және «естіді»; оған сол хабарды жазып, қауымдарға жіберу бұйырылды.
«Мен — Альфа мен Омегамын, Біріншімін және Соңғымын; және не көрсең, соны кітапқа жаз да, оны Азиядағы жеті қауымға: Ефеске, және Смирнаға, және Пергамға, және Фиатираға, және Сардиске, және Филадельфияға, және Лаодикеяға жібер». Аян 1:19.
Ол «естігені» мен «көргенін» жазып алып, Кіші Азиядағы жеті қауымға жіберуге бұйырылды, бірақ жекелеген қауымдарға қатысты болғанда, Иса хабарларды Жоханға тікелей айтты, өйткені жеті қауымның әрқайсысына арналған әрбір хабар: «... қауымының періштесіне былай деп жаз» деген сөздермен басталады. Иса қауымдарға арналған жекелеген хабарларды өзі айтты.
Иса Жоханға жаздырды, сондай-ақ Иса Жоханға өзі көргені мен естігенін жазуды бұйырды, ал бір жолы Иса Жоханға естігенін жазбауды айтты.
Арыстан ақырғандағыдай, ол зор дауыспен айқай салды; және ол айқай салғанда, жеті күн күркіреуі өз дауыстарын шығарды. Ал жеті күн күркіреуі өз дауыстарын шығарған кезде, мен жазбақшы болып едім; сонда көктен маған: «Жеті күн күркіреуі айтқан нәрселерді мөрлеп қой да, оларды жазба»,— деген дауысты естідім. Аян 10:3, 4.
Жоханға жеті күн күркіреуінің айтқан сөздерін мөрлеп қою бұйырылды, және осылай ете отырып, ол жеті күн күркіреуінің хабарын мөрлеп қойды; дәл сол сияқты, Даниялға да өз кітабын ақырзаман уақытына дейін мөрлеп қою бұйырылған еді.
Ал сен, уа, Даниял, осы сөздерді жап та, кітапты ақырзаман уақытына дейін мөрлеп қой: көп адам ары-бері жүгірер, әрі білім көбейер.... Сонда ол: «Өз жөніңмен бара бер, Даниял; өйткені бұл сөздер ақырзаман уақытына дейін жабылып, мөрленіп қойылған»,— деді. Даниял 12:4, 9.
«Осы жеті күн күркіреуі өз дауыстарын шығарғаннан кейін, Жоханға Даниялға кішкентай кітапқа қатысты берілгендей өсиет беріледі: “Жеті күн күркіреуі айтқан нәрселерді мөрлеп қой”.» The Seventh-day Adventist Bible Commentary, 7-том, 971.
Біз айқындап отырған нәрсе — Аян кітабының әрі соңында, әрі басында бір хабар айқын көрсетілген. Сол хабарды жеткізу үдерісі де айқындалған. Хабарды жеткізуде Жоханның атқаратын рөлі арнайы сөз етіледі. Кейде ол көргені мен естігенін жай ғана жазып отырды. Басқа кездері оған ауызша айтылып отырды, ал бір рет ол естігенін жазбауға бұйырылды. Иса Мәсіхтің Аянының хабары Әкеден Исаға, Исадан Жәбірейілге, содан кейін шіркеулерге жіберу үшін сол хабарды жазу жауапкершілігі берілген Жохан пайғамбарға беріледі.
Өзің көргендерді, болып тұрғандарды және бұдан кейін болатындарды жаз. Аян 1:19.
Аятты оқып, Жоханға жазу туралы берілген әмірдің ішінде айқындалған пайғамбарлық ұстанымды аңғармай қалу мүмкін. Көрілген және естілген «нәрселерді» жазып алу — сол кездегі тарихты тіркеу деген сөз, өйткені Жоханның заманында ол «нәрселер» бар еді. Қазіргі тарихты тіркеу, әрі осылай ету арқылы бір мезгілде болашақта болатын нәрселерді де жазып отыру — Аян кітабындағы негізгі пайғамбарлық ереже. Жохан дәл осы ұстанымды және оның маңызын айқындап, көрсету үшін қолданылған, өйткені оған, шын мәнінде, «бар нәрселерді» жаз деп айтылды, ал мұны істеу арқылы сен «осыдан кейін болатын нәрселерді» де жазып отырған боласың, себебі тарих қайталанады. Бұл пайғамбарлық тәсіл — Исаның қолтаңбасы, өйткені қолтаңба — есім, ал Аян кітабының бірінші тарауындағы Оның есімі — Альфа мен Омега. Ол ақырды бастауымен сәйкестендіреді.
Біз «Иса Мәсіхтің Аяны» атты еңбекті зерттеуді енді ғана бастап жатырмыз және қазір бірінші тараудың алғашқы үш аятын қарастырып отырмыз. «Иса Мәсіхтің Аяны» деп аталған ақырғы ескерту хабары көктегі Әкеден Исаға, Исадан Жәбірейілге, Жәбірейілден Жоханға жеткізіледі; ал Жохан оны қауымдарға жіберілуі үшін кітапқа жазады. Хабардың дәл «Иса Мәсіхтің Аяны» деп аталғанының өзінен-ақ, Мәсіхті ашып көрсететін шабыттанған Сөз арқылы адамдарға жазылған барлық құрамдас жайттардың ішінде Иса Кім екені және Оның не екені туралы бір сипат Жоханның осы хабарды жазып алу әрекетінде бейнеленетінін атап өту маңызды. Ол сол кезде бар болған нәрселерді жазған кезде, әлі болуға тиіс нәрселерді де жазып отырған еді.
Тарихтың қайталануы туралы ақиқат Жохан өз заманы мен дәуірі үшін ескерту жазғанда бейнеленеді; бұл ескерту болашақ бір кезең үшін де ескерту болып табылады. Жохан мәсіхшілік қауымының бастауында жеті қауымға жазған кезде, ол сондай-ақ дүниенің соңындағы мәсіхшілік қауымы үшін де ескерту жазып отырды. Мәсіхтің мінез-құлқының осы сипаты Ол Альфа мен Омега, немесе басы мен соңы, немесе алғашқы мен соңғы деп аталғанда бейнеленеді. Шынында, Киелі кітап Мәсіхтің мінез-құлқының осы сипатын Оның жалғыз Құдай екенін дәлелдейтін нәрсе ретінде айқындайды.
Аян кітабының бірінші тарауында біз Исаның Өзін Альфа мен Омега ретінде танытатынын көреміз.
Мен Иеміздің күнінде Рухта болдым, және артымнан кернейдің үні секілді зор дауысты естідім. Ол: «Мен — Альфа және Омега, біріншісі және соңғысымын; ал не көрсең, соны кітапқа жаз да, Азиядағы жеті қауымға: Ефеске, Смирнаға, Пергамға, Тиатираға, Сардиске, Филадельфияға және Лаодикияға жібер»,— деді.
Сонда мен өзіммен сөйлескен дауысты көру үшін бұрылдым. Бұрылып қарағанымда, жеті алтын шамдалды көрдім; ал жеті шамдалдың ортасында Адам Ұлына ұқсас Біреу тұр екен, аяғына дейін түсіп тұрған киім киген, әрі кеудесін алтын белбеумен буынған. Оның басы мен шашы жүн секілді аппақ, қардай ақ еді; көздері от жалынындай; аяқтары пеште қыздырылған саф жездей; дауысы көп сулардың шуылындай еді. Оның оң қолында жеті жұлдыз бар еді; ауызынан өткір, екі жүзді семсер шығып тұрды; ал келбеті күшімен жарқыраған күндей еді.
Мен Оны көргенімде, өлі адамдай Оның аяғына жығылдым. Сонда Ол оң қолын үстіме қойып, маған былай деді: «Қорықпа; Мен — Біріншімін және Соңғымын». Аян 1:10–17.
Осы аяттардың ішінде мол шындық бар, бірақ бұл жерде мен тек мынаны ғана атап өтемін: Жохан Мәсіхтің керней тәрізді үнін естіп, өзімен сөйлегеннің Кім екенін көру үшін бұрылған кезде, ол Иса Мәсіхті көктегі киелі ғибадатхананың қасиетті орнындағы көктегі Ұлы Діни Қызметкер ретінде көрді. Содан кейін Иса Өзін Альфа мен Омега, сондай-ақ Бірінші әрі Соңғы ретінде танытты. Алғашқы үш аяттағы хабар мен оның жеткізілуінде біз Аян кітабының соңындағы шындық желісіне сәйкес келетін шындық желісін таптық. Альфа мен Омега ретінде Иса бастаумен соңының, біріншісімен соңғының байланысын көрсетеді. Аян кітабының соңында да, басындағы сияқты, Ол тағы да Өзін Альфа мен Омега ретінде танытады.
Сонда ол маған былай деді: «Бұл сөздер сенімді әрі ақиқат; әрі қасиетті пайғамбарлардың Құдай Иесі Өз періштесін жіберіп, жақын арада орындалуға тиіс нәрселерді құлдарына көрсету үшін жіберді. Міне, Мен тез келемін: осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерді сақтайтын адам бақытты».
Мен, Жохан, осы нәрселерді көріп, естідім. Ал естіп, көргенімнен кейін, маған осы нәрселерді көрсеткен періштенің аяқтарының алдына ғибадат ету үшін жығылдым. Сонда ол маған былай деді: «Олай етпе; өйткені мен — сенің және сенің бауырларың болған пайғамбарлардың, сондай-ақ осы кітаптың сөздерін ұстанатындардың қызметтесімін; Құдайға ғибадат ет».
Сонда ол маған былай деді: «Бұл кітаптағы пайғамбарлық сөздерді мөрлеме, өйткені уақыты жақын».
Әділетсіз кісі әлі де әділетсіздік істей берсін; арам кісі әлі де арам бола берсін; әділ кісі әлі де әділдік ете берсін; қасиетті кісі әлі де қасиетті бола берсін.
Міне, Мен тез келемін; әркімге ісіне қарай беру үшін сыйлығым Өзіммен бірге. Мен Альфа мен Омегамын, басы мен соңы, алғашқысы мен соңғысымын. Аян 22:7–13.
Аян кітабы Жоханның хабарды жазған кезде бұл хабардың бастау соңының көрінісі болатыны деген қағидаға негізделетінін мұқият түрде сипаттайды. Бұл хабар — Аян кітабында ашылатын алғашқы ақиқат, әрі сол ақиқат кітапта ең соңында айтылатын ақиқаттың өзі. Ал Аян кітабының басындағы да, соңындағы да куәлікте Иса Өзін Альфа мен Омега, бастау мен соңы, сондай-ақ Бірінші мен Соңғы ретінде таныстырады.
Аян кітабының алғашқы үш аяты адамзатқа арналған соңғы ескерту хабарын айқындайды. Бұл — соңғы жеті пәледен және Мәсіхтің Екінші рет келуінен бұрын айтылатын ескерту. Иса Мәсіхтің Аяны туралы хабар «өз періштесі арқылы» «жіберіліп, білдірілді».
Сол ескерту хабары Аян кітабының соңғы үзіндісінде де осылай айқындалған, әрі ол Аян кітабының он төртінші тарауындағы үшінші періште ретінде де бейнеленген.
Сонда үшінші періште олардың соңынан еріп, зор дауыспен былай деді: «Егер кімде-кім аңға және оның мүсініне табынып, оның таңбасын маңдайына немесе қолына қабылдаса, сол да Құдай қаһарының шарасына қоспасыз құйылған Оның ашу-ызасының шарабынан ішеді; әрі ол қасиетті періштелердің алдында және Тоқтының алдында от пен күкіртпен азапталады. Олардың азабының түтіні мәңгілікке, мәңгілік бойы көтеріледі; аңға және оның мүсініне табынатындардың, сондай-ақ оның есімінің таңбасын қабылдайтындардың күні-түні тынымы жоқ». Аян 14:9–11.
Соңғы ескерту хабары — үшінші періште арқылы бейнеленген хабар. Бұл — соңғы ескерту, өйткені ол адамзат үшін соңғы сын-қатерді тікелей айқындайды. Үшінші періштенің соңынан еріп, оған қосылатын тағы бір періште бар, және сол періште де соңғы ескерту хабары болып табылады.
Осыдан кейін мен көктен түсіп келе жатқан, зор билікке ие басқа бір періштені көрдім; жер оның даңқымен нұрланды. Сонда ол қатты дауыспен құдіретті үн қатып былай деді: Ұлы Бабыл құлады, құлады, әрі жындардың мекені, әрбір арам рухтың ордасы және әрбір арам да жеккөрінішті құстың торы болды. Өйткені барлық халықтар оның азғындығының қаһарлы шарабынан ішті, жер патшалары онымен азғындық жасады, ал жердің көпестері оның сән-салтанатының молдығы арқылы байып кетті.
Содан кейін мен көктен тағы бір дауысты естідім; ол былай деді: «Одан шығыңдар, Менің халқым, оның күнәларына ортақтасып қалмауларың үшін және оның пәлелерін қабылдап алмауларың үшін. Өйткені оның күнәлары көкке дейін жетті, әрі Құдай оның заңсыздықтарын есіне алды». Аян 18:1–5.
Иса Мәсіхтің Аяны болып табылатын хабар бірінші тарауда, он төртінші тарауда, он сегізінші тарауда және жиырма екінші тарауда бейнеленген. Бұл хабар Аян кітабының алғашқы және соңғы сілтемесінде Жәбірейіл періште ретінде айқындалатын бір періште арқылы білдіріледі, ал он төртінші және он сегізінші тарауларда бұл хабар көкте ұшып жүрген немесе көктен түсіп келе жатқан періште арқылы рәміздік түрде бейнеленеді.
Он сегізінші тарауда көктен түсетін періште бұған дейін оныншы тарауда бір періштенің түсіп, бір аяғын құрлыққа, ал екінші аяғын теңізге қоюы арқылы бейнеленген. Сол періштенің Жоханға жеу бұйырылған бір кітабы бар; ол оның аузында тәтті, ал ішінде ащы болады. Жохан жеген кітап — хабар, ал сол кішкентай кітаппен бейнеленген хабар Аян кітабының он сегізінші тарауындағы періштенің хабарын алдын ала бейнелейді; демек, ол да ақырғы ескерту хабарының бейнесі болып табылады.
Бізге Құдайдың хабары періште арқылы жіберіліп, білдірілгені айтылған; ал Аян кітабында бейнеленген ақырғы ескерту хабарын мұқият іздегенімізде, ақырғы ескерту хабары жеті рет періште арқылы білдірілетінін көреміз. Бірінші және соңғы жағдайда бұл періште Жәбірейіл болды. Содан кейін Аян кітабының оныншы тарауында қолында кішкене кітабы бар бір періштенің көктен түскенін көреміз. Аян кітабының он төртінші тарауында тағы үш періштені көреміз, олардың бәрі де ақырғы ескерту хабарын бейнелейді. Одан соң Аян кітабының он сегізінші тарауында дәл сол ақырғы ескерту хабарын бейнелейтін тағы бір періштені көреміз. Ақырғы ескертуге қатысты жеті хабар періштелер арқылы бейнеленген. Біріншісі мен соңғысы — Жәбірейіл періште, ал бірінші мен соңғының арасындағы бес періште — рәміздік періштелер.
Әрине, жеті қауымның әрқайсысының да өз періштесі бар, бірақ олар қауымдарға хабар алып барады, ал біз талқылап отырған соңғы ескерту хабарының тыңдаушысы ретінде бүкіл әлем қамтылады.
Соңғы ескерту хабарын бейнелейтін жеті пайғамбарлық желінің әрқайсысы мұқият сарапталып, өзара сәйкестендірілуі тиіс, алайда осы тұста мен тек Альфа мен Омеганың бір негізгі қағидасын айқындағым келеді. Құдай сөзінде қандай да бір тақырыптың алғаш рет аталуын қамтитын сілтеме — ең маңызды сілтеме. Киелі кітапта «тұқым» алғаш рет Жаратылыс 1:11-де аталады, онда бізге тұқымның «өз түріне қарай» өнім беретіні айтылған. Тұқым туралы алғашқы ескертілу оның өзін-өзі қайта өндіруге қажетті ДНҚ-сы бар екенін айқындайды. Иса Құдай Сөзін тұқым ретінде анықтады.
Сол күні Иса үйден шығып, теңіз жағасына барып отырды. Сонда Оның қасына ұлы көп халық жиналды; сондықтан Ол қайыққа мініп, отырды, ал бүкіл халық жағада тұрды. Сонда Ол оларға астарлы әңгімелермен көп нәрсені айтып былай деді:
Міне, тұқым себуші тұқым себуге шықты. Ол сепкенде, кейбір тұқымдар жол жиегіне түсті, сонда құстар келіп, оларды шоқып жеп қойды. Кейбірі тастақты жерге түсті, онда топырақ қалың емес еді; топырағы терең болмағандықтан, олар тез көктеп шықты. Бірақ күн көтерілгенде, олар қурап қалды; тамыры болмағандықтан, солып кетті. Ал кейбірі тікендердің арасына түсті; тікендер өсіп шығып, оларды тұншықтырды. Бірақ басқалары жақсы жерге түсіп, өнім берді: бірі жүз есе, бірі алпыс есе, бірі отыз есе. Естуге құлағы бар адам естісін.
Шәкірттері келіп, Оған: «Неліктен Сен оларға астарлы әңгімелермен сөйлейсің?» — деді.
Ол оларға былай деп жауап берді: «Сендерге көктегі Патшалықтың құпияларын білу берілген, ал оларға ол берілмеген. Өйткені кімде бар болса, соған тағы да беріледі, және оның молшылығы арта түседі; ал кімде жоқ болса, одан өзінде барының өзі де тартып алынады. Сондықтан Мен оларға астарлы әңгімелермен сөйлеймін: өйткені олар көре тұра көрмейді; ести тұра естімейді, әрі түсінбейді. Солардың үстінде Ишаяның мына пайғамбарлығы орындалады: “Естумен естисіңдер, бірақ түсінбейсіңдер; көрумен көресіңдер, бірақ ұқпайсыңдар. Өйткені бұл халықтың жүрегі қасаңдап кеткен, құлақтары ауыр еститін болды, ал көздерін өздері жұмды; әйтпесе олар көздерімен көріп, құлақтарымен естіп, жүректерімен түсініп, теріс жолдан қайтып, Мен оларды сауықтырар едім”».
Бірақ көздерің бақытты, өйткені олар көреді; және құлақтарың бақытты, өйткені олар естиді. Өйткені сендерге шын айтамын: көптеген пайғамбарлар мен әділ адамдар сендер көріп тұрған нәрселерді көруді қалады, бірақ көрмеді; және сендер естіп тұрған нәрселерді естуді қалады, бірақ естімеді.
Ендеше, себуші туралы астарлы әңгімені тыңдаңдар.
Кімде-кім Патшалық туралы сөзді естіп, оны ұғынбаса, сонда зұлым шайтан келіп, оның жүрегіне себілгенді тартып әкетеді. Жол жиегіне түскен тұқымды қабылдаған — осы.
Ал тастақты жерлерге түскен тұқымды қабылдаған — сөзді еститін, әрі оны дереу қуанышпен қабылдайтын сол адам; бірақ оның өзінде тамыры жоқ, сондықтан ол аз ғана уақытқа шыдайды: өйткені сөз үшін қысым не қудалау туған кезде, ол сол сәтте-ақ сүрінеді.
Тікенектер арасына себілгені — сөзді еститін адам; бірақ осы дүниенің уайымы мен байлықтың алдамшылығы сөзді тұншықтырады, сөйтіп ол жеміссіз болады.
Ал жақсы жерге тұқым себілгені — сөзді естіп, оны ұғатын адам; ол да жеміс береді: бірі жүз есе, бірі алпыс есе, бірі отыз есе өнім әкеледі. Матай 13:1–23.
Тұқым, яғни Құдайдың Сөзі, кемел өсімдікті өсіріп шығару үшін қажетті барлық ДНҚ-ны өзінде қамтиды. Құдай Сөзіндегі қандай да бір тақырыптың алғаш рет аталуы сол тақырыпқа қатысты барша құрамдас бөліктердің бәрін өзіне қамтиды. Бұл ақиқат «алғаш рет аталуы қағидасы» деп танылады. Бұл қағида неғұрлым мұқият зерттелген сайын, соғұрлым оның анықтығы арта түседі.
Біз Альфа мен Омега туралы түсіндірмемізді және Құдай Сөзінің тұқым ретіндегі анықтамасын әрі қарай жалғастырмас бұрын, Аян кітабын қарастыруымызға қатысты Матайдан жаңа ғана келтірген үзіндіден кейбір маңызды жайттарды назарға алғанымыз жөн. Барлық пайғамбарлар дүниенің соңы туралы айтып тұр.
«Ежелгі пайғамбарлардың әрқайсысы өз дәуірі үшін емес, біздің заманымыз үшін көбірек сөйледі, сондықтан олардың пайғамбарлық етуі біз үшін күшінде. “Енді осының бәрі оларға үлгі ретінде болды; әрі дүниенің ақыры жеткен бізге ескерту үшін жазылды”. 1 Қорынттықтарға 10:11. “Оларға емес, бізге қызмет етіп жүргендері өздеріне ашылды; енді сол нәрселер көктен жіберілген Киелі Рух арқылы сендерге Ізгі хабарды уағыздағандар арқылы сендерге жария етілді; сол нәрселерге періштелер де үңіліп қарауды аңсайды”. 1 Петір 1:12....»
“Киелі кітап өз қазыналарын осы соңғы ұрпақ үшін жинақтап, бір арнаға тоғыстырды. Ескі Өсиет тарихындағы барлық ұлы оқиғалар мен салтанатты істер осы соңғы күндерде қауымда қайталанып келген және қайталанып жатыр.” Selected Messages, book 3, 338, 339.
Бұл үзінді үш куәлікті — Пауылды, Петірді және Эллен Уайтты — ұсынады; олар барлық пайғамбарлардың дүниенің ақыры туралы айтып тұрғанын куәландырады, ал дәл сол кезде Аян кітабындағы құпияның мөрі ашылады. Сондықтан Матайдың он үшінші тарауында Иса: «көздерің бақытты, өйткені көреді; құлақтарың бақытты, өйткені естиді. Сендерге шындығын айтамын: көптеген пайғамбарлар мен әділдер сендер көріп тұрған нәрселерді көруді қалады, бірақ көрген жоқ; сендер естіп тұрған нәрселерді естуді қалады, бірақ естіген жоқ», — деген кезде, Ол Аян кітабының бірінші тарауының алғашқы үш аятында айтылған сол игілікті білдірген еді.
Осы пайғамбарлықтың сөздерін оқитын да, оны тыңдайтындар да, онда жазылғандарды сақтайтындар да бақытты; өйткені уақыт жақын. Аян 1:3.
Иса Тұқым себуші туралы астарлы әңгімені айтты, содан кейін шәкірттер Онымен осы астарлы әңгіме жайында сөйлесуге жетеленді. Бірақ олар Исамен тілдесуге тартылмай тұрып, Ол оларға және одан да маңыздысы бізге: «Естуге құлағы бар адам естісін»,— деді.
Иса бұл астарлы әңгімені айтып, оны естуге құлағы барлар үшін ескертумен аяқтайды. Содан кейін шәкірттер талқылауға жетеленеді, сол жерде Иса кемінде үш маңызды ойды қозғайды. Ол тыңдаушылардың екі тобының арасындағы айырмашылықты айқындайды, әрі мұны істегенде тыңдаушылардың екі тобы туралы екінші куәлікті келтіру үшін Ишая кітабындағы бір үзіндіге сілтеме жасайды (өйткені, есте сақтаңыз, мұның бәрі еститіндер туралы мәнмәтін аясында берілген). Ол ұсынатын үшінші ой, тыңдаушылардың екі тобы мен Ишая кітабын екінші куәлік ретінде келтіруден тыс, Құдай Сөзінің тұқым екендігі туралы шындық. Демек, Құдай Сөзінің тұқым екендігі — Аян кітабының бірінші тарауындағы Иса Мәсіхтің Аянын еститіндер естуге тиіс нәрсенің бір бөлігі. Алғашқы үш аятта екі тыңдаушы бар, дәл сол сияқты Матайдың он үшінші тарауында да тыңдаушылардың екі тобы бар. Матайдың он үшінші тарауы естуден бас тартатындардың естімеуді таңдауының әртүрлі жолдарына жай ғана қосымша түсінік береді. Ал Ишаяның куәлігі біз естуге тиіс хабарға одан да көп нәрсе қосады.
Ұзиях патша өлген жылы мен де Тақта отырған Жаратқан Иені көрдім; Оның тағы биік те асқақ еді, әрі Оның киімінің етегі ғибадатхананы толтырды. Оның үстінде серафимдер тұрды: әрқайсысының алты қанаты бар еді; екеуімен ол жүзін жапты, екеуімен аяқтарын жапты, ал екеуімен ұшты. Сонда бірі екіншісіне дауыстап былай деді: «Қасиетті, қасиетті, қасиетті — Әскерлер Иесі Жаратқан Ие; бүкіл жер жүзі Оның ұлылығына толы». Сонда айқайлағанның даусынан есік босағалары қозғалды, ал үй түтінге толды.
Сонда мен: «Қасірет маған! Мен құрыдым! Өйткені мен арам ерінді адаммын, әрі арам ерінді халықтың арасында тұрамын; себебі менің көздерім Патшаны, Әскерлердің Жаратқан Иесін көрді»,— дедім.
Сонда серафимдердің бірі маған ұшып келді; оның қолында құрбандық үстелінен қысқашпен алып келген жанып тұрған көмір бар еді. Ол оны аузыма тигізіп: «Міне, бұл сенің ерніңе тиді; енді сенің заңсыздығың жойылды, күнәң тазартылды»,— деді.
Сондай-ақ мен Жаратқан Иенің: «Кімді жіберемін, Біз үшін кім барады?» — деген дауысын естідім. Сонда мен: «Міне, менмін; мені жібер», — дедім.
Сонда Ол былай деді: «Бар да, осы халыққа айт: “Естіп тұрыңдар, бірақ түсінбеңдер; көріп тұрыңдар, бірақ ұқпаңдар”. Осы халықтың жүрегін семірт, құлақтарын мүкіс қыл, көздерін жұм; әйтпесе олар көздерімен көріп, құлақтарымен естіп, жүректерімен ұғып, теріс жолынан қайтып, сауығып кетер».
Сонда мен: «Ием, қашанға дейін?» — дедім. Ол былай деп жауап берді: «Қалаларда тұрғын қалмай, үйлерде адам болмай, ел мүлде қаңырап бос қалғанша; Жаратқан Ие адамдарды алысқа көшіріп әкетіп, жердің қақ ортасында зор иесіз қалу болғанша. Бірақ онда әлі де оннан бір үлес қалады; алайда ол қайтадан опат етіледі: жапырағы түскенде де өз діңі ішінде сақталатын теребинф ағашы мен емен ағашы сияқты, солайша қасиетті ұрпақ оның түбірі болады». Ишая 6:1–13.
Әрине, Ишаядан алынған бұл үзінді қозғайтын пайғамбарлық тақырыптарының тереңдігі жағынан аса таңғаларлық. Осы тақырыптардың көпшілігі «Хабаккук кестелерінде» қайта-қайта талқыланған, сондықтан біз Исаның Өз сөзін тұқым деп атауына қатысты қарастыруымызды қуаттайтын осы үзіндідегі жайттарды ғана қысқаша түйіндейміз.
Ишаяның осы үзіндіде пайғамбарды, демек, ақыр замандағы Құдай халқын бейнелейтіні анықталған. Біздің ойымыз үшін одан да маңыздысы: Ишая Құдайдың қауымының ішінде қызмет етіп жүріп, күнәда өмір сүрген бір халықты бейнелейді. Ишая Құдайдың ұлылығы туралы аян алғанға дейін, өзінің күнәкарлығын танымады. Ол Лаодикеялық еді, ол соқыр еді.
«Ишая басқалардың күнәсін әшкерелеген еді; бірақ енді ол өзі де соларға қарсы жариялаған үкімге ұшырағанын көрді. Ол Құдайға ғибадат етуінде суық, жансыз рәсімге қанағат етіп келген еді. Жаратқан Ие оған аян берілгенге дейін ол мұны білмеген болатын. Енді киелі орынның қасиеттілігі мен айбындылығына қараған сәтте, өз даналығы мен қабілеттері оған қандай болымсыз болып көрінді. Ол қандай лайықсыз еді! қасиетті қызметке қандай жарамсыз еді! Оның өзі туралы көзқарасы елші Пауылдың мына сөздерімен білдірілуі мүмкін еді: “Сорлы басым-ай менің! Өлімнің осы денесінен мені кім құтқарады?”»
«Бірақ Ишаяға оның күйзелісі кезінде жәрдем жіберілді. “Сонда серафимдердің бірі маған ұшып келді; оның қолында құрбандық үстелінен қысқашпен алып алған шоқ бар еді. Ол соны аузыма тигізіп, былай деді: Міне, бұл сенің ерніңе тиді; сенің заңсыздығың алынып тасталды, күнәң тазартылды.” Ишая 6:6, 7.»
“Ишаяға берілген аян Құдай халқының соңғы күндердегі жағдайын бейнелейді. Оларға көктегі киелі ғибадатханада жүріп жатқан істі сенім арқылы көру артықшылығы берілген. «Сонда көкте Құдайдың ғибадатханасы ашылды, әрі Оның ғибадатханасында Өсиет сандығы көрінді». Олар ең киелі орынға сеніммен назар салып, көктегі киелі ғибадатханадағы Мәсіхтің қызметін көргенде, өздерінің арам ерінді халық екенін, яғни еріндері талай рет бос сөз сөйлеген, ал дарындары қасиеттеліп, Құдайдың даңқы үшін қолданылмаған халық екенін ұғынады. Өздерінің әлсіздігі мен лайықсыздығын Мәсіхтің даңқты мінезінің пәктігімен және сүйкімділігімен салыстырғанда, олардың түңілуі әбден орынды. Бірақ егер олар, Ишая сияқты, Жаратқан Ие жүрекке түсіруді мақсат еткен әсерді қабылдайтын болса, егер олар Құдай алдында өз жандарын кішірейтетін болса, олар үшін үміт бар. Уәде кемпірқосағы тағтың үстінде, және Ишая үшін істелген іс олардың бойында да жүзеге асырылады. Құдай жүрегі өкінішті болған жаннан көтерілген жалбарынуларға жауап береді.”
«Құдайдың осы ұлы әрі салтанатты ісінің мақсаты — бауларды көктегі қамбаға жинау; өйткені жер Жаратқан Иенің ұлылығымен толуға тиіс. Ендеше, кең етек алған зұлымдықты көріп, арам еріндерден шығатын сөздерді естігенде, ешкімнің сағы сынбасын. Қараңғылық күштері Құдай халқына қарсы сап түзеген кезде; Шайтан соңғы ұлы шайқас үшін өз күштерін жинап, оның құдіреті зор әрі дерлік еңсерерліктей болып көрінген кезде, [сол уақытта] Құдайдың ұлылығының айқын көрінісі, биікке көтерілген тақ, уәде кемпірқосағымен күмбезделген, жұбаныш, сенімділік және тыныштық сыйлайды». Review and Herald, December 22, 1896.
Бұл аян «соңғы күндердегі Құдай халқының жай-күйін бейнелейді». Соңғы күндердегі Құдай халқы — лаодикеялықтар.
Лаодикеялықтар қауымының періштесіне былай деп жаз: Аумин, адал әрі шынайы куә, Құдай жаратылысының бастауы мынаны айтады: Сенің істеріңді білемін: сен не суық емессің, не ыстық емессің. О, не суық, не ыстық болғаныңда ғой! Сонымен, сен жылыұссың, әрі не суық емессің, не ыстық емессің, сондықтан Мен сені аузымнан шығарып тастаймын. Өйткені сен: «Мен баймын, байып кеттім, еш нәрсеге мұқтаж емеспін», — дейсің; бірақ өзіңнің сорлы, бейшара, жарлы, соқыр әрі жалаңаш екеніңді білмейсің. Сондықтан бай болуың үшін Менен отта тазартылған алтын сатып алуыңа, киінуің үшін ақ киім сатып алуыңа, сөйтіп жалаңаштығыңның ұяты көрінбей қалуына, әрі көруің үшін көзіңе көз майын жағуыңа кеңес беремін.
Мен сүйетіндердің бәрін әшкерелеп, жөнге саламын; сондықтан құлшынысты болып, тәубеге кел. Міне, Мен есіктің алдында тұрып, қағамын: егер кімде-кім Менің даусымды естіп, есікті ашса, Мен оның қасына кіріп, онымен бірге ас ішемін, ал ол Менімен бірге ас ішеді. Жеңіп шыққанға Мен де Әкеммен бірге Оның тағына отырғанымдай, оған да Өз тағымда Менімен бірге отыруға құқық беремін.
Құлағы бар әркім Рухтың қауымдарға не айтып тұрғанын тыңдасын. Аян 3:14–22.
Лаодикеядағы қауымға жолданған хабар — қатты әшкерелеу, әрі ол қазіргі уақытта Құдай халқына қатысты.
«Лаодикиядағы қауымның періштесіне былай деп жаз: Мынаны Аумин, адал әрі шынайы Куәгер, Құдай жаратылысының бастауы айтады: Сенің істеріңді білемін: сен не суық емессің, не ыстық емессің; суық не ыстық болғаныңды қалар едім. Осылайша, жылы шала болып, не суық, не ыстық болмағаның үшін, сені Аузымнан түкіріп тастаймын. Өйткені сен: “Мен баймын, дәулетке кенелдім, ешнәрсеге мұқтаж емеспін”,— дейсің; бірақ өзіңнің сорлы, бейшара, кедей, соқыр әрі жалаңаш екеніңді білмейсің.»
«Мұнда Жаратқан Ие бізге халықты ескерту үшін Өзі шақырған қызметшілер арқылы Өз халқына жеткізілуге тиіс хабардың тыныштық пен қауіпсіздік туралы хабар емес екенін көрсетеді. Ол тек теориялық қана емес, қайта әрбір қырынан алғанда іс жүзіндегі хабар. Лаодикиялықтарға арналған хабарда Құдай халқы тәндік қауіпсіздік күйінде тұрғандар ретінде бейнеленген. Олар өздерін рухани жетістіктердің асқақ жағдайындамыз деп сеніп, уайымсыз күйде отыр. “Өйткені сен: Мен баймын, молшылыққа кенелдім, еш нәрсеге мұқтаж емеспін, — дейсің; бірақ өзіңнің сорлы, бейшара, кедей, соқыр және жалаңаш екеніңді білмейсің.”
«Адам ақыл-санасына олардың мүлде қателесіп тұрған кезінде өздерін дұрыс деп сендіретін сенімнен асқан қандай алдау келуі мүмкін! Шынайы Куәгердің хабары Құдай халқын аянышты бір алдану үстінде табады, бірақ сол алдануда олар адал. Олар өздерінің жай-күйінің Құдай алдында мүшкіл екенін білмейді. Солай бола тұра, өздеріне арнап айтылғандар өздерінің рухани жағдайын биік деп өз-өздерін мақтап жүрген кезде, Шынайы Куәгердің хабары олардың жалған қауіпсіздігін рухани соқырлық, қайыршылық және бейшаралыққа толы шынайы халдерінің сұмдық әшкереленуі арқылы талқандайды. Осыншалықты өткір де қатаң куәлік қате болуы мүмкін емес, өйткені сөйлеп тұрған — Шынайы Куәгер, ал Оның куәлігі міндетті түрде дұрыс.»
«Өз жетістіктеріне сенімді болып, өздерін рухани білімге баймыз деп есептейтіндер үшін өздерінің алданғанын және әрбір рухани рақымға мұқтаж екенін жариялайтын хабарды қабылдау қиын. Қасиеттелмеген жүрек “бәрінен де алдамшы әрі мүлде бұзылған”. Маған көптеген адамдардың өздерін жақсы мәсіхшілерміз деп алдап жүргені көрсетілді, ал оларда Исадан келген бір сәуле де жоқ. Оларда Құдайлық өмірде өздеріне тән тірі тәжірибе жоқ. Рухтың қымбат рақымдарын иелену үшін шынайы мұқтаждықтарын сезінбестен бұрын, оларға Құдайдың алдында өзін терең де түбегейлі кішірейту ісі қажет». Testimonies, volume 3, 252, 253.
Ишая өзінің лаодикиялық күйінен бет бұрып, шынайы түрде тәубесіне келген соң, ол ақырғы ескерту хабарын дүниеге жеткізуге өз еркімен ұсынылды. Алтыншы тараудың үшінші аяты Ишаяның пайғамбарлық тарихын Аян кітабының он сегізінші тарауындағы пайғамбарлық тарихпен байланыстырады, онда періште көктен түсіп, жерді өз даңқымен нұрландырады.
Осыдан кейін мен көктен түсіп келе жатқан, зор билігі бар тағы бір періштені көрдім; жер оның даңқымен нұрланды. Аян 18:1.
Ишая Аян кітабының он сегізінші тарауындағы періште түсетін кездегі Құдай халқын бейнелейді, өйткені ол көктегі киелі ғибадатханаға алынғанда, серафтардың: «Әскерлердің Жаратушы Иесі киелі, киелі, киелі; бүкіл жер Оның салтанатына толы», — деп жар салып тұрғанын естіді. Ишая, Аяндағы Жохан сияқты, соңғы ескерту хабарын жариялайтын Құдай халқын бейнелейді. Жохан Құдай халқын «қалдық» деп атады, ал Ишая оларды «оннан бірі», яғни ондық деп атады. Еврей тіліндегі түбір сөз «ондық беру» дегенді білдіреді.
Ишая қойған «қашанға дейін?» деген пайғамбарлық сұрақ Құдай сөзінде қайта-қайта қойылады (және қысқалық үшін, «қашанға дейін?» деген сұрақтың жауабы — оның Құрама Штаттарда ұлттық жексенбілік заңның келуін білдіретіндігінде). Эллен Уайттың айтуынша, сол кезде «ұлттық безбүйректік ұлттық күйреумен жалғасады», ал Ишая бойынша бұл «қалалар тұрғыны жоқ қаңырап қалғанда, үйлерде адам қалмағанда, жер мүлде қаңырап бос қалғанда, әрі Жаратқан Ие адамдарды алысқа алып кетіп, елдің ортасында зор тастап кету болғанда» болады. «Елдің ортасындағы зор тастап кету» — Даниял 11:41 бойынша жексенбілік заң кезінде құлатылатын «көптер». Бұлар — Ишаяның алтыншы тарауындағы және Матайдың он үшінші тарауындағы көздері бола тұра көрмейтін, құлақтары бола тұра естімейтін адамдар, сондай-ақ Аянның үшінші тарауында Лаодикия қауымына берілген кеңесті қабылдамайтындар.
Ол сондай-ақ даңқты елге кіреді, әрі көптеген елдер құлайды; бірақ оның қолынан мыналар құтылып кетеді: Едом, Моаб және Аммон ұрпақтарының таңдаулылары. Даниял 11:41
Аян кітабында Жохан көргеніндей, Ишая да Иса Мәсіхті Өзінің киелі үйінде аян арқылы көрді. Ишая ағаш іспетті «қайтып оралатын» әрі «желінетін» «оныншы бөлікті», яғни ондықты бейнелейді. «Желінеді» деп аударылған еврей сөзі от арқылы жалмап қоюды білдіреді. Алайда «оныншы бөліктің» ішінде от жалмап қоя алмайтын бір «мән» бар. Демек, қалған тоғыздан тоғыз бөлікте ондай мән болмағаны ма? Теребинт пен емен ағашын жалмап, құртып жіберетін етіп бейнеленген от — Малахи кітабында Өзінің ғибадатханасына кенеттен келетін Келісімнің Жаршысы оты.
Міне, Мен Өз хабаршымды жіберемін, ол Менің алдымда жолды даярлайды; сонда өздерің іздейтін Иеміз, өздерің сүйсінетін келісімнің Хабаршысы, кенеттен Өз ғибадатханасына келеді; міне, Ол келеді, — дейді Әскербасы Жаратқан Ие.
Бірақ Оның келетін күніне кім төтеп бере алады? және Ол көрінген кезде кім тұра алады? өйткені Ол тазартушының отындай, және маташының сілтісіндей. Ол күмісті тазартушы әрі пәктендіруші ретінде отырып, Левидің ұлдарын тазартады және оларды алтын мен күмістей арылтады, сонда олар Жаратқан Иеге әділдікпен тарту ұсына алатын болады. Сонда Яһуда мен Иерусалимнің тартуы Жаратқан Иеге ежелгі күндердегідей және бұрынғы жылдардағыдай жағымды болады. Малахи 3:1–4.
Ишаяның оныншысы (яғни ондық) сондай-ақ Малахи айтқан «әділдікпен әкелінетін тарту» болып табылады. Малахи айтқан бұл тарту — Құдай халқы; олар «Левидің ұлдары» ретінде бейнеленіп, «әділдікпен әкелінетін тартуды» шығару үшін отпен тазартылады, ал Ишаяның куәлігінде отпен «жұтылатындар» — сол оныншы бөлік, яғни ондық.
Маған берілген Құдайдың рақымына сай, дана сәулетші-құрылысшы ретінде мен іргетасты қаладым, ал басқа біреу соның үстіне құрылыс салып жатыр. Бірақ әркім оның үстіне қалай салып жатқанына абай болсын. Өйткені қаланған іргетастан басқа іргетасты ешкім қала алмайды; ол — Иса Мәсіх. Ал егер біреу осы іргетастың үстіне алтын, күміс, асыл тастар, ағаш, шөп, сабанмен құрылыс салса, әркімнің ісі әшкере болады; өйткені оны сол күн жария етеді, себебі ол отпен ашылады; әрі от әркімнің ісінің қандай екенін сынап көреді. 1 Қорынттықтарға 3:10–13.
Пауыл мұнда әркімнің істері «от» арқылы ашылатынын мәлімдейді. Малахиде от қақты күйдіріп жояды. Ишаяда «оныншы бөліктің» тазаруы олардың жапырақтарын тастаған «кезде» жүзеге асады. Жапырақтар, Адам мен Хауа арқылы куәландырылғандай, жасырын күнәнің, жалған көрініс пен өзіне орынсыз сенімділіктің нышаны болып табылады.
Ишаяның «оныншысының» ішінде өртеп жойып жіберуге болмайтын бір мән бар, ал сол мән — «қасиетті тұқым». Олардың ішінде Мәсіх бар, даңқтың үміті. Ишаяның өзі де «қасиетті тұқым», сондай-ақ өзі айқындап көрсететін «оныншы» болып табылады. «Қасиетті тұқым» да, «оныншы» да Оның киелі үйіндегі Иса Мәсіхтің Аян беруі арқылы Лаодикеялық күйден Филадельфиялық күйге қайта оралады.
Құдайдың ұлылығы туралы Ишаяның өзін құрыдым деп айқайлауына, өзінің арам және кешірімге мұқтаж күнәкар адам екенін мойындауына себеп болатын аян, ағаштар жапырақтарын түсіретін кезде көктегі киелі орында жүзеге асады. “Түсіру” деген сөз “сыртқа лақтыруды” немесе ағашты “кесіп тастауды” білдіреді. Мұнда Лаодикеяның аластатылуы бейнеленген. “Оныншы бөлік” немесе қалдық, Малахи айтқан Келісім Хабаршысы әкелетін тазартушы “оттан” өтеді; осылайша олардың адами істері рухани түрде күйіп кетіп, күйіп кетпейтін “мән” ғана қалады, ал сол — “Киелі Тұқым”. Тыңдаудан бас тартқандар қураған өлі жапырақтар сияқты түсіп қалады, немесе Иеміздің аузынан құсырылады.
Иса — Қасиетті Тұқым, ал тұқымның бойында бүкіл өсімдікті өсіріп шығаруға қажетті барлық ДНҚ бар. Құдай Сөзі — тұқым; сондықтан Құдай Сөзінде бір нәрсенің алғаш рет айтылуы, егер дұрыс түсінілсе, сол тақырыпты сенушінің бойында толық кемеліне жеткізуге қажетті бүкіл мәліметті қамтиды.
Ишаяның алтыншы тарауы Аян болған Иса Мәсіхтің хабарымен жарылқану үшін есту МІНДЕТ болған кезеңде «естімейтін» бір халықты айқындайды. Иса меңзеген халық Құдайдың таңдаулы халқы еді; олар Оның зайыбы еді; олар Оның келісімдегі халқы еді; олар көне Исраил еді.
Ежелгі Исраил немесе алғашқы Исраил қазіргі Исраилді, яғни ақырғы Исраилді бейнелейді. Дүниенің соңындағы Құдай халқы — Жетінші күн адвентистері, Оның таңдаулы халқы, Оның жұбайы, Оның келісім халқы — қазіргі Исраил. Ишая тарихының куәлігі, Мәсіхтің тарихымен ұштаса отырып, дүниенің соңында Жетінші күн адвентизмінің Лаодикияға арналған хабарда бейнеленгендей, жоғалған әрі құтқарылуға келмейтін «жағдайда» болатынын дәлелдейтін екі куәлік береді.
Шын мәнінде, олар мүлде құтқарылмайтындар емес, бірақ Ишая өз тәжірибесінен бұрын қандай болса және Мәсіхтің дәуіріндегі яһудилер қандай болса, дәл сол сияқты, өздерінің Лаодикиялық күйінде ғана құтқарылмайтындар.
Лаодикеялықтың «естуге» тиісті нәрселерінің бірі — Тұқым себуші туралы астарлы әңгіме. Ол сол астарлы әңгімеде Құдай Сөзінің «тұқым» екенін, киелі тұқым екенін «естуге» тиіс. Бұл «естілгенде», Аян кітабының құпия хабарын ашыла бастайтын іргетас қаланады, өйткені ол хабар Иса — Альфа мен Омега, Біріншісі мен Соңғысы, Басталуы мен Аяқталуы деген терең танымға оралған. Соңның бастауымен байланысын түсіну Иса Сөз екенін, әрі Оның Тұқым екенін түсінуді де қамтиды.
Әуел баста Сөз бар еді, Сөз Құдаймен бірге еді, және Сөз Құдай еді. Ол әуел баста Құдаймен бірге еді. Барлық нәрсе Ол арқылы жаратылды; және жаратылған ешбір нәрсе Онсыз жаратылған жоқ. Онда өмір бар еді; әрі сол өмір адамдардың нұры еді. Нұр қараңғылықта жарқырайды; бірақ қараңғылық оны ұқпады. Жохан 1:1–5.
Енді уәделер Ыбырайымға және оның ұрпағына берілді. Онда: «және ұрпақтарыңа», көп жайында айтқандай емес, біреу жайында айтқандай: «және сенің Ұрпағыңа», — делінген, ал Ол — Мәсіх. Ғалаттықтарға 3:16.
Ақыр мен бастың арасындағы байланысты түсіну үшін «алғашқы рет айтылу ережесін» түсіну қажет. Алғашқы рет айтылу ережесі қандай да бір тақырыптың басталуы ол үшін ең маңызды сілтеме екенін айқындайды, өйткені онда бүкіл хикая қамтылған; себебі Құдай Сөзі ретінде ол — тұқым. Соңғы сілтеме маңыздылығы жағынан екінші орында, өйткені дәл сонда хикаяның барлық құрамдас бөліктері өзара байланыстырылып, ешбір ұшы ашық қалдырылмайды. Алайда тақырыпқа қатысты ортаңғы сілтемелер хикаяға күш пен айқындық береді, және осы тұрғыдан алғанда ортаңғы бөлік те бастау мен аяқталу сияқты дәл сондай маңызды.
Бұл тақырып жөнінде әлі де көп нәрсені қарастыру қажет, бірақ Матайдың он үшінші тарауындағы үзіндіге қайта оралсақ, Иса еститіндер мен естімейтіндер деген екі санаттағы адамдарды атап көрсеткенін байқаймыз. Ол естімеудің бір ғана емес, бірнеше жолын көрсетеді, ал содан кейін еститіндерге бата жариялайды.
Бірақ сендердің көздерің бақытты, өйткені олар көреді; әрі құлақтарың да бақытты, өйткені олар естиді. Өйткені сендерге шындығын айтамын: көптеген пайғамбарлар мен әділ адамдар сендер көріп тұрған нәрселерді көруді қалады, бірақ көрген жоқ; сендер естіп тұрған нәрселерді естуді қалады, бірақ естіген жоқ. Ендеше, себуші туралы астарлы әңгімені тыңдаңдар. Матай 13:16–18.
Пайғамбарлық тұрғыдан алғанда, демек, осы «бата» Аян 1:3-тегі дәл сол батаның өзі:
Осы пайғамбарлықтың сөздерін оқитын адам бақытты, сондай-ақ оны тыңдап, онда жазылғандарды орындайтындар да бақытты; өйткені уақыт жақын.
Исаның Матайдың он үшінші тарауында Ишаяның алтыншы тарауына жасаған сілтемесі, Эллен Уайттың жазбаларымен бірге алғанда, дүниенің соңында көрілетін және естілетін сондай ұлы нәрселер бар екенін растайды; сондықтан көптеген әділ адамдар мен пайғамбарлар ақырғы ескерту хабары ашылатын және адамдар оны сол кезде «көріп», «еститін» уақыт кезеңінде өмір сүруді аңсаған.
Жоханға оныншы тарауда «Жеті Күркірдің» не айтқанын мөрлеп қою бұйырылды, ал жиырма екінші тарауда: «Осы кітаптағы пайғамбарлық сөздерді мөрлеме, өйткені уақыт жақын», — деген жарлық беріледі. Келесі аят адамзатқа берілген сынақ мерзімінің аяқталуын көрсетеді. Сынақ мерзімі жабылардың дәл алдында «Жеті Күркірді» ашу туралы жарлық беріледі; өйткені Аян кітабында сол уақытта мөрленген жалғыз үзінді — осы. «Жеті Күркір» туралы бізге олардың Адвентизмнің басталуы мен аяқталуын бейнелейтіні хабарланған.
Жоханға берілген және жеті күркіреуде білдірілген ерекше жарық бірінші және екінші періштелердің хабарлары аясында жүзеге асатын оқиғалардың сипаттамасы еді....
«Осы жеті күн күркіреуі өз дауыстарын шығарғаннан кейін, Жоханға Даниялға кішкентай кітапқа қатысты берілген нұсқауға ұқсас әмір беріледі: “Жеті күн күркіреуі айтқан нәрселерді мөрлеп қой”. Бұлар өз ретімен ашылатын болашақ оқиғаларға қатысты». The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Жеті Күн күркіреуі Адвентизмнің басталу кезеңіндегі, бірінші және екінші періштенің хабарлары тарихындағы 1798 жылдан 1844 жылғы 22 қазанға дейінгі оқиғаларды білдіреді; сондай-ақ жоғарыда аталған сол мақалада бізге Жеті Күн күркіреуінің «өз ретімен ашылатын болашақ оқиғаларға қатысты» екені хабарланады. Адвентизмнің бастапқы тарихы оның ақырғы кезеңін бейнелейді, өйткені Иса Мәсіх, Альфа мен Омега ретінде, Адвентизмнің бүкіл тарихына Өз қолтаңбасын қояды, себебі бұл тарих көне Исраилдің тарихы қандай қасиетті болса, дәл сондай қасиетті тарих.
Матай жазған Ізгі хабардың он үшінші тарауында Иса айтқандай, бұл оқиғалар — пайғамбарлар көруді аңсаған әрі шәкірттер білетіндіктен жарылқанған нәрселер. Сол шәкірттер дүние ақырындағы Құдай халқын бейнелейді; олар өздері көріп, еститіндері үшін жарылқанған. Олардың көріп, еститіні — Иса Мәсіхтің Аянының хабары; бұл хабар сондай-ақ Жеті Күннің күркіреуінің хабарымен де бейнеленеді, ал ол өз кезегінде Миллерит тарихын да, жүз қырық төрт мыңның тарихын да бейнелейді.
1840–1844 жылдары берілген барлық хабарлар қазір әсерлі түрде жеткізілуге тиіс, өйткені бағдарынан жаңылған адамдар көп. Бұл хабарлар барлық шіркеулерге жетуге тиіс.
«Мәсіх былай деді: “Көздерің бақытты, өйткені олар көреді; құлақтарың бақытты, өйткені олар естиді. Сендерге шындығын айтамын: көптеген пайғамбарлар мен әділ адамдар сендердің көріп тұрғандарыңды көруді қалады, бірақ көрмеді; сендердің естіп тұрғандарыңды естуді қалады, бірақ естімеді” [Matthew 13:16, 17]. 1843 және 1844 жылдары көрінген нәрселерді көрген көздер бақытты.»
«Хабар берілді. Ал бұл хабарды қайта жариялауда еш кідіріс болмауға тиіс, өйткені заман белгілері орындалып жатыр; қорытынды іс аяқталуға тиіс. Қысқа уақыт ішінде ұлы іс атқарылады. Жақында Құдайдың тағайындауымен бір хабар беріліп, ол зор дауысты үндеуге ұласады. Сонда Даниял өз үлесінде тұрып, өз куәлігін береді.» Manuscript Releases, 21-том, 437.
Эллен Уайт Мәсіх әділ адамдар көруді қалаған тарих деп айқындаған тарихты 1840 жылдан 1844 жылға дейінгі Миллериттер тарихы ретінде көрсетеді, содан кейін «Құдайдың тағайындауымен жуырда бір хабар берілетін болады, ол қатты айқайға ұласады» дейді. «Қатты айқай» үшінші періштенің ақырғы ескертуін бейнелейді, және сол хабар берілген кезде, ол Адвентизмнің басталу тарихын қайталайтын болады. Ақырғы ескерту хабары — «барлық қауымдарға баруға тиіс» «хабарлар», және 1840–1844 жылдары берілген «барлық хабарлар қазір пәрменді етілуге тиіс».
«Альфа мен Омега» бастау арқылы ақырын бейнелейді. Эллен Уайт: «хабарлар барлық шіркеулерге жетуі тиіс»,— деп мәлімдейді, ал Иса Жақанға былай деді: «Мен Альфа және Омегамын, біріншісі де, соңғысы да: және сен не көрсең, соны кітапқа жазып, оны Азиядағы жеті шіркеуге: Ефеске, Смирнаға, Пергамға, Фиатираға, Сардиске, Филадельфияға және Лаодикеяға жібер».
1840–1844 жылдардағы хабарлар қауымдарға жіберілуге тиістінің бір бөлігі болып табылады.