អត្ថបទមុនបានបញ្ចប់ដោយកថាខណ្ឌដែលសរសេរថា «អាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញានៃឆ្នាំ 313 តំណាងឱ្យអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញាចុងក្រោយរបស់អំណាចបាបជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក—ស្តេចដ៏លេចធ្លោបំផុតក្នុងចំណោមស្តេចទាំងដប់នៃវិវរណៈជំពូកដប់ប្រាំពីរ; ជាអំណាចមានស្នែងពីរ ដែលត្រូវបានធ្វើជាគំរូដោយអំណាចមានស្នែងពីររបស់ប្រទេសបារាំង។ ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានចាប់ផ្តើមជាមួយ Clovis ក្នុងឆ្នាំ 496 ហើយទីបំផុតបាននាំទៅដល់ក្រឹត្យរបស់ Justinian ក្នុងឆ្នាំ 533 និងការតម្កល់បាបឱ្យឡើងកាន់បល្ល័ង្កក្នុងឆ្នាំ 538 នោះ តំណាងឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រពីឆ្នាំ 1989 រហូតដល់ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ»។
រ៉ូណាល់ រីហ្គែន ត្រូវបានតំណាងជាប្រភេទដោយ ក្លូវីស ក្នុងឆ្នាំ ៤៩៦ ហើយ ដូណាល់ ត្រាំ ត្រូវបានតំណាងជាប្រភេទដោយ យូស្ទីនៀន ក្នុងឆ្នាំ ៥៣៣។ ក្រឹត្យរបស់ យូស្ទីនៀន បានមកប្រាំឆ្នាំមុនពេលសាសនបាបឡើងកាន់បល្ល័ង្កនៅឆ្នាំ ៥៣៨ ហើយ ព្រះរាជក្រឹត្យមីឡង់ បានមកប្រាំបីឆ្នាំមុនច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដំបូងនៅឆ្នាំ ៣២១។ ទាំងក្រឹត្យ និងព្រះរាជក្រឹត្យ ស្របគ្នាជាសញ្ញាសម្គាល់ផ្លូវដែលនាំមុខច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ។
រីហ្គែន
នៅឆ្នាំ 1870 កងទ័ពអ៊ីតាលីបានដណ្ដើមកាន់កាប់ទីក្រុងរ៉ូម (20 September 1870)។ រដ្ឋប៉ាបបានបញ្ឈប់ការមានស្ថិតិភាពជារដ្ឋដែនដី ហើយសម្តេចប៉ាប Pius IX បានក្លាយជា «អ្នកទោសនៅក្នុងវ៉ាទីកង់»។ ដោយគ្មានដែនដីប៉ាបណាមួយនៅសេសសល់ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជារដ្ឋអធិបតេយ្យ សហរដ្ឋអាមេរិក (ដូចប្រទេសជាច្រើនទៀត) លែងរក្សាទំនាក់ទំនងការទូតផ្លូវការជាមួយសម្តេចប៉ាបក្នុងនាមជាអ្នកគ្រប់គ្រងអំណាចខាងលោកិយទៀតហើយ។ នៅខែតុលា ឆ្នាំ 1951 ប្រធានាធិបតី Harry S. Truman បានតែងតាំងឧត្តមសេនីយ៍ Mark W. Clark ជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំវ៉ាទីកង់។ ការប្រឆាំងយ៉ាងខ្លាំងបានកើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សពីសាសនាចក្រប្រូតេស្តង់ និងអង្គការជាច្រើន ដែលបានអះអាងថា ការតែងតាំងនោះរំលោភលើការបំបែករវាងសាសនាចក្រ និងរដ្ឋ។ នៅខែមករា ឆ្នាំ 1952 ឧត្តមសេនីយ៍ Clark បានដកឈ្មោះរបស់លោកចេញ។
នៅថ្ងៃទី ១០ ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៨៤ ប្រធានាធិបតី រ៉ូណាល់ រីហ្គែន និងសម្តេចប៉ាប យ៉ូហាន ប៉ូល ទី ២ បានព្រមព្រៀងជាផ្លូវការក្នុងការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតពេញលេញរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងព្រះអាសនៈបរិសុទ្ធ។ នៅថ្ងៃទី ៩ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៨៤ លោក វីលៀម អេ. វីលសុន (ដែលបានបម្រើការរួចមកហើយជាតំណាងផ្ទាល់របស់រីហ្គែន) បានប្រគល់លិខិតសារតាំងរបស់លោក ហើយបានក្លាយជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំព្រះអាសនៈបរិសុទ្ធជាលើកដំបូង។
ក្នុងរយៈពេលសាមសិបបីឆ្នាំចាប់ពីឆ្នាំ 1951 រហូតដល់ឆ្នាំ 1984 ការតស៊ូរបស់ប្រូតេស្តង់និយមប្រឆាំងនឹងកាតូលិកនិយមបានរលាយបាត់ទៅ។ «អាវុធ» ដែលបានឈរគាំទ្រអំណាចសម្ដេចប៉ាបនៅក្នុងឆ្នាំ 496 ជាមួយនឹង Clovis នោះ ជាគំរូប្រៀបប្រដូចដល់ Reagan នៅក្នុងឆ្នាំ 1984 បន្តរហូតដល់ឆ្នាំ 1989។ Clovis តំណាងឲ្យការដកចេញនូវសាសនា (ពហុទេវនិយម) ដែលកំពុងទប់ស្កាត់មិនឲ្យអំណាចសម្ដេចប៉ាបឡើងវិញចូលកាន់អំណាច ហើយត្រឹមឆ្នាំ 1984 ការតស៊ូរបស់ប្រូតេស្តង់និយមចំពោះការឡើងកាន់អំណាចរបស់សម្ដេចប៉ាបត្រូវបានដកចេញរួចហើយ។ «ការរៀងរាល់ថ្ងៃ» (ពហុទេវនិយម) ត្រូវបានដកចេញ ហើយ Paul ពិពណ៌នាការដកចេញនៃការតស៊ូរបស់ពហុទេវនិយមប្រឆាំងនឹងអំណាចសម្ដេចប៉ាបនោះថាជា «ការធ្លាក់ចុះចេញពីជំនឿ»។
ព្រះវិហារនិមិត្តរូបនៃការសម្របសម្រួល ដែលត្រូវបានតំណាងដោយ Constantine the Great និងប្រវត្តិសាស្ត្រចាប់ពីឆ្នាំ 313 ដល់ 538 បានតំណាងឲ្យសម័យកាលមួយ ដែលព្រះវិហារមួយបានសម្របសម្រួលខ្លួនឯង ហើយបានធ្លាក់ចេញពីសេចក្តីជំនឿ។ សាសនាដែលត្រូវបានតំណាងដោយ «508» ដែលពីមុនបានទប់ស្កាត់ការជ្រៀតចូលនៃអំណាចសម្តេចប៉ាប បានជានិមិត្តរូបនៃការធ្លាក់ចេញពីសេចក្តីជំនឿរបស់ពួកប្រូតេស្តង់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ Reagan ត្រូវបានតំណាងដោយ Clovis។ នៅឆ្នាំ 496 Clovis បានប្រគល់ «អំណាច» របស់គាត់ទៅឲ្យសម្តេចប៉ាប ដូច្នេះហើយបានជានិមិត្តរូបនៃ «សម្ព័ន្ធភាពមិនបរិសុទ្ធ» ដែលត្រូវបានសម្រេចឡើងក្នុងឆ្នាំនៃ Reagan។ Clovis ក៏បានតំណាងដល់ការដកចេញនៃ «ប្រចាំថ្ងៃ» ក្នុងឆ្នាំ 508 ផងដែរ។ 508 ជានិមិត្តរូបនៃឆ្នាំ 1984។
«ការសម្របសម្រួលរវាងសាសនាព្រហ្មញ្ញសាសនា និងសាសនាគ្រីស្ទនេះ បានបណ្តាលឲ្យមានការរីកចម្រើនឡើងនៃ “មនុស្សនៃអំពើបាប” ដែលបានទាយទុកជាមុននៅក្នុងពាក្យទំនាយថា ជាអ្នកប្រឆាំងនឹងព្រះ និងលើកតម្កើងខ្លួនឡើងលើសព្រះ។ ប្រព័ន្ធដ៏មហិមានៃសាសនាមិនពិតនោះ គឺជាស្នាដៃឯកនៃអំណាចរបស់សាតាំង—ជាវិមានអនុស្សាវរីយ៍នៃការខិតខំរបស់វា ដើម្បីឡើងអង្គុយលើបល្ល័ង្ក ដើម្បីគ្រប់គ្រងផែនដីតាមបំណងរបស់វា»។ The Great Controversy, 50.
រេហ្គាន់ ត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថា បានហៅសហភាពសូវៀតថាជា «អាណាចក្រអាក្រក់» នៅក្នុងសុន្ទរកថាមួយក្នុងឆ្នាំ 1983 ហើយលោកបានចាត់ទុកកុម្មុយនិស្តអនិទេពនិយមថាជាការគំរាមកំហែងដ៏ជ្រាលជ្រៅខាងសីលធម៌ និងខាងវិញ្ញាណ។ លោក និង យ៉ូហាន ប៉ូល ទី២ បានបង្កើតភាពជាដៃគូដ៏ជិតស្និទ្ធទាំងផ្ទាល់ខ្លួន និងនយោបាយ ក្នុងការប្រឆាំងនឹងកុម្មុយនិស្តសូវៀត។ បុរសទាំងពីរបានមើលឃើញការតស៊ូនោះក្នុងន័យខាងសីលធម៌ ហើយសូម្បីតែក្នុងន័យនៃព្រះហឫទ័យដ៏អធិបតេយ្យផងដែរ; រេហ្គាន់បាននិយាយជាឯកជនអំពី «ផែនការដ៏ទេវភាព» មួយ ដើម្បីផ្តួលរំលំកុម្មុយនិស្ត។ រេហ្គាន់មានចំណាប់អារម្មណ៍ចំពោះការបង្ហាញខ្លួននៅ ហ្វាទីម៉ា (សេចក្ដីព្រមានថា «រុស្ស៊ីនឹងផ្សាយកំហុសរបស់នាង»), ហើយមេដឹកនាំទាំងពីរបានពិភាក្សាអំពីការយល់ដឹងរួមរបស់ពួកគេថា ព្រះបានទុកជីវិតពួកគេឲ្យរួចផុត (ទាំងពីរបានរួចជីវិតពីការប៉ុនប៉ងធ្វើឃាតនៅក្នុងឆ្នាំ 1981) ដើម្បីគោលបំណងមួយដែលទាក់ទងនឹងការយកឈ្នះលើកុម្មុយនិស្ត។
សិស្សរបស់ព្រះគ្រីស្ទ
រេហ្គន ត្រូវបានចិញ្ចឹមបីបាច់ក្នុងនិកាយ Disciples of Christ ដែលបិតាស្ថាបនិករបស់និកាយនេះបានបង្រៀនដោយផ្ទាល់ថា សម្តេចប៉ាបនៃសាសនាកាតូលិកគឺជាមេប្រឆាំងព្រះគ្រីស្ទ។ Alexander Campbell ដែលជាមេដឹកនាំដើមដំបូងដ៏លេចធ្លោបំផុតនៃពួកជំនុំ Disciples of Christ បានកំណត់អត្តសញ្ញាណតំណែងសម្តេចប៉ាបម្តងហើយម្តងទៀតថាជាមេប្រឆាំងព្រះគ្រីស្ទ។ ក្នុងការពិភាក្សាជជែកដេញដោល និងក្នុងសំណេរ លោកបានប្រកែកថា ស្នែងតូចនៅក្នុង ដានីយ៉ែល ៧ សត្វសាហាវនៅក្នុង វិវរណៈ ១៣ និងមនុស្សនៃបាបនៅក្នុង ២ ថែស្សាឡូនីច ២ សុទ្ធតែចង្អុលទៅកាន់សម្តេចប៉ាបនានានៃក្រុងរ៉ូម។ លោកបានប្រើការកំណត់អត្តសញ្ញាណទាំងនេះនៅក្នុងការជជែកដេញដោលជាសាធារណៈ (រួមទាំងជាមួយប៊ីស្សពកាតូលិក John B. Purcell ក្នុងឆ្នាំ 1837)។ Barton W. Stone បានហៅរដ្ឋាភិបាលរបស់សម្តេចប៉ាបថាជាមេប្រឆាំងព្រះគ្រីស្ទពិតប្រាកដ និងជា “មនុស្សនៃបាប”។ Walter Scott (ជាអ្នកផ្សាយដំណឹងល្អដើមដំបូងម្នាក់ទៀតនៃចលនានេះ) បានសរសេរថា មនុស្សនៃបាប គឺសម្តេចប៉ាបនៃក្រុងរ៉ូម នឹងកើតឡើងក្នុងពួកជំនុំគ្រីស្ទាន ហើយលើកតម្កើងខ្លួនឯងឲ្យខ្ពស់ជាងព្រះ។
ម្តាយរបស់រ៉េហ្គិន ឈ្មោះ Nelle គឺជាសមាជិកដ៏ស្មោះត្រង់នៃនិកាយ Disciples of Christ ហើយជាឥទ្ធិពលសាសនាដ៏សំខាន់បំផុតលើគាត់ក្នុងវ័យកុមារ។ រ៉េហ្គិនបានទទួលបុណ្យជ្រមុជទឹកនៅក្នុងព្រះវិហារ Disciples of Christ នៅទីក្រុង Dixon រដ្ឋ Illinois នៅអាយុ ១១ ឆ្នាំ ហើយបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មនៅទីនោះក្នុងវ័យជំទង់ (រួមទាំងការបង្រៀនសាលាថ្ងៃអាទិត្យផងដែរ)។ គាត់បានសិក្សានៅ Eureka College ដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយនិកាយ Disciples of Christ។
«អស់អ្នកដែលច្រឡំក្នុងការយល់ដឹងអំពីព្រះបន្ទូល ហើយមិនអាចមើលឃើញន័យនៃអាន់ទីគ្រីស្ទ នឹងប្រាកដជាដាក់ខ្លួននៅខាងអាន់ទីគ្រីស្ទ។ ឥឡូវនេះ គ្មានពេលសម្រាប់យើងឲ្យចូលរួមសម្របខ្លួនជាមួយលោកិយទៀតឡើយ»។ Kress Collection, 105.
រ៉េហ្គិន ត្រូវបានតំណាងជានិមិត្តរូបដោយ ក្លូវីស ហើយក៏ដោយការសម្របសម្រួលរបស់ កុងស្តង់ទីន ដ៏មហា ផងដែរ។ រ៉េហ្គិន ក៏ជាប្រធានាធិបតីទីមួយក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីប្រាំបីនាក់ចុងក្រោយ ចាប់តាំងពីពេលវេលាចុងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 1989 ផងដែរ។ ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីទីមួយក្នុងចំណោមប្រធានាធិបតីប្រាំបីនាក់ចុងក្រោយ គាត់តំណាងជានិមិត្តរូបដល់ ដូណាល់ ត្រាំ ដែលដូចនឹង រ៉េហ្គិន ដែរ មានការភាន់ច្រឡំយ៉ាងជ្រាលជ្រៅអំពីគោលបំណងពិតរបស់សម្តេចប៉ាប និងអំពីថា សម្តេចប៉ាប គឺជានរណា។
តើមនុស្សពីរនាក់អាចដើរជាមួយគ្នាបានឬទេ លុះត្រាតែពួកគេព្រមព្រៀងគ្នា? អាម៉ូស 3:3។
អាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញាលើកទីប្រាំមួយ និងជាលើកចុងក្រោយនៅក្នុងដានីយ៉ែល ជំពូក ១១ កើតឡើងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដែលចាប់ផ្តើមនៅពេលវេលានៃទីបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៩ ហើយបញ្ចប់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ Donald Trump។
«ក្នុងចលនាដែលកំពុងប្រព្រឹត្តទៅឥឡូវនេះនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីធានាការគាំទ្រពីរដ្ឋសម្រាប់ស្ថាប័ន និងទំនៀមទម្លាប់នៃពួកជំនុំ ពួកប្រូតេស្តង់កំពុងដើរតាមជំហានរបស់ពួកប៉ាបនិយម។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះទេ ពួកគេកំពុងបើកទ្វារឲ្យអំណាចប៉ាបត្រឡប់មកទទួលបានអធិបតេយ្យភាពឡើងវិញនៅក្នុងអាមេរិកប្រូតេស្តង់ ដែលនាងបានបាត់បង់ទៅហើយនៅក្នុងពិភពលោកចាស់»។ The Great Controversy, 573.
សន្ធិសញ្ញាអាពាហ៍ពិពាហ៍នៃឆ្នាំ ៣១៣ និងព្រះរាជក្រឹត្យនៃទីក្រុងមីឡាន ស្របគ្នានឹងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃឆ្នាំ ៥៣៣ ហើយព្រះរាជក្រឹត្យរបស់យូស្ទីនៀនក្នុងឆ្នាំ ៥៣៣ នឹងត្រូវបានអនុវត្តម្តងទៀតដោយរដ្ឋបាលមួយដែលប្រកាសខ្លួនថាជាគ្រីស្ទាន ដែលលែងយល់ថា ការកំណត់អត្តសញ្ញាណអំណាចសម្តេចប៉ាបថាជាស្ថាប័នគ្រីស្ទាន គឺយ៉ាងល្អបំផុតជាការផ្ទុយពាក្យដោយខ្លួនឯង ហើយយ៉ាងអាក្រក់បំផុតជាការយល់ច្រឡំដ៏មហន្តរាយ។
ព្រះវិហារ និង រដ្ឋ
នៅឆ្នាំ ៤៥៧ មុនគ.ស. ព្រះរាជក្រឹត្យទីបីរបស់អាតាស៊ើកសេស បានស្ដារឡើងវិញនូវអធិបតេយ្យភាពជាតិ សម្រាប់ទាំងអំណាចនយោបាយ និងអំណាចសាសនា។
ហើយឯអ្នក អែសរ៉ា តាមប្រាជ្ញានៃព្រះរបស់អ្នក ដែលស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់អ្នក ចូរតែងតាំងចៅក្រម និងមន្ត្រីវិនិច្ឆ័យ ដើម្បីឲ្យពួកគេវិនិច្ឆ័យប្រជាជនទាំងអស់ដែលនៅខាងនាយទន្លេ គឺអស់អ្នកដែលស្គាល់ក្រឹត្យវិន័យនៃព្រះរបស់អ្នក ហើយចូរបង្រៀនអ្នកដែលមិនស្គាល់។ ហើយអ្នកណាក៏ដោយដែលមិនព្រមប្រព្រឹត្តតាមក្រឹត្យវិន័យនៃព្រះរបស់អ្នក និងតាមច្បាប់របស់ស្តេច ចូរឲ្យកាត់ទោសលើអ្នកនោះជាបន្ទាន់ ទោះបីដល់សេចក្ដីស្លាប់ ឬការនិរទេស ឬការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ ឬការដាក់គុកក្តី។ អែសរ៉ា ៧:២៥, ២៦។
ព្រះរាជក្រឹត្យទីបីបានប្រទានអំណាចសម្រាប់អនុវត្តការជំនុំជម្រះ និងការផ្តន្ទាទោស ទាក់ទងទាំងនឹងក្រឹត្យវិន័យរបស់ព្រះ និងច្បាប់របស់ស្តេចផងដែរ។ ព្រះរាជក្រឹត្យនោះបានសម្គាល់ការចាប់ផ្តើមនៃព្រះបន្ទូលទំនាយរយៈពេលពីរពាន់បីរយឆ្នាំ ដែលបានបញ្ចប់នៅថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៤៤ នៅពេលដែលព្រះគ្រីស្ទបានយាងមកកាន់ព្រះវិហាររបស់ទ្រង់ភ្លាមៗ។ វាក៏បានសម្គាល់ការចាប់ផ្តើមនៃព្រះបន្ទូលទំនាយរយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំ ដែលបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០៧ មុន គ.ស. ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងសង្គ្រាមរ៉ាហ្វៀ នៅឆ្នាំ ២១៧ មុន គ.ស. និងប៉ានីញ៉ូម នៅឆ្នាំ ២០០ មុន គ.ស.។ ការស្ដារឡើងវិញនូវអធិបតេយ្យភាពទាំងផ្នែកស៊ីវិល និងសាសនា នៅឆ្នាំ ៤៥៧ មុន គ.ស. កំណត់អត្តសញ្ញាណអាល់ហ្វាទ្វេមុខមួយ ដែលរកឃើញការបំពេញសម្រេចអូមេហ្គាពីរ។ ការបំពេញសម្រេចអូមេហ្គាទាំងពីរនោះតំណាងឲ្យទ្វារបិទមួយ; មួយសម្រាប់ស្នែងប្រូតេស្តង់ និងមួយទៀតសម្រាប់ស្នែងសាធារណរដ្ឋ។
ទំនាយទីមួយនៃរយៈពេលពីរពាន់បីរយឆ្នាំ តំណាងឲ្យក្រឹត្យវិន័យរបស់ព្រះ ហើយទំនាយនៃរយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំ តំណាងឲ្យក្រឹត្យវិន័យរបស់ស្តេច។ ទំនាយទាំងពីរនេះ កំណត់សម្គាល់ស្នែងនៃលទ្ធិប្រូតេស្តង់ និងស្នែងនៃលទ្ធិសាធារណរដ្ឋ នៅលើសត្វពីផែនដីនៃ វិវរណៈ ១៣។ ស្នែងសាធារណរដ្ឋរបស់សត្វពីផែនដី ត្រូវបានដាក់ចូលទៅកណ្តាលនៃខទីដប់មួយ ដល់ខទីដប់ប្រាំមួយ នៃ ដានីយ៉ែល ១១។ រយៈពេលដប់ប្រាំពីរឆ្នាំរវាង Raphia និង Panium ត្រូវបានកាត់ឆ្លងដោយស្នែងមួយពីទំនាយទ្វេរដងនៃព្រះរាជក្រឹត្យទីបី នៅឆ្នាំ 457 មុន គ.ស. ទំនាយទ្វេរដងនេះ កំណត់សម្គាល់ទាំងការជំនុំជម្រះរបស់ប្រជាជនសម្ពន្ធមេត្រីចុងក្រោយ និងការជំនុំជម្រះរបស់ជាតិ ដែលជាប្រភពឫសគល់របស់ប្រជាជនសម្ពន្ធមេត្រីនោះផងដែរ។
ព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលទៅអាប់រ៉ាមថា៖ «ចូរដឹងជាក់ជាមិនខានថា ពូជពង្សរបស់អ្នកនឹងទៅជាជនបរទេសនៅក្នុងស្រុកមួយដែលមិនមែនជារបស់ខ្លួន ហើយនឹងបម្រើពួកគេ; ពួកគេនឹងធ្វើទុក្ខបុកម្នេញដល់ពូជពង្សនោះអស់រយៈពេលបួនរយឆ្នាំ។ ហើយជាតិនោះដែរ ដែលពូជពង្សរបស់អ្នកនឹងបម្រើ នោះអញនឹងវិនិច្ឆ័យ; ហើយក្រោយមក ពួកគេនឹងចេញមកដោយមានទ្រព្យសម្បត្តិជាច្រើន»។ លោកុប្បត្តិ ១៥:១៣, ១៤
នៅក្នុងកណ្ឌអេសេគាល ថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 1844 ត្រូវបានតំណាងជានិមិត្តរូបដោយថ្ងៃទី 22 ខែតុលា ឆ្នាំ 573 មុន គ.ស. កាលបរិច្ឆេទមួយបញ្ជាក់ពីការចាប់ផ្តើមនៃការជំនុំជម្រះស៊ើបអង្កេត ហើយកាលបរិច្ឆេទមួយទៀតបញ្ជាក់ពីការផ្លុំត្រែយូប៊ីលេ ទាំងនៅពេលចាប់ផ្តើម និងនៅពេលបញ្ចប់នៃដំណើរការជំនុំជម្រះ។ កាលបរិច្ឆេទទាំងពីរនេះស្របគ្នា ហើយទាំងពីរបញ្ជាក់អំពីទ្វារបិទមួយ។ ឆ្នាំ 1844 តំណាងឲ្យការបិទទ្វារនៃទីបរិសុទ្ធ ខណៈដែលព្រះគ្រីស្ទបានយាងចូលទៅក្នុងទីបរិសុទ្ធបំផុត។ ឆ្នាំ 573 មុន គ.ស. បញ្ជាក់អំពីការបិទបញ្ចប់នៃពេលសាកល្បងរបស់មនុស្ស ជាពេលដែលទាសករនៃអំពើបាបដែលបានទទួលការប្រោសលោះ ត្រូវបានប្រទានសេរីភាពរបស់ពួកគេ និងផែនដីថ្មីមួយសម្រាប់រស់នៅ។
ហើយបើគេមិនត្រូវបានលោះក្នុងឆ្នាំទាំងនេះទេ នោះនៅក្នុងឆ្នាំយូប៊ីលេ គេនឹងត្រូវចេញទៅ ទាំងខ្លួនគេ និងកូនៗរបស់គេជាមួយផង។ ដ្បិតកូនចៅអ៊ីស្រាអែលជាអ្នកបម្រើរបស់យើងដល់យើង; ពួកគេជាអ្នកបម្រើរបស់យើង ដែលយើងបាននាំពួកគេចេញពីស្រុកអេហ្ស៊ីបមក៖ យើងជាព្រះយេហូវ៉ា ជាព្រះនៃអ្នករាល់គ្នា។ លេវីវិន័យ 25:54, 55។
ទាំងថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ទាំងពីរ សម្គាល់ដល់ទ្វារបិទនៃច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ រយៈពេលនៃការសាកល្បងដែលបានប្រទានដល់សាសនាចលនាអាដវេនទីសបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ 1844 ហើយបញ្ចប់នៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ហើយរយៈពេលនៃការសាកល្បងដែលបានប្រទានដល់សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បញ្ចប់នៅពេលច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះដែរ។ ការបញ្ចប់ទាំងពីរនេះ ស្របគ្នាជាមួយនឹងសាក្សីពីររបស់ថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា គឺ 2,300 ឆ្នាំ និង ពីររយហាសិប ឆ្នាំ។
រយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំ ដែលបញ្ចប់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររវាង Raphia និង Panium បានបែងចែកសម័យកាលនៃសមរភូមិទាំងពីរនោះទៅជាចំនួននិមិត្តសញ្ញាពីរ ដែលរួមគ្នាហើយមានន័យពិសេសផ្ទាល់ខ្លួនរបស់វា។ ដប់ឆ្នាំបន្ទាប់ពី Raphia ដែលមានន័យថា តំបន់ព្រំដែន និងប្រាំពីរឆ្នាំមុន Panium ដែលជាសមរភូមិមួយបានប្រយុទ្ធលើទីវាលរាប ហើយបញ្ចប់ដោយការឡោមព័ទ្ធ។ ដប់ និង ប្រាំពីរ ក្នុងនាមជានិមិត្តសញ្ញា កំណត់អត្តសញ្ញាណអំណាចនាគតាមរយៈសាក្សីជាច្រើន។ ឆ្នាំ 207 BC ដាក់ Trump ដែលជានិមិត្តសញ្ញានៃសត្វពីផែនដី នៅចន្លោះខទីដប់មួយ និងខទីដប់ប្រាំនៃ ដានីយ៉ែល ១១ ដោយន័យទំនាយ ដើម្បីត្រៀមនិយាយដូចជានាគ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយការរួមបញ្ចូលគ្នានៃលេខដប់ និងលេខប្រាំពីរ។
ដប់ប្រាំពីរក៏មាននិមិត្តសញ្ញាផងដែរ ហើយវាពង្រីកប្រវត្តិសាស្ត្រពីរីភាទៅប៉ានியம் ឲ្យហួសពីប៉ានியம் ហើយក៏មុនរីភាផងដែរ។ ព្ទូលេមីទី៤ ភីឡូប៉ាត័រ បានសោយរាជ្យជាស្ដេចនៃអេហ្ស៊ីបប្តូលេមី ចាប់ពីឆ្នាំ 221 មុនគ.ស. ដល់ឆ្នាំ 204 មុនគ.ស. ហើយគាត់បានយកឈ្នះអង់ទីយ៉ុក មាញូស នៅរីភា ក្នុងឆ្នាំ 217 មុនគ.ស.។ ព្ទូលេមីបានចាប់ផ្តើមសោយរាជ្យមុនរីភា ហើយគាត់បានសោយរាជ្យអស់រយៈពេល «ដប់ប្រាំពីរ» ឆ្នាំ។ លេខដប់ប្រាំពីរតំណាងឲ្យរយៈពេលប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ដែលចាប់ផ្តើមមុនរីភា ហើយបន្តហួសពីសង្គ្រាមប៉ានியம் និងការឡោមព័ទ្ធក្រុងស៊ីដូន រហូតដល់ការបិទបញ្ចប់នៃរយៈពេលសាកល្បងរបស់មនុស្ស ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយឆ្នាំ 330។ ទំនាយរយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំសម្រាប់សម័យកាលនៃក្រុមជំនុំស្មៀរណា បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 64 ហើយបានបញ្ចប់នៅក្រឹត្យមីឡាន និងសន្ធិសញ្ញាអាពាហ៍ពិពាហ៍នៃឆ្នាំ 313។
ខុងស្តង់ទីន ដ៏មហិមា តំណាងឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសាសនាចក្រនៅពើហ្គាម៉ុស ហើយប្រវត្តិសាស្ត្រនោះបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 313 ហើយបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 538។ “ដប់ប្រាំពីរ” ឆ្នាំដំបូង បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់នៃពាក្យទំនាយរយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំ នៅឆ្នាំ 313 មានសញ្ញាសំខាន់បី។ ឆ្នាំ 313 គឺជាព្រះរាជក្រឹត្យទីក្រុងមីឡាន ឆ្នាំ 321 គឺជាច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដំបូង ហើយការបែងចែកអាណាចក្រត្រូវបានសម្គាល់នៅឆ្នាំ 330។ ឆ្នាំ 330 តំណាងឲ្យច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យចុងក្រោយ ដែលសម្គាល់ការបិទបញ្ចប់នៃរយៈពេលសាកល្បងរបស់មនុស្សជាតិ។ ដូច្នេះ លេខដប់ប្រាំពីរ ចាប់ផ្តើមមុនរ៉ាហ្វៀ ហើយបញ្ចប់យូរបន្ទាប់ពីយុទ្ធនាការយោធានៅផានៀម និងស៊ីដូន។ ខ 16 ក្នុង ដានីយ៉ែល 11 តំណាងឲ្យច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
ព្រះបន្ទូលទំនាយស្ម៊ឺណាកំណត់សញ្ញានៃការឡោមព័ទ្ធ ដែលជាស្នូលដ៏សំខាន់បំផុតនៃសារព្រមានរបស់អេសេគាល។ សញ្ញាសម្គាល់តាមផ្លូវ ដែលនាំមុខច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយគំនូរប្រៀបធៀបទាំងពីរអំពីការបំផ្លាញក្រុងយេរូសាឡឹម គឺការឡោមព័ទ្ធ ប៉ុន្តែវាក៏ជាព្រះរាជក្រឹត្យមីឡានផងដែរ ដែលចាប់ផ្ដើមការបង្កើតរូបសំណាកនៃសត្វឃោរឃៅ។
នៅឯការឡោមព័ទ្ធ នឹងមានដំណើរក្បួនអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញាមួយកើតឡើង។ វាជាលំនាំបាក់បែកស្ទួននៃដំណើរក្បួនអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលបានចាប់ផ្តើមជាមួយ Reagan ដូចដែលបានបង្ហាញជាគំរូដោយ Clovis ក្នុងឆ្នាំ 496 ប៉ុន្តែដំណើរក្បួនចុងក្រោយឆ្ពោះទៅកាន់អាពាហ៍ពិពាហ៍ ចាប់ផ្តើមនៅឯការឡោមព័ទ្ធ ដោយស្របគ្នានឹងក្រឹត្យរបស់ Justinian ឆ្នាំ 533 ហើយនឹង Milan Edict ក្នុងឆ្នាំ 313។ សញ្ញាសម្គាល់ទាំងពីរនេះ សុទ្ធតែមកមុនច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ។ ឆ្នាំ 313 បានមកមុនច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដំបូងក្នុងឆ្នាំ 321 ហើយក្រឹត្យឆ្នាំ 533 បានមកមុនច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យនៅក្រុមប្រឹក្សាទីបីនៃ Orleans ក្នុងឆ្នាំ 538។ នឹងមានច្បាប់ប្រភេទណាមួយដែលបំពេញលក្ខណៈព្យាករណ៍នៃទាំងក្រឹត្យរបស់ Justinian និង Milan Edict ខណៈដែលអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញាជានិមិត្តរូបប្រភេទណាមួយ នឹងត្រូវបានដាក់ឲ្យអនុវត្ត។
នៅពេលដែលព្រះរាជក្រឹត្យនោះត្រូវបានប្រកាស នោះវាយឺតពេលពេកហើយក្នុងការរៀបចំខ្លួន ពីព្រោះទ្វារនៃពេលសាកល្បងត្រូវបានបិទលើស្នែងប្រូតេស្តង់ ដូចជាការបិទយ៉ាងប្រាកដនៅពេលបុណ្យរំលងលើកដំបូងនៅអេហ្ស៊ីប។ បន្ទាប់ពីនោះ ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ ដែលជាសញ្ញាសម្គាល់បន្ទាប់ មិនត្រឹមតែបញ្ជាក់ថារូបសំណាកនៃសត្វសាហាវបានត្រូវបង្កើតឡើងយ៉ាងពេញលេញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បញ្ជាក់ពីការអនុវត្តដោយបង្ខំនៃសញ្ញាសម្គាល់របស់សត្វសាហាវផងដែរ។ ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យសម្គាល់ចុងបញ្ចប់នៃពេលសាកល្បងសម្រាប់ស្នែងសាធារណរដ្ឋ គឺសត្វសាហាវពីផែនដីក្នុង វិវរណៈ ១៣ ដូចជាការដែលផារ៉ោន និងកងពលរបស់គាត់បានស្លាប់ក្នុងសមុទ្រក្រហម បន្ទាប់ពីបុណ្យរំលង យ៉ាងប្រាកដប្រាស់ដូចគ្នា។
រយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំ ដែលបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 207 មុន គ.ស. កំណត់អត្តសញ្ញាណ ដូណាល់ ត្រាំ ដូចដែលត្រូវបានតំណាងដោយ អាន់ទីយ៉ុកខុស ម៉ាញុស ដែលកំពុងរៀបចំសម្រាប់យុទ្ធនាការខាងមុខ ដែលចាប់ផ្តើមនៅវាលទំនាបប៉ានីម ហើយបញ្ចប់ដោយការឡោមព័ទ្ធក្រុងស៊ីដូន។ បន្ទាប់ពីសមរភូមិប៉ានីម មេបញ្ជាការប៉តូលេម៉ៃឈ្មោះ ស្កូប៉ាស នៃអេតូលីយ៉ា បានរត់គេចជាមួយកងទ័ពដែលនៅរស់ប្រហែល 10,000 នាក់ទៅកាន់ក្រុងស៊ីដូន។ អាន់ទីយ៉ុកខុសបានដេញតាមគាត់ ហើយបានធ្វើការឡោមព័ទ្ធក្រុងស៊ីដូន។ រដ្ឋាភិបាលប៉តូលេម៉ៃនៅអាឡិចសាន់ដ្រៀបានបញ្ជូនកងជំនួយមួយមក ប៉ុន្តែបានបរាជ័យ។ ដោយប្រឈមមុខនឹងភាពអត់ឃ្លាន ស្កូប៉ាសបានចុះចាញ់ប្រគល់ក្រុងនោះ។ អាន់ទីយ៉ុកខុសបានអនុញ្ញាតឲ្យស្កូប៉ាសចាកចេញ; ក្រោយមក ស្កូប៉ាសបានត្រឡប់ទៅអេហ្ស៊ីបវិញ ជាកន្លែងដែលនៅទីបំផុតគាត់ត្រូវបានប្រហារជីវិតក្រោមបទចោទប្រកាន់ពីការក្បត់ និងការកិបកេងប្រាក់។ ការឡោមព័ទ្ធក្រុងស៊ីដូនបានបំពេញឲ្យការឈ្នះយករបស់អាន់ទីយ៉ុកខុសលើកូអេលេស៊ីរី បន្ទាប់ពីប៉ានីម។
បងស្រី វ៉ាយត៍ កំណត់អត្តសញ្ញាណសៀវភៅរបស់ យូរាយ៉ា ស្ម៊ីធ Daniel and the Revelation ថាជា «ព្រះហស្តជំនួយរបស់ព្រះ»។ ស្ម៊ីធ កំណត់សម្គាល់អំពីយុទ្ធនាការពីរដំណាក់កាលរបស់ អាន់ទីយ៉ូខុស នៅក្នុងសេចក្ដីអធិប្បាយរបស់គាត់លើខទីដប់បួន និងខទីដប់ប្រាំ នៃ ដានីយ៉ែល ជំពូក ១១។
«ការអប់រំរបស់ស្តេចវ័យក្មេងនៃអេហ្ស៊ីប ត្រូវបានព្រឹទ្ធសភារូមប្រគល់ជូនដល់ M. Emilius Lepidus ដែលបានតែងតាំង Aristomenes ជារដ្ឋមន្ត្រីចាស់ទុំ និងមានបទពិសោធន៍នៃរាជវាំងនោះ ឲ្យធ្វើជាអាណាព្យាបាលរបស់ព្រះអង្គ។ សកម្មភាពដំបូងរបស់គាត់ គឺរៀបចំការការពារទុកជាមុនប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានដែលបានគំរាមកំហែងពីស្តេចទាំងពីរដែលបានចងសម្ព័ន្ធគ្នា គឺ Philip និង Antiochus។»
«ដល់គោលបំណងនេះ គាត់បានចាត់ ស្កូប៉ាស មេបញ្ជាការល្បីឈ្មោះម្នាក់ពី អេតូលியா ដែលនៅពេលនោះកំពុងបម្រើក្រោមអេហ្ស៊ីប ទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់គាត់ ដើម្បីប្រមូលកម្លាំងបន្ថែមសម្រាប់កងទ័ព។ បន្ទាប់ពីបានរៀបចំកងទ័ពរួច គាត់បានចូលលុកលុយប៉ាឡេស្ទីន និង កូអេលេ-ស៊ីរី (ខណៈដែល អាន់ទីយ៉ូកុស កំពុងជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងសង្គ្រាមជាមួយ អាត់តាលុស នៅអាស៊ីតូច) ហើយបានធ្វើឲ្យយូដាទាំងមូលស្ថិតនៅក្រោមអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់អេហ្ស៊ីប។»
«ដូច្នេះ កិច្ចការទាំងឡាយត្រូវបាននាំមកដល់ស្ថានភាពមួយសម្រាប់ការសម្រេចព្រះបន្ទូលខុនេះដែលស្ថិតនៅមុខយើង។ ដ្បិត អាន់ទីយ៉ូខុស ដោយបញ្ឈប់សង្គ្រាមរបស់ខ្លួនជាមួយអាត់តាលុស តាមការបង្គាប់របស់ជនរ៉ូម បានចាត់វិធានការយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដើម្បីដណ្តើមប៉ាឡេស្ទីន និងកូអេលេស៊ីរីមកវិញពីកណ្ដាប់ដៃរបស់ជនអេហ្ស៊ីប។ ស្កូប៉ាស ត្រូវបានបញ្ជូនទៅប្រឆាំងនឹងគាត់។ នៅជិតប្រភពទន្លេយ័រដាន់ កងទ័ពទាំងពីរបានជួបប្រទះគ្នា។ [Panium] ស្កូប៉ាសត្រូវបានវាយបរាជ័យ ត្រូវបានដេញតាមរហូតដល់ក្រុងស៊ីដូន ហើយនៅទីនោះត្រូវបានឡោមព័ទ្ធយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ មេទ័ពអេហ្ស៊ីបបីនាក់ដែលមានសមត្ថភាពបំផុត ព្រមទាំងកងកម្លាំងដ៏ល្អបំផុតរបស់ពួកគេ ត្រូវបានបញ្ជូនមកដើម្បីលើកការឡោមព័ទ្ធ ប៉ុន្តែមិនបានជោគជ័យឡើយ។ ទីបំផុត ស្កូប៉ាស ដោយបានជួបប្រទះក្នុងរូបស្រមោលគួរឱ្យរន្ធត់ និងមិនអាចចាប់កាន់បាននៃទុរ្ភិក្ស នូវសត្រូវមួយដែលគាត់មិនអាចតស៊ូទប់ទល់បាន ក៏ត្រូវបានបង្ខំឱ្យចុះចាញ់ក្រោមលក្ខខណ្ឌដ៏អាម៉ាស់ គឺបានតែជីវិតប៉ុណ្ណោះ; ហើយបន្ទាប់មក គាត់ និងមនុស្សមួយម៉ឺននាក់របស់គាត់ ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចាកចេញទៅ ដោយគ្មានអ្វីជាប់ខ្លួន និងអាក្រាតកាយ។ នៅទីនេះ គឺជាការដណ្តើមយកក្រុងដែលមានបន្ទាយរឹងមាំបំផុតដោយស្តេចខាងជើង; ពីព្រោះស៊ីដូន គឺទាំងដោយទីតាំងរបស់វា និងដោយការការពាររបស់វា ជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមក្រុងដែលរឹងមាំបំផុតនៅសម័យនោះ។ នៅទីនេះ គឺជាការបរាជ័យរបស់កម្លាំងសព្វាវុធខាងត្បូងក្នុងការទប់ទល់ និងជាការបរាជ័យផងដែររបស់ប្រជាជនដែលស្តេចខាងត្បូងបានជ្រើសរើស; គឺ ស្កូប៉ាស និងកងកម្លាំងអេតូលីរបស់គាត់»។ Daniel and the Revelation, 257, 258.
រយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំដែលបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 207 មុន គ.ស. កំពុងកំណត់អត្តសញ្ញាណ Donald Trump។ ទំនាយរយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំដែលបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 313 ដោយអាពាហ៍ពិពាហ៍តាមសន្ធិសញ្ញារវាងបូព៌ា និងលិច និងដោយក្រឹត្យទីក្រុងមីឡង់ កំពុងកំណត់អត្តសញ្ញាណការបង្កើតរូបសត្វសាហាវនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ក្រុមជំនុំពើរហ្គាម៉ុស ដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 313 តំណាងឲ្យប្រវត្តិសាស្ត្រដែលក្នុងនោះគ្រីស្ទសាសនាបានធ្លាក់ចេញតាមរយៈការសម្របសម្រួលជាមួយសាសនានៃពហុទេវនិយម មុនពេលអំណាចសម្តេចប៉ាបឡើងកាន់បល្ល័ង្ក។ ពើរហ្គាម៉ុស និងឆ្នាំ 313 ជានិមិត្តរូបជាមុននៃការសម្របសម្រួលដែលត្រូវបានតំណាងដោយការបង្កើតរូបសត្វសាហាវនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក។ វាតំណាងឲ្យការសម្របសម្រួលរវាងគ្រីស្ទសាសនា និងរ៉ូមសម្តេចប៉ាប ព្រោះសាសនាកាតូលិកមិនមែនជាអ្វីផ្សេងទៀតឡើយ ក្រៅតែពីពហុទេវនិយមដែលបានបំពាក់ខ្លួនជាស្ថាប័នគ្រីស្ទសាសនា។ ទំនាយរយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំដែលបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 1776 ហើយបញ្ចប់នៅឆ្នាំនេះ ក៏កំពុងនិយាយអំពីសហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ។ ដូច្នេះ ទំនាយរយៈពេលពីររយហាសិបឆ្នាំទាំងបី សុទ្ធតែនិយាយអំពីទិដ្ឋភាពទំនាយណាមួយនៃសត្វសាហាវពីផែនដីនៅក្នុងវិវរណៈជំពូក 13 ហើយទាំងបីសុទ្ធតែបញ្ចប់នៅក្នុងបន្ទាត់ទំនាយដែលត្រូវបានតំណាងដោយលេខដប់ប្រាំពីរ។
ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ គឺជាពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិកនិយាយដូចនាគ ហើយការនិយាយរបស់ជាតិមួយ គឺជាសកម្មភាពរបស់អាជ្ញាធរនីតិបញ្ញត្តិ និងអាជ្ញាធរតុលាការរបស់វា។
«ការ “និយាយ” របស់ជាតិសាសន៍ គឺជាសកម្មភាពរបស់អាជ្ញាធរនីតិប្បញ្ញត្តិ និងអាជ្ញាធរតុលាការរបស់វា»។ The Great Controversy, 442.
ត្រាំ មិនមែនជាអាជ្ញាធរផ្នែកតុលាការ ឬនីតិបញ្ញត្តិឡើយ ដូច្នេះ ច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ឆាប់ៗនេះ ត្រូវបានអនុម័តដោយសភា។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ សកម្មភាពណាមួយដែលផ្តល់ការគាំទ្រដល់អំណាចសម្តេចប៉ាប គឺជានិមិត្តរូបនៃច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ។ ក្រឹត្យឆ្នាំ 533 និងព្រះរាជក្រឹត្យឆ្នាំ 313 បង្ហាញពីការចាប់ផ្តើមនៃរយៈពេលដែលរូបសំណាកនៃសត្វសាហាវត្រូវបានបង្កើតឡើង។ ចុងបញ្ចប់គឺជាច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលនឹងមកដល់ឆាប់ៗនេះ ហើយព្រះយេស៊ូវតែងតែប្រើការចាប់ផ្តើមដើម្បីបង្ហាញចុងបញ្ចប់ ដូច្នេះ សកម្មភាពរបស់ត្រាំ តាមរយៈបទបញ្ជាប្រតិបត្តិ ដែលនឹងផ្តល់ «សម្បទាន» ណាមួយដល់អន្តិគ្រីស្ទនៃទំនាយព្រះគម្ពីរ នឹងតំណាងឱ្យអាល់ហ្វានៃចលនានោះ ដែលបញ្ចប់តែនៅអូមេហ្គាប៉ុណ្ណោះ នៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក «នឹងបោះបង់ចោលយ៉ាងដាច់ខាតនូវគោលការណ៍នៃរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន ដល់ថ្នាក់អនុម័តច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ»។
«មានមនុស្សជាច្រើន សូម្បីតែក្នុងចំណោមអ្នកដែលកំពុងចូលរួមក្នុងចលនានេះ ដើម្បីបង្ខំឲ្យគោរពថ្ងៃអាទិត្យ ក៏ត្រូវបានបាំងភ្នែកមិនឲ្យឃើញលទ្ធផលដែលនឹងតាមមកពីសកម្មភាពនេះដែរ។ ពួកគេមិនឃើញថា ពួកគេកំពុងវាយប្រហារដោយត្រង់ទៅលើសេរីភាពខាងសាសនានោះទេ។ មានមនុស្សជាច្រើនដែលមិនធ្លាប់យល់អំពីការទាមទាររបស់សាប៊ូតតាមព្រះគម្ពីរ និងអំពីមូលដ្ឋានមិនពិតដែលស្ថាប័នថ្ងៃអាទិត្យឈរលើវា។ ចលនាណាមួយដែលគាំទ្រច្បាប់ខាងសាសនា តាមពិតហើយ គឺជាការបន្ធូរបន្ថយឲ្យអំណាចសម្តេចប៉ាប ដែលអស់រយៈពេលជាច្រើនសម័យកាលមកហើយ បានធ្វើសង្គ្រាមយ៉ាងមិនរអាក់រអួលប្រឆាំងនឹងសេរីភាពនៃមនសិការ។ ការគោរពថ្ងៃអាទិត្យជំពាក់ការមានស្ថិតិរបស់ខ្លួន ក្នុងនាមជាស្ថាប័នដែលហៅថាគ្រីស្ទាន ដល់ «អាថ៌កំបាំងនៃអំពើទុច្ចរិត»; ហើយការបង្ខំឲ្យគោរពវា នឹងក្លាយជាការទទួលស្គាល់ជាក់ស្តែងនូវគោលការណ៍ទាំងឡាយ ដែលជាគ្រឹះជ្រុងសំខាន់បំផុតនៃសាសនារ៉ូម៉ាំង។ នៅពេលជាតិរបស់យើងបដិសេធគោលការណ៍នៃរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួនដល់កម្រិតនឹងអនុម័តច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យ ប្រូតេស្តង់និយម ក្នុងសកម្មភាពនេះ នឹងចាប់ដៃជាមួយសាសនាប៉ាប; វាមិនមែនជាអ្វីផ្សេងឡើយ ក្រៅតែពីការផ្តល់ជីវិតដល់អំណាចផ្តាច់ការដែលបានរង់ចាំឱកាសរបស់ខ្លួនដោយក្តីអន្ទះសាយ៉ាងយូរ ដើម្បីលោតត្រឡប់មកវិញចូលទៅក្នុងរបបផ្តាច់ការសកម្មម្តងទៀត»។ Testimonies, volume 5, 711.
ចលនាណាមួយ «ដែលគាំទ្រច្បាប់សាសនា តាមពិតគឺជាការសម្បទានដល់សម្តេចប៉ាប» ហើយចលនាទាំងនោះកើតមានឡើងជាមុននៃច្បាប់ថ្ងៃអាទិត្យដែលជិតមកដល់ឆាប់ៗនេះ។
«ព្រះរាជក្រឹត្យដែលបង្ខំឲ្យថ្វាយបង្គំថ្ងៃនេះ ត្រូវតែចេញផ្សាយទៅដល់ពិភពលោកទាំងមូល។ ក្នុងកម្រិតមួយដែលមានដែនកំណត់ វាបានចេញផ្សាយរួចហើយ។ នៅកន្លែងជាច្រើន អំណាចស៊ីវិលកំពុងនិយាយដោយសំឡេងរបស់នាគ ដូចដែលស្តេចសាសន៍ដទៃបាននិយាយទៅកាន់ឈ្លើយសឹកជនជាតិហេប្រឺដែរ»។ Signs of the Times, May 6, 1897.
យើងនឹងបន្តរឿងទាំងនេះនៅក្នុងអត្ថបទបន្ទាប់។