Hiki iiki lya Kristi lya kuimikisya ulufingo lyasimile ikipindi ukufuma kuubatizyo wakwe, mpaka Kristi mu nzubo yakwe ya ku igulu ayiimile pa kutemigwa kwa Stefano.
Lakini yeye, akiwa amejaa Roho Mtakatifu, akatazama mbinguni kwa uthabiti, akaona utukufu wa Mungu, na Yesu amesimama mkono wa kuume wa Mungu, akasema, Tazama, naona mbingu zimefunguliwa, na Mwana wa Adamu amesimama mkono wa kuume wa Mungu. Ndipo wakapiga kelele kwa sauti kuu, wakaziba masikio yao, wakamrukia kwa nia moja, wakamtupa nje ya mji, wakampiga kwa mawe; nao mashahidi wakaweka nguo zao miguuni pa kijana mmoja, jina lake Sauli. Wakampiga Stefano kwa mawe, naye akimwomba Mungu na kusema, Bwana Yesu, pokea roho yangu. Akapiga magoti, akalia kwa sauti kuu, Bwana, usiwahesabie dhambi hii. Naye alipokwisha kusema hayo, akalala. Matendo 7:55–60.
Gava ku Stefanos xwekir ku keviran li ser wî avêtin û Mîkaêl rabû ser piyan, Mizgîniya Încîlê çû cem neteweyên ne-Cihû; çimkî heta wê demê Mizgîniya Încîlê tenê bi Cihûyan re hate sînordarkirin.
“Basi, malaika akasema, ‘Naye atathibitisha agano na wengi kwa juma moja [miaka saba].’ Kwa maana kwa muda wa miaka saba baada ya Mwokozi kuanza huduma Yake, injili ilipaswa kuhubiriwa hasa kwa Wayahudi; kwa miaka mitatu na nusu na Kristo Mwenyewe; na baadaye na mitume. ‘Na katikati ya lile juma ataleta mwisho wa dhabihu na toleo.’ Danieli 9:27. Katika majira ya kuchipua ya A. D. 31, Kristo, dhabihu ya kweli, alitolewa huko Kalvari. Ndipo pazia la hekalu likapasuka vipande viwili, likionyesha kwamba utakatifu na umuhimu wa huduma ya dhabihu ulikuwa umeondoka. Wakati ulikuwa umewadia kwa dhabihu na toleo la kidunia kukoma.”
“ئەو یەک هەفتەیە—حەوت ساڵ—لە ساڵی 34ی زایینی تەواو بوو. پاشان، بە سنگسارکردنی ئەستیڤان، جولەکەکان لە کۆتاییدا ڕەتكردنەوەی خۆیان بۆ ئینجیل مۆرکرد؛ قوتابییەکانیش کە بەهۆی چەوساندنەوەوە بڵاو ببوونەوە، ‘لە هەر شوێنێک دەڕۆیشتن و وشەکەیان ڕادەگەیاند’ (کردەوەی نێردراوان 8:4)؛ و دوای ماوەیەکی کەم، شاولی چەوسێنەر گۆڕدرا، و بوو بە پاوڵس، نێردراوی بۆ نەتەوەکان.” ئارەزووی سەردەمەکان، 233.
Mwaka wa 34, juma takatifu (siku elfu mbili mia tano na ishirini) ilifikia mwisho, nao Israeli wa kale wakaachwa na Mungu kama mke aliyepewa talaka; muda wao wa rehema ulikuwa umefungwa kabisa. Katika hatua hiyo, kisasi juu ya Israeli wa kale kwa kukataa agano, na kwa kusulibisha Mwana wa Mungu, kilikuwa chini ya hukumu tekelezi ya Mungu. Mungu, katika rehema yake ya ustahimilivu mrefu, aliahirisha uangamivu wa Yerusalemu mpaka kuzingirwa na kuharibiwa kwake kuanzia mwaka 66 BK hadi mwaka 70 BK.
Ivesi ivikukuminwe mu Daniele kapu yandumbweti, ivyalangile ulupwa lwa mviki ulo Kristu akakomeleleshemo icipangano, fyene fyalangile no kuti Roma wa bupegani (umwene uwakwise) akonona umusumba ne ncende yakwe iiyeruzhi, lelo Lesa mu kulongana Kwakwe ukwa kulekelesha ne nsansa, aleshile abana ba Israyeli wakale inshita yakwe ukutika Injili no kupanga ukusala, nga fintu bashibo bakopwele mu nshita ya myaka cinelubali iya bu ministeri bwa Kristu na bafunzi pakati kabo.
“ကရစ္စတော်ကိုယ်တိုင် ယေရုရှလင်မြို့၏ ပျက်စီးခြင်းကို ကြေညာတော်မူပြီးနောက် လေးဆယ်နှစ်နီးပါးတိုင်အောင်၊ ထာဝရဘုရားသည် ထိုမြို့နှင့် ထိုလူမျိုးအပေါ် မိမိ၏ တရားစီရင်ချက်များကို နှောင့်နှေးစေတော်မူ၏။ မိမိ၏ ဧဝံဂေလိတရားကို ပယ်ရှားသူများနှင့် မိမိ၏ သားတော်ကို သတ်ဖြတ်သူများအပေါ် ဘုရားသခင်၏ သည်းခံရှည်ကြာတော်မူခြင်းသည် အံ့ဖွယ်ကောင်းလှ၏။ အသီးမသီးသော သစ်ပင်၏ ဥပမာသည် ယုဒလူမျိုးနှင့် ပတ်သက်၍ ဘုရားသခင် ဆက်ဆံတော်မူပုံကို ကိုယ်စားပြုလေ၏။ ‘ခုတ်လှဲလိုက်လော့။ အဘယ်ကြောင့် မြေကို အချည်းနှီး နေရာယူစေသနည်း’ (Luke 13:7) ဟူသော အမိန့်သည် ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ထိုအပင်သည် အချိန်ကာလ အနည်းငယ်ထပ်မံ သက်သာခွင့်ရလေ၏။ ယုဒလူတို့အထဲတွင် ကရစ္စတော်၏ သဘောသဘာဝနှင့် အမှုတော်ကို မသိနားမလည်သေးသောသူ အများအပြား ရှိနေသေး၏။ ထို့ပြင် သားသမီးတို့သည် မိဘတို့ ပယ်ရှားခဲ့သော အခွင့်အရေးများကို မရရှိခဲ့ကြသကဲ့သို့၊ မိဘတို့ ငြင်းပယ်ခဲ့သော အလင်းကိုလည်း မခံယူရသေးကြပေ။ တမန်တော်များနှင့် သူတို့၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ၏ ဟောပြောခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ထိုသူတို့အပေါ် အလင်းရောင် ထွန်းလင်းစေတော်မူမည်။ ထိုသူတို့သည် ပရောဖက်ပြုချက်သည် ကရစ္စတော်၏ ဖွားမြင်ခြင်းနှင့် အသက်တာ၌သာမက၊ မိမိ၏ သေခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၌လည်း ပြည့်စုံခဲ့ကြောင်းကို မြင်ခွင့်ရကြမည်။ သားသမီးတို့သည် မိဘတို့၏ အပြစ်များကြောင့် စီရင်ခြင်းမခံရကြပေ။ သို့ရာတွင် မိဘတို့အား ပေးအပ်ခဲ့သည့် အလင်းအလုံးစုံကို သိရှိနားလည်လျက်နှင့်၊ သားသမီးတို့သည် မိမိတို့အတွက် ထပ်မံပေးအပ်သော အလင်းကို ပယ်ရှားခဲ့ကြသောအခါ၊ သူတို့သည် မိဘတို့၏ အပြစ်များတွင် ပါဝင်ဆက်နွှယ်သူများ ဖြစ်လာကြပြီး၊ မိမိတို့၏ ဒုစရိုက်အပြည့်အဝ ပမာဏကို ပြည့်စုံစေကြလေ၏။”
Nkulunkulu wakwekwetela Yerusalema kwemaneka nje kwacinisekisa emaJuda ekungaphendvukeni kwawo lokunenkani. Ngekutinikela kwawo etondvweni naselulakeni kubafundzi baJesu, ala sipho sekugcina semusa. Ngaleso sikhatsi Nkulunkulu wahoxisa kuvikelwa kwakhe kubo, wasusa emandla akhe ekuvimba Sathane nezingelosi zakhe, sive sashiywa ngaphansi kwekubuswa ngumholi lesasikhetsele yena. Bantfwana baso babehlambalate umusa waKhristu, lebewungabenta bakhone kunqoba tinkhanuko tabo letimbi; kodvwa manje tona letinkhanuko tabe setiba ngabanqobi. Sathane wavusa tintfo letishisa kakhulu, letinyanyekako kakhulu, tetinkanuko temoya. Bantfu abazange bacabange; babese bangasenakucabanga—balawulwa yinkhanuko nangulaka lolungaboni. Baba ngabakaSathane elulakeni lwabo. Emndenini nasesiveni, emkhatsini walabaphakeme nalabaphansi ngokufanako, kwakukhona kusolana, umona, inzondo, imibango, kuvukela, kubulala. Bekute kuphepha ndzawo. Bangani netihlobo bakhaphelana. Batali babulala bantfwana babo, nebantfwana babulala batali babo. Babusi besive bebete emandla ekutibusa bona. Tinkanuko letingalawulwa tabenta baba bobushiqela. EmaJuda abemukele bufakazi bemanga kuze alahle Indvodzana yaNkulunkulu lengenacala. Manje kumangalelwa kwemanga kwenta kuphila kwawo kube sekungasaciniseki. Ngetenzo tawo bese kwasekadze atsi: ‘Susedze loLongcwele waka-Israyeli embikwetfu.’ Isaya 30:11. Manje sifiso sawo sanikwa. Kumesaba Nkulunkulu kwase kungasabasiphazamisi. Sathane bekasehloko sesive, futsi tigungu letiphakeme tabohulumende netenkholo tatingaphansi kwemandla akhe.” The Great Controversy, 27, 28.
Bu bo kêmanî ya Peymanê, Mesîh di destpêkê de tenê bi Cihûyan re mijûl bû. Di sala 34-an de, di kevirbarandina Istêfanos de, hîngê Mizgîn ji bo Neteweyan çû, û dema dadweriya îcrayî ya Xwedê gihîşt, her çend Xwedê di dilovaniya xwe de wê xala demê nêzîkî çil salan paşxist.
Ano nga Mensahero ti Tulag, iti pannakatungpal ti Malakias kapitulo tres, dinalusan ni Cristo iti templo maminduwa. Inaramidna daytoy iti maysa a panawen a naisangsangayan unay para kadagiti tattao ti tulag idi a malabsan ken maisinaandan, ken kasta met para kadagidiay a saan pay a maiyanak a baro a pinili a tattao. Idi nagibus dayta a panawen, nangrugi ti tiempo ti ehekutibo a panangukom ti Dios. Ni Juan a Mammautisar idi ti mensahero a nangisagana iti dalan para iti trabaho ni Cristo a mangbangon iti maysa a baro a pinili a tattao a kaduana ti pannakipasetna iti tulag.
Mitengo ibili ya kusukura ihekalu yari amasomo y’ivyigwa vyerekana igikorwa ca Kristo co kweza urusengero rw’umutima. Igihe Intumwa y’Isezerano ishika giturumbuka muri Malaki igice ca gatatu, aratunganya kandi akayungurura bene Lewi, kugira ngo habeho ishikanwa rikwiriye nk’uko vyari biri mu misi ya kera.
ឯនរណាអាចទ្រាំទ្របាននៅថ្ងៃនៃការយាងមករបស់ព្រះអង្គ? ហើយនរណាអាចឈរមាំបាន នៅពេលព្រះអង្គលេចមក? ដ្បិតព្រះអង្គដូចជាភ្លើងរបស់អ្នកចម្រាញ់ និងដូចជាសាប៊ូរបស់អ្នកបោកសម្លៀកបំពាក់។ ព្រះអង្គនឹងគង់អង្គុយដូចជាអ្នកចម្រាញ់ និងអ្នកសម្អាតប្រាក់ ហើយព្រះអង្គនឹងសម្អាតពួកកូនចៅលេវី និងបន្សុទ្ធពួកគេដូចជាមាស និងប្រាក់ ដើម្បីឲ្យពួកគេអាចថ្វាយតង្វាយដល់ព្រះយេហូវ៉ាដោយសេចក្ដីសុចរិត។ នោះតង្វាយរបស់យូដា និងក្រុងយេរូសាឡឹម នឹងជាទីគាប់ព្រះហឫទ័យដល់ព្រះយេហូវ៉ា ដូចក្នុងថ្ងៃពីបុរាណ និងដូចក្នុងឆ្នាំមុនៗ។ ម៉ាឡាគី ៣:២–៣។
Malaki sura ya tatu, na utakaso huo wa Hekalu mara mbili unawakilisha ukamilisho wa imani ya wana wa Lawi unaotimizwa na Mjumbe wa Agano. Ukamilisho wa imani ya wana wa Lawi unawakilishwa na utakaso wa dhahabu.
“Kwa wote walio na ushawishi wo wote katika sanatoriumu, ni lazima kuwepo kupatana na mapenzi ya Mungu, kujinyenyekeza nafsi, kuufungua moyo kwa mvuto wa thamani wa Roho wa Kristo. Dhahabu iliyojaribiwa katika moto inawakilisha upendo na imani. Wengi karibu hawana upendo kabisa. Kujitegemea kunapofusha macho yao wasione hitaji lao kuu. Kuna ulazima wa hakika wa kuongoka kwa Mungu kila siku, wa uzoefu mpya, wa kina, na wa kila siku katika maisha ya dini.” Testimonies, volume 4, 558.
مالاکی بەشی سێ، و دوو پاککردنەوەی پەرستگاکە نوێنەرایەتی تەواوبوونی تێگەیشتنێک دەکەن لە سەرهەڵدانی زانیاری لەناو دانایاندا، ئەوانەی کوڕانی لاویین، کە لەلایەن پەیامبەری پەیمانەوە ئەنجام دەدرێت. تەواوبوونی کوڕانی لاوی بە پاککردنەوەی زیوەکەیان نوێنەرایەتی دەکرێت.
Amagambo y’Umwami ni amagambo aboneye, ameze nk’ifeza yageragejwe mu itanura ryo mu isi, itunganyijwe incuro zirindwi. Zaburi 12:6.
Mjumbe wa Agano alipaswa kuwatakasa wana wa Lawi kama fedha na dhahabu. Neno la Mungu ndilo litakasalo, kwa maana kutakaswa ni kuhesabiwa haki na kufanywa watakatifu.
Ukubeesha mu butuntulu bwawe: ishina dyobe ni butuntulu. Yohane 17:17.
Yoane Mubatizi ni we mutumwa wateguriye inzira Umutumwa w’Isezerano mu isohozwa rya mbere rya Malaki igice cya gatatu, kandi ubutumwa bwe muri urwo rwego bwari bufite imiterere y’impande enye. Umurimo we warimo kugaragaza umurimo wo kweza wagombaga gukorwa n’Umutumwa w’Isezerano, kandi ko umurimo wo kweza wakozwe washushanywaga nk’igikorwa cyo gukubura imbuga bahuriraho imyaka. Yagaragaje ko abantu bahoze batoranyijwe icyo gihe bari mu nzira yo gucikanwa. Nanone yagejeje ku bwoko bw’Imana ubutumwa bwa Lawodikiya, bityo abereka ibyaha byabo n’ibyaha bya ba sekuruza babo. Yashyize ibyo bintu byose mu rwego rw’“umujinya uzaza.” Umurimo w’uwo mutumwa wateguraga inzira washushanyaga umurimo wakozwe n’utari warigeze kwigira mu rwego rw’uburezi bw’abantu bari bagiye gucikanwa.
“Mu Yohana Umubatiza, Umwami yīshūhire intumwa yo kumutegurira inzira y’Umwami. Yagombaga guhamiriza isi ubuhamya budahungabana mu gucyaha no kwamagana icyaha. Luka, igihe atangaza ubutumwa bwe n’umurimo we, aravuga ati: ‘Kandi azamugendera imbere mu mwuka no mu mbaraga bya Eliya, kugira ngo ahindure imitima y’ababyeyi bayereke ku bana, n’abatumvira ayibereke ku bwenge bw’abakiranutsi; kugira ngo ategurire Umwami abantu bateguwe’ (Luka 1:17).”
“Vafarisayo na Vasadukayo wengi wakaja kwenye ubatizo wa Yohana, naye akawaambia hawa, ‘Enyi uzao wa nyoka, ni nani aliyewaonya kuukimbia ghadhabu inayokuja? Basi zaeni matunda yapatanayo na toba; wala msidhani kusema mioyoni mwenu, Tuna Ibrahimu kuwa baba yetu; kwa maana nawaambia ya kwamba Mungu aweza katika mawe haya kumwinulia Ibrahimu watoto. Na hata sasa shoka limewekwa penye mzizi wa miti; kwa hiyo kila mti usiozaa matunda mema hukatwa na kutupwa motoni. Mimi nawabatiza kwa maji kwa ajili ya toba; bali Yeye ajaye nyuma yangu ana nguvu kuliko mimi, ambaye mimi sistahili kuvichukua viatu vyake; Yeye atawabatiza kwa Roho Mtakatifu na kwa moto; ambaye pepeto lake li mkononi Mwake, naye ataisafisha kabisa sakafu yake ya kupuria nafaka, na kuikusanya ngano yake ghalani; bali makapi atayateketeza kwa moto usiozimika’ (Mathayo 3:7–12).
“Yohane ngoo daango dia taara baga nti mpeta. Wooki wakwe kwari, ‘Laga aantu Baani obushoboori bwabo, n’ennyumba ya Yakobo ebibi byayo’ (Isaiah 58:1). Taratunga masomo ga bantu. Ruhanga n’obuhangwa ni bo baarimu abasomesa be. Kwonka hakaba nihayetagwa omwe ow’okutebeekanisa engyendo omu maisho ga Kristo, ow’amaani ga kuhikya eiraka rye nk’ery’abahanuzi ab’edda, ng’ahamagara ihanga eryahindukire kubi okweteisa.” Selected Messages, ekitabo 2, 147, 148.
William Miller aliŵa mthenga waŵiri uo wakanozgeka nthowa ya Mthenga wa Phangano, ndipo munthu na mulimo wa Miller vikayimiririka kale mwa Yohane Mubapatizi.
「Migongo mingi yakolongolamĩsĩtwe kukwata kĩhĩĩndĩ kĩu kyahubiliigwe nĩ William Miller, na atumĩa a Ngai nĩmaimũkĩtwe na roho na hinya wa Eliya kũtangazya ujumbe ũcio. O ta Yoana, mũlongonzyi wa Yesu, ala mahubiliie ujumbe ũyũ wa kĩwu wa maumĩte kũona no nginya matethe mbau ku mĩĩ ya muti, na kwĩlĩa andũ maime matunda marĩa maendane na kwĩthũũa.» Early Writings, 233.
Christ zegean thlarvei ni pharisaic Judasi navad kriaku deiten oifa vethra esh Messiasin. “Messiah” esh hebruiska voz tha graikiska voz “Christ”, kai “anointed” merith.
Nzambi a tambiká epai ya bana ba Isalele, na kusakolaka ngemba na nzela ya Yesu Klisto: (ye nde Nkolo ya nyonso:) Liloba yango, nazali koloba, bino boyebi yango, oyo epanzanaki na Yudea mobimba, mpe ebandaki na Galilea, nsima ya libatisi oyo Yoane asakolaki; Ndenge Nzambe apakolaki Yesu ya Nazarete na Molimo Mosantu mpe na nguya: oyo atambolaki bipai na bipai na kosalaka malamu, mpe kobikisaka bato nyonso oyo banyokolamaki na zabolo; mpo Nzambe azalaki elongo na ye. Misala 10:36–38.
“mesiasi” na “Kristo” vyote humaanisha “aliyetiwa mafuta.” Kristo alitiwa mafuta katika ubatizo Wake, kwa hiyo, kwa usahihi wa istilahi, hakuwa Mesiasi wala Kristo mpaka ubatizo Wake. Ubatizo Wake unaafikiana kiunabii na kushuka kwa malaika katika Ufunuo sura ya kumi, aliyeshuka mnamo Agosti 11, 1840, na pia unaafikiana na kushuka kwa malaika mwenye nguvu wa Ufunuo sura ya kumi na nane, aliyeshuka mnamo Septemba 11, 2001. Alama tatu za kiunabii hutambulisha udhihirisho wa Roho Mtakatifu katika mvua ya masika.
baYuda abo baabagaana ku buli kato baanywerera ku ndowooza enkyamu, obubaka obw’obunnabbi obw’obulimba nti Masiya yandireese obwakabaka obw’oku nsi obwennyini, mu bwo eggwanga lya Isirayiri lyandifugidde ensi yonna. Bwali bubaka bwa bulimba obwasuubizanga “emirembe n’obugagga”.
Ujumbe wa William Miller ulikuwa na vipengele viwili vikuu. Cha kwanza kilikuwa matumizi ya unabii wa nyakati uliobainisha kutakaswa kwa patakatifu, na cha pili kilikuwa kukataa kwake tafsiri ya Kikatoliki ya milenia ya miaka elfu moja ambayo Waprotestanti walikuwa na mwelekeo wa kuamini. Mtazamo huo wa uongo wa milenia, uliotambulishwa kuwa ni miaka elfu moja ya amani na ustawi, ulikuwa umeonyeshwa na mtazamo wa uongo wa ufalme wa Masihi ulioshikiliwa na Wayahudi wabishi.
Aba bujulizi babiri bamenyesha ubutumwa bw’imvura y’itumba y’impimbano, busezeranya “amahoro n’uburumbuke,” mu isohozwa rya gatatu kandi rya nyuma ry’amateka y’intumwa itegurira Inkombe y’Isezerano kuza mu rusengero rwayo itunguranye. Ubwo butumwa bw’ibinyoma bw’imvura y’itumba bugaragazwa nk’ubutumwa bw’“amahoro n’umutekano,” butandukanye n’ubutumwa bwa Yohana Umubatiza, wagaragaje ko “igiti cyose kitera imbuto nziza gitemwa, kikajugunywa mu muriro,” igihe “uburakari buzaza” buzagera. Byongeye kandi, byanashushanyijwe no kuba Miller yaragaragaje ko hatari kuzabaho imyaka igihumbi y’amahoro, nk’uko Gatolika ibyigisha; kuko igihe Uwiteka azagarukira, azarimbura isi akayirimburisha ubwiza bwo kuza kwe.
Na kwenu ninyi mnaotaabika, pumzikeni pamoja nasi, wakati Bwana Yesu atakapofunuliwa kutoka mbinguni pamoja na malaika wake wenye uweza, katika moto uwakao, akiwasiliza kisasi wale wasiomjua Mungu, na wale wasioitii injili ya Bwana wetu Yesu Kristo; hao wataadhibiwa kwa maangamizi ya milele, watatengwa na uso wa Bwana na utukufu wa nguvu zake. 2 Wathesalonike 1:7–9.
Vatumwa vaviri va kutanga, avo vakagadzirira kuti Mutumwa weSungano apinde musungano nevanhu vatsva vakasanangurwa, vanoratidza kuti shoko renhema re“rugare nokuchengeteka” remvura yokupedzisira, iro rakaumbwa muchizvarwa chechitatu cheAdventism yeRaodhikia, rakagadzirirwa naSatani kuti ridzivise Adventism yeRaodhikia muchizvarwa chechina kubva pakuziva basa reIslam, sezvarinomiririrwa muNhamo yechitatu.
Mu nzira yo kwezwa ishitswa ku bagereranywa n’abahungu ba Levi, uwaje inyuma ya Yohana Umubatizi yari agira ngo ayore rwose kandi “ahanagure” igicaniro ciwe, akoresheje urushwero ruri mu kuboko kwiwe. Iyo mirimo ishitswa n’Ijambo ryiwe.
“‘Ushughuli wake uko mkononi Mwake, naye atausafisha kabisa sakafu Yake ya kupuria, na kuikusanya ngano Yake ghalani.’ Mathayo 3:12. Hii ilikuwa mojawapo ya nyakati za utakaso. Kwa maneno ya kweli, makapi yalikuwa yakitenganishwa na ngano. Kwa sababu walikuwa wa ubatili mno na wenye kujihesabia haki mno kuikubali karipio, wenye kuipenda dunia mno kuukubali maisha ya unyenyekevu, wengi walimwacha Yesu. Wengi bado wanafanya jambo lilo hilo. Roho zinajaribiwa leo kama wale wanafunzi walivyojaribiwa katika sinagogi la Kapernaumu. Kweli inapofikishwa nyumbani moyoni, huona kwamba maisha yao hayapatani na mapenzi ya Mungu. Huona hitaji la mabadiliko kamili ndani yao; lakini hawako tayari kuichukua kazi ya kujikana nafsi. Kwa hiyo hukasirika dhambi zao zinapofunuliwa. Huondoka wakiwa wamechukizwa, kama vile wanafunzi walivyomwacha Yesu, wakinung’unika, ‘Neno hili ni gumu; ni nani awezaye kulisikia?’” The Desire of Ages, 392.
Omubaka gw’enkuba ey’oluvannyuma ye “mpaka” ey’omu Habakkuku essuula ey’okubiri, era ge bigambo eby’amazima ebyawula omusinsi ku ŋŋaano. Okwawula okwo kwe kulongoosebwa okutuukirizibwa Omubaka w’Endagaano. Mu byafaayo by’Aba-Millerite, obubaka bwa Danyeri essuula ey’omunaana, olunyiriri olw’ekkumi n’ennya, bwaleeta okulongoosebwa bwe bwasooka obutatuukirira era ne buleetawo ekiseera eky’okulindiriramu eky’omu Habakkuku essuula ey’okubiri n’olugero lw’abawala ekkumi olwa Matayo essuula ey’amakumi abiri mu etaano. Obubaka bw’Okukaaba okw’Ekiro eky’omu ttumbi bwe bwatuukirizibwa ku nkomerero nga October 22, 1844, bwaleeta okulongoosebwa okusingawo obunene. Awo Omubaka w’Endagaano n’alyoka ajja amangu n’atandika okulongoosebwa n’okutukululwa okw’enkomerero. Entambula eyali eyise mu bitundu bibiri ebisooka ku bisatu eby’okutukululwa n’okulongoosebwa, yaleemererwa eky’okusatu era n’esindikibwa mu ddungu lya Lawodikiya mu 1863.
Mu mateka y’Abami̱li̱laiti, Abapurotesitanti babanje kwezwa n’amagambo g’ukuri; hanyuma, igikorwa c’enyonyi ya mbere cyezwa igihe ubutumwa bwa gatatu bw’igeragezwa bwageraga. Ariko abari abubatsi b’urusengero rw’Abami̱li̱laiti muri ya myaka mirongo ine n’itandatu kuva mu 1798 kugeza mu 1844, bananiwe urugeragezo rwa gatatu, rwageze ku wa 22 Ukwakira 1844, nubwo bujuje neza rwose wa mugani w’abakobwa cumi.
“Baingi bāya mu kwambana no Mubyālo wa Mukāzhi hansi ya myandiko ya mwanjelu wa ntanshi ne wa bubidi, bakānine wa butatu, ujumbe wa kuleka wa bupimi uyo wikela kufumā ku nsi; ne cifulo cimo cine cikafwatwa lintu ukwītwa kwa kulekela kukapelwa.
“Likambo nyonso oyo ekomami na lisese oyo esengeli koyekolama na bokebi nyonso. Tozali komonisama to na bangɔndɔ ya mayele to na bangɔndɔ ya bozoba.” Review and Herald, 31 Octobre 1899.
Historia ya unabii iliyoanza wakati wa kuwasili kwa malaika wa tatu tarehe 22 Oktoba, 1844, ilikuwa kushindwa, nayo ikaisha kwa uasi wa 1863. Kufikia mwaka wa 1850 Dada White aliandika ujumbe ufuatao.
“Omulopue gave me a view, January 26, which I will relate. Nangu mona kuti vamwe va vanhu va Kalunga va li va puka no kulala; ve li ndeke va tondoka hafu, nde ve na kulingila ko soneke ya shi tu li mo pano; ne kuti ‘munthu’ wa ne ‘brush ya fumbi’ wa li aingila kale, nde vamwe ve li mu ngozi ya kukunkumunwa va ye. Nangupopela Yesu a va xupife, a va xupisele kakeshi kandende, nde a va ekele va mona ngozi yavo ya ku tisa, opo va lungeke ko kashi ka pwa kale ku xeya. Mungelo wa tya, ‘Kuhona kuza kuli kuiza fana na kasinga ka ngolo kakulu.’ Nangupopela mungelo a va wongele usizi nde a va xupife, ava va zola shili eyi ya pa nsi, nde va namata ku vintu vyavo, nde ve he na kuzanga kuvi lekulula ko, nde kuvi yambula vi be milambu, opo kuakanyisa vatuminwa mu nzila yavo ya kwenda kulisa mikoko ya nzala, yi li ku nyongama hi kutowa chakulya cha moya.
“Ndzi ri karhi ndzi vona mimoya ya swisiwana yi fa hikwalaho ka ku pfumala ntiyiso wa nkarhi wa sweswi, naswona van’wana lava tivulaka leswaku va pfumela ntiyiso a va va tshika va fa, hi ku khoma tindlela leti lavekaka leswaku ntirho wa Xikwembu wu ya emahlweni, xivono xexo a xi vava ngopfu, kutani ndzi kombela ntsumi leswaku yi xi susa eka mina. Ndzi vonile leswaku loko mhaka ya Xikwembu yi lava swin’wana swa rifuwo ra vona, ku fana ni jaha leri tlhandlukeke leri tileke eka Yesu, [Matewu 19:16–22.] a va famba va hlunamile; naswona leswaku ku nga ri khale nxungeto lowu khapukhapaka a wu ta hundza ehenhla wu kukula swilo swa vona hinkwaswo, kutani hi nkarhi wolowo a swi ta va swi hlwile ngopfu ku nyikela swilo swa misava, ni ku tihlayisela xuma etilweni.” Review and Herald, 1 Dzivamisoko 1850.
Mu mwaka wa 1850, umuntu wo guhanagura umukungugu yari amaze kuza. Ku wa 22 Ukwakira 1844, Intumwa y’Isezerano yari yaje giturumbuka mu rusengero rwayo, kandi yatangiye umurimo wo kweza no guhumanura bene Lewi.
Titiza kwendelea na funzo hili katika makala inayofuata.
“لە ئەمڕۆدا ڕۆحەکان لە تاقیکردنەوە و تاقیکردنەوەی سەختدان، و زۆرێک لەوانە هەمان ئەو ڕێگایە دەبڕن کە ئەوانەی مەسیحیان بەجێهێشت پێیدا ڕۆیشتن. کاتێک بە وشە تاقی دەکرێنەوە، مامۆستای ئیلاهی ڕەت دەکەنەوە. کاتێک سەرزەنشت دەکرێن لەبەر ئەوەی ژیانیان لەگەڵ ڕاستی و دادپەروەریدا هاوتا نییە، لە ڕزگارکەرەوە وەردەگەڕێن؛ و بڕیاریان، وەک بڕیاری قوتابییە تووڕەبووەکان، هەرگیز پاشگەز نابێتەوە. ئیتر چیتر لەگەڵ مەسیحدا ناڕۆن. بەم شێوەیە ئەو وشانە تەواو دەبن، ‘کولاوەکەی لە دەستیدایە، و هۆڵەکەی بە تەواوی پاک دەکاتەوە، و گەنمەکەی خۆی لە ئەنباری گەنمدا کۆ دەکاتەوە.’” Signs of the Times, May 15, 1901.