Ulai River-ne vaataṭiṭa giin nilluñ maaju munta Habakkuk-nii lebori puŋe paniniŋ daa gassu-ko oori.

“Ha baprofeta ba ne ba a be a lebana le boporofeta jo ba neng ba bo tsaya e le jo bo dirang mo nakong ya go tla ga bobedi, go ne go na le taelo e e neng e rulagantswe ka mo go kgethegileng go tshwanela seemo sa bone sa go tlhoka bonnete le sa tebelo e e gagametseng, e bile e ba kgothatsa gore ba eme ka bopelotelele mo tumelong gore se se neng se le lefifi mo tlhaloganyong ya bone jaanong se tla dirwa se bonale sentle ka nako e e tshwanetseng.”

“Di nav van pêşbîniyan de ya Hevbeqûq 2:1–4 bû: ‘Ez ê li ser cihê çavdêriya xwe rawestim, û xwe li ser bircê bicîh bikim, û ê bihêlim çav li ser vê yekê ku Ew çi ji min re dibêje, û dema ku ez hatim serzênîşkirin ez ê çi bersiv bidim. Û Xudan bersiva min da û got, Rûyadîtinê binivîse, û wê li ser lewheyan bi eşkereyî nivîs bike, da ku yê wê dixwîne bi bez bireve. Ji ber ku rûyadîtin hîn ji bo demek diyarkirî ye, lê di dawiyê de wê biaxive, û derew nake; her çend dereng bimîne, li benda wê bimîne; ji ber ku bêguman wê were, wê dereng nemîne. Va ye, canê wî yê ku bilind bûye di nav wî de rast nîne: lê yê rastkar bi baweriya xwe dê bijî.’”

“1842ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೇ, ಈ ಪ್ರವಾದನೆಯಲ್ಲಿ ‘ದರ್ಶನವನ್ನು ಬರೆಯು, ಅದನ್ನು ಫಲಕಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾಡು, ಓದುವವನು ಓಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ’ ಎಂದು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನವು, ದಾನಿಯೇಲನೂ ಪ್ರಕಟಣೆಯೂ ಹೊಂದಿರುವ ದರ್ಶನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರವಾದನಾತ್ಮಕ ಚಾರ್ಟ್‌ನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಂತೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫಿಚ್ ಅವರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಈ ಚಾರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಹಬಕ್ಕೂಕನಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆಜ್ಞೆಯ ನೆರವೇರಿಕೆಯಾಗಿಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಅದೇ ಪ್ರವಾದನೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಶನದ ನೆರವೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೋರುವ ವಿಳಂಬ—ಅಂದರೆ ತಡವಾಗುವ ಕಾಲ—ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಆಗ ಯಾರೂ ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಿರಾಶೆಯ ನಂತರ, ಈ ವಚನವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೋರಿತು: ‘ದರ್ಶನವು ಇನ್ನೂ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇದೆ; ಆದರೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾತಾಡುವುದು, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳದು; ಅದು ತಡವಾದರೂ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯು; ಯಾಕಂದರೆ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬರುವುದು, ತಡವಾಗದು…. ನೀತಿವಂತನು ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವನು.’ The Great Controversy, 391, 392.”

Meza mbili za Habakuki, kwa maana ya kinabii, ni mashahidi wawili. Kulingana na Maandiko, mashahidi wawili hupaswa kuletwa pamoja ili kuithibitisha kweli.

Lakini ikiwa hatakusikia, basi chukua pamoja nawe mmoja au wawili zaidi, ili katika kinywa cha mashahidi wawili au watatu kila neno lithibitishwe. Mathayo 8:16.

Habakuki meza mbili (chati za waanzilishi za 1843 na 1850) zinapowekwa juu ya nyingine, zinathibitisha kweli zile zilizokuwa “vito” vya ndoto ya Miller. Kosa la 1843, lililowakilishwa juu ya meza ya kwanza, linapowekwa juu ya meza ya pili, linaithibitisha “wakati wa kukawia” wa maono. Miller (mlinzi wa mfano wa historia hiyo) aliuliza ni nini alichopaswa kusema wakati wa mabishano ya historia yake.

Ndzi ta yima eswivonelweni swa mina, ndzi tiseta ehenhla ka xihondzo, naswona ndzi ta rindza leswaku ndzi vona leswi a nga ta swi vula eka mina, ni leswi ndzi nga ta swi hlamula loko ndzi tshinyiwa. Habakuki 2:1.

Omukama yalagira Miller okuwandiika okwolesebwa, era mu kirooto kye n’ateeka esanduuko eyalimu okwolesebwa ku mmeeza wakati mu kisenge kye.

Atëherë Zoti m’u përgjigj dhe tha: Shkruaje vegimin dhe bëje të qartë mbi pllaka, që ai që e lexon të mund të vrapojë. Habakuku 2:2.

Ameza hizo basi zinatambua wakati wa kukawia na kuvunjika moyo kwa kwanza.

Ityerero ni iy’igihe cyagenwe, ariko ku mperuka kizavuga, kandi ntikizabeshya; naho cyatinda, ugitegereze, kuko rwose kizaza, ntikizatinda. Habakuki 2:3.

کەواتە ئەو دوو پۆلەیەی کە لەسەر بنەمای زیادبوونی زانیاری دەردەکەون، نیشان دراون.

देख, उसका मन जो फूल उठा है, उसमें सीधाई नहीं है; परन्तु धर्मी जन अपनी आस्था से जीवित रहेगा। हबक्कूक 2:4॥

Mibiri ya vasambeli yikamonikisibwa ku nzila ya muteto wa kumeka wa Daniele kapu ya ikumi na ibili.

Եւ ասաց. «Գնա՛ քո ճանապարհով, Դանիէլ, որովհետեւ այս խօսքերը փակուած եւ կնքուած են մինչեւ վախճանի ժամանակը։ Շատեր պիտի մաքրուեն, պիտի սպիտականան եւ պիտի փորձուեն, բայց ամբարիշտները պիտի ամբարշտանան, եւ ամբարիշտներից ոչ ոք պիտի չհասկանայ, մինչդեռ իմաստունները պիտի հասկանան»։ Դանիէլ 12:9, 10.

Daniel wa “ba-maanlu” ni ba-virgini ba-maani ba Mataayo abili na bataano, beera baahesibwe olw’okukkiriza; era ababi ni bo ba-virgini abatasobola, abaagulumizibwa n’amalala. Ku nkomerero y’ekirooto kya Miller, amayinja ag’omuwendo gakiikirira amafuta mu lugero olw’abavirigini ekkumi, era ago ge gwali obubaka.

“Vaŋe matsə̂l ya ŋwə̀n nkə́ mɔ́ɔ̀ kù ghə̀l tsɔ̀ŋ m̀bvùm mà á tsɨ́ə́ yì. Nyáŋá, sə̀ bə́ yə̀ kám màsímà màsàà mà á nə́ wùr nɨ̀n nsíyì yì, ǹdzùm nɨ̀n bə̀ nə́ tsɔ̀ŋ bə̀ bə̌ kə̀ ghə̀l ndzìn. Là ákàl tsɔ̀ŋ, ‘Nɨ́ŋə̀n, Nyòŋ mbə̀nə̀ á wù; lòòm nə́ mù kùm bə̀nə̀,’ bə̀ bə́ kàm màsímà màsàà màsíì, bə̀ bə́ kùm ndzìà mà Kristò nɨ̀n mìnə̀ŋ mìà bə̀, bə́ nə́ tàà, á mə̀ŋ bə̀ mbàrì màsàŋ, nɨ́ bə̀ kà bə́ lə́tsə̀ kùm Ntàà bə̀. Bə̀ kà bə́ nə́, nɨ̀n bə̀ mbènə̀, ŋgə̀m ya kù kám màsímà màsíì mà, àyɔ̀ŋ á bə̀ tsə̀sə̀ŋ.” Review and Herald, July 20, 1897.

Ku masiku ya ku nsuka, mabwe ya ntalu ya Miller yakwelela kutanuka myanda kumi, kabidi muenu kumi ni cimanyikilo ca kulengeshiwa, nga fintu no mulubu. Mu masiku ya ku nsuka, ayo yasobelelwa mu mpela ya ciloto ca Miller, ulubu wa cine usobelelwa pa mpapulo sha Habakkuk uleta imbila ya kulengeshiwa, iyo mu cilangililo ca ba namwali ikumi e imbila ya kulengeshiwa ya Mukuwa wa Pakatikati ka Bushiku. Iyo njira ya kulengeshiwa ni kubwekeshapo kwa njira ya kulengeshiwa iya mu mpito ya ba Millerite, pantu icilangililo ca ba namwali ikumi cibwekeshwa no kukonkanya kwa kalata ne kalata mu masiku ya ku nsuka.

“Ez gelek caran tê amade kirin bo mesela deh keçikan, pênc ji wan aqil bûn û pênc jî bêaqil. Ev mesel hatiye û dê bi temamî, heta her tîpê xwe, were pêkanîn, çimkî ji bo vê demê sepandinek taybet heye; û wek peyama ferişteya sêyemîn, hatiye pêkanîn û dê heta dawiya demê rastiya heyî bidome.” Review and Herald, August 19, 1890.

Miller’ın rüyasının sonunda gecikme vaktiyle ilgili tecrübe harfi harfine yeniden tekerrür edecek ve o zaman onun mücevherleri güneşten on kat daha parlak ışıldayacaktı; böylece bu mücevherlerin on bakirenin meselindeki son imtihanı temsil ettiği belirlenmiş olur. On, bir imtihanın sembolüdür; ve on günün sonunda Daniel ile üç değerli kişi, Babil’in yiyeceğini yiyenlerden görünüşte daha güzel ve daha besili idiler. Habakkuk’ta imanla değil, küstahça güvenle yaşayan mağrurlar, Babil’in karakterini geliştirdiler. Millerci tarihte onlar Babil’in kızları oldular ve Habakkuk’ta onların karakterini tanımlamak için papalık kullanılmaktadır.

Lola, moyo wakwe we wakwisamyeka kuzya wutambulukide mu nguwe to; lelo mululami ukekala ku lusyomo lwakwe. Ee, kabili, nkaambo ulalufya kuli waini, muntu wa matete, taikala ku ng’anda; ulakomekesya mwoyo wakwe nga ni ku mbo, kabili uli nga mfwa, so tali kwinguta; lelo ulawunganizya kuli nguwe amasi oonse, no kuzikomanizya kuli nguwe bantu boonse. Sena abo boonse tabakamutoleli cikozyanyo aci, aciila ca kumuseka, no kwamba kuti, Maye kuli oyo uyongezya cintu cataacisi! kuzikila lili? kabili kuli oyo uizizya mwini aciibumbwa cipati! Sena tabakanyamuki mangu abo bakakuluma, no kuponena abo bakakukatazya, awebo ukaba cintu ca kupambula kuli mbabo? Nkaambo walapambula amasi manji, masyantila oonse a bantu akakupambula; nkaambo ka bulowa bwa bantu, na nkaambo ka bukali bwa nyika, bwa munzi, na bwa boonse abakikala muli ngwo. Habakkuk 2:4–8.

ریا تاقیکردنەوەکەی هاتووە سەر باکرەکانی مەتی بیست و پێنج، چینێک لە پەرستەر دروست دەکات کە خوی و کەسایەتی پاشای باکوور (پاپایەتی)یان پەرەپێداوە، ئەو هێزەیەش کە هەروەها «گەلەک نەتەوەی تاڵان کرد».

בִּכְדֵן אֲמַר יְיָ, הָא עַמָּא אָתֵי מֵאַרְעָא דְּצָפוֹן, וְעַם סַגִּיא יִתְעוֹרַר מִיַּרְכְתֵי אַרְעָא. יֶאֱחֲזוּ בְּקַשְׁתָּא וּבְרוֹמְחָא; אַכְזָרִין אִינוּן וְלֵית בְּהוֹן רַחֲמִין; קָלְהוֹן כְּיַמָּא הָמֵי; וְעַל סוּסְוָתָא רָכְבִין, עֲרִיכִין כְּגֻבְרִין לִקְרָב עֲלָיִךְ, בַּת צִיּוֹן. שְׁמַעְנָא שְׁמַעֲהּ: אִתְרַפִּיּוּ יְדַיָּא דִילָנָא; אֲחַדַתְנָא עָקָה, וְכֵיבִין כְּאִתְּתָא דְּיָלְדָא. לָא תֵיפְקוּן לְחַקְלָא, וְלָא תְהַלְּכוּן בְּאָרְחָא; אֲרֵי חַרְבָּא דִּבְעֵל דְּבָבָא וּדְחִילְתָּא מִסְּבִיב. בַּת עַמִּי, אִזְדַּיְּנִי בְּשַׂקָּא, וְאִתְפַּלְּשִׁי בְּקִטְמָא; עֲבִידִי לָךְ אֶבְלָא כְּעַל בְּרָא יְחִידָאָה, מִסְפְּדָא מָרִירָא טַב; אֲרֵי בְּפִתְאֹם יֵיתֵי עֲלַנָא בַּזּוֹזָא. יִרְמְיָה 6:22–26.

Liklase mbili za Habakuki ni wale wanaohesabiwa haki kwa imani, na wale waliokula na kunywa mafundisho ya Babeli. Wale walio katika siku za mwisho za ndoto ya Miller ambao wamewakilishwa kama mabikira, ama huukuza tabia ya Kristo, na hivyo kuipokea muhuri wa Mungu, au huukuza tabia ya upapa na kuipokea chapa ya mnyama.

“Ubushishu bwageze kugira ngo umucyo nyakuri urabagirane hagati y’umwijima w’ukwangirika kw’imico. Ubutumwa bw’umumarayika wa gatatu bwamaze koherezwa ku isi, buburira abantu kutakira ikimenyetso cy’inyamaswa cyangwa icy’igishushanyo cyayo mu ruhanga rwabo cyangwa mu biganza byabo. Kwakira iki kimenyetso bisobanura gufata umwanzuro nk’uwo inyamaswa yafashe, no gushyigikira ibitekerezo bimwe na byo, mu kurwanya byeruye Ijambo ry’Imana. Ku byerekeye abakira bose iki kimenyetso, Imana iravuga iti: ‘Na we azanywa ku nzoga z’uburakari bw’Imana, zisutswe zitavanzwemo mu gikombe cy’uburakari bwayo; kandi azababazwa n’umuriro n’amazuku mu maso y’abamarayika bera no mu maso y’Umwana w’Intama.’” Review and Herald, July 13, 1897.

Baamalemi abo banywa iwayini lya Babulooni, ku nkomerero balinywa iwayini ery’obusungu bwa Katonda. Mu Isaaya, abatamiivu ba Efulayimu balaga obutamiivu bwabwe obw’obuzibe nga bakyuusa ebintu ne babifuula eby’omutwe wansi; era ekikolwa ekyo kigwanira okutwalibwa nga “ebbumba ly’omubumbi.”

“the daily”를 그리스도의 상징으로 동일시하는 것은 “the daily”의 진리를 완전히 뒤집어엎는 것이니, 이는 “the daily”가 사탄적 상징이기 때문이다. “the daily”를 이교주의로 본 밀러의 동일시는 하박국의 판들 위에 직접적으로 표상되어 있다. 하나님의 성전에 앉아 있는 “죄의 사람”이 드러나기 위하여 제거된 것이 이교주의였음을 그로 하여금 이해하게 해 준 데살로니가후서의 그 구절에 대한 밀러의 발견은, 데살로니가후서 제2장에 위치한 핵심적 진리이다.

“Min xwendina xwe dewam kir, û min tu rewşek din nedît ku ew [rojane] tê de hate dîtin, pêvekî tenê di Daniel de bû. Piştre ez [bi alîkariya konkordansê] ew peyvên ku bi wê re girêdayî bûn standim, ‘rakirin;’ ew ê rojane rake; ‘ji dema ku rojane were rakirin,’ û hwd. Min xwendina xwe dewam kir, û min difikirî ku ez ê li ser wê nivîsê tu ronahiyek nebînim; di dawiyê de ez gihîştim 2 Thessalonians 2:7, 8. ‘Ji ber ku sirra bêqanûnî jixwe di kar de ye; tenê yê ku niha asteng dike, dê asteng bike, heta ku ew ji rê were rakirin, û hingê ew xerab dê were eşkere kirin,’ û hwd. Û gava ku ez gihîştim wê nivîsê, ax, çiqas rastî bi zelalî û bi şanazî xuya bû! Ew li wir e! Ew rojane ye! Baş e, niha, Paulus bi ‘yê ku niha asteng dike,’ ango rê digire, çi dibêje? Bi ‘mirovê gunehê,’ û ‘xerab,’ Papetî tê mebest kirin. Baş e, wêga, ew çi ye ku Papetiyê asteng dike ku were eşkere kirin? Çima, ew Paganîzm e; baş e, hingê, ‘rojane’ divê wateya Paganîzmê bide.’—William Miller, Second Advent Manual, rûpel 66.” Advent Review and Sabbath Herald, 6ê Çileya 1853.

Tesalonikewos me “daimi” ku nkyerɛase a Miller hui no, ne fã no mu nokware titiriw no. Bere a Paulo da wɔn a wɔnnɔ nokware no adi, na enti wɔbɛgye nnaadaa dennen no, ɛda adi pefee sɛ ɔrekyerɛ nokware ho tan wɔ ne nyinaa mu, nanso nokware a wɔde tẽẽ kyerɛ wɔ fã no mu ne sɛ “daimi” no gyina hɔ ma Roma abosonsomfo.

Uumurwa gw’umubiri ni ijisho; nuko rero, ijisho ryawe niriba rizima, umubiri wawe wose uzuzura umucyo. Ariko niba ijisho ryawe ari ribi, umubiri wawe wose uzuzura umwijima. Nuko rero, niba umucyo uri muri wowe ari umwijima, uwo mwijima ni mwinshi ute! Nta muntu ushobora gukorera ba shebuja babiri; kuko azanga umwe, akunde undi; cyangwa se azagundira kuri umwe, asuzugure undi. Ntimushobora gukorera Imana na mamona. Matayo 6:22–24.

Kuli na upendo wa kweli peke yake, au chuki dhidi ya kweli. Hakuna nafasi ya katikati. Upotovu mkuu unaowajia wanawali wapumbavu wa Mathayo ishirini na tano unategemea kuukataa kwao nuru ya vito vya Miller vinavyowakilisha jaribio la mwisho. Jaribio la mwisho la Israeli wa kale lilikuwa jaribio lao la kumi, na vito vya Miller hung’aa mara kumi zaidi katika siku za mwisho. Alama ya kukataliwa kwa vito vya Miller ni “the daily,” ambayo walevi wa Efraimu waliigeuza juu chini katika kizazi cha tatu cha Uadventista. “The daily” ni alama ya kishetani ya upagani. Walevi walileta kito bandia, ambacho walikileta kutoka kwa Uprotestanti ulioasi na ambacho hutambulisha “the daily” kuwa alama ya Kristo.

تێگەیشتنی میلەر لە گەوهەرەکانی خۆی سنووردار بوو بەو مێژوویەی تێیدا پەروەردە کرا و بەرزکرایەوە. بەوە دڵنیا بوو کە هاتنی دووەمی مەسیح نزیکترین ڕووداوی پێشبینی‌کراوە، برینی کوشندەی پاپایەتی لە ساڵی 1798 تەنها دەتوانی وەک شانشینی چوارەم و کۆتایی زەویانەی دانیال دوو نیشان بدرێت. میلەر هەروەها لە تێگەیشتنی خۆی بۆ «ڕۆژانە»دا سنووردار بوو، چونکە شایەتحاڵیی ئەو ئەوەیە کە بە ڕێگای وەحی بەرەو شێوازێکی تایبەت لە خوێندنەوە ڕێنمایی کرا، کە تێیدا وتی کتێبی پیرۆزی خۆی، Concordanceی Cruden، و هەندێک ڕۆژنامەی خوێندووەتەوە. بڕیاری ئەو بۆ ئەوەی بەو شێوازە بخوێنێتەوە، تەنها هەر هاتبووە ناو مێشکییەوە.

“Deist a nfa bɔdu du mmienu no mu no, mekenkan abakɔsɛm nyinaa a metumi hunuui; nanso afei na mepɛɛ Bible no, efisɛ na ɛkyerɛkyerɛ fa Yesu ho! Nanso na Bible no mu nneɛma bebree da so yɛ sum ma me. Afe 1818 anaa 19 mu no, bere a na merekasa ne adamfo bi a mekɔsraa no, na ɔno nso nim me na [ɔtee] me kasa bere a na meyɛ deist no, obisabisaa me, wɔ ɔkwan bi so a na n’ase kyerɛ pii, sɛ, ‘Wudwene saa asɛm yi ne akyiri no ho dɛn?’ na ɔrekyerɛ tete nkyerɛwee no a mesɔre tiaa no bere a na meyɛ deist no. Metee nea ɔrepɛ akyerɛ, na mibuae sɛ—Sɛ wobɛma me bere a, mɛka akyerɛ wo nea ɛkyerɛ. ‘Bere tenten ahe na wohwehwɛ?’ Minnim, nanso mɛka akyerɛ wo, na mibuae saa, efisɛ na mintumi nnye nni sɛ Onyankopɔn de adiyisɛm ama a wontumi nte ase. Ɛno akyi no, misii gyinae sɛ mesua me Bible no, na migye di sɛ metumi ahu nea Honhom Kronkron no kyerɛ. Nanso bere a meyɛɛ saa gyinae no ara pɛ, adwene yi baa me so—‘Sɛ wohu nkyekyem bi a wontumi nte ase a, dɛn na wobɛyɛ?’ Afei ɔkwan yi a wɔfa so sua Bible no baa m’adwene mu:—Mede saa nkyekyem no mu nsɛmfua no bɛfa, na madi wɔn akyi wɔ Bible no mu nyinaa, na saa kwan no so mahu wɔn ase. Na mewɔ Cruden’s Concordance, a misusuw sɛ ɛno ne nea eye sen biara wɔ wiase; enti mede ɛno ne me Bible no, na mekɔtenaa m’adwumapon so, na mankenkan biribiara bio, gye nsɛmma nhoma kakraa bi, efisɛ na masi m’adwene pi sɛ mehu nea me Bible no kyerɛ. Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65.”

ئینجیه‌کانی میلەر تەنها بە شێوازی خوێندنەوەی ئەو نەناسراون، بەڵکو هەروەها بە ئاشکراکردنی ڕاستەوخۆ لەلایەن خوداوە ناسێنراون.

“Nkulunkulu wathumela ingelosi yaKhe ukuba ithinte inhliziyo yomlimi owayengakholwanga iBhayibheli, ukuze imholele ekuphenyeni iziprofetho. Izingelosi zikaNkulunkulu zazimvakashela ngokuphindaphindiwe lowo okhethiweyo, ukuze ziqondise ingqondo yakhe futhi zivulele ukuqonda kwakhe iziprofetho ezazihlale zimnyama kubantu bakaNkulunkulu. Isiqalo sochungechunge lweqiniso sanikezwa yena, futhi waholelwa ukuba afune isixhumanisi emva kwesinye, kwaze kwaba yilapho ebheka iZwi likaNkulunkulu ngokumangala nangokulithanda okukhulu. Wabona khona uchungechunge oluphelele lweqiniso. Lelo Zwi ayelithathe njengelingaphefumulelwe manje lavuleka phambi kombono wakhe ngobuhle balo nangenkazimulo yalo. Wabona ukuthi enye ingxenye yoMbhalo ichaza enye, futhi lapho enye indima yayivaliwe ekuqondeni kwakhe, wathola kwenye ingxenye yeZwi lokho okwayichaza. Walibheka iZwi elingcwele likaNkulunkulu ngenjabulo nangokuhlonipha okujulileyo kanye nokwesaba okungcwele.” Early Writings, 230.

Mwebakazi White bwe agamba nti “Katonda yatuma malayika We” eri Miller, kiba kitegeeza nti Gabulyeri ye malayika eyatumibwa eri Miller, kubanga “malayika We” kigambo ekiteekebwa ku Gabulyeri.

“மலாக்கின் வார்த்தைகள், ‘நான் தேவனுடைய சந்நிதியில் நிற்கிற கபிரியேல்,’ என்று, அவன் பரலோக அரங்குகளில் மிகுந்த கௌரவமிக்க நிலையை வகிக்கிறான் என்பதை வெளிப்படுத்துகின்றன. தானியேலிடத்தில் ஒரு செய்தியுடன் வந்தபோது, அவன், ‘இந்த காரியங்களில் என்னோடே நிலைத்து நிற்பவர் உங்கள் அதிபதியான மிகாவேல் [கிறிஸ்து] அல்லாமல் ஒருவரும் இல்லை’ என்றான்.” தானியேல் 10:21. “கபிரியேலைப் பற்றி இரட்சகர் வெளிப்படுத்தின விசேஷத்தில், ‘தம்முடைய தூதனைக் அனுப்பி அதைத் தம்முடைய ஊழியக்காரனாகிய யோவானுக்கு அறிவித்தார்’ என்று கூறுகிறார்.” வெளிப்படுத்தின விசேஷம் 1:1. The Desire of Ages, 99.

Gabriel na malaika wengine waliiongoza “nia ya” Miller na “kuifungua” “kwa ufahamu wake unabii ambao siku zote ulikuwa giza kwa watu wa Mungu.” Ujumbe wake haukuendelezwa tu kwa njia ya mbinu yake ya kujifunza, bali pia kwa ufunuo wa Kimungu. Mbinu yenyewe aliyoitumia kulijifunza Biblia ilimjia akilini mwake. Mungu anapoleta kweli katika nia yetu, huo ni ufunuo wa Kimungu, kinyume na kufikia kweli kwa mchakato wa kuigawa Biblia kwa usahihi. Miller alifanya yote mawili, lakini ufunuo wa Kimungu ulikuwa sehemu ya jinsi Miller alivyokuja kuelewa fundisho la “the daily.”

Miller ning o‘zi faqat Muqaddas Kitob va bibliyadagi tillarga oid har qanday ma’lumotdan mahrum bo‘lgan konkordansiyaga ega bo‘lgani sababli, Doniyor kitobining sakkizinchi bobi to‘qqizinchi oyatdan o‘n ikkinchi oyatgacha bo‘lgan qismidagi jinsning almashinishini payqagan bo‘lmas edi. U ikkalasi ham “olib tashlamoq” deb tarjima qilingan “sur” bilan “rum” o‘rtasidagi farqni ko‘rmagan bo‘lur edi. Shuningdek, ikkalasi ham “muqaddas joy” deb tarjima qilingan “miqdash” bilan “qodesh” o‘rtasidagi farqni ham ko‘rmagan bo‘lur edi.

Kang hanga monene ko “tamid” yina kele na Biblia mbala nkama mosi na zole na yiya ve. Kieleka yina yandi zolaka mona ve (yina mpi kele kieleka yina yandi monaka), kele nde na kati ya mbala nkama mosi na zole na yiya yina ndinga ya Kiebreo “tamid” me sadilama na Biblia, kaka na buku ya Daniele nde ndinga ya Kiebreo “tamid” me sadilama bonso zina. “Tamid” kele ndinga ya Kiebreo yina zola tuba “ya ntangu yonso,” mpe na buku ya Daniele me balulama nde “ya konso kilumbu.”

Ngambo ya Daniel ndimo mwi buku mopiwilo izwi eli lyatela ngwimika nge zina, ne miku makumi citika na pfumbwa limo gyonse gimbi lyatela ngwimika nge cakulondolola. Eico, pa mulu wa bafwatululi ba Baibolo ya King James balya bakumanina na Daniel ukulolesha izwi eli miku isano nge zina, ilyo abalembi bonse bambi ba mu Baibolo balya balelolesha miku makumi citika na pfumbwa limo nge cakulondolola, baikakatikwe ku bukalamba bwa bucinshi bwa fipapwa “ukulungika” imiloleshe yakwe ya kwa Daniel ya izwi eli nge zina. Pakuti “balungike” Daniel, baongezemo izwi ilyakuti “sacrifice” ku izwi eli, kabili muli iyo nshila bapilibwile izwi lya zina ukulya ku cakulondolola. Elyo kabili, pakuti balungike abafwatululi, Ellen White afundilwe ukulemba ukuti, “namwene pa mulandu wa ‘Daily,’ ukuti izwi ilyakuti ‘sacrifice’ lyapongolwelwepo ku mano ya muntu, kabili talyaba mu malembe; kabili ukuti Shikulu apeele umuloleshi uwaololoke wa ico kuli abo abaebele ilililo lya nshita ya bupingushi.”

Miller, uùndëmb ántùbàmbèl ànjéén, wááshá kàtààshìj yà “the daily,” eyi wááshá kùmwimvwikila mù 2 Thessalonians. Kàdi kabìdì, uùndëmb ántùbàmbèl ànjéén, pààvwàye ùsèka kùmvwija dîyi kampànda, wààkèngelà kucìtààngila mu mwaba wônsò wùvwàdi dîyi adi dìsanganyiibwa, ne dîyi adi dìsanganyiibwa mìshindù mikwàbò makùmi citèèmà ne citèèmà mu Bible. Kàdi bujaadiki bwèndè bwa “the daily” mbwà ne, kî mmubwene kwônsò eku to, paùvwàye ùmba ne: “Nàkatàngila kumpàla, ne ncìvwa mwà kusangana cîngà cìkèènà-kèsè cyà disanganyibo dyàci [the daily] to, ànu mu Daniel.” Miller wakòndopiibwa ku byà mushinga mukolè kàyì ànu ku njila wendè wa dilonga nkààyendè to, kàdi kabìdì ku dibuulula dyà kùdì Nzambì dyàkamupèèbwà ku mudimu wà baanjèlo.

Nakekyo habanga bw’atahuurira “ekya buliijo,” kwabaire kuhikire, kwonka kukaba kugarukireho. Akaba atasobora kumanya ngu, omu mirundi etaano “ekya buliijo” ei kyolekyerwe omu kitabo kya Danieli, ogwo gumwe aha mirundi eshatu ei “ekya buliijo” “kigyibwaho,” gwabaire gumanyisa ekindi kintu ekitahikire nk’eki abandi babiri baamanyisa. Omurundi gumwe “ekya buliijo” kikakozesibwa hamwe n’ekigambo ky’Oruheburayo ‘rum,’ kandi emindi mirundi ebiri kikakozesibwa hamwe n’ekigambo ky’Oruheburayo ‘sur.’ Ebigambo byombi bihindurwa ngu kugyaho, kwonka ‘rum’ omu Danieli eshuura munaana, orubaju rwa ikumi na rumwe, nikimanyisa kusitula ahaiguru n’okugulumiza, kandi omu shuura ikumi na emwe, orubaju rwa makumi ashatu na rumwe, n’omu shuura ikumi na ibiri, orubaju rwa ikumi na rumwe, ekigambo ‘sur’ nikimanyisa kugyaho.

Babeliandin jin ajankun ak mertu’an dietam wa’an theologian agu, tse’tsayan ti basa agtak o kesta maika atak, nuwamek a’dadú’a removalmian tuden, as ti mawat nuwa palabran wa’an imat a’dadú’a maawatan ti same meaningan. Diyan argumentan ti “the daily” menan tiga timas, “taken away” agtak tu “remove” a’dadú’a, as nuna agin, Danielan careless in his choice of words a’dadú’a diyan identifyan. Openly tu diyan sayan, nuwa inferencean, Danielan word ‘sur’ use tu all three occurrencesan a’dadú’a diyan teachan, agtak theologiansan ayon, kada timan “the daily” “taken away” agtak, supposedly same thing meanan.

Ew bi heman awayî bi peyvên ‘miqdash’ û ‘qodesh’ jî dikin; ku herdu jî di beşa heştan de, di ayetên yanzdeh heta çardeh de, wek “pîrozgeh” hatine wergerandin. Di her yek ji wan çar ayetan de ku “pîrozgeh” tê de hatiye, ew bi israr didin ku hemû wan pêşnîşanên pîrozgeha Xwedê ne. Dîsa bi encamgirtinê, divê Danîêl di her sê pêşnîşanan de tenê ‘qodesh’ bi kar bîna, û di ayeta yanzdeh de ‘miqdash’ bi kar neanîya. Millerê cihêtiya navbera wan peyvan nas nekiribû, lê teologên nûjen wê nas dikin, û gava ku ew wisa dikin, ew bi israr dibêjin ku divê tu cihêtiyek neyê pejirandin. Lêbelê Miller, yê ku cihêtiyên navbera wan peyvan nas nekiribûn, gihîşt têgihiştinek dijberî ya ya teologên nûjen.

प्रकृतिमा, दानिएल एक होसियार लेखक थिए, जसले हिब्रू भाषा जान्दथ्यो, र जसलाई बाबेलका अरू सबै बुद्धिमान् मानिसहरूभन्दा दस गुणा बुद्धिमान् ठहर गरिएको थियो। यदि कसैले हिब्रू भाषाको उचित प्रयोग, र त्यो विशेष इतिहासमा त्यसलाई कसरी ठीक प्रकारले प्रस्तुत गरिनुपर्थ्यो भन्ने कुरा जान्दथ्यो भने, त्यो दानिएल नै थियो। यदि दानिएलले भिन्न शब्दहरू प्रयोग गर्‍यो भने, त्यो यसकारण थियो कि तिनले भिन्न अर्थहरू व्यक्त गर्ने अभिप्राय राखेका थिए, जसलाई उनले जानाजानी प्रस्तुत गर्न खोजेका थिए। जब दानिएलले “पवित्रस्थान” अथवा “हटाइदिनु” भनेर अनुवाद गरिएका शब्दहरूको पृथक् प्रयोगलाई स्वीकार गरिन्छ, तब ती शब्दहरूले “दैनिक” सम्बन्धमा मिलरको बुझाइलाई समर्थन गर्छन्, जसलाई मिलरले ठीक त्यही खण्डमा चिनेका थिए जहाँ पावलले सत्यलाई घृणा गर्नेहरू प्रबल भ्रमतर्फ सुम्पिन ठहरिएका छन् भनेर चिन्हित गर्छन्।

Haqiqatni yaman körüp, küchlük adashtrush payda qilidighan yalghangha ishenidighanlar, yene ikki sinipqa ayrilip körsitilgen Efraimning mesleri dep hem beyan qilinidu. Bir sinip ögen’gen rehberler bolup, yene bir sinip bolsa ögen’migenlerdur; bular peqet ögen’genler özlirige ögitidighanni anglaydu. Ular yalghan astigha yoshurunidighanlar we ölüm bilen ehd qilidighanlardur. Ular Mättä yigirme beshtiki nadan pak qizlardur, hem Habakkuk ikkide jeni kibir bilen kötürülgenlerdur. Ular Millerning chüshidiki asasi heqiqätlerni ret qilidighanlardur; bu heqiqätler axirda on hesse yorughraq parlaydu — bu zamaniy Israil üchün oninchi hem axirqi sinawni bildüridu — qedimki Israil üchün bolghan oninchi hem axirqi sinawning timsalida.

Tukokomeleza somo hili katika makala inayofuata.

Na Yehova akamwambia Musa, Hawa watu watanichokoza hata lini? Nao wataniniamini hata lini, licha ya ishara zote nilizoonyesha kati yao? Nitawapiga kwa tauni, nami nitawanyang’anya urithi wao, na kwa wewe nitafanya taifa kubwa zaidi na lenye nguvu kuliko wao. Musa akamwambia Yehova, Ndipo Wamisri watasikia habari hiyo, kwa maana uliwapandisha watu hawa kutoka miongoni mwao kwa uweza wako; nao watawaambia wenyeji wa nchi hii, kwa kuwa wamesikia ya kwamba wewe, Yehova, umo kati ya watu hawa, ya kwamba wewe, Yehova, waonekana uso kwa uso, na ya kwamba wingu lako lasimama juu yao, na ya kwamba wewe watangulia mbele yao, wakati wa mchana katika nguzo ya wingu, na katika nguzo ya moto wakati wa usiku. Basi, ukitaka kuwaua watu hawa wote kama mtu mmoja, ndipo mataifa yaliyosikia sifa zako yatasema, yakinena, Kwa kuwa Yehova hakuweza kuwaleta watu hawa katika nchi aliyowaapia, kwa hiyo amewaua jangwani.

Na sasa, nakuomba, nguvu za Bwana wangu na ziwe kuu, kama ulivyosema, ukinena, Bwana si mwepesi wa hasira, naye ni mwingi wa rehema, akisamehe uovu na kosa, wala kwa vyovyote hamhesabii mwenye hatia kuwa hana hatia, akiwarudishia watoto uovu wa baba zao hata kizazi cha tatu na cha nne. Naomba, usamehe uovu wa watu hawa, sawasawa na wingi wa rehema zako, kama ulivyowasamehe watu hawa tangu Misri hata sasa. Bwana akasema, Nimewasamehe kulingana na neno lako; lakini hakika, kama niishivyo, dunia yote itajazwa na utukufu wa Bwana. Kwa sababu watu hao wote walioona utukufu wangu, na miujiza yangu niliyoifanya katika Misri na jangwani, nao wamenijaribu sasa mara hizi kumi, wala hawakuisikiliza sauti yangu, hakika hawataiona nchi niliyowaapia baba zao, wala hakuna yeyote katika hao walionikasirisha atakayeiona; lakini mtumishi wangu Kalebu, kwa sababu alikuwa na roho nyingine ndani yake, naye amenifuata kwa moyo mkamilifu, yeye nitamwingiza katika nchi ile aliyoingia; na wazao wake wataimiliki. Hesabu 14:11–24.