Roma eanzisha ono hilo, nayo Roma inafunuliwa katika “wakati” wake. Hii ni kauli ya Dada White ambamo anasema kile kinachopaswa kueleweka kuwa wazi kabisa:

“Ukuvunulwa yincwadi etywiniweyo, kodwa ikwayincwadi evuliweyo. Ibhala iziganeko ezimangalisayo eziza kwenzeka ngemihla yokugqibela yembali yalo mhlaba. Iimfundiso zale ncwadi zicacile, azingezizo ezemfihlakalo nezingaqondakaliyo. Kuyo kuthatyathwa kwaloo mgca mnye wesiprofeto njengakuDaniyeli. Ezinye iziprofeto uThixo uziphindile, ngaloo ndlela ebonisa ukuba kufuneka zinikwe ukubaluleka. INkosi ayiziphindi izinto ezingenamphumo mkhulu.” Manuscript Releases, umqulu 9, 8.

“Muene kakeshi kulanda bintu bia kuikala kabiyi ne mushinga munene to,” ne “bikhathi” bikumbana ne Loma bilulangulwamo cyakabidi ne cyakabidi. Kudi “mushinga munene” wa kuumvwa “bikhathi” bikumbana ne Loma, pantu ebi ebi bidi bimweka Loma bu mutwe wa mambu udi ujadika kimweno. Inshita mutekete, bidimu cinunu kimwe ne nkama ibidi ne makumi mutanda bia bukalenge bua paapa byavulukwa buludile mu Daniele ne mu Kusololwa.

Ane mbwinaamba makulu kulwana na Oyo Ali Wuluukide kapati, kandi akanyonganya basantu ba Oyo Ali Wuluukide kapati, kandi akayeeya kupatulula bikhathi ne mizhilo: kabi bakapelwa mu janza lyandi kufika ku kimye, ne bikhathi, ne kitupa kya kimye. Daniele 7:25.

Ndzi twa wanuna loyi a ambaleke nguvu ya linyeni, loyi a a ri ehenhla ka mati ya nambu, loko a tlakusa voko ra yena ra xinene ni voko ra yena ra ximatsi ku ya etilweni, a hlambanya hi Loyi a hanyaka hilaha ku nga heriki leswaku swi ta va nkarhi, minkarhi, ni hafu ya nkarhi; naswona loko a ta va a hetisisile ku hangalasa matimba ya vanhu vo kwetsima, swilo leswi hinkwaswo swi ta hetiseka. Daniel 12:7.

Lakini ua ulio nje ya hekalu uuache nje, wala usiupime; kwa maana umepewa Mataifa; nao wataukanyaga mji mtakatifu kwa miezi arobaini na miwili. Ufunuo 11:2.

Ngámono nkapesha nguzu kuhweji vakwitnessi vami vavali, kaha navakahanjika upolofweto myaka yamakumbi eyite likumi na avali na makumi atanu na limwe, vafwalile vilapi vya majilo. Kusoloka 11:3.

Na mukaji akatizila mu cipánga, apo ali na ncende yakwe yakwekelwa na Leza, ukuti bamusungeko kulya imyaka umulongo umo na myanda ibili na makumi mutanda. Ukusokolola 12:6.

Na mwanamke akapewa mabawa mawili ya tai mkubwa, ili aruke aende nyikani, mahali pake, ambako analishwa kwa wakati mmoja, na nyakati, na nusu ya wakati, mbali na uso wa yule nyoka. Ufunuo 12:14.

Kandi apa mundu ka kwambila bipangilo bikulu ne bya kufinga; ne bululami bwamupwekelelwa bwa kutwalilapo myeshi amakumi yane na ibili. Kusokolola 13:5.

Ibi byerekezo birindwi bitaziguye bigaragaza imiterere yihariye inyuranye y’ubuhanuzi bwa Roma. Ni muri iyo mirongo aho Roma ihishurwa. Mushiki wacu White yongeyeho ko ibyo bihe na byo bigaragazwa nk’“imyaka itatu n’igice cyangwa iminsi 1260.” Nta hantu usanga muri Bibiliya haba “imyaka itatu n’igice” cyangwa “iminsi igihumbi na magana abiri na mirongo itandatu.” Mushiki wacu White arimo gusa gukoresha ibarurishamibare ry’izo nyandiko ndwi uko bikwiye.

Mu sũra ya 13 (mĩstari ya 1–10) nĩ kũrondedwo nyamũ ĩngĩ, “ĩhana ta ngũi,” iyo ndamathia aheire “hinya wake, na gĩtĩ gĩake, na wathani mũnene.” Kĩmenyithia gĩkĩ, o ta ũrĩa Athiomi a Kiprotestanti aingĩ metikĩtie, nĩ gĩkĩriria upapa, ũrĩa wanyitire hinya na gĩtĩ na wathani ũrĩa warĩ wa ũthamaki wa Roma wa tene. Kũhĩndũka nyamũ ĩyo ĩhanaga ta ngũi nĩ kwarĩrwo atĩrĩ: “Nĩ yaheanĩtwo kanua ga kwaria maũndũ manene na makũmenyithia…. Nayo igĩkĩhumbũra kanua kayo na gũtuka Ngai, gũtuka rĩĩtwa rĩake, na hema yake, na arĩa matũũraga igũrũ. Nayo nĩ yaheanĩtwo gũthiĩ na mbaara na athuuri atheru, na kũmahotithia: nayo nĩ yaheanĩtwo wathani igũrũ rĩa mĩhĩrĩga yothe, na thiomi, na ndũmĩrĩri, na ndũrĩri.” Ũhoro ũyũ wa ũrathi, ũrĩa waigana hĩhĩ na mũhianano wa ihembe rĩrĩa iniini rĩa Danieli 7, hatarĩ nganja ũrĩa ũngĩ, ũrĩkĩra upapa.

“‘Bulegen wa miya iye kwon maratara akina rebo iri mbanare nte taara nte.’ Nera, mambu mwene utanga, ‘Nami niwona omotwe kumwi kwabo anga okotemwa nkoro igocha.’ Kandi ringi: ‘Oyo oyeka abandi mu buja, na we alagenda mu buja: oyo oyita n’efumo, n’efumo ni ngombwa yitibwe.’ Ayo mezi mirongo ine n’ebiri ni yo amwe n’‘ebiro n’ebiro n’ekitundu ky’ebiro,’ emyaka esatu n’ekitundu, oba ennaku 1260, ebya Danieli 7—ekiseera papasi yayali alinyigirizamu abantu ba Ruhanga. Eki kiseera, nk’uko kyavuzibwe mu ssuula ezibanza, kyatandikire n’obukuru bwa papasi, mu mwaka gwa Mukama 538, kandi kyahereire mu 1798. Mu kiseera ekyo papa yakwatibwa amagye g’Abafalansa, obushobozi bwa papasi bwafuna ekikomere eky’okufa, kandi obunnabbi bwatuukirizibwa, ‘Oyo oyeka abandi mu buja, na we alagenda mu buja.’” Intambara Enene, 439.

Na mamlaka ya uvuvio ya kutazama pia miaka mitatu na nusu kuwa “wakati” unao “funua” Roma, marejeo mengine ya kibiblia kuhusu Roma hujitokeza.

Lê ez bi rastî ji we re dibêjim ku, di rojên Elyas de li Israêlê gelek jinebî hebûn, dema ku ezman sê sal û şeş mehan hatibû girtin, dema ku birçîbûnek mezin li ser tevahiya welatê bû. Lûqa 4:25.

Imyaka itatu n’igice ya Eliya ihuza icyo gihe na Yezebeli, akaba ari ikimenyetso cya Roma ya gipapa mu itorero rya Tiyatira.

N’obstant que ningi na bintu bikele biakunfinguna, pakubamba nge wavumizha mwanamukazhi awu Yezabele, udi udiitakula nge ngumuprofeteshi, kulongesha ne kulombolwela basadidi bami kuwenza buzhimbi, ne kuja bintu biapelelu ku bishima. Ne namupele tshikondo tsha kulapulula pa buzhimbi bwandi; kadi kayi kulapulula to. Kusokolola 2:20, 21.

“Wakati” uliopewa kanisa la nne, linalowakilishwa na Yezebeli, pia ni “nafasi.”

Eliya alikuwa mwanadamu mwenye tabia zilezile kama sisi, naye akaomba kwa bidii kwamba mvua isinyeshe; nayo mvua haikunyesha juu ya nchi muda wa miaka mitatu na miezi sita. Yakobo 5:17.

Di derbarê vê yekê de ku çil û du meh heman in bi hezar û du sed û şêst rojan re, Xwişka White wê demê wekî “ew roj” nas dike, yên ku Mesîh behsa wan kir.

Apa here kĩrĩa igwetwo—“mieri mirongo ĩna na ĩiri,” na “matu ma ngiri imwe magana ma ĩiri na mirongo ithatu”—ni o kimwe; ciothe cigeretie ihinda rĩrĩa kanitha wa Kristũ aarĩ agũrũkĩrwo na kũnyariirwo nĩ Roma. Mĩaka 1260 ya wĩtongi wa upapa yambĩrĩirie mwaka-inĩ wa A.D. 538, na nĩ ũndũ ũcio yagĩrĩirwo nĩ gũthira mwaka-inĩ wa 1798. Ihinda-inĩ rĩu, mbũrũri ya mbaara ya Ufaransa yakingirire Roma, ikĩmũhũthira papa na ikĩmũtua mũkomboi, na agĩkua arĩ kũraya. O na though papa ũngĩ nĩathuurirwo hĩndĩ ĩyo itarĩ kũrigana, wĩtongi wa upapa tiwagĩa wonge kũruta hinya ũrĩa warĩ nawo mbere.

“Ishami ry’Itorero ntiryakomereje mu gihe cyose cy’imyaka 1260. Imana, mu mbabazi zayo ku bwoko bwayo, yagabanyije igihe cy’igeragezwa ryabo ryaka umuriro. Mu kuvuga mbere y’igihe iby’‘amakuba akomeye’ yari kuzagwira Itorero, Umukiza yaravuze ati: ‘Iyo iyo minsi itagabanyizwa, nta muntu n’umwe wari kurokoka: ariko ku bw’abatoranyijwe iyo minsi izagabanywa.’ Matayo 24:22. Binyuze mu ngaruka z’Ubugorozi, ishami ryarahagaritswe mbere ya 1798.” Intambara Ikomeye, 266.

Klisto na Dada White banatambulisha usemi wa “siku zile” kuwa ni “wakati,” ambao huitambulisha Roma ya kipapa. Danieli anaposema juu ya mateso yaliyofuata kusimikwa kwa upapa juu ya kiti cha enzi cha dunia katika aya ya thelathini na moja ya sura ya kumi na moja, huiita hiyo wakati wa mateso kuwa ni “siku nyingi.”

Na mikono ya jeshi itasimama upande wake, nayo itatia unajisi patakatifu pa nguvu, nayo itaondoa sadaka ya kila siku, nao wataweka chukizo lifanyalo ukiwa. Na wale watendao maovu juu ya agano atawapotosha kwa maneno ya kujipendekeza; lakini watu wamjuuo Mungu wao watakuwa hodari, nao watatenda makuu. Na wao walio na ufahamu miongoni mwa watu watawafundisha wengi; walakini wataanguka kwa upanga, na kwa moto, na kwa uhamisho, na kwa nyara, siku nyingi. Danieli 11:31–33.

Рим өзіне байланысты пайғамбарлық уақытпен байланыста ашылады; сондықтан Пауыл күнә адамы «өз уақытында» ашылады дейді. Егер біз оны білмесек, құритын аянды Римнің орнықтыратыны, сол пайғамбарлық уақыттың неге соншалықты жиі әрі сонша көп түрде бейнеленетінін айқындайды; өйткені Құдай «зор маңызы жоқ нәрселерді қайталамайды». Алдыңғы аяттарда да осы уақыт кезеңінің соңы белгіленген.

Na hagati ya watu wale wenye ufahamu watawafundisha wengi; lakini wataanguka kwa upanga, na kwa moto, na kwa utumwa, na kwa kuporwa, siku nyingi. Basi watakapokuwa wakianguka, watasaidiwa kwa msaada mdogo; lakini wengi watajiunga nao kwa maneno ya kujipendekeza. Na baadhi yao wenye ufahamu wataanguka, ili kuwajaribu, na kuwasafisha, na kuwafanya kuwa weupe, hata wakati wa mwisho; kwa maana bado ni kwa wakati uliowekwa. Danieli 11:33–35.

“अन्त्यकाल” “अझै तोकिएको समयकै निम्ति हो।” “तोकिएको” भन्ने हिब्रू शब्द “मोएद” हो, र यसको अर्थ निश्चित समय वा नियुक्त अवसर हुन्छ। दानियलको पुस्तकमा “तोकिएको समय” को भविष्यवाणीसम्बन्धी सान्दर्भिकता र महत्त्व त्यसलाई कति पटक उल्लेख गरिएको छ भन्ने कुराबाट चिनिन्छ। यदि कोही छन् भने पनि, लाॊदिकेयाका एडभेन्टिस्टहरूमध्ये अत्यन्त थोरैले 1989 लाई “अन्त्यकाल” थियो भनेर चिन्छन्, र त्यसकारण 1989 एक तोकिएको समय थियो। त्यो परमेश्वरद्वारा निर्धारित एक नियुक्त अवसर थियो, जब उहाँले एक लाख चवालीस हजारको आन्दोलनका निम्ति ज्ञानको मोहोर खोल्नुहुनेथियो। यसै कारण, दानियलको पुस्तकले “तोकिएको समय” ले “अन्त्यकाल” को आगमनलाई सूचित गर्दछ भन्ने तथ्यका साक्षीहरू प्रदान गर्दछ। दानियल आठमा, यो भविष्यसूचक प्रतीक प्रस्तुत गरिएको छ।

Nuko numvise ijwi ry’umuntu hagati y’inkombe z’Ulayi, rihamagara, riti: Gaburiyeli, menyesha uyu muntu ibyo yeretswe. Nuko aza hafi y’aho nari mpagaze; ageze hafi, ndatinya, nikubita hasi nubamye; ariko arambwira ati: Sobanukirwa, wa mwana w’umuntu we; kuko ibyahishuwe bireba igihe cy’iherezo. Ariko akivugana nanjye, nari nkiri mu bitotsi byinshi nubamye, nubitse umutwe hasi; maze ankora ho, anshyira mpagarara. Aravuga ati: Dore, ngiye kukumenyesha ibizabaho ku iherezo ry’uburakari; kuko iherezo rizaba mu gihe cyagenwe. Daniyeli 8:16–19.

Kifwani na sura ya kumi na moja, neno “mwisho” katika “wakati wa mwisho” katika aya hizi ni neno la Kiebrania tofauti na lile lililotafsiriwa kuwa “uliowekwa.” Wakati wa mwisho unawakilisha kipindi kinachoanza katika wakati uliowekwa. “Wakati uliowekwa” (moed) ni miadi, na wakati wa mwisho (neno la Kiebrania “gets”) ni kipindi cha wakati kinachoanza katika wakati uliowekwa. Ni huo “wakati” unaoifunua Roma, na “wakati” huo ni wa muhimu sana kiasi kwamba mwisho wa kipindi hicho cha wakati, na kipindi kinachofuata baada ya mwisho wa wakati huo, vinawakilishwa na mashahidi kadhaa. Katika aya ya ishirini na nne ya sura ya kumi na moja ya Danieli, Roma ya kipagani inatambulishwa kuwa inautawala ulimwengu kwa “wakati.”

کاتێکی نمادین، سێسەد و شەست ساڵە، چونکە لە ساڵێکی کتێبی پیرۆزدا سێسەد و شەست ڕۆژ هەیە. ڕۆمای بەتەپەرست بۆ «کاتێک» فەرمانڕەوایی کرد، و ڕۆمای پاپایی بۆ «کاتێک، کاتانێک و نیوەی کاتێک» فەرمانڕەوایی کرد. ڕۆمای نوێ بۆ «کاتژمێرێکی» نمادین، یان «چل و دوو مانگێکی» نمادین فەرمانڕەوایی دەکات. دوای 1844 هیچ کاتی پێشبینیکراو نییە، بۆیە «کاتژمێرەکە» و «چل و دوو مانگەکە» ماوەیەکن لە یاسای یەکشەممەی نزیکهاتووەوە هەتا داخستنی تاقیکردنەوەی مرۆڤ. بەڵام ڕۆمای بەتەپەرست بە شێوەی سەرەکی لە شەڕی ئەکتیۆم لە ساڵی 31 پ.ز لەژێر دەسەڵاتدا بوو، هەتا کۆنستانتین پایتەختی ئیمپراتۆریەتی بۆ کۆنستانتینوپۆڵ لە ساڵی 330 گواستەوە. ئێمە دەزانین ئەو ئایەتانەی خوارەوە باس لە ڕۆمای بەتەپەرست دەکەن، چونکە مەسیح وەک «میرەی پەیمانەکە» نیشان دراوە کە «دەشکێندرێت» کاتێک لە خاچ درا. ئەو هێزەی لەو کاتەدا فەرمانڕەوا بوو ڕۆمای بەتەپەرست بوو، بۆیە ئەو ئایەتانەی ئێستا دەڕوانینێتەوە ڕۆمای بەتەپەرست دەناسێنن.

Na mahali pake atasimama mtu duni, ambaye hawatampa heshima ya ufalme; lakini atakuja kwa amani, na kuupata ufalme kwa maneno ya kujipendekeza. Na kwa mikono ya gharika watafurikwa kutoka mbele yake, nao watavunjwa; naam, pia mkuu wa agano. Na baada ya maagano kufanywa pamoja naye atatenda kwa hila; kwa maana atapanda juu, naye atakuwa hodari kwa watu wachache. Ataingia kwa amani hata katika mahali penye neema nyingi zaidi ya jimbo; naye atafanya jambo ambalo baba zake hawakufanya, wala baba za baba zake; atawatawanya kati yao mateka, na nyara, na mali; naam, atafikiri mashauri yake juu ya ngome, hata kwa muda. Danieli 11:21–24.

Mwingilo “against” mu cilumbululo ca kulekelesha ca mivese iyi, mu cishinka cayo cilepilibula “from,” kabili vesi iyi ilelanda ukuti Roma ya bupagani ikateeka (ukulanganila ifyakucita fyayo) “ukufuma” ku cikoti cabo (Umusumba wa Roma) imyaka imyanda itatu na makumi mutanda.

“‘VERSE 24. Akezamo kwa amani hata katika sehemu zilizo nono sana za jimbo; naye atafanya yale ambayo baba zake hawakuyafanya, wala baba za baba zake; atawatawanyia mateka, na nyara, na mali; naam, atapanga hila zake dhidi ya ngome, hata kwa muda.’”

“ڕێگای باوی کە نەتەوەکان، پێش ڕۆژگارانی ڕۆما، بەهۆی ئەوەوە دەچوونە ناو پارێزگاکانی بەهادار و خاکە دەوڵەمەندەکان، جەنگ و داگیرکردن بوو. ئێستا ڕۆما دەبوو ئەوە بکات کە نە باوباپیران و نە باوباپیرانی باوباپیران کردبوویان؛ واتە، ئەم دەستکەوتانە بە ڕێگای ئاشتییانە وەربگرێت. نەریتێک کە پێشتر هەرگیز نەبیسترابوو، ئێستا دەستی پێ کرا، کە پاشاکان بە میرات شانشینەکانی خۆیان بۆ ڕۆمییەکان جێدەهێڵان. ڕۆما بەم شێوەیە دەستی بەسەر پارێزگاکی زۆر گەورەدا گرت.”

“Na abo, böö lɔmɛ Roma fɛɛlɛ wóó, bá yíí faida dɔ́gɔ nà. A bé bá la ɲuman ni sùnɔya kàn. A tún kɛ i n’a fɔ sɛ̀gɛ ni fanga-fɛnw ye bɔ́ kà tàra bá cɛ. A tún bɛ́ bá mara bá juguw la, ani bá tún ségin hɛrɛ ni kɛnɛya kònɔ, Roma fanga jaŋa kúrùn na.”

“Ngxenye yakamuva yale vesi, uMbhishobhi Newton unikeza umqondo wokubikezela amaqhinga kusukela ezinqabeni eziqinileyo, kunokuba amelane nazo. AmaRoma akwenzile lokhu esekusinqaba esiqinileyo somuzi wawo onezintaba eziyisikhombisa. ‘Yebo kuze kube yisikhathi;’ ngokungangabazeki isikhathi sesiprofetho, iminyaka engu-360. Kusukela kuliphi iphuzu le minyaka kufanele ibalwe? Mhlawumbe kusukela esehlakalweni esivezwa evesini elilandelayo.

“‘IVESE 25. Kandi akaselemuna bulume bwe n’obuvumu bwe okulumba kabaka ow’obukiikaddyo n’eggye ddene; ne kabaka ow’obukiikaddyo alisikirizibwa okulwana n’eggye linene nnyo era ery’amaanyi; naye taliyimirira: kubanga balimukolera enkwe.’”

“Kwa mafungu ya 23 na 24 tunaletwa mpaka upande huu wa mapatano kati ya Wayahudi na Warumi, K.K. 161, hadi wakati ambapo Rumi ilikuwa imepata utawala wa ulimwengu wote. Fungu lililo mbele yetu sasa latuonyesha mashambulizi makali dhidi ya mfalme wa kusini, Misri, na kutukia kwa vita vya kutambulika kati ya majeshi makubwa na yenye nguvu. Je, matukio kama hayo yalitokea katika historia ya Rumi karibu na wakati huu?—Naam, yalitokea. Vita hivyo vilikuwa vita kati ya Misri na Rumi; nayo mapambano hayo yalikuwa vita vya Actium. Hebu tuyatazame kwa ufupi mazingira yaliyoongoza kwenye mgogoro huu.” Uriah Smith, Daniel and the Revelation, 271–273.

다음 구절들에서 다니엘은 정한 때와 그 끝을 다시 언급한다.

Û ew dê bi hêza xwe û bi cesaretê xwe li dijî padîşahê başûr bi artêşek mezin rabike; û padîşahê başûr dê ji bo şer bi artêşek pir mezin û bihêz were hejandin; lê ew nikare bisekine, çimkî dê li dijî wî plan û hîleyan çêkin. Belê, yên ku ji parê xwarina wî dixwin, ewê wî têk bibin; û artêşa wî dê bilêje; û gelek dê ketin kuştî. Û dilê van her du padîşahan dê li ser kirina xerabiyê be, û ew dê li ser yek maseyê derewan bibêjin; lê ewê sernekeve, çimkî dawî hîn jî di dema tayînkirî de ye. Paşê ew dê bi dewlemendiyek mezin vegere welatê xwe; û dilê wî dê li dijî peymana pîroz be; û ew dê karên mezin bike, û vegere welatê xwe. Di dema tayînkirî de ew dê dîsa vegere, û ber bi başûr ve were; lê ewê ne wekî ya yekem be, ne jî wekî ya dawî. Daniel 11:25–29.

Mu mulyango gwa munaana, Gabulyeri yategeeza nti “chazon,” okwolesebwa okw’emyaka enkumi bbiri mu bitaano mu abiri, kwandikomye ku biro ebyategekebwa, era oluvannyuma ekiseera ekikiikirirwa “ekiseera eky’enkomerero” kyanditandise. Mu kitundu kino, ebiro ebyategekebwa kye nkomerero y’emyaka ebikumi bisatu mu nkaaga Rooma eky’obupagaani gye yandifugidde ensi mu buyinza obusingayo. Mu kitundu kino temuli “kiseera kya nkomerero,” kubanga tewaali kirala kyonna ekyali kisibiddwa ekyalina okusumululwa ku nkomerero y’ekiseera ekyo eky’ebyafaayo.

Daniele kapitulo eit, ti visión del “di último fin” del indignación, kual ta e dos mil sinkuenta i binti aña ku a kaba na e mesun tempu ku e dos mil tresientos aña, tabata selá pa e “tempu di fin”; pasobra na 1844, ku tabata e tempu señalá di tur dos visiónnan, e lus di e di tres ángel a keda deselá. Den Daniel diesun, versíkulonan trinta te ku trinta-i-seis, na fin di e “promé indignación” na 1798, mester tabatin un período representá komo e “tempu di fin”, ora ku e lus di e promé ángel a keda deselá. P’esei, e profesía di tempu tokante Roma pagano no tabatin un tempu di fin, sino solamente un tempu señalá, identifikando ora e tresientos sesenta aña a kaba; pero e tempu señalá na 1798, i e tempu señalá na 1844, tur dos a deselá un mensahe ku mester tabata komprendé den e período representá komo e “tempu di fin”.

Rooma okufunuliwa jinsi ilivyowakilishwa kiunabii ndani ya wakati wake wa kinabii. “Wakati, nyakati na nusu ya wakati”, “miezi arobaini na miwili”, “siku elfu moja mia mbili sitini”, na “miaka mitatu na nusu” ni baadhi ya alama mbalimbali zinazowakilisha kipindi ambacho upapa ulitawala wakati wa Enzi za Giza. Kipindi cha wakati kinachounganisha harakati ya Wamileriti na harakati ya wale mia moja arobaini na nne elfu ni miaka mia moja ishirini na sita. Mia moja ishirini na sita pia ni ishara ya siku elfu moja mia mbili sitini, kwa maana ni zaka au sehemu ya kumi ya idadi hiyo. Miaka mia moja ishirini na sita tangu uasi wa mwaka 1863, hata kufikia wakati uliowekwa mwaka 1989, hutambulisha mwaka 1989 kuwa ni miadi ya Mungu na watu Wake wa siku za mwisho.

Tukwendelea na uchunguzi huu katika makala inayofuata.

“ꞌAñi kachitiki ña eꞌa Ndyu? ¿A kachindee ndo yutya ndoctrina ña taꞌan taꞌan, te saꞌa ka kotoꞌo ndo ña ndiꞌi Escritura kuvi jantaꞌvi xini ixi opinión ña sañaꞌa ndo, o ¿a kunuꞌu ndo ixi idea noꞌo ndo jiin modo ña kuona ndo ña eꞌa Ndyu, te kachiyee ndo teoría noꞌo ndo ndiꞌi lado ixi Escritura yoo ña ndija? Kuaꞌa ñayivi ña ka kaꞌvi, te hasta ka skuaꞌa Biblia, tu ka jakuꞌuni siki ndija kuati ña ka skuaꞌa o ka chitiki. Ñayivi ka ndakani error, maski ndija yaa kachituꞌun vaa; te núu ni kuu ni kunuꞌu de doctrina de ña palabra Ndyu, te ma ka kaꞌvi de palabra Ndyu ixi luz doctrina de, para kuu kuvi ndee ña idea de kuenda ndija, ma kaxika de nuu nee te nuu cuaa, ni ma ka jito de error. Kuaꞌa ka saꞌa ña tuꞌun Escritura kuuni saꞌa ña kundaꞌa jiin opinión maa de, te ka ndakuee maa de te ka sataꞌvi inga ñayivi ixi interpretación ña tu ndija siki palabra Ndyu. Ora kachiꞌin ndo chitiki palabra Ndyu, yovi saꞌa ndo ixi anima ndaꞌvi. Ndiꞌi egoísmo, ndiꞌi kuvuꞌu siki originalidad, yo vaa xitaꞌan. Opinión ña iyo xini yachi kuaꞌa tiempo, ma yovi kuvi ndee ña ña ndija ni ma kuu ndavi. Tu ni kachiꞌin judíos tyaꞌa ña ma kuuni de xndoo tradición de ña iyo desde ni kii, yukan kuu ña ni saꞌa xini de. De ni kavaꞌa xini de ña ma kuona de ni peteĩ falta nuu opinión maa de ni nuu exposición de siki Escritura; káni, maski na saa kuaꞌa tiempo ñayivi ni jito de ciertos puntos de vista, núu tu kachituꞌun vaa ixi palabra tiso, yovi xndoo i.”

“Abali abenda n’ukuri babikuye ku mutima ntibazazuyaza kugaragaza ku mugaragaro imyanya yabo ngo isuzumwe kandi inengwe, kandi ntibazarakazwa n’uko ibitekerezo n’imyumvire byabo bivuguruzwa. Uwo ni wo mwuka warangwaga muri twe imyaka mirongo ine ishize. Twajyaga guteranira hamwe imitima iremerewe, dusenga kugira ngo tube umwe mu kwizera no mu nyigisho; kuko twari tuzi ko Kristo atagabanyijemo ibice. Ingingo imwe imwe ni yo yakorwaga ho ubushakashatsi. Uburemere bwera ni bwo bwarangaga izo nama z’ubushakashatsi. Ibyanditswe byafungurwaga twubashye cyane. Kenshi twiyirizaga kurya, kugira ngo turusheho kubonerwa ubushobozi bwo gusobanukirwa ukuri. Nyuma yo gusenga dushyizeho umwete, iyo hari ingingo itarasobanuka, yaraganirwagaho, kandi buri wese agatanga igitekerezo cye mu bwisanzure; hanyuma tukongera gupfukama mu isengesho, maze kwinginga gukomeye kukazamuka kukagera mu ijuru, dusaba ko Imana yadufasha kugira umutima umwe mu byo tureba, kugira ngo tube umwe, nk’uko Kristo na Data ari umwe. Amarira menshi yaramenetse. Iyo umwe mu bavandimwe yahwituraga undi amuhora ko atumva vuba, kuko atasobanukiwe umurongo runaka nk’uko we yawusobanukiwe, uwari uhwituwe nyuma yaho yajyaga gufata umuvandimwe we ukuboko, akavuga ati: ‘Ntitugateranye agahinda Umwuka Wera w’Imana. Yesu ari kumwe natwe; nimureke tugumane umutima wicisha bugufi kandi wemera kwigishwa;’ maze uwo babwiraga akavuga ati: ‘Mbabarira, muvandimwe, nagukoreye akarengane.’ Hanyuma twongeye gupfukama mu kindi gihe cy’isengesho. Twamaraga amasaha menshi muri ubwo buryo. Muri rusange ntitwajyaga twigira hamwe amasaha arenga ane icyarimwe, nyamara rimwe na rimwe ijoro ryose ryaramaraga mu bushakashatsi bw’Ibyanditswe bukomeye kandi bwuzuye uburemere, kugira ngo dusobanukirwe ukuri kw’igihe cyacu. Hari ibihe bimwe na bimwe Umwuka w’Imana yazaga kunzaho, maze ibice bikomeye bigasobanuka binyuze mu nzira Imana yatoranije, maze hakabaho ubwumvikane bwuzuye. Twese twari dufite umutima umwe n’Umwuka umwe.”

“Twatondile nangu lukakamyo ukuti Amiñolo yatiyulwa ku kwafwilisha mafwafwo ya muntu uli onse. Twesekelepo ukucitila ukuti ukupusana kwesu kube kunono nganshi, pa kusabankanya pa fyebo ifyo fyali fya butantiko ubunono, apo pashali amafwo yafya pusana. Lelo umutolo wa mutima wa muntu onse wali wa kuleta imibele pakati ka ba munyina iyo yalayasuka ku mupelo wa kwa Kristu ukuti abasambi bakwe babe umo nga filya ena na Wishi bali umo. Inshita shimo umo nangu babili aba munyina balekaka imitima yabo ukulwa ne cilembo ico capelwe, kabili balecita ifyo ifisakamana fya mutima wa mubili filetelela; lelo ilyo uyu musango wa mibele waonekela, twalekesha ukupenyesha kwesu no kufumya ulupwa lwesu, ukuti muntu onse abe no mwanya wa kuya kuli Lesa mu mupelo, kabili, ukwabula ukulanda na bambi, asome pamo apo twapusene, alelomba ulubuto ukufuma ku mulu. Mu myebo ya bupole twalekana, ukuti twakumane na kabili bwangu-bwangu pa kupenyesha nakabili. Inshita shimo amaka ya kwa Lesa yaleshika pali ifwe mu musango uwamoneka bwino, kabili ilyo ulubuto ulusokolola bwino ifingi fya cine, twalililanga no kusekelela capamo. Twali temwa Yesu; twali temwa na bambi.”

“Mu misi iyo, Nzambi wakusalilá beto, mpe solo ezalaki ya motuya mingi mpo na mioyo na beto. Esengeli ete bomoko na beto lelo ezala ya lolenge oyo ekokoka kotelema na komekama ya komekama. Tozali awa na eteyelo ya Nkolo, mpo ete bábongisa biso mpo na eteyelo ya likoló. Tosengeli koyekola komema mpasi ya kozanga kokokisama na lolenge ya boklisto ya Klisto, mpe liteya oyo yango eteyaka ekozala na ntina monene mpo na biso.”

“Tufunzirye byinshi cyane, kandi byinshi, byinshi cyane tugomba kubyibagirwa. Imana n’ijuru byonyine ni byo bitabeshya. Abatekereza ko batazigera basabwa kureka igitekerezo bakunze cyane, ko batazigera bagira impamvu yo guhindura igitekerezo runaka, bazatenguhwa. Igihe cyose twizirika ku bitekerezo n’imyumvire byacu bwite dushikamye tudatezuka, ntidushobora kugira ubumwe Kristo yasabiye.” Review and Herald, July 26, 1892.