Siporofesia ya Fatima ilikuwa kazi ya Shetani ya maandalizi katika kuliandaa Kanisa Katoliki lisalimishe shirika lao kwake atakapojifanya kuwa Kristo, kwa maana ndiyo “kazi kuu ya uwezo wa Shetani—ukumbusho wa juhudi zake za kujikweza juu ya kiti cha enzi ili autawale ulimwengu kulingana na mapenzi yake.” Wale ambao hawatafaidishwa na ushuhuda wa kinabii unaotambulisha nafasi ya Fatima katika kuuelekeza Ukatoliki, kwa sababu ya kutokuwa tayari kwao kuamini katika uwezo wa Shetani wa kufanya miujiza, wanajiweka wenyewe katika hali ya kudanganywa. Siporofesia ya Fatima ilihusu pambano la ndani ndani ya Ukatoliki, na vita ya Ukatoliki dhidi ya ukana Mungu.

Olutalo lwa Katolika n’obutakkiriza Katonda lwe lulagibwa mu lunyiriri olw’amakumi ana olw’a Danyeri ekkumi n’emu. Ekifaananyi ky’okulwana okwo kyatandika mu 1798, mu lunyiriri olw’amakumi ana. Kyatandika n’olutalo mwe Napoliyoni, kabaka ow’obukiikaddyo, yawambira paapa mu 1798, era obujulirwa obuli munda mu lunyiriri ne buggwaako kabaka ow’obukiikakkono bwe yaggyeewo n’ayambulula kabaka ow’obukiikaddyo mu 1989. Mu byafaayo ebyo (1798 okutuuka mu 1989), abalabe ababiri mu 1917 ne 1918, buli omu ku bo bamanyiddwa n’obubonero obw’obunnabbi, obugatta awamu obujulirwa bwabwe bombi, nga bwe bukuuma omulamwa omukulu ogw’olunyiriri. Obunnabbi bwa Fatima tewali kubuusabuusa nti bunnabbi bwa Sitaani, naye era nsonga eri mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi, era kyennyini kyafaayo ekigwanira okutegeerwa obulungi.

“Ukhuseleko lodwa lomphefumlo ngeli xesha kukubuza kwisinyathelo ngasinye ukuthi, INkosi ithini encekwini yayo? Ilizwi leNkosi lihlala ngonaphakade. IBhayibhile imelwe kukuba sisikhokelo sethu, yaye endaweni yokubonisana nobulumko babantu, nokwamkela njengeyona nyaniso yobuthixo oko kuthethwa ngabantu abafayo abanomda, sifanele ukuphengulula ilizwi eliqinisekileyo lesiprofeto. UThixo uthethile, nelizwi lakhe lithembekile, yaye ukholo lwethu kufuneka lulambele phezu ko ‘Utsho uYehova.’ UThixo angathanda ukuba sifunde iziganeko ezenzekayo ezisingqongileyo, size sizithelekise neziprofeto zelizwi lakhe, ukuze siqonde ukuba siphila kwimihla yokugqibela. Sifuna iiBhayibhile zethu, yaye sifuna ukwazi oko kubhaliweyo kuzo. Umfundi wesiprofeto okhutheleyo uya kuvuzwa ngezityhilelo ezicacileyo zenyaniso, kuba uYesu wathi, ‘Ilizwi lakho liyinyaniso.’” Signs of the Times, October 1, 1894.

Mu vita vya tatu vya uwakala, kama vinavyowakilishwa katika aya ya kumi na tatu hadi ya kumi na tano ya Danieli kumi na moja, nguvu ile ijiinuayo yenyewe ili kuisimamisha njozi inatambulishwa. Aya hiyo ilitimizwa katika mwaka wa 200 KK, wakati “Warumi waliingilia kati kwa niaba ya mfalme mchanga wa Misri,” na “wakaazimia kwamba alipaswa kulindwa kutokana na uharibifu uliopangwa na Antioko na Filipo.” Aya hiyo na historia ya mwaka wa 200 KK vinabainisha kwamba, muda mfupi kabla ya sheria ya Jumapili, kwa msingi wa kumtetea mbadala dhaifu wa Putin, katika wakati ambapo Marekani na Umoja wa Mataifa (Seleuko na Filipo wa Makedonia), wameazimia kuyateka maeneo ya Urusi na kuyagawanya kwa manufaa yao ya pamoja, Roma ya kipapa (kahaba wa Tiro) itaanza kupiga muziki wake, ianzapo kutoka kwenda kufanya uasherati pamoja na wafalme wa dunia.

ឆ្នាំ 533 ហើយក្រឹត្យរបស់ Justinian នឹងត្រូវបានធ្វើឡើងម្តងទៀត ដូចដែលបានតំណាងទុកជាព្យាករណ៍នៅក្នុង វិវរណៈ ជំពូកទីដប់បី ខទីពីរ ដែលបញ្ជាក់ថា នាគ (រ៉ូមបាកាន) នឹងប្រគល់អ្វីបីយ៉ាងដល់ស្ថាប័នប៉ាប។

Na mnyama niliyemwona alikuwa mfano wa chui, na miguu yake ilikuwa kama miguu ya dubu, na kinywa chake kama kinywa cha simba; naye yule joka akampa nguvu zake, na kiti chake cha enzi, na mamlaka kuu. Ufunuo 13:2.

主后330年,君士坦丁将国都迁往君士坦丁堡之时,异教罗马的龙便将其“座位”(即罗马城)交给了教皇权。自496年起,克洛维将其军事“能力”交给教皇权;至533年,查士丁尼又将民政的“权柄”赐予教皇权。五年之后,异教罗马将教皇权扶上王位,正如《但以理书》第十一章第十六、三十一与四十一节所表明的那样。待美国赢得第三场代理战争之时,教皇权就必击败俄罗斯的共产主义势力,而这正是法蒂玛预言所论及的主题。这些代理战争都带有真理的印记,因为这三场战役无一不是借着教皇的代理军队而完成的。

لەشکری وەکالەتیی پاپایەتیی یەکەم و کۆتایی، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکایە (پرۆتستانتیزمی مرتەد). لەشکری وەکالەتیی ناوەڕاست، نازییەکانی ئۆکراینن، کە هەروەها لە جەنگی دووەمی جیهانی‌دا لەشکری وەکالەتیی کاتۆلیک بوون دژ بە ڕووسیای کۆمۆنیست. سێ جەنگی جیهانی هەن، و سێ جەنگی وەکالەتیش هەن. جەنگی دووەم لە هەردووکیان، هەروەها لە جەنگە جیهانییەکان و جەنگە وەکالەتییەکان، نازیزم بوو. جەنگی ئێستای ئۆکراین جەنگی سنوورە، کە یەکەمجار ئایەتەکانی یازدە و دوازدەی لە شەڕی ڕافیا تەواوکرد. جەنگی ئۆکراین ئێستا لە کاتی دووەمی سێ لێدانەکانی ئیسلامی وێڵی سێیەمدا بە ئەنجام دەگەێنرێت، هەرچەندە ئیسلام لەو جەنگە تایبەتەدا بەشداری نییە.

Ntamyo ya kwanza ilikuwa dhidi ya nchi ya utukufu ya kiroho mnamo Septemba 11, 2001, na ya mwisho kati ya ntamyo hizo tatu ni katika sheria ya Jumapili, nayo pia ni dhidi ya nchi ya utukufu ya kiroho tena. Ntamyo ya pili kati ya ntamyo hizo tatu za Uislamu za ole ya tatu ilikuwa dhidi ya nchi ya kale halisi ya utukufu mnamo Oktoba 7, 2023. Vita hiyo inafanyika katika eneo lilelile ambamo Ptolemy alipata ushindi katika vita vya Raphia. Yesu alisema kwamba katika siku za mwisho kutakuwa na vita na habari za vita.

ئەو جەنگانەی عیسا ئاماژەی پێدا، لەو مێژوویەدا ڕوودەدەن کە کاریگەری هەموو بینینێک تەواو دەبێت، و ئەوە حەزقیایل بوو کە ئەو ڕاستییەی تۆمار کرد. لەو مێژووەدا، هاتنی سێیەمین وای ئیسلام، دووەمین و سێیەمین شەڕی جەنگە نیابەتییەکان، دووبارەبوونەوەی شەڕی ناوخۆیی ئەمریکا، و دووبارەبوونەوەی شەڕی شۆڕشی ئەمریکا نیشان دەدرێن. ئەم جەنگانە لە ماوەی مێژووی مۆرکردنی سەد و چل و چوار هەزاردا تەواو دەکرێن، و لە یاسای یەکشەممەی نزیکەهاتوودا، کاتێک شەڕی جیهانیی کۆتایی، سێیەم، دەست پێ دەکات، و کاتێک ئیسلامی وای سێیەم تووڕەکردنی نەتەوەکان توندتر دەکات، یەزدان سوپای خۆی وەک نیشانێک بەرز دەکاتەوە.

Na mutayuvwa bya ntalo ne mpankana za ntalo; monai muikale mutapwalala, pantu fyonse ifi filelingile ukufikilishiwa, lelo impela tayalafika. Pantu ishinga lyesa kwimuka ukulwana ne shinga limbi, naufumu na bufumu; kabili kukaba inzala, ne milwele ya fipupu, ne fyakututuma ifya panshi mu mpanga ishingi. Fyonse ifi e kutendeka kwa malanda. Mateo 24:6–8.

Mu gihe cy’ugushirwaho ikimenyetso kwa ba magana ijana na mirongo ine na bine, ibyiciro bibiri by’ubwoko bw’Imana bisobanurwa n’ubushobozi bwabyo bwo kubona no kumva.

Karena itu Aku berkata-kata kepada mereka dalam perumpamaan, sebab sekalipun melihat mereka tidak melihat, dan sekalipun mendengar mereka tidak mendengar, juga tidak mengerti. Dan pada mereka genaplah nubuat Yesaya yang berkata: Dengan pendengaran kamu akan mendengar, tetapi tidak akan mengerti; dan dengan penglihatan kamu akan melihat, tetapi tidak akan memahami. Sebab hati bangsa ini telah menjadi tumpul, dan telinga mereka berat untuk mendengar, dan mata mereka telah mereka pejamkan; supaya jangan sewaktu-waktu mereka melihat dengan mata mereka dan mendengar dengan telinga mereka dan mengerti dengan hati mereka lalu berbalik, sehingga Aku menyembuhkan mereka. Tetapi berbahagialah matamu, karena melihat, dan telingamu, karena mendengar. Matius 13:13–16.

Manguva iwayo, ayo akatanga musi wa11 Gunyana 2001, Jesu akati, “muchanzwa nezvehondo namarunyerekupe ehondo.” Mubhuku raZvakazarurwa, Johane anomiririra avo vanonzwa inzwi raKristu.

Ndzi a ndzi ri eMoyeni hi siku ra Hosi, kutani ndzi twa endzhaku ka mina rito lerikulu, onge i ra mhalamhala. Nhlavutelo 1:10.

“Awaazê” ku wî bihîst “wekî kerena” bû, û kerena nîşaneya şerê ye, û wî ew awaaz li paş xwe bihîst. Paşê ew zivirî da ku ew awaaz bibîne.

Nuko nahindukiye kugira ngo ndebe ijwi ryavuganaga nanjye. Maze mpindukiye, mbona ibitereko by’amatabaza birindwi by’izahabu; kandi hagati y’ibyo bitereko birindwi mbona usa n’Umwana w’umuntu, yambaye ikanzu ndende igera ku birenge, kandi azirikishijwe ku gituza umukandara w’izahabu. Umutwe we n’imisatsi ye byari byera nk’ubwoya bw’intama, byera nk’urubura; kandi amaso ye yari nk’ikibatsi cy’umuriro; n’ibirenge bye byari bisa n’umuringa mwiza, nk’aho byahiye mu itanura; kandi ijwi rye ryari nk’urusaku rw’amazi menshi. Kandi mu kuboko kwe kw’iburyo yari afite inyenyeri ndwi; no mu kanwa ke havuyemo inkota ityaye, ifite ubugi bubiri; kandi mu maso he hari nk’izuba rimurika mu mbaraga zaryo. Nuko maze kumubona, nikubita hasi ku birenge bye meze nk’upfuye. Ariko arambika ukuboko kwe kw’iburyoho, arambwira ati: Witinya; ni jye wa Mbere kandi wa Nyuma. Ibyahishuwe 1:12–17.

Pauru oon we Kristo, che Yohana e buiti me nenginita ngeni ngesaal, aingii taan oon we Daniel e buiti lon kapta 10, aingii taan oon we Isaiah e buiti lon kapta 6, nge aingii taan oon we Paul e buiti, are elongo ngeni historien e fitu thunders.

“خۆبەزاندنی خۆ لە پیرۆزیی دڵ جیا ناکرێتەوە. هەرچەندە ڕۆح نزیکتر بێتەوە لە خودا، بە تەواویتر خۆبەزێنراو و ئارامکراو دەبێت. کاتێک ئەیوب دەنگی یەزدان لە ناو گەردەلوولەکەوە بیست، هاواری کرد: ‘لە خۆم بێزارم، و لە ناو خۆڵ و خۆڵەمێشدا تەوبە دەکەم.’ ئەوە لەو کاتەدا بوو کە ئیشعیا شکۆی یەزدان بینی، و کەروبییەکان دەیانهاوار کرد، ‘پیرۆزە، پیرۆزە، پیرۆزە یەزدانی سوپاسالاران،’ ئەوە بوو کە هاواری کرد، ‘قوربان بم، چونکە لەناوچووم!’ دانیاڵ، کاتێک پەیامبەری پیرۆز سەردانی کرد، دەڵێت: ‘جوانیی من لەناومدا گۆڕا بۆ فەسادی.’ پۆڵس، دوای ئەوەی بەرزکرایەوە بۆ ئاسمانی سێیەم، و ئەو شتانەی بیست کە بۆ مرۆڤ ڕەوا نییە باسیان بکات، لە خۆی وەک ‘کەمتر لە کەمترین هەموو پیرۆزان’ دوا. ئەوە یۆحنای خۆشەویست بوو، کە پشت بە سنگی عیسا دا و شکۆی ئەوی بینی، کە لەبەردەم فریشتەکاندا وەک مردووێک کەوت. هەرچەندە بە نزیکتر و بەردەوامتر ڕزگارکەرەکەمان دەبینین، ئەوەندە کەمتر لە خۆماندا شتێک دەبینین کە پەسەند بکەین.” Signs of the Times, April 7, 1887.

Gabriel-i Daniel-a ọhụhụ ahụ kọwara, o we putara ihe omume amụma dị na isi nke iri na otu. Ihe omume ndị ahụ bụ nkọwa agha, ma n’ime nnọchite anya agha ndị ahụ, ọhụhụ na-akpata ihe, nke “mareh” nke nwanyị, nke e gosipụtara dịka “marah,” mere ka Daniel gbanwee bụrụ n’onyinyo Kraịst. Mgbe Kraịst kwuru na unu ga-anụ banyere agha, na asịrị agha, Ọ na-akọwa agha ndị a kpọpụtara n’isi nke iri na otu nke Daniel. Ọ gara n’ihu kọwaa kwa na, iji hụ ọhụhụ ahụ nke na-eme ka onye na-ele ya gbanwee n’onyinyo Ya, unu aghaghị ịtụgharị, n’ihi na olu ahụ dị n’azụ unu. Agha ndị a nọchiri anya ha n’isi nke iri na otu nke Daniel bụ nkọwa agha ndị meworo n’akụkọ ihe mere eme gara aga. Site n’inụ banyere agha ndị ahụ nke gara aga, a na-ezi mmadụ banyere akụkọ ihe mere eme nke na-eme ugbu a, ma ọ bụ naanị ma ọ bụrụ na mmadụ ahụ nwere anya ịhụ na ntị ịnụ.

Wakati Ezekieli alipoandika kwamba ungefika wakati ambapo maono hayangekawia tena, ilikuwa kuhusiana na maono ya Ezekieli ya patakatifu pa mbinguni ambapo, miongoni mwa mambo mengine, Ezekieli aliona “magurudumu ndani ya magurudumu,” ambayo Dada White anayatambua kuwa ni mwingiliano tata wa matukio ya kibinadamu.

“케발 강 가에서 에스겔은 북쪽에서 오는 듯한 회오리바람을 보았다. ‘큰 구름과, 스스로 감기는 불과, 그 사방에 있는 광채와, 그 가운데서 호박의 빛 같은 것’이었다. 서로 교차하는 여러 바퀴가 네 생물에 의하여 움직이고 있었다. 이 모든 것 위 높은 곳에는 ‘보좌의 형상이 있었는데, 그 모양이 남보석 같았고, 그 보좌의 형상 위에는 사람의 모양 같은 형상이 그 위 높은 곳에’ 있었다. ‘그 그룹들의 날개 아래에는 사람의 손 모양이 나타났더라.’ 에스겔 1:4, 26; 10:8. 그 바퀴들의 배열은 매우 복잡하여 처음 보기에는 혼란스러운 것처럼 보였으나, 그것들은 완전한 조화를 이루며 움직였다. 그룹들의 날개 아래 있는 손에 의하여 붙들리고 인도되는 하늘의 존재들이 이 바퀴들을 움직이고 있었으며, 그들 위 곧 남보석 보좌 위에는 영원하신 이가 계셨고, 보좌 둘레에는 하나님의 자비의 표상인 무지개가 있었다.”

“Kama vile yale magurudumu yaliyofanana na yaliyotatanika yalivyokuwa chini ya uongozi wa mkono uliokuwa chini ya mabawa ya makerubi, ndivyo pia mtiririko mgumu wa matukio ya wanadamu ulivyo chini ya udhibiti wa Mungu. Katikati ya mashindano na ghasia za mataifa, Yeye aketiye juu ya makerubi bado huongoza mambo ya dunia.

“Bihugu byo mu mateka, kimwe gikurikirana ikindi, byahawe igihe n’umwanya wabyo byagenewe, kandi bitazi ko birimo guhamya ukuri byo ubwabyo bitari bisobanukiwe igisobanuro cyako, biratubwira. Buri gihugu n’umuntu wese wo muri iki gihe Imana yamugeneye umwanya muri gahunda yayo ikomeye. Uyu munsi abantu n’ibihugu birimo gupimirwa ku mugozi ufite umutemeri uri mu kuboko kw’Udasoza kwibeshya. Bose, ku bwo guhitamo kwabo ubwabo, barimo kugena iherezo ryabo, kandi Imana iri gutegeka ibiriho byose ngo isohoze imigambi yayo.

“हाम्रीत पुरान आम-अस्तित्वे अपन वचनमे जेक्कर इतिहास चिन्हित कयलथिन, भविष्यवाणीके श्रृंखलामे कड़ी पर कड़ी जोड़ैत, बीतल अनन्ततासँ आबैवाला अनन्तताधरि, ओ हमरा सभके ई बतबैत अछि जे युगसभक क्रममे आइ हम कतए छी, आ आबैवाला समयमे की अपेक्षित भऽ सकैत अछि। जे किछु भविष्यवाणीमे वर्तमान समयधरि पूरा होएबाक लेल पहिलेसँ कहल गेल छल, से सभ इतिहासक पृष्ठसभ पर अंकित भऽ गेल अछि, आ हम निश्चिन्त भऽ सकैत छी जे जे किछु एखनहुँ आबैबाक बाकी अछि, से अपन-अपन क्रममे अवश्य पूरा होयत।”

“Bung’ bwene bwa bvutwidiji bwonse bwa pa nsi bwadi bwandikwa patoke mu Dîyi dya bulelela. Mu buprofete bwakamba pashishe pa kutumbishiibwa kwa dipangadika dya kufuma kudi Nzambi pa mfumu wa ndeke wa Isalela, mumu emu mudi dibanji edi.” Education, 178, 179.

تەیەرە گرێدارەکان کە لە یەکەم بینین‌دا وەک شێوانەوە دەردەکەون، یارییە گرێدارەکانی ڕووداوە مرۆییەکانن کە لە ململانێ و شڵەژانی نەتەوەکاندا وێنا کراون. ئەو مێژوویەی مەسیح لە وشەی خۆیدا دیاری کردووە، پێمان دەڵێت ئێمە لە کوێین؛ و لەو کردەوەیەدا کۆتایی‌هێنانی دواهەموی هەموو دەسەڵاتدارییە زەوییەکان ناساندن دەکات. کاتی مۆرکردنی سەد و چل و چوار هەزار، ئەو شوێنەیە کە کاریگەریی هەر دیدارێک تێیدا تەواو دەبێت، و لە ناو ئەو مێژووەدا ئەو تەیارانە جەنگەکان و دەنگۆی جەنگەکان وێنا دەکەن کە مەسیح وەک «دەستپێکی خەمەکان» ناساندی. دەستپێکی خەمەکان لە 11ی سێپتەمبەری 2001 دەستی پێ کرد، چونکە ئەوە کاتێک بوو کە کاتی مۆرکردنی سەد و چل و چوار هەزار دەستی پێ کرد، و فریشتەی مۆرکردن نیشانی خۆی لەسەر ئەوانە دادەنێت کە لەبەر ئەو قێزەونانەی لە ناو کڵێسا و خاکەکەدا دەکرێن، هاوار دەکەن و فرمێسک دەڕێژن.

Intambara ziri mu gihugu zitera agahinda ababona kandi bakumva icyo izo ntambara zigereranya. Amateka y’ishyirwaho ry’ikimenyetso aragaragaza ihirikwa rya nyuma ry’ubwami bwose bwo ku isi, kandi ihirikwa ry’ubwo bwami ryakurikiranwe mu mateka y’ubuhanuzi yo mu gihe cyahise. Igihe Yesaya, mu gice cya gatandatu, yabonaga iyerekwa rimwe na Yohani, Daniyeli, Ezekiyeli, Yobu na Pawulo, yemeye ku bushake gutanga ubutumwa bw’icyo gihe, ariko abaza igihe azaba agomba kubutangaza kugeza ryari?

Kandi naunga hamwe n’ijwi ry’Umwami, rivuga riti: “Ni nde nzotuma, kandi ni nde azoja ku bwacu?” Maze ndavuga nti: “Ndi hano; ntuma jewe.” Na we aravuga ati: “Genda, ubwire ubu bwoko uti: ‘Mwumve vy’ukuri, mugabo ntimwitegereze; kandi murabe vy’ukuri, mugabo ntimubimenye.’ Uvyibagize umutima w’ubu bwoko, uremeshe amatwi yabo, upfume amaso yabo; kugira ngo ntibaboneshe amaso yabo, ngo ntibumvishe amatwi yabo, ngo ntibatahure mu mitima yabo, ngo ntibahinduke, ngo ntibakizwe.” Maze ndavuga nti: “Mwami, bizoshika ryari?” Na we arishura ati: “Kugeza aho ibisagara bizosigara ari amatongo ata wabibamwo, n’amazu ata muntu arimwo, n’igihugu cose kigahinduka umusaka rwose, kandi Uhoraho azoba yarakuye abantu kure cane, hagasigara uguta igihugu kwinshi hagati muri co.” Yesaya 6:8–12.

Isaya yahawe igisubizo cy’uko yagombaga gukomeza gutangaza ubutumwa kugeza ubwo “igihugu kizaba cyararimbuwe rwose.” Ubutumwa bw’ugushyirwaho ikimenyetso butangwa mu gihe cy’intambara, kandi iyo ntambara isobanurwa by’umwihariko nk’isesengurwa ry’iyerekwa rya “marah” abahanuzi bose babonye. Ubutumwa bwo hanze bwagenewe kubyara inararibonye yo mu mutima, ariko ku bazumva gusa.

Mu gihe c’intambara ya kabiri y’isi yose, isano ry’ingabo z’intumwa za papa, ari zo Abanazi, rihura, umurongo ku wundi murongo, n’ingabo za kabiri z’intumwa mu ntambara ya kabiri y’intumwa; kandi intambara ya kabiri y’isi yose ubwayo ihura n’intambara ya kabiri y’intumwa. Isano ry’intambara ya kabiri y’intumwa n’intambara y’umupaka ya Raphia, ubu irimo gusubirwamo muri Ukraine, rihuzwa mu buryo bw’akarere n’igitero cya kabiri cya Islamu cyo mu marushwa ya gatatu, cyatangiye ku wa 7 Ukwakira 2023, kandi kigereranya inziga z’ubuhanuzi ziri mu zindi nziga.

Di sala 1999-an de, pirtûkek ku ji aliyê John Cornwell ve hatibû nivîsandin hate weşandin. John Cornwell di wê demê de li Jesus College ya li Cambridgeê, li Îngilîstanê, Wekî Hevkarê Lêkolînê yê Bilind kar dikir, û rojnamevan û nivîskarek xelatgir bû. Pirtûkê rola papayê Romayê ku di dema Şerê Cîhanê yê Duyemîn de serwerî kiribû dihate gotin. Pirtûk bi bapîrê papayê pêşerojê dest pê dike, yê ku destê rastê Papa Pius IX bû, yê ku bi navê Pio Nono dihate nasîn. Di sala 1849-an de, komek komarparêz êrîşî kompleksên Vatîkanê kir û Papa Pius IX ji bajarê Romayê reviya. Mirovê ku ew bi xwe re di sirgûnê de bir, bapîrê Eugenio Pacelli bû. Eugenio Pacelli neviyê destê rastê Papa Pius IX bû, û ew paşê bû Pius XII, û pirtûka li ser Eugenio Pacelli navê wê Hitler’s Pope, The Secret History of Pius XII bû.

Mu mukanda awu, Cornwell watalulula mutindu Papa Pius XII, wa kala Cardinal Eugenio Pacelli, wamanyinina mpe wavutukina manyokolo a Bayuda na ngolo ya kimfumu ya Nazi na ntangu ya Mvita ya Nseke ya Zole ya Ntoto ya Mvimba. Wamonisa nde kimia kiandi na meso ma bantu mpe kukonda kusala kima na kufunda Holocaust, byalakisaka butwadisi bwandi bwa kukonda buzitu bwa luzolo mbote na ntangu ya mvita.

Cornewell atanga amakuru y’amateka ashyira ubupapa bwa Piyo wa XII mu ntebe yabwo, harimo inkomoko ye mu bya dipolomasi n’imiterere ikomeye y’imibanire ya politiki yo muri icyo gihe. Asuzuma uburyo Vatikani yegereye ikibazo cyo guhangana n’Ubudage bw’Abanazi. Cornewell agaragaza ko Piyo wa XII yananiwe kuvugira ahagaragara kurwanya itsembabwoko ry’Abayahudi no gutabara Abayahudi batotezwaga, kuko we ubwe, akiri Karidinali mu 1933, yari yaratumye habaho konkordati na Hitleri yasezeranyaga ko Abagatolika bazagandukira ibikorwa bya Hitleri.

Tuzodekeza isomo iri mu nyandiko ikurikira.

د دويمې نړيوالې جګړې له پای وروسته، د نازي جګړه‌يي مجرمانو له ډلې ځينو وکولای شول چې بېلابېلو هېوادونو ته، چې په هغو کې د جنوبي امريکا څو هېوادونه هم شامل وو، په تېښته سره له عدالت څخه ځانونه وژغوري. هغه اساسي لارې چارې چې دوی د تېښتې او جنوبي امريکا ته د رسېدو لپاره کارولې، دا وې:

Ratlines: Ratlines va vizevize vya siri vya kutorokea vilivyoanzishwa na mashirika mbalimbali, yakiwemo Kanisa Katoliki na vyombo vya ujasusi vilivyokuwa na msimamo wa kuwaunga mkono, ili kuwasaidia Wanazi na wakimbizi wengine kutoroka Ulaya. Njia hizi mara nyingi zilihusisha matumizi ya utambulisho wa uongo, hati za kughushi, na mitandao ya magendo ili kuwezesha kupita kwao kuelekea mahali pa usalama, yakiwemo Amerika ya Kusini.

Katasi zya buhukuzi: Basiingi ba Nazi aba bahungile baongelele mapaspoti aga gahuzikwe, maviza, ne zindi katasi zya lugendo, pakubisa bumanyike bwabo bwa cine no kutana kukwatwa. Bakoreshezyaga izi katasi kulenda mu mahanga agatafite rubaju canke agabaire n’impuhwe kuri bo, imbere y’uko bashika muri Amerika y’Epfo.

Bukangilizi bwa Bategetsi: Mu bihe bimwe, abakuru b’inzego za leta bo mu bihugu byo muri Amerika y’Epfo, babitewe no kubashyigikira, birengagije nkana kuba impunzi z’Abanazi zari zihari, cyangwa se bazifasha mu buryo bugaragara guhunga ifatwa. Za guverinoma zimwe na zimwe, cyane cyane izari zifite ubutegetsi bw’igitugu bwari bushyigikiye ingengabitekerezo y’Abanazi, zahaye abo bantu ubuhungiro.

**Mianya ya Kisheria:** Baadhi ya wahalifu wa kivita wa Nazi walitumia mianya ya kisheria au sheria dhaifu za kurejesha watuhumiwa kati ya nchi katika mataifa ya Amerika ya Kusini ili kuepuka kurejeshwa Ulaya, ambako wangekabiliwa na mashtaka kwa uhalifu wao.

Bi tevahî, têkiliya rêzikan, belgeyên sexte, hevkariyê ya desthilatdaran, û valahiyên qanûnî, şert û mercên pêk anîn ku sûcdarên şer ên Nazî ber bi Amerîkaya Başûr ve birevin û piştî dawîya Şerê Cîhanê yê Duyemîn gelek salan ji dadperweriyê xilas bibin. ChatGPT, Adar, 2024.