Ulai çemê dîtina ku zêdebûna zanînê nîşan dide, ew e ku di dawiyê de li ser her du tablêyên Habakkukê hate nivîsandin.

“උන්වහන්සේගේ දෙවන ආගමනයේ කාලයට අදාළ යයි ඔවුන් සැලකූ අනාවැකි සමඟ අන්තර්ගතව තිබුණේ, ඔවුන්ගේ අවිශ්වාසය හා අවදානම් බලාසිටීමේ තත්ත්වයට විශේෂයෙන් සරිලන උපදේශනයක් ද, දැනට ඔවුන්ගේ අවබෝධයට අඳුරු වූ දෙය නියමිත කාලයේදී පැහැදිලි කරනු ලබන බවට විශ්වාසයෙන් ඉවසීමෙන් බලා සිටින ලෙස ඔවුන් උනන්දු කරන ප්‍රබෝධනයක් ද ය.”

Ihangati yakwe hagati ya ubwo buhanuzi harimo n’icyo muri Habakkuk 2:1–4 kigira kiti: “Ndzahagarara ku munara wanjye wo kurinda, niyerekeze ku gihome, kandi nzacunga kugira ngo ndebe icyo Azambwira, n’icyo nzasubiza ubwo nzacyahwa. Uhoraho aransubiza, aravuga ati: Andika iyerekwa, uryandike mu buryo busobanutse ku bisate, kugira ngo urisoma abashe kwiruka. Kuko iyerekwa rigitegereje igihe cyagenwe, ariko ku iherezo rizavuga, kandi ntirizabeshya; nubwo ryatinda, ritegereze, kuko rwose rizasohora, ntirizatinda. Dore, umutima we wisumbuye ntutunganye muri we; ariko umukiranutsi azabeshwaho no kwizera kwe.”

“Na mapema tangu mwaka wa 1842, mwongozo uliotolewa katika unabii huu wa ‘kuiandika njozi, na kuifanya iwe wazi juu ya vibao, ili asomaye apate kukimbia’ ulimdokezea Charles Fitch kuandaa chati ya kiunabii ili kuonyesha njozi za Danieli na Ufunuo. Kuchapishwa kwa chati hiyo kulionwa kuwa ni utimizo wa amri iliyotolewa na Habakuki. Hata hivyo, wakati huo hakuna aliyeona kwamba kuchelewa kunakoonekana katika kutimizwa kwa njozi—wakati wa kukawia—kumewekwa wazi katika unabii huohuo. Baada ya kusikitishwa huko, Maandiko haya yalionekana kuwa ya maana sana: ‘Maana njozi hii ni bado kwa wakati ulioamriwa, lakini mwisho wake itanena, wala haitasema uongo; ijapokawia, ingojee; kwa kuwa hakika itakuja, haitakawia…. Mwenye haki ataishi kwa imani yake.’ Pambano Kuu, 391, 392.”

Yameza ibiri bya Habakkuk ni abahamya babiri mu buryo bw’ubuhanuzi. Mu bya Bibiliya, abahamya babiri bagomba kuzanwa hamwe kugira ngo ukuri gushingweho.

Лекин у сени эшитмаса, ўзиң билан яна бир ёки икки кишини олгин, токи икки ёки уч гувоҳнинг оғзи билан ҳар бир сўз тасдиқлансин. Матто 18:16.

Ko Habakuku kay mbila yivili (mafwaninu a bapayona a 1843 ne 1850) yisadikwa hamwe, yimenina bukiele bua malu avua mabwe a ntalu a ndota wa Miller. Dipanga dia 1843, didi dilejibwe pa mbila wa ntete, patudiidika pa mbila wa bubidi, dishikika tshikondo tshia kulama tshia dimueneshi. Miller (mulami wa tshimanyinu wa malanda au) wakonka ne, mu tshikondo tshia dipingana dia malanda ende, uvua ne bua kwamba tshinyi.

Ez ê li ser nobeta xwe bisekinim, û xwe li ser bircê bi cih bikim; ez ê çavdêr bim da ku bibînim ew ê ji min re çi bibêje, û dema ku ez tên serzindankirin ez ê çi bersiv bidim. Habakkuk 2:1.

Bwana akamwagiza Miller aiandike njozi hiyo, na katika ndoto yake akaliweka sanduku lililokuwa na njozi hiyo juu ya meza katikati ya chumba chake.

Ne Mukama yankandula, n’ayogera nti, Wandiika okwolesebwa, okuteeke mu lwatu ku bipande, alyoke adduke akasoma. Kaabakuku 2:2.

Naho imbonerahamwe zigaragaza igihe cyo gutinda n’ugutenguhwa kwa mbere.

Akoosa kiwendo ni kya wakati uliowekwa bado; lakini mwisho wake kitasema, wala hakitasema uongo; ijapokawia, kingoje; kwa maana hakika kitakuja, wala hakitakawia. Habakuki 2:3.

Ebisikirwa eby’emitendera esatu ebyava mu kweyongera kw’okumanya (amayinja ag’omuwendo ga Miller) ne biryoka biragibwa.

ꞌA baʼal, maʼ tu tojol ti yoʼnton ti mu xchʼiꞌel ta mukʼ; pero ti batsʼi vinik ti tojol yoʼnton, ta xkuxlej xa yuʼun ti xchʼulelal ta oy xchʼulelal. Habacuc 2:4.

Daniel kapitulo zole lole tusha, vathu va kulomba vaviri vakamonyeka ku nzira ya kweshiwa.

Na ye aloba, Daniel: nambu malu mawu mamesibulwa ne kusindikwa mpaka mu ntangu ya nsuka. Bantu mingi bakuvedisama, bakukuma mpembe, mpe bakumekama; kansi bantu ya mbi bakusalaka mbi; mpe ata mosi ve ya bantu ya mbi takuzaba; kansi bantu ya ndwenga bakuzaba. Daniel 12:9, 10.

Danieli baataminche ahe, Matthew mũgĩkaro wa mirongo ĩĩrĩ na ĩtano nĩ arĩa aira a marũũri marĩ na ũũgĩ, arĩa maatongoretwo nĩ wĩtĩkio; na arĩa aathũũri nĩ arĩa aira a marũũri matakũrũ, arĩa maikĩirwo igũrũ nĩ kwĩhũmia. Mũthia-inĩ wa roracio rwa Miller, mahiga ma bata nĩmo marĩiragĩrĩra mafuta ma kĩgero kĩa marũũri ikũmi, arĩo marĩ ũhoro wa ujumbe.

“Ngai arehithithagio riria tutanyitikia ng'aragu iria atũtũmĩra. Nĩ ũguo twĩhana mafuta ma thahabu marĩa angĩhehera ngoro-inĩ ciitũ nĩguo mangĩgaaciarwo kũrĩ arĩa marĩ nduma-inĩ. Rĩrĩa mwĩtio ũgooka, ‘Rora, mũrũme wa mũhiki nĩokwĩza; umĩai mũkĩmũgũrũke,’ arĩa matanyitĩkĩte mafuta marĩa matakatifu, arĩa matathondekete wega wa Kristũ ngoro-inĩ ciao, nĩmakona, ta airĩtu arĩa mapũũku, atĩ matirĩ tayari ya gũtũngata Mwathani wao. Mationaga, thĩinĩ wa meene, hinya wa kwĩgĩra mafuta macio, na maisha mao nĩmohonokete.” Review and Herald, July 20, 1897.

Kumurika kw’imitako ya Miller mu minsi y’imperuka kuzaka inshuro icumi kurusha, kandi haba umubare icumi n’umucyo ni ibimenyetso by’ikigeragezo. Mu minsi y’imperuka, ihagarariwe mu mpera z’inzozi za Miller, umucyo w’ukuri ugaragajwe ku meza ya Habakkuk ubyara ubutumwa bw’ikigeragezo, ari bwo mu mugani w’abakobwa icumi b’isugi buhagarariwe nk’ubutumwa bw’Induru ya Saa sita z’ijoro. Uwo murimo w’ikigeragezo ni ugusubirwamo kw’umurimo w’ikigeragezo wo mu mateka y’Abamillerite, kuko umugani w’abakobwa icumi b’isugi usubirwamo uko wakabaye kose mu minsi y’imperuka.

“Ndzi tala ku kongomisiwa eka xifananiso xa vanhwanyana va khume, ntlhanu wa vona a va tlharihile, kutani ntlhanu va ri swiphukuphuku. Xifananiso lexi xi hetisekile naswona xi ta hetisekisiwa hi ku landza marito ya xona hi ku helela, hikuva xi ni ku tirha ko hlawuleka eka nkarhi lowu, naswona, ku fana ni rungula ra ntsumi ya vunharhu, xi hetisekile naswona xi ta ya emahlweni xi va ntiyiso wa nkarhi wa sweswi ku fikela eku pfaleni ka nkarhi.” Review and Herald, August 19, 1890.

Ikumi ni kya lwishibilo lwa kushilikwa; kabili pa mpelo ya miku ikumi, Daniele na bakankala batatu bamoneke bwino ku meso, kabili banene nganshi, ukucila abo abalyanga ifyakulya fya Babuloni. Abekulumbanya abaiminishiwe muli Habakkuki, abaikele ku kulanguluka kwa bufi, te ku lwitabilo, bakulile imibele ya Babuloni. Mu lyashi lya baMillerite, baba abana-banakashi ba Babuloni; kabili muli Habakkuki ni milangilile ya buprofeti iya bupapa eibomfiwa ukulondolola imibele ya abo abasala ukwikala te ku lwitabilo.

Lola, moyo wakwe wa kutukuka si wa adili ndani yakwe; bali mwenye haki ataishi kwa imani yake. Naam, tena, kwa sababu yeye hukosa kwa divai, yeye ni mtu wa kiburi, wala hakai nyumbani, yeye aongezaye tamaa yake kama kuzimu, naye yu kama mauti, wala hawezi kushibishwa; bali hujikusanisha kwake mataifa yote, na kujilundikia kwake watu wote. Je, hawa wote hawatamtungia mithali juu yake, na fumbo la dhihaka juu yake, na kusema, Ole wake yeye aongezaye kisicho chake! Hata lini? Na yeye ajitwikaye udongo mnene! Je, hawatasimama ghafula watakaokuuma, na kuamka watakaokutaabisha, nawe utakuwa nyara kwao? Kwa sababu umeporaji mataifa mengi, watu wote waliosalia watakupora; kwa sababu ya damu ya wanadamu, na kwa sababu ya udhalimu wa nchi, wa mji, na wa wote wakaao humo. Habakuki 2:4–8.

នីតិវិធីនៃការសាកល្បងដែលបាននាំមកលើព្រហ្មចារីទាំងឡាយក្នុង ម៉ាថាយ ជំពូក ២៥ បង្កើតក្រុមអ្នកថ្វាយបង្គំមួយក្រុម ដែលបានអភិវឌ្ឍលក្ខណៈនៃស្តេចខាងជើង (សម្តេចប៉ាប) ដែលក៏ជាអំណាចដែល «បានបំផ្លាញជាតិសាសន៍ជាច្រើន» ផងដែរ។ អំណាចសម្តេចប៉ាបនេះហើយដែលត្រូវបានខាំភ្លាមៗ ដូចជាយេសេបិលត្រូវបានសត្វឆ្កែស៊ី។

Bhagwan ha idivuga; Nmasing den ka pua pa kitar harang kida ka chai dinga kan thur; ka pua pakhong chongpi ding ka dikchang ka bumi kanap kaningna. Ang jang ka baithu, kaong jang ka baithu; bani ka harti, bani ka maram sali; bani ka khonol samudraga naadna rwngna; bani sagolga chaduna, nangma Zion-gi machanupi nungshibada lanmi-sing asi phalan phajabani. Eikhoi-na masigi khudol taretpa tare; eikhoigi khudongcha-sing nungairi; wahang asi eikhoigi maphamda puthok-i, nupi ama-na macha punbada nathokpa nungsit aduga nungaiba gumna. Louphamda chatlu nattraga lamdamga chatlu; maramdi yeknaba-gi chem adu amasung maming amadi akhong khudingmakta leiri. Eigi mi-gi machanupi, nangna sackcloth phang-u aduga mei-ongda ngou-u; nangna macha ama khaktagi matung inna touba thajaba gumna, nungshibi kharai khudingmakna leirabadi, khudongchaba yamna nungairiba tou-u; maramdi matam khara nattraga phakpa adu eikhoi maphamda lak-i. Jeremiah 6:22–26.

Amatsinda abiri ya Habakuki ni ay’abatsindishirizwa no kwizera, n’ay’abariye kandi banyoye inyigisho za Babuloni. Abari mu minsi y’imperuka y’inzozi za Miller, bagaragazwa nk’inkumi, bashobora guteza imbere imico ya Kristo, bityo bakakira ikimenyetso cy’Imana, cyangwa bagateza imbere imico ya papa maze bakakira ikimenyetso cya ya nyamaswa.

“Tsʼi̱i̱l has íx̱ six̱áat jee haa yéi x̱ʼéix̱ has du tuwáa sigóo moral darkness x̱ʼéix̱. A daaḵw has du át áwé world-yaa at woo.éexʼ, yei has du x̱ʼawóoḵʼ wutuwa.áa yén beast kusteeyí sin aa yóotxʼi yá image yéi ḵu.aa has du lʼéiwú x̱á has du jeeḵ x̱á. Yá mark x̱at du jeeyís ḵu.aa áwé beast yéi du jeeyís wootee yanéek, aa yéi x̱ʼéix̱ ideas has du x̱ʼawditaan, x̱áatʼátángi yá Word of God ḵúnáx̱. Yá mark has du jeeyís ḵu.aa ooóonáx̱, God yéi dux̱a.áx̱, ‘The same shall drink of the wine of the wrath of God, which is poured out without mixture into the cup of his indignation; and he shall be tormented with fire and brimstone in the presence of the holy angels, and in the presence of the Lamb.’” Review and Herald, July 13, 1897.

Abakobwa b’inkumi banywa divayi ya Babuloni amaherezo bazanywa divayi y’uburakari bw’Imana. Muri Yesaya, abanywi b’ibisindisha bo muri Efurayimu bagaragaza ubusinzi bwabo bw’impumyi bahindura ibintu bakabijyisha hejuru hasi, kandi icyo gikorwa kigomba gufatwa nk’“ibumba ry’umubumbyi.”

“每日的”若被认定为基督的表号，便是将“每日的”之真理完全颠倒了，因为“每日的”乃是撒但的表号。米勒将“每日的”认定为异教，此一认定已直接呈现在哈巴谷的版上。米勒发现帖撒罗尼迦书中的那段经文，使他得以明白：那被“除去”的乃是异教，为要使那坐在神殿中之“罪人”得以显露出来；这正是帖撒罗尼迦后书第二章所载的首要真理。

“Ez berdewam xwend, û min tiştekî din nedît ku ew [rojane] tê de hatiye dîtin, ji bilî di Daniel de. Paşê ez [bi alîkariya konkordansê] ew peyvên ku bi wê re girêdayî bûn wergirtim, ‘rakirin;’ ew ê rojane rake; ‘ji wextê ku rojane were rakirin,’ û hwd. Ez berdewam xwendim, û difikirîm ku ez ê tu ronahiyek li ser nivîsê nebînim; di dawiyê de gihîştim 2 Selanîkî 2:7, 8. ‘Çimkî sira bêqanûniyê jixwe dixebite; tenê ew ku niha digire, dê bigire, heta ku ji nav rê were rakirin, û hingê ew xerab ê were eşkere kirin,’ û hwd. Û dema ku ez gihîştim wê nivîsê, ô, rastî çiqas eşkere û bi rûmet xuya bû! Ew li wir e! Ew e rojane! Baş e, niha, Pawlos bi ‘ew ku niha digire,’ ango asteng dike, çi dibêje? Bi ‘mirovê gunehê’ û ‘xerab’ tê mebest Papetî ye. Baş e, wê çi ye ku Papetiyê asteng dike ku were eşkere kirin? Belê, ew Paganîzm e; baş e, hingê, ‘rojane’ divê Paganîzm be.”—William Miller, Second Advent Manual, rûpel 66.” Advent Review and Sabbath Herald, 6ê Çileya Paşîn, 1853.

Tsananguro ya “zuva nezuva” iri muna VaTesaronika, iyo Miller yaakawana kuti ndiyo chokwadi chikuru chendima iyi. Apo Pauro anotsanangura avo vasingadi chokwadi, uye avo naizvozvo vachagamuchira kunyengedzwa kwesimba, zvirokwazvo ari kureva kuvengwa kwechokwadi mupfungwa yakazara, asi chokwadi chiri kutaurwa zvakananga mundima iyi ndicho chokuti “zuva nezuva” rinomirira Roma yechihedheni.

Hanga ya mubiri ni ijisho; none rero ijisho ryawe niriba rizima, umubiri wawe wose uzuzura umucyo. Ariko niba ijisho ryawe ari ribi, umubiri wawe wose uzuzura umwijima. None rero niba umucyo uri muri wowe ari umwijima, uwo mwijima uzaba mwinshi bingana iki! Nta muntu ushobora gukorera ba shebuja babiri; kuko ashobora kwanga umwe, agakunda undi; cyangwa se akifatanya n’umwe, agasuzugura undi. Ntimushobora gukorera Imana na mamoni. Matayo 6:22–24.

Hakuna ila upendo kwa ajili ya kweli, au chuki dhidi ya kweli. Hakuna nafasi ya kati. Upotovu ule mkuu unaowajia wanawali wapumbavu wa Mathayo ishirini na tano unatokana na kuukataa kwao ule nuru ya vito vya Miller vinavyowakilisha mtihani wa mwisho. Mtihani wa mwisho wa Israeli ya kale ulikuwa mtihani wao wa kumi, nayo vito vya Miller hung’aa mara kumi zaidi katika siku za mwisho. Alama ya kukataliwa kwa vito vya Miller ni “the daily,” ambayo wale walevi wa Efraimu waliigeuza juu chini katika kizazi cha tatu cha Uadventista. “The daily” ni alama ya kishetani ya upagani. Wale walevi waliingiza kito cha bandia, ambacho walikileta kutoka katika Uprotestanti ulioasi, kinachoitambulisha “the daily” kuwa alama ya Kristo.

Kael Miller ha ngaiñvi kakuju his jewels, ku vaa nu history yina ndee nchu’u ndee. Ka jini ndee Second Coming kuu event prophetic xini, deadly wound yina papacy ndee 1798, ka kuu ni represent kingdom earthly kuun no’o ha final yina Daniel 2. Miller ni ka ngakuju kakuju ndee “the daily,” ta testimony yina kuu sa through revelation ndee lead nda’a nuu yina method specific nu study, ndee yina stated sa ni used Biblia yina, Cruden’s Concordance, ta ni ka read uvi newspapers. Decision yina nu study kuan manner yina, simply ni ka kii nuu ini yina.

“Ndzi nga ri mu-deist hi malembe ya khume-mbirhi, ndzi hlaye matimu hinkwawo lawa ndzi nga kota ku ma kuma; kambe sweswi a ndzi rhandza Bibele. A yi dyondzisa hi Yesu! Hambiswiritano, a ka ha ri ni xiphemu lexikulu xa Bibele lexi a xa ha ri munyama eka mina. Hi 1818 kumbe 19, loko ndzi ri karhi ndzi bula ni munghana loyi ndzi n’wi endzeleke, naswona loyi a a ndzi tivile ni ku ndzi twa ndzi vulavula loko ndzi ha ri mu-deist, u ndzi vutisile hi ndlela yo karhi leyi a yi ri ni nhlamuselo, a ku, ‘U ehleketa yini hi tsalwa leri, ni lero?’ a kombetela eka matsalwa ya khale lawa ndzi ma kaneteke loko ndzi ha ri mu-deist. Ndzi twisisile leswi a a swi lava, kutani ndzi hlamula ndzi ku—Loko u ndzi nyika nkarhi, ndzi ta ku byela leswi ma vulaka swona. ‘U lava nkarhi wo tanihi kwihi?’ A ndzi swi tivi, kambe ndzi ta ku byela, ndzi hlamurile; hikuva a ndzi nga swi pfumeli leswaku Xikwembu xi nyikile nhluvuko lowu nga twisisekiki. Kutani ndzi bohe ku dyondza Bibele ya mina, ndzi pfumela leswaku ndzi nga kuma leswi Moya lowo Kwetsima a a swi vula. Kambe hi ku hatlisa loko ndzi endlile xiboho lexi, mianakanyo leyi yi tile eka mina—‘A hi nge u kuma ndzimana leyi u nga ta ka u nga yi twisisi; u ta endla yini?’ Kutani ndlela leyi yo dyondza Bibele yi te emianakanyweni ya mina:—Ndzi ta teka marito ya tindzimana teto, ndzi ma landzelela hi le Bibeleni hinkwaro, kutani hi ndlela leyi ndzi ta kuma nhlamuselo ya wona. A ndzi ri ni Cruden’s Concordance, leyi ndzi ehleketaka leswaku hi yona leyinene ngopfu emisaveni hinkwayo; kutani ndzi teke yona ni Bibele ya mina, ndzi tshama ehofisini ya mina, naswona a ndzi nga hlayi nchumu wun’wana, handle ka maphepha-hungu nyana, hikuva a ndzi tiyimiserile ku tiva leswi Bibele ya mina yi swi vulaka. Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65.

ندُکُوَ مِلِر نه فقط به‌واسطهٔ روشِ مطالعهٔ او شناخته شد، بلکه همچنین از طریقِ مکاشفهٔ مستقیم از جانبِ خدا نیز شناخته شد.

“Leza wakatumine malaika Wake ili kuugusa moyo wa mkulima mmoja ambaye hakuwa ameliamini Biblia, apate kuongozwa kuyachunguza unabii. Malaika wa Leza walimtembelea tena na tena huyo mteule, ili kuuelekeza mawazo yake na kuufunulia ufahamu wake unabii ambao siku zote ulikuwa wa giza kwa watu wa Leza. Mwanzo wa mnyororo wa kweli alipewa, naye akaongozwa kuutafuta kiungo baada ya kiungo, hata akalitazama Neno la Leza kwa mshangao na kuvutiwa. Humo aliona mnyororo mkamilifu wa kweli. Hilo Neno ambalo alikuwa ameliona kuwa halikuvuvio, sasa likafunguka mbele ya macho yake katika uzuri na utukufu wake. Akaona kwamba sehemu moja ya Maandiko hufafanua nyingine, na kifungu kimoja kilipofungwa kwa ufahamu wake, akapata katika sehemu nyingine ya Neno lile lililokifafanua. Akalichukulia Neno takatifu la Leza kwa furaha, na kwa heshima ya ndani sana na kicho.” Early Writings, 230.

Bwe Mushimakaji White paamba mba, “Leza watumine malaika Wakwe” kuli Miller, alelanguluka ukulondolola ukuti Gabrieli ewali malaika uwatumine kuli Miller, pantu “malaika Wakwe” cisemo ico cipeelwa kuli Gabrieli.

“මලාකියාණන්ගේ මේ වචන, ‘මම ගාබ්‍රියෙල්ය; දෙවියන්වහන්සේගේ සන්නිධානයෙහි සිටිනවෙමි,’ යනුවෙන් කියා ඇති දේ, ඔහු ස්වර්ගීය රාජසභාවල උසස් ගෞරවයක තනතුරක් දරන බව ප්‍රකාශ කරයි. දානියෙල් වෙත පණිවිඩයක් රැගෙන පැමිණි කල ඔහු මෙසේ කීවේය: ‘මෙම කාරණාවලදී මා සමඟ සිටින්නේ ඔබගේ අධිපතියා වන මිඛායෙල් [ක්‍රිස්තුස්] හැර වෙන කිසිවෙකු නොවේ.’ දානියෙල් 10:21. ගාබ්‍රියෙල් පිළිබඳව ගැළවුම්කරු ප්‍රකාශන පොතෙහි මෙසේ කතා කරයි: ‘උන්වහන්සේ තම දූතයා මඟින් එය යවා තම සේවක යොහන්ට දැනුම් දුන්සේක.’ ප්‍රකාශනය 1:1.” යුගයන්ගේ ආශාව, 99.

Gabriel na malaika wengine walitumwa kuuongoza ufahamu wa Miller na “kuzifungua kwa ufahamu wake unabii ambao daima ulikuwa wenye giza kwa watu wa Mungu.” Ujumbe wake haukukuzwa tu kupitia mbinu yake ya kujifunza, bali pia kwa ufunuo wa kimungu. Mbinu yenyewe aliyoitumia kujifunza Biblia ilikuwa imewekwa akilini mwake. Mungu anapoleta kweli akilini mwetu, huo ni ufunuo wa kimungu, tofauti na kuifikia kweli kupitia mchakato wa kuigawa Biblia kwa usahihi. Miller alifanya yote mawili, lakini ufunuo wa kimungu ulipaswa kuwa sehemu ya jinsi Miller alivyokuja kuelewa somo la “the daily.”

Miller hätte die Genuswechsel in Daniel, Kapitel acht, Verse neun bis zwölf, nicht erkannt; denn alles, was ihm zur Verfügung stand, waren die Bibel und eine Konkordanz, die keinerlei Informationen über die biblischen Sprachen enthält. Er hätte den Unterschied zwischen „sur“ und „rum“, die beide mit „wegnehmen“ übersetzt werden, nicht gesehen. Ebenso hätte er den Unterschied zwischen „miqdash“ und „qodesh“, die beide mit „Heiligtum“ übersetzt werden, nicht erkannt.

Asingamona kuiona kweli ya neno “tamid” linalopatikana mara mia moja na nne katika Biblia. Kweli ambayo asingaliweza kuiona (ambayo pia ndiyo kweli aliyoiona), ilikuwa hii: kati ya mara mia moja na nne ambazo neno la Kiebrania “tamid” limetumiwa katika Biblia, ni katika kitabu cha Danieli peke yake ambapo neno la Kiebrania “tamid” limetumiwa kama nomino. “Tamid” ni neno la Kiebrania lenye maana ya “endelevu”, na katika kitabu cha Danieli limetafsiriwa kuwa “the daily”.

Danieli titobʉ́rati kʉgenda nɨko iri izwi rikorisibwe nk’izina; ahandi hense, imirundi mirongo cyenda n’icyenda, rikorisibwa nk’inshamake. Ni yo mpamvu, igihe abasemuzi ba Bibiliya ya King James bahanganye n’uko Danieli yakoresheje iryo zwi incuro eshanu nk’izina, mu gihe abanditsi bandi bose ba Bibiliya baryakoresheje incuro mirongo cyenda n’icyenda nk’inshamake, bahatiwe n’uburemere bw’ibihamya gukosora imikoreshereze ya Danieli y’iryo zwi nk’izina. Kugira ngo bakosore Danieli, bongeyeho ijambo “igitambo” ku Jambo, bityo bahindura izina barigira inshamake. Hanyuma, kugira ngo akosore abasemuzi, Ellen White yahumekewe kwandika ko, “nabonye ku birebana na ‘Daily,’ yuko ijambo ‘sacrifice’ ryongereweho n’ubwenge bw’umuntu, kandi ko ritari iry’umwandiko; kandi ko Uwiteka yahaye igitekerezo gikwiye cyaryo abatanze ubutumwa bw’igihe cy’urubanza.”

Miller, kwa ushuhuda wake mwenyewe, alikuwa akitafuta kuelewa “the daily,” jambo ambalo hatimaye alilielewa katika 2 Wathesalonike. Lakini pia, kwa ushuhuda wake mwenyewe, alipokuwa akitafuta kuelewa neno fulani, alikuwa akichunguza kila mahali ambapo neno hilo lilitumiwa, na neno hilo limetumiwa mara nyingine tisini na tisa katika Biblia. Hata hivyo ushuhuda wake kuhusu “the daily,” ni kwamba hakulipata mahali pengine popote ila katika kitabu cha Danieli, aliposema, “Nikasoma mbele, wala sikuweza kupata tukio jingine lo lote ambalo hilo [the daily] lilipatikana, ila katika Danieli.” Miller aliongozwa kwenye hizo johari si kwa njia ya mbinu yake ya kujifunza pekee, bali pia kwa ufunuo wa kimungu aliopewa kupitia huduma ya malaika.

Echi eung'i uelewa wake wa “cha kila siku” ulikuwa sahihi, lakini wenye mipaka. Hakuweza kutambua ya kuwa, katika nyakati tano ambazo “cha kila siku” kinatajwa katika kitabu cha Danieli, mojawapo ya nyakati tatu ambazo “cha kila siku” “kinaondolewa,” iliwakilisha maana iliyo tofauti na zile nyakati nyingine mbili. Mara moja “cha kila siku” kimetumiwa pamoja na neno la Kiebrania “rum,” na zile nyakati nyingine mbili kimetumiwa pamoja na neno la Kiebrania “sur”. Maneno yote mawili hutafsiriwa kuwa kuondoa, lakini “rum” katika Danieli sura ya nane, aya ya kumi na moja, humaanisha “kuinua na kutukuza”, na katika sura ya kumi na moja, aya ya thelathini na moja, na sura ya kumi na mbili, aya ya kumi na moja, neno “sur” humaanisha “kuondoa”.

Abanyatewolojiarya abarira kandi banywa indyo y’i Babuloni, bajya impaka bavuga ko yaba ukuvanaho ikintu cyangwa kugishyira hejuru, byombi bishushanya ubwoko bwo kuvanwaho; bityo ayo magambo yombi akwiriye gusobanurwa nk’afite igisobanuro kimwe. Bajya impaka bavuga ko aho hantu hatatu havugwamo “igitambo cya buri munsi,” aho bavuga ko “cyakuweho,” buri gihe bisobanura kuvanaho; kandi, mu kubigenza batyo, bagaragaza ko Daniyeli atitonze mu guhitamo amagambo ye. Ibyo ntibabivuga ku mugaragaro, ariko mu byo bakurikiranyamo mu myigishirize yabo bigisha ko Daniyeli yari akwiriye gukoresha ijambo “sur” muri ibyo bibanza uko ari bitatu, kuko nk’uko abo banyatewolojiya babivuga, ngo buri gihe yashakaga kuvuga ikintu kimwe igihe “igitambo cya buri munsi” “cyakurwagaho.”

Bbo bakora ikintu kimwe no ku magambo “miqdash” na “qodesh,” yombi ahindurwa ngo “ubuturo bwera,” mu mirongo ya cumi n’umwe kugeza kuri cumi n’ine yo mu gice cya munani. Muri buri hantu “ubuturo bwera” buvugwa muri iyo mirongo ine, bashimangira ko hose hahagarariye ubuturo bwera bw’Imana. Nanone, mu buryo bwo gukuramo umwanzuro, Daniyeli yari akwiriye kuba yarakoresheje gusa “qodesh” muri izo nshuro eshatu zose, aho kudakoresha “miqdash” mu murongo wa cumi n’umwe. Miller ntiyari kuba yaramenye itandukaniro riri hagati y’ayo magambo, ariko abahanga mu bya tewolojiya bo muri iki gihe bo bararizi, kandi iyo barizi, bahatiriza ko nta tandukaniro rikwiye kwemerwa. Nyamara Miller, utaramenye itandukaniro riri hagati y’ayo magambo, yageze ku myumvire ihabanye n’iy’abahanga mu bya tewolojiya bo muri iki gihe.

လက်တွေ့အမှန်တရားမှာ ဒါနိယေလသည် ဟေဗြဲဘာသာစကားကို သိကျွမ်းသူဖြစ်သကဲ့သို့၊ မိမိလက်ရာရေးသားမှု၌ အလွန်ဂရုစိုက်တတ်သော စာရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင်၊ ဗာဗုလုန်၏ ပညာရှိသူအပေါင်းတို့သည် မိမိတို့လူမှုအသိုက်အဝန်းအတွင်း အမှန်တကယ် ဉာဏ်ပညာကြီးမားသူများဖြစ်ကြသော်လည်း၊ ဒါနိယေလသည် ထိုသူအပေါင်းတို့ထက် ဆယ်ဆဉာဏ်ပညာမြင့်မားသူဟု စီရင်ခြင်းခံရသူဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲဘာသာစကား၏ သင့်လျော်သော အသုံးအနှုန်းကို မည်သို့ သုံးစွဲရမည်၊ ထို့ပြင် ထိုသမိုင်းတစ်ရပ်၌ အဘယ်သို့ မှန်ကန်စွာ ဖော်ပြရမည်ကို မည်သူမျှ သိကျွမ်းခဲ့လျှင်၊ ထိုသူမှာ ဒါနိယေလပင်ဖြစ်သည်။ ဒါနိယေလသည် မတူညီသော စကားလုံးများကို အသုံးပြုခဲ့လျှင်၊ ၎င်းတို့အားဖြင့် မတူညီသော အဓိပ္ပါယ်များကို ဆောင်ကြဉ်းဖော်ပြရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သောကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။ “sanctuary” ဟုလည်းကောင်း “take away” ဟုလည်းကောင်း ဘာသာပြန်ထားသည့် စကားလုံးများအပေါ် ဒါနိယေလ၏ ကွဲပြားထင်ရှားသော အသုံးပြုပုံကို အသိအမှတ်ပြုသောအခါ၊ ၎င်းတို့သည် မီလာ၏ “the daily” အပေါ် နားလည်ချက်ကို ထောက်ခံအတည်ပြုပေးကြသည်။ ထို “the daily” နှင့်စပ်လျဉ်းသော မီလာ၏ နားလည်ချက်ကိုပင်၊ သမ္မာတရားကို မုန်းသောသူတို့သည် ပြင်းထန်သော လှည့်ဖြားမှုကို ခံယူရမည်ဟု ပေါလု ဖော်ပြသည့် ထိုကျမ်းပိုဒ်တည်း၌ မီလာက သတိပြုသိမြင်ခဲ့သည်။

Aba baddan dhugaa jibbananii soba jallina cimaa fida amanan, akkuma machooftota Efreemittiis ni bakka buʼu; isaanis gosa lama keessatti bakka buʼu. Gosti tokko hoggantoota baratan dha; gosti kaan immoo laayitii hin baranne, warra waan barattonni isaan barsiisan qofa dhagaʼan dha. Isaan warra soba jalatti of dhoksan, warra duʼa wajjin kakuu godhan dha. Isaan warra lubbuun isaanii Habaaquuq boqonnaa lama keessatti ol jedhu dha; isaanis durboota gowwoota Maatewos boqonnaa digdamii shan keessatti ibsaman dha. Isaan warra dhugaawwan buʼuuraa abjuu Miiller didan dha; dhugaawwan kunis dhuma irratti yeroo kudhan caalaa ifanii ni ibsu (kunis Israaʼel ammayyaatiif qormaata kurnaffaa fi isa xumuraa agarsiisa), akkuma qormaata kurnaffaa fi isa xumuraa Israaʼel duriitiif fakkeenya taʼetti.

Tukwateekereza mu kusoma kuno mu kiwandiiko ekiddako.

Bwana akamwambia Musa, Je! watu hawa watanichokozaje hata lini? Nao watanichelea lini, kwa ishara zote nilizozionyesha kati yao? Nitawapiga kwa tauni, na kuwanyang’anya urithi wao, nami nitakufanya wewe kuwa taifa kubwa kuliko wao, na lenye nguvu kuliko wao. Musa akamwambia Bwana, Ndipo Wamisri watasikia habari hizo, kwa kuwa uliwapandisha watu hawa kutoka kati yao kwa uweza wako. Nao watawaambia wenyeji wa nchi hii; kwa maana wamesikia ya kwamba wewe, Bwana, u kati ya watu hawa, ya kwamba wewe, Bwana, waonekana uso kwa uso, na ya kwamba wingu lako lasimama juu yao, na ya kwamba waenda mbele yao, mchana katika nguzo ya wingu, na usiku katika nguzo ya moto. Basi, ikiwa utawaua watu hawa wote kama mtu mmoja, ndipo mataifa yale yaliyosikia habari zako yatasema, na kusema, Kwa sababu Bwana hakuweza kuwaleta watu hawa mpaka nchi aliyowaapia, kwa hiyo amewaua nyikani. Na sasa, nakusihi, uweza wa Bwana wangu na uwe mkuu, kama ulivyonena, ukisema, Bwana si mwepesi wa hasira, ni mwingi wa fadhili, husamehe uovu na kosa; wala si mwenye kumhesabia mtu mwovu kuwa hana hatia kamwe; huwapatiliza wana maovu ya baba zao, hata kizazi cha tatu na cha nne. Uwasamehe, nakusihi, uovu wa watu hawa, kwa kadiri ya ukuu wa fadhili zako, kama vile ulivyowasamehe watu hawa tangu Misri hata sasa. Bwana akasema, Nimewasamehe sawasawa na neno lako; lakini, kama niishivyo, dunia yote itajazwa utukufu wa Bwana. Kwa sababu watu wale wote waliouona utukufu wangu, na miujiza yangu, niliyoifanya katika Misri na nyikani, nao wamenijaribu mara hizi kumi, wala hawakuisikiliza sauti yangu; hakika hawataiona nchi niliyowaapia baba zao, wala hakuna mtu yeyote miongoni mwao aliyenikasirisha atakayeiona; ila mtumishi wangu Kalebu, kwa kuwa alikuwa na roho nyingine ndani yake, naye amenifuata kwa ukamilifu, huyo nitamwingiza katika nchi ile aliyoingia; na uzao wake wataimiliki. Hesabu 14:11–24.