Jehoiakimu alikuwa wa kwanza kati ya wafalme watatu wa mwisho wa Yuda, na aliposhindwa na Wababeli zile miaka sabini za utumwa kwa ufalme wa kusini zilianza. Miaka hiyo sabini hutambulisha kipindi cha wakati ambacho Babeli, ufalme wa kwanza wa unabii wa Biblia, ingetawala. Katika Isaya sura ya ishirini na tatu, kahaba wa Tiro angesahauliwa kwa miaka sabini ya mfano ambayo ilitambulishwa kiunabii kuwa siku za mfalme mmoja. Katika unabii wa Biblia mfalme ni ufalme, na siku za ufalme pekee wa unabii wa Biblia zilizofikia miaka sabini zilikuwa Babeli.

ئام دێژوویەدا، داوێنپیسی تەور، کە پاپایەتی نیشان دەدات، لەبیر دەکرێت. لە کۆتایی حەفتا ساڵە هێمایییەکاندا، ئەو لەبیر دەهێندرێتەوە و دەچێتە دەرەوە و لەگەڵ هەموو شانشینەکانی زەوی داوێنپیسی دەکات. داوێنپیسیی ڕۆحانی ئەو پەیوەندیی نایاسایییەی هاوتێکەڵبوونی کڵێسا و دەوڵەتە. لە کۆتایی حەفتا ساڵە هێمایییەکاندا، پاپایەتی دەکەوێتە ناو پەیوەندییەک لەگەڵ نەتەوە یەکگرتووەکان، کە بە هەموو ئەو پاشاکانە نیشان دەدرێن کە داوێنپیسی تەور لە کۆتایی حەفتا ساڵە هێمایییەکاندا لەگەڵیان داوێنپیسی دەکات. شانشینەکەی کە لە ماوەی حەفتا ساڵە هێمایییەکاندا فەرمانڕەوایی دەکات، ویلایەتە یەکگرتووەکانن، ئاژەڵی زەویی دوو شاخ.

Danyeli sura za kwanza hadi tano zinaeleza historia ya miaka sabini ya Babeli, na kwa hiyo sura hizo zinawakilisha historia ya pembe zote mbili za mnyama wa nchi. Sura ya nne na ya tano zinawatambulisha mfalme wa kwanza na mfalme wa mwisho wa Babeli, na kwa pamoja sura hizo mbili zinatambulisha historia ya mnyama wa nchi na pembe zake mbili. Hukumu ya pembe hizo mbili, na ya mnyama wa nchi wenyewe, inawakilishwa na hukumu ya mfalme wa kwanza na mfalme wa mwisho. Hukumu ya Nebukadreza ilikuwa kufukuzwa kwa “nyakati saba,” alipokuwa akiishi kama mnyama wa mwituni kwa siku elfu mbili mia tano na ishirini kwa kutegemea majani na umande. Hukumu ya Belshaza iliandikwa ukutani, na ikalinganishwa na hesabu ya elfu mbili mia tano na ishirini, hivyo ikitambulisha kwamba hukumu ya mnyama wa nchi na pembe zake mbili inawakilishwa na “nyakati saba” za Mambo ya Walawi ishirini na sita. Hili linategemezwa juu ya ushuhuda wa wafalme wawili, na mashahidi hao wawili wanawakilisha wa kwanza na wa mwisho.

“jeh tlay kʼehgo” yáʼátʼééh dah naashá éí Adventism biyiʼ bąąh dah naasháhígíí bééhózinígíí biniinaa, dóó ákótʼéego doo bee ádílzin da, tʼáá shoodí nitsáhákeesgo bee hadítʼį́—éí bee hodíílnihgo. Éí naaltsoos bee hahoodzohígíí bikáaʼgi “nation” (Babylon) seventi yáʼáhootʼééł dah naasháhígíí biyiʼ jił béésh bee akʼeʼééłgo binalʼį́į́ʼígíí átʼé, dóó kingdom seventi symbolic years yáʼáhootʼééł dah naasháhígíí biyiʼ jił béésh bee akʼeʼééłgo binalʼį́į́ʼígíí ałtso atsʼíísígo átʼé. William Miller “seven times” Leviticus twenty-six bikáaʼgi nitsáhákeesígíí yikáaʼgo bee hodíílnihgo, Daniel chapter four bikáaʼgi Nebuchadnezzar twenty-five hundred and twenty days łį́į́ʼí nitsaaígíí bee naaʼahóóhaigo áshdláʼii tʼáá íiyisí baa hólǫ́ǫgo, Leviticus twenty-six biyiʼ “seven times” yáhootʼééłígíí bee hodoolʼałgo tʼáá ajiłii éí yikáaʼgo naashá. “jeh tlay kʼehgo” éí Zechariah chapter four bikáaʼgi foundation stone dóó headstone ałtso átʼé. Jesus, Sister White, Isaiah dóó Peter éí tsé tʼáá yáhootʼééłgo corner bighan bikáaʼgi head nihiká adeestʼį́į́łígíí bee hadídoolnih. Éí Bible prophecy biyiʼ crowning doctrine átʼé, tʼáá nihá diniiłchį́ʼígíí third angel messengers nihinízinígo hadííłʼaahígíí tʼáá doo baa nitsáhákees da, tʼáá íiyisí doo bee hadílzin da.

Omutuwekera okutunuulira essuula mukaaga ezisooka ez’ekitabo kya Danyeri, kikulu okumanya nti okuva ku ntandikwa ddala “ebiseera musanvu” byayogerwako dda. Yekoyakimu bwe yawangulwa Babulooni, obusibe obw’emyaka nsanvu ne butandika. Ekitabo eky’Ebyomumirembe kinnyonnyola ensonga eyabaletera okutwalibwa mu busibe okumala emyaka nsanvu.

Sedekia alikuwa na umri wa miaka ishirini na mmoja alipoanza kutawala, naye akatawala miaka kumi na mmoja katika Yerusalemu. Naye akafanya yaliyo maovu machoni pa BWANA, Mungu wake, wala hakujinyenyekeza mbele ya nabii Yeremia aliyesema kutoka kinywani mwa BWANA. Tena alimwasi mfalme Nebukadreza, aliyemwapisha kwa Mungu; lakini akaifanya shingo yake kuwa ngumu, na kuufanya moyo wake kuwa mgumu asimrudie BWANA, Mungu wa Israeli. Zaidi ya hayo, wakuu wote wa makuhani, na watu pia, wakakosa sana, wakifuata machukizo yote ya mataifa; wakaitia unajisi nyumba ya BWANA, aliyoitakasa katika Yerusalemu. Naye BWANA, Mungu wa baba zao, akawatumia wajumbe wake, akiinuka mapema na kutuma; kwa sababu alikuwa na huruma kwa watu wake, na kwa maskani yake. Lakini wakawadhihaki wajumbe wa Mungu, na kuyadharau maneno yake, na kuwatenda vibaya manabii wake, hata hasira ya BWANA ikawa juu ya watu wake, hata pasiwe na tiba. Kwa hiyo akawaletea mfalme wa Wakaldayo, aliyewaua vijana wao kwa upanga ndani ya nyumba ya patakatifu pao, wala hakuwaonea huruma kijana wala bikira, mzee wala aliyeinama kwa uzee; aliwatoa wote mkononi mwake. Na vyombo vyote vya nyumba ya Mungu, vikubwa na vidogo, na hazina za nyumba ya BWANA, na hazina za mfalme, na za wakuu wake; vitu hivi vyote akavileta Babeli. Nao wakaiteketeza nyumba ya Mungu, na kuubomoa ukuta wa Yerusalemu, na kuziteketeza kwa moto jumba zake zote, na kuharibu vyombo vyake vyote vya thamani. Na hao waliookoka upanga akawachukua mateka mpaka Babeli; nao wakawa watumishi wake na wa wanawe hata kutawala kwa ufalme wa Uajemi; ili kutimiza neno la BWANA kwa kinywa cha Yeremia, mpaka nchi ilipokuwa imezifurahia sabato zake; maana muda wote ilipokuwa ukiwa ilishika sabato, ili kutimiza miaka sabini. Basi katika mwaka wa kwanza wa Koreshi mfalme wa Uajemi, ili neno la BWANA lililonenwa kwa kinywa cha Yeremia litimizwe, BWANA akauamsha roho wa Koreshi mfalme wa Uajemi, hata akapiga mbiu katika ufalme wake wote, tena akaliandika pia, akisema, Haya ndiyo asemayo Koreshi mfalme wa Uajemi, Falme zote za dunia amepewa mimi na BWANA, Mungu wa mbinguni; naye ameniagiza nimjengee nyumba katika Yerusalemu, ulioko katika Yuda. Ni nani miongoni mwenu, katika watu wake wote? BWANA, Mungu wake, na awe pamoja naye, akapande. 2 Mambo ya Nyakati 36:11–23.

Vyaka makumi saba vya utumwa vilikuwa ili kutimiza neno la Yeremia, “mpaka nchi iwe imezifurahia sabato zake; kwa kuwa wakati wote ambao ilikuwa ukiwa iliishika sabato.” Kuna kifungu kimoja tu katika Neno la Mungu, mbali na aya ile katika Mambo ya Nyakati tunayoitaja, kinachoitaja nchi kuwa “inafurahia” sabato zake. Kifungu hicho kinapatikana katika sura za ishirini na tano na ishirini na sita za Mambo ya Walawi. Sura ya ishirini na tano hutoa maagizo kuhusu jinsi ya kuiruhusu nchi ifurahie raha yake ya sabato, na sura ya ishirini na sita inaeleza laana ya “mara saba” ikiwa maagizo hayo ya agano hayakufuatwa.

Ikimekia sya Yehoyakimu syatatwile kuandikilo ka buutwo, bwina wi kyalo kimwe kya kila Danieli waetile “kilu” na “kyumo” kya Musa mu kyeya kya muonza. Danieli waumvwisisye kilu kya “maundu mugwanja,” niundu mu kyeya kya muonza aisya usiyani ya kwamba, ni kwa kusoma kwake kwa unabii wa Yeremia wa myaka mirongo mugwanja, niho waumvwisisye muwendo wa myaka iyo andu ma Ngai makethiwa atumwa mu Babeli.

Padişahîya wî ya sala yekem de, ez Danîel ji pirtûkan hejmara salan fam kirim; ew salên ku peyva Xudan li ser wan ji Yeremya pêxember re hatibû, ku Ew dê heftê salan di xerabûna Orşelîmê de biqedîne. Daniel 9:2.

Danyeli atwisisiya myaka makumi cinelubali “ku mikanda,” te buku lya Yeremiya fye. Ibuku limbi ilyo aumfwikishe lyali amalembo yakwe Mose, pantu mu mpepo yakwe alanga ukuti “icale” ica myaka makumi cinelubali iya bupondo cali “indapo” yakwe Mose. Ishina lya mu chapitala ya pabula iya kwa Danyeli, ilyo lipilibulwa ngo “indapo,” e shina line limo ilipilibulwa ngo “imiku cinelubali” mu Levitiko amakumi yabili na mutanda. Ubutekwa bwa Yuda mu Babuloni imyaka makumi cinelubali bwali ukufikilishiwa kwa cale ka “miku cinelubali,” nangu cibe ifyo umukalamba wa fyabulesa uwa lelo engakana. Cali pa luse ukucimona, lelo fye nga mulefwaya ukumona.

Û Xudan li ser çiya Sînayê bi Mûsa re got û ferma, “Bi zarokên Îsraêl re biaxive û ji wan re bêje: Gava hûn ketin welatê ku ez didim we, hingê bila welat ji bo Xudan Şemiyeke biparêze. Şeş salan tu yê zeviyê xwe biçînî, û şeş salan tu yê rezê xwe qelû bikî û berhema wê kom bikî; lê di sala heftan de ji bo welatê Şemiyeka bêhnvedanê hebe, Şemiyek ji bo Xudanê: ne tu yê zeviyê xwe biçînî, ne jî tu yê rezê xwe qelû bikî. Ew tiştê ku ji xweber ji dirûnê te şîn dibe, tu yê wê nedirûnî; û hûn tiriyên rezê xwe yê nehatiye qelûkirin kom nekin; çimkî ew sala bêhnvedanê ye ji bo welatê. Û Şemiyeka welatê dê ji bo we xwarin be; ji bo te, û ji bo xulamê te, û ji bo keçxulamê te, û ji bo karkerê te yê bi mûçe, û ji bo xerîbê te yê li cem te dimîne; û ji bo dewarên te, û ji bo ajalên ku di welatê te de ne, hemû zêdebûna wê dê xwarin be. Û ji bo xwe heft Şemiyên salan hejmar bike, heft caran heft sal; û meha heft Şemiyên salan dê ji bo te çil û neh sal be. Paşê di roja dehemîn a meha heftan de tu yê kerena Yubîlê bidî dengdan; di roja kefaretê de hûn ê kerena li ser tevahiya welatê xwe bidin dengdan. Lewî 25:1–9.

ꯂꯩ ꯃꯥꯛꯂꯛꯄ ꯁꯤꯖꯤꯟꯅꯕ ꯋꯥꯍꯩꯁꯤꯡꯗ, ꯂꯩꯗ ꯂꯥꯟꯗꯨꯅ ꯊꯝꯕꯤꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯁꯤꯒꯤ ꯃꯗꯨꯗ ꯑꯍꯨꯝ ꯆꯍꯤ ꯊꯕ ꯃꯇꯝ ꯇꯥꯅꯥ ꯊꯕꯤꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯍꯨꯝꯒꯤ ꯑꯍꯨꯝꯕ ꯆꯍꯤꯗ ꯂꯩꯗ ꯂꯥꯟꯗꯨꯅ ꯊꯝꯕ ꯃꯇꯝꯁꯤ ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯕꯥ ꯃꯇꯝꯁꯤ ꯃꯔꯤ ꯃꯔꯤꯕ ꯆꯍꯤ, ꯃꯔꯤ ꯃꯔꯤꯕ ꯊꯥꯏꯔꯥꯡꯒꯤ ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯕ ꯑꯃꯥ ꯂꯧꯔꯕ ꯖꯨꯕꯤꯂꯤ ꯑꯃꯥ ꯂꯩꯕꯒꯤ ꯃꯔꯝꯗ ꯃꯉꯥꯡꯗꯥ ꯎꯠꯂꯤ। ꯑꯁꯤꯗ ꯎꯔꯛꯂꯕ ꯃꯄꯨ ꯈꯔ ꯑꯃꯗꯤ, ꯖꯨꯕꯤꯂꯤ ꯂꯥꯛꯄ ꯁꯦꯡꯈꯥꯏꯒꯤ ꯈꯣꯟꯖꯦꯜꯁꯤ ꯊꯥꯎꯃꯥꯜ ꯅꯨꯃꯤꯠꯇ ꯇꯥꯎꯕꯤ ꯑꯣꯏꯔꯦ; ꯃꯁꯥꯅꯥ, ꯃꯊꯥꯛꯇꯥ ꯂꯩꯔꯤꯕ ꯊꯥꯎꯃꯥꯜ ꯅꯨꯃꯤꯠ October 22, 1844 ꯗ ꯍꯧꯔꯛꯄ ꯃꯇꯝꯗ, “seven times” ꯍꯥꯏꯕ ꯊꯥꯏꯔꯥꯡꯒꯤ ꯃꯈꯜ ꯎꯠꯂꯤꯕ ꯖꯨꯕꯤꯂꯤ ꯁꯦꯡꯈꯥꯏꯒꯤ ꯈꯣꯟꯖꯦꯜꯁꯤ ꯃꯇꯝ ꯑꯗꯨꯗ ꯇꯥꯎꯕꯤ ꯑꯣꯏꯔꯦꯕꯅꯤ ꯍꯥꯏꯕ ꯃꯔꯨ ꯑꯣꯏꯔꯦ। BC 677 ꯗ ꯃꯅꯁꯦꯍ ꯕꯥꯕꯤꯂꯣꯟꯗ ꯄꯨꯈꯤꯕ ꯃꯇꯝꯗ ꯍꯧꯔꯛꯄ “seven times” ꯑꯁꯤꯅ ꯆꯍꯤ 2,520 ꯑꯃꯥ ꯃꯥꯏꯄꯥꯛꯄꯥ ꯎꯠꯂꯤ; ꯑꯗꯨꯒ ꯑꯁꯤ ꯃꯊꯥꯛꯇꯥ ꯂꯩꯔꯤꯕ ꯊꯥꯎꯃꯥꯜ ꯅꯨꯃꯤꯠꯇ ꯂꯣꯏꯁꯤꯟꯈꯤ। ꯃꯔꯝ ꯑꯁꯤꯒꯤ ꯂꯤꯟꯀꯁꯤ ꯎꯔꯛꯄ ꯉꯝꯂꯕꯁꯨ ꯎꯕ ꯄꯥꯝꯗꯕ ꯃꯤꯁꯤꯡꯈꯛꯇꯅꯤ। “seven times” ꯍꯥꯏꯕ ꯊꯥꯏꯔꯥꯡꯒꯤ ꯃꯈꯜ ꯑꯁꯤ 2,300 ꯆꯍꯤꯒ ꯃꯔꯝ ꯂꯩꯅꯔꯤ।

Kihunganio, ni cha maana kuona ya kwamba ndani ya maagizo ya agano ya aya tisa za kwanza za Mambo ya Walawi ishirini na tano mnao mfano wa kina sana wa kanuni ya siku-kwa-mwaka katika Neno la Mungu. Mchanganyo wa hadithi za kubuni ambao wanatheolojia hutupa nje ili kulifanya kundi lilewe kwa divai ya Babeli, ni kwamba hukumu ya “nyakati saba” katika sura ya ishirini na sita ni ufahamu usio sahihi wa maana ya Kiebrania ya neno lililotafsiriwa kuwa “nyakati saba.” Hoja hiyo si ya kweli. Maana ya Kiebrania ya neno hilo kwa ukamilifu inajumuisha ndani ya ufafanuzi wake uhalali wa kulitumia kwa namna ya kihesabu, lakini hoja yao yenye kasoro, ambayo huiinua kwa msingi potovu uliotegemezwa juu ya utaalamu wao wa Kiebrania na sarufi wanaojitangazia wenyewe, kwa urahisi ni hoja ya upotoshaji.

Kapitel two hundred twenty-six ka “seven times” ita judgment tohibna, passage ka context tusa dikiha, modern-day theologians ani Hebrew language wreshta kabana bat ni. William Miller ani Hebrew language ka reference dakiha naba, oconclusion ton forma ki; inspiration tona understanding correcta hiba endorsa ki. Angels chapter ka context, hidi “seven times” ka judgment locate ba, tona understanding guide ki, Hebrew language runga ni.

Suraya ishirini na tano ni mahali maagizo ya agano yanapotambulishwa, na suraya ishirini na sita kisha hutoa baraka iliyoahidiwa kwa kushika maagizo hayo ya agano, na baadaye hutambulisha kile ambacho Danieli anakitaja kuwa “laana ya Musa” kwa kutoyatii maagizo hayo.

ناوەڕۆکی بابەتەکە بریتییە لە بنەمای یەک ڕۆژ بەرامبەر یەک ساڵ لە پێشبینییەکانی پەرتووکی پیرۆزدا. ئەو ئایەتە سەرەتاییانەی لە لاویان بیست و پێنجدا بە ڕوونی نیشان دەدەن کە لە پێشبینییەکانی پەرتووکی پیرۆزدا یەک ڕۆژ نوێنەرایەتیی یەک ساڵ دەکات. لە پەرتووکی دەرچووندا، موسا بە ئاشکرا پەیوەندیی نێوان پشووی شەممەی ڕۆژی حەوتەم بۆ مرۆڤ و ئاژەڵ، و پشووی شەممەی ساڵی حەوتەم بۆ زەوی دیاری دەکات.

Na kwa muda wa miaka sita utapanda katika nchi yako na kuyakusanya mazao yake; lakini mwaka wa saba utaiacha ipumzike na kutulia; ili maskini wa watu wako wapate kula; na watakavyoacha wao, wanyama wa kondeni watakula. Vivyo hivyo utaitenda shamba lako la mizabibu na shamba lako la mizeituni. Siku sita utafanya kazi yako, na siku ya saba utastarehe; ili ng’ombe wako na punda wako wapate kupumzika, na mwana wa kijakazi chako, na mgeni, wapate kuburudishwa. Kutoka 23:10–12.

Munda mwa vese zizo zitatu mungaŵamo kumanyikila kuti zuŵa la kupumula la ŵanthu ndi viŵeto, likuyana ndi chaka cha kupumula cha charu. Mu Levitiko chapitala twente-fayivi, mu mavesi ghakwamba ghankhondi, tikusanga kapangidwe ka mazgu kakuyana chomene na dango la Sabata la Ekisodo chapitala twente, vesi eyiti kufika leveni.

Bwana akanena na Mose katika mlima Sinai, akisema, Nena na wana wa Israeli, uwaambie, Mtakapoingia katika nchi niwapayo, ndipo nchi hiyo itamshikia Bwana sabato. Miaka sita utapanda shamba lako, na miaka sita utapogoa shamba lako la mizabibu, na kuyakusanya matunda yake; lakini mwaka wa saba itakuwa sabato ya kustarehe kwa nchi, sabato kwa Bwana; usilipande shamba lako, wala usilipogoe shamba lako la mizabibu. Hicho kimeacho chenyewe baada ya mavuno yako usikivune, wala usiyakusanye matunda ya mzabibu wako usiopogolewa; maana ni mwaka wa kustarehe kwa nchi. Mambo ya Walawi 25:1–5.

Ibuka umunsi w’isabato, kugira ngo uwezwe. Iminsi itandatu ujye ukora umurimo, usohoze imirimo yawe yose; ariko umunsi wa karindwi ni isabato y’Uwiteka Imana yawe: ntuzagire umurimo n’umwe uwukoraho, wowe ubwawe, cyangwa umuhungu wawe, cyangwa umukobwa wawe, cyangwa umugaragu wawe, cyangwa umuja wawe, cyangwa amatungo yawe, cyangwa umunyamahanga uri mu marembo yawe; kuko mu minsi itandatu Uwiteka yaremye ijuru n’isi, inyanja n’ibirimo byose, aruhuka ku munsi wa karindwi: ni cyo cyatumye Uwiteka aha umugisha umunsi w’isabato, awweza. Kuva 20:8–11.

Kuŵikamo pamodzi, malamulo awiri a sabataŵa amasonyeza bwino nkhani ya Levitiko makumi awiri ndi asanu ndi Levitiko makumi awiri ndi asanu ndi limodzi. Atasonkhanitsidwa pamodzi, mzere pa mzere, amachitira umboni kuti kwa “masiku asanu ndi limodzi uzigwira ntchito, nachita ntchito yako yonse,” ndipo kwa “zaka zisanu ndi chimodzi uzibzala munda wako, ndi zaka zisanu ndi chimodzi uzidulira munda wako wa mpesa, ndi kusonkhanitsa zipatso zake.” “Koma tsiku lachisanu ndi chiwiri ndilo sabata la Yehova Mulungu wako,” ndipo “chaka lachisanu ndi chiwiri chikhale sabata la mpumulo kwa dziko, sabata la Yehova”.

Ebigambo byombi ebivvuunulwa nga “omusanvu,” mu kiragiro kyonna eky’Isabbiiti, oba nga ye ssabbiiti ey’abantu oba ssabbiiti ey’ettaka, byonna kye kigambo kye kimu eky’Olwebbulaniya ekivvuunulwa nga “emirundi musanvu” mu ssuula ey’amakumi abiri mu mukaaga eya Ebyabaleevi. Ensonga y’essuula ez’amakumi abiri mu ttaano n’ey’amakumi abiri mu mukaaga eza Ebyabaleevi etekeddwawo munda mu tteeka ery’obunnabbi nti olunaku lukiikirira omwaka mu bunnabbi bwa Bayibuli. Ekikulu kyennyini bwe kityo kwe tteeka ery’obunnabbi ery’okwogerwako okusooka.

第一件在這兩章中提到的事，乃是「一日頂一年」的原則。威廉·米勒蒙加百列與其他天使引導，看出利未記中的「七期」乃是二千五百二十年的象徵；這與該兩章的上下文完全相合，而那上下文正是第二十五章開頭五節所陳明的「一日頂一年」的原則。

Igihe umwanditsi wa Ngoma yamenyaga impamvu Babuloni yemerewe kujyana ubwami bwo mu majyepfo bwa Yuda mu bunyage, yavuze ko byari kugira ngo igihugu kibonere isabato yacyo y’ikiruhuko. Ahandi honyine mu Ijambo ry’Imana havugwa ko igihugu kibonera ikiruhuko haboneka mu bice bya makumyabiri na bitanu na makumyabiri na gatandatu bya Abalewi. Imyaka mirongo irindwi Babuloni yategetse nk’ubwami bwa mbere bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya, ntigaragaza gusa imyaka y’ikigereranyo inyamaswa yo ku isi yari gutegeka nk’ubwami bwa gatandatu bw’ubuhanuzi bwa Bibiliya, ahubwo iyo myaka mirongo irindwi ni isubirwamo ritaziguye ry’“ibihe birindwi” by’umuvumo wa Mose.

Himbeere tumenyi gukwata obunabbi obukiikirirwa mu ssuula omukaaga ezisooka eza Danyeri, kyetaagisa nnyo okumanya nti ekikolimo eky’“ebiseera musanvu,” era n’omukisa ogw’“ebiseera musanvu,” byombi bitundu bya buli emu ku ssuula ezo.

Hĩ ũndũ ũngĩ wa bata no ũrĩa twagĩrĩirwo nĩguo twirikane atĩ mũringo wa inyaanya irinda cia mĩaka irinda ũrĩ na kĩmenyithia kĩa kũhũrĩra mũturi wa jubilii mũthenya wa ikũmi wa mweri wa irinda, na ũcio nĩ Mũthenya wa Kũhũthĩrwo Ithahu. Ũũ ma atĩrĩrĩra “hinda irinda” hamwe na mĩthenya ĩrĩa ngiri ĩigana na magana matatũ ya Danieli gatũku ka inyaanya, mũstari wa ikũmi na inya. O na ningĩ no wa bata kwirikana atĩ mwaka wa kĩũroti nĩ wa mĩthenya magana matatũ na mirongo itandatũ, na rĩrĩa wongerania hamwe mĩthenya magana matatũ na mirongo itandatũ, o hĩndĩ kwa hĩndĩ, nĩ ũndũ wa “hinda irinda,” ũguo ũringana na mĩthenya ngiri magana matatũ na mirongo ĩrĩ na ikũmi.

گۆڕیال کاتێک لە کتێبەکانەوە ژمارەی ئەو ساڵانەی تێگەیشت کە ئیرمیا دیاری کردبوون، دەستی کرد بە نوێژێک کە هەموو ئەو توخم و پێکهاتانە دەگرێتەوەی وەڵامی تەوبە کە وەک پێویست ناسێنراون، ئەگەر گەلی خودا هەرگیز هۆشیان بێتەوە بۆ ئەو ڕاستییەی کە ئەوان لە خاکی دوژمن دڵگیرن. لە کۆتایی نوێژی لاویان بیست و شەشی گۆڕیالدا، جبرائیل دەرکەوت بۆ ئەوەی تێگەیشتن بدات بە گۆڕیال لەو بینینەی کە «بیستبووی»، ئەو بینینەی دوو هەزار و سێ سەد ڕۆژ. جبرائیل دەستی پێکرد بەوەی ئاگاداریی گۆڕیال بکاتەوە کە حەفتا هەفتە بۆ گەلەکەی گۆڕیال «دیاری کراون».

Mashiki makumi saba yameamriwa juu ya watu wako na juu ya mji wako mtakatifu, ili kukomesha uasi, na kufanya mwisho wa dhambi, na kufanya upatanisho kwa ajili ya uovu, na kuleta haki ya milele, na kutia muhuri maono na unabii, na kumtia mafuta Aliye Mtakatifu sana. Danieli 9:24.

Ekyambo ekihindwirwe nga “ekyasalibwawo” mu lunyiriri olwo kitegeeza “okusalibwako,” era n’olwekyo kitegeeza nti sabiiti nsanvu zaali za kusalibwako okuva mu nnaku enkumi bbiri mu bisatu. Nga kitandikira ku kiragiro eky’okusatu mu 457 BC, abantu ba Danyeri bandibadde n’obudde bwa kukemebwa obwa sabiiti nsanvu ez’obunnabbi. Sabiiti nsanvu ez’obunnabbi zenkana emyaka ebikumi bina mu kyenda. Emyaka ebikumi bina mu kyenda oluvannyuma lw’ekiragiro eky’okusatu, Isiraeri ow’edda yandikubye Siteefano amayinja mu mwaka ogwa 34, era bandyawulebwa ddala ne Katonda.

Ubugwate bwabanjirije ayo mategeko atatu, agaragaza aho imyaka magana ane na mirongo cyenda y’igihe cy’igeragezwa yatangiriye, bwari bumaze imyaka mirongo irindwi. Iyo myaka mirongo irindwi yari iyo gutuma igihugu kiruhuka amasabato yacyo, ayo Isirayeli ya kera itigeze isohoza. Iyo myaka mirongo irindwi y’amasabato y’igihugu yaje kubera imyaka magana ane na mirongo cyenda (cyangwa ibyumweru mirongo irindwi by’imyaka) y’ubugome bwo kwigomeka ku ndahiro ya Mose.

Imyaka magana ane mirongo ine n’icyenda y’ubwigomeke bwo kurwanya isezerano ryo muri Lewi 25 yabyaye imyaka mirongo irindwi y’ubunyage, kugira ngo igihugu kibone kuruhuka kwacyo. Iyo myaka mirongo irindwi y’ubunyage yatumye habaho amateka atatu y’itegeko, yashyizeho ikindi gihe cy’imyaka magana ane mirongo ine n’icyenda cy’igeragezwa ku Bisirayeli ba kera. Bityo rero tubona ibihe bibiri by’igeragezwa, buri kimwe kigizwe n’imyaka magana ane mirongo ine n’icyenda. Ayo mategeko atatu agereranya ubutumwa bw’abamarayika batatu, ubwa mbere bukaba bwarageze mu 1798, ku iherezo ry’uburakari bwa mbere bwa “ibihe birindwi” bwagiriye ubwami bwo mu majyaruguru. Umumarayika wa gatatu yaje nyuma y’imyaka ibihumbi bibiri na magana atatu nyuma y’itegeko rya gatatu, ku wa 22 Ukwakira 1844, ari na bwo “iherezo rya nyuma ry’uburakari” ryageze.

Amakati kumi na sita kati ya mwisho wa ghadhabu ya kwanza na mwisho wa ghadhabu ya mwisho, Yesu aliweka msingi wa hekalu la Wamilleri, na jiwe la msingi lilikuwa ni “nyakati saba.” Jiwe hilo lilipaswa kuwa ama jiwe la msingi (au vinginevyo jiwe la kujikwaza) kwa Uadventista mwanzoni, na ama jiwe kuu la pembeni na jiwe la kilele (au vinginevyo jiwe la kaburi) kwa Uadventista mwishoni. Amri zile tatu zinazowakilisha kuwasili kwa jumbe za malaika watatu katika historia ya 1798 hadi 1844, pia zinawakilisha sura tatu za kwanza za kitabu cha Danieli.

Sura ya ma artikulu lonso, twapwefya ukubalilila ama chapita yatandiko mutanda.

“Yo bitabu bya Daniyeli n’Ibyahishuwe nibirusha kurushaho gusobanuka neza, abizera bazagira ubunararibonye bw’idini butandukanye rwose... Ikintu kimwe kizamenyekana rwose mu kwiga Ibyahishuwe ni iki—ko isano iri hagati y’Imana n’ubwoko Bwayo ari iya hafi kandi ihamye.” The Faith I Live By, 345.