Tukamaliza makala ya hivi karibuni kwa kifungu kutoka katika Prophets and Kings, ambapo Dada White alionyesha kwamba Danieli alikuwa akitafuta “kuelewa uhusiano uliokuwapo kati ya miaka sabini ya utumwa, kama ilivyotabiriwa kwa njia ya Yeremia, na ile miaka elfu mbili na mia tatu ambayo katika maono alimsikia mjumbe wa mbinguni akitangaza kwamba ingepita kabla ya kutakaswa kwa patakatifu pa Mungu.”

“Etu usonîke cinjî cin sukin nînye ànji amaa ku byàkààlûngù bi ntâlûngù byàkatwàdikibwako muumîke; ne ku ndekeelu wa ewu umwenenu mùne Daniele wakumvwa ‘mukalenge umwe wa bazhilo ùdyàmba, ne mukalenge mukwàbò wa bazhilo wakambila ewu mukalenge uvwa wàmba ne, Umwenenu awu newìkalè too ne dîyi?’ Daniele 8:13. Mwandamuna wàkapààdibwà awu ne, ‘Too ne matuku nkàmà ibidi ne nkàmà isatu; penepo kaaba kà cijila nekàsukudiibwe’ (mvensà wa 14), kàkamùjuula ne dipàngadika dinene. Bulelela bwônsò wakàkèba ne bukolè buumvwija bwa umwenenu awu. Kàvwakù mwà kumvwija dîsangisha dìvwà ne bwobù bupika bwa bidimu makumi mwandamutekète, buvwàbo bamanyìshe kuumusha kùdì Yeremiya, ne bidimu binunu bibidi ne nkàmà isatu byàkamùmvwija mu umwenenu ne mùtùmà wa mu dyulu wakambà ne bìvwa ne cya kulènguluka kumpàla kwa kusukudiibwa kwa kaaba kà cijila kà Nzambì. Mwanjelo Gabriyele wakamupèèsha diumvwija dipiàne; kàdi pashììshe mupròfeta awu pàkàkumvwa mêyì aa ne, ‘Umwenenu … newìkalè wa matuku àbûngì,’ wakawà mu lupungù. ‘Mêmè Daniele, ngakawà mu lupungù,’ mùdìye wàmbà pa bwalu bwa cìmwenzèlà aci, ‘ne ngàkalwala matuku kampànda; paanyimà pashììshe ngakajuuka, ne ngakènza mudimu wa mfùmù; ne ngakashààla mutàcìshììbwe ne umwenenu awu, kàdi kakùvwa muntu nànsha umwe uvwa wùùmvwa to.’ Mivensà ya 26, 27.” Bapròfeta ne Bamfùmù, 553, 554.

Millerite wenyewe hawakuwahi kufikia uelewa kamili wa ujumbe wa msingi walioutangaza. Wakati ulipofika ambapo Simba wa kabila la Yuda alitafuta kutoa habari zaidi juu ya “nyakati saba,” waliingia katika uzoefu wa Laodikia, na miaka saba baadaye wakaikataa kabisa nuru ya “nyakati saba.” Hawakuona kamwe uhusiano kamili wa miaka sabini na miaka elfu mbili na mia tatu, ambao Danieli alikuwa ametafuta kwa bidii kuuelewa. Danieli anawawakilisha watu wa Mungu wa siku za mwisho.

Ntoto wa ku-sepela sabbat za o, ni sehemu ya agano iliyopewa Israeli ya kale iliyojumuisha nuru ya pumziko la nchi kila mwaka wa saba. Agano hilo lilijumuisha mzunguko wa miaka saba ukijirudia mara saba. Lilijumuisha kuachiliwa na kurejeshwa kwa mali na watumwa katika hitimisho la mwisho la ile mizunguko saba ya miaka saba (miaka arobaini na tisa) wakati wa maadhimisho yajulikanayo kuwa yubile. Wayahudi hawakutii kanuni hizo za agano, na 2 Mambo ya Nyakati ilionyesha kwamba ile miaka sabini ya utumwa, iliyonenwa na nabii Yeremia, iliwakilisha miaka mia nne na tisini ya uasi uliotangulia. Katika miaka mia nne na tisini, kama Israeli ya kale ingalikuwa imetii maelekezo yaliyo ndani ya agano kama yalivyowekwa katika Mambo ya Walawi ishirini na tano, kungalikuwako jumla ya miaka sabini miongoni mwa miaka hiyo ambamo nchi ilipumzika. Mwaka wa kibiblia una siku mia tatu na sitini, na siku mia tatu na sitini zikizidishwa kwa saba (“nyakati saba”) ni sawa na siku elfu mbili mia tano na ishirini.

’imyaka makumi indwi zifitanye isano idashidikanywaho no kuruhuka kw’ihugu, na byo bikaba bifitanye isano idashidikanywaho na “ibihe birindwi.” Daniyeli yashakaga “gusobanukirwa isano” iri hagati y’“ubunyage bw’imyaka makumi indwi” n’“imyaka ibihumbi bibiri na magana atatu” “mbere yo kwezwa kw’ubuturo bwera bw’Imana.” Bityo rero yashakaga gusobanukirwa isano iri hagati y’iyerekwa rya “chazon” n’iyerekwa rya “mareh.” Ntibishoboka gusobanukirwa iyo sano utemeye kuruhuka kw’ihugu kuvugwa mu Balewi makumyabiri na gatanu na makumyabiri na gatandatu, gufitanye isano n’ubunyage bw’imyaka makumi indwi bwavuzwe na Yeremiya. Niba mutemera ko “ibihe birindwi” bigereranya igihe cy’ubuhanuzi cy’imyaka ibihumbi bibiri na magana atanu na makumyabiri, mwikura mu mubare w’abagereranywa na Daniyeli mu minsi y’imperuka. Abamilerite bemeraga ko “ibihe birindwi” byari ubuhanuzi bw’igihe, ariko Ubadiventisime ntibukibwemera.

Daniel, pamwe chete navaporofita vose, anomiririra vanhu vaMwari pakuguma kwenyika, uye mashoko aSista White pamusoro pechido chake chokunzwisisa ukama huri pakati pamakore makumi manomwe (iwo “nguva nomwe”) nemakore zviuru zviviri namazana matatu, anomiririra chido chinofanira kuva muvanhu vaMwari vemazuva okupedzisira. Sezvakataurwa muzvinyorwa zvakapfuura, hapana zvokwadi dzinomiririrwa pamachati a1843 naa1850 dzisina kutsigirwa zvakananga (zvakadzokororwa kazhinji) muzvinyorwa zvaSista White.

Vito vya thamani vya Miller vitaangaza mara kumi zaidi katika Kilio cha Usiku wa Manane cha siku za mwisho, na kwa kufanya hivyo, vito hivyo vinawakilisha jaribu la mwisho kwa wanawali wa Uadventista. Vito hivyo ni kweli za msingi zinazowakilishwa juu ya mbao za Habakuki, na ni vile vito vilivyokuwa ndani ya kisanduku vilivyowekwa juu ya meza katikati ya chumba cha Miller. Jaribu la msingi ndilo jaribu la mwisho, lakini vivyo hivyo ilivyo mamlaka ya Roho ya Unabii. Kuzikataa kweli za msingi, ambazo zilifananishwa kama vito katika ndoto ya Miller, ni kwa wakati huohuo kumkataa Roho ya Unabii.

“Satani ka ulevu ni veivakaisini ena iotioti sara, sa na qai vakavuna me sa sega ni yaga na i vakadinadina ni Yalo ni Kalou. ‘Ni sa sega na raivotu, sa rusa na tamata’ (Vosa Vakaibalebale 29:18). Ena cakacaka vakamaqosa o Satani, ena sala e duidui kei na veiqaravi e duidui, me vakayavalataka na nodra vakabauta na i vakadinadina dina na lewe ni nona tamata vo ni Kalou. Ena kauta mai na veiraivotu lasu me veivakacalai, ka na vakatautauvatataka vata na ka lasu kei na ka dina, me vakasisilataki ira kina na tamata me ra raica na ka kecega e vakatokai me raivotu me vaka ga e dua na mataqali yalowai. Ia o ira na yalododonu dina, ni ra vakatauvatana na ka lasu kei na ka dina, era na rawata kina na kila me ra vakaduiduitaka na kedrau duidui.” Selected Messages, volume 2, 78.

Sasa tunaangazia kuongezeka kwa maarifa kulikotokea katika historia ya Wamillerite kuanzia 1798 hadi 1844, lakini tunatambua kwamba, ijapokuwa Wamillerite walikuwa sahihi katika matumizi yao ya kinabii, walizuiliwa na historia ambayo ndani yake waliinuliwa. Sasa tuko katika siku za mwisho, na katika kizazi cha mwisho (cha nne) cha Uadventista. Katika kipindi hiki cha wakati, Uadventista umefundishwa mno kwa mapokeo na desturi (vito bandia) kiasi kwamba haujui tena kweli za msingi zilikuwa zipi. Kutokujua kweli hizo ni zipi kunazuia Uadventista kuelewa umuhimu wa kweli hizo, na kunafanya kuwa bila maana maagizo yale yaliyorudiwa-rudiwa ya kulinda na kuhifadhi kweli hizo.

Kabla hatujaendelea zaidi katika tafsiri ya Gabrieli kuhusu njozi ya Mto Ulai, tutashughulikia mambo machache yanayohusiana na kweli za msingi na mamlaka ya Roho ya Unabii. Wanatheolojia wa kisasa wanadai kwamba kifungu kifuatacho kinatambulisha kwamba unabii mrefu zaidi wa wakati katika Biblia ni miaka elfu mbili na mia tatu.

Ukufiza kwa abigishwa ababwirizaga “inkuru nziza y’ubwami” mu kuza kwa mbere kwa Kristo, kwari kugira ihuye n’ukufiza kwa baabo batangazaga ubutumwa bw’ukuza kwe kwa kabiri. Nk’uko abigishwa bagiye babwiriza bati: “Igihe kirasohoye, kandi ubwami bw’Imana buri hafi,” ni ko na Miller n’abo bari bafatanyije batangaje yuko igihe cy’ubuhanuzi kirekire kuruta ibindi kandi cya nyuma kigaragazwa muri Bibiliya cyari hafi kurangira, ko urubanza rwari hafi, kandi ko ubwami bw’iteka bwari bugiye gutangizwa. Ukubwiriza kw’abigishwa ku byerekeye igihe kwari gushingiye ku byumweru mirongo irindwi byo muri Daniyeli 9. Ubutumwa bwatanzwe na Miller n’abo bari bafatanyije bwatangazaga iherezo ry’iminsi 2300 yo muri Daniyeli 8:14, kandi ayo byumweru mirongo irindwi ni umugabane wayo. Ukubwiriza kwa buri ruhande kwari gushingiye ku isohora ry’igice gitandukanye cy’icyo gihe gikomeye kimwe cy’ubuhanuzi.

“Vangeli va kwali, William Miller ne vashikaho vake kavatonene, vene kwavene, kuhasa kumona vyosena uleme wa ujumbe uo vakatwale. Mipuko ya kuluwila ya yambile kale muchechi yakavakingishila kufika kuutapulo wa vene wa shihande shimo sha maana muuprofeto. Shikaho, chipwe vakambulwile ujumbe uo Kalunga avapele kuti vaupele kaye, oloze, mwomwo ya kutalulula mwomwo wa mana alo, vakayanda kuvenguluka.” The Great Controversy, 351.

Mu nzandiko havuga ko, “Miller na bagenzi be batangaje ko igihe cy’ubuhanuzi kirekire kurusha ibindi kandi cya nyuma kigaragazwa muri Bibiliya cyari kigiye kurangira,” kandi abahanga mu bya tewolojiya bavuga ko icyo gihe cy’ubuhanuzi kirekire kurusha ibindi kandi cya nyuma ari imyaka ibihumbi bibiri na magana atatu. Bakomeza kuvuga ko ari cyo Mushiki wacu White arimo agaragaza muri iyo nzandiko, kuko, nk’uko babivuga, arimo kuvuga mu buryo butaziguye ku gihe cy’imyaka ibihumbi bibiri na magana atatu. Bahumye amaso ku isano iri hagati y’imyaka mirongo irindwi n’igihe cy’imyaka ibihumbi bibiri na magana atatu. Bahumye amaso ku mucyo Daniyeli yashakaga gusobanukirwa.

ਐਲਨ ਵ੍ਹਾਈਟ ਇੱਕ ਮਿਲਰਾਈਟ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਜੋ 1843 ਦੀ ਪਾਇਨੀਅਰ ਚਾਰਟ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ 1850 ਦੀ ਉਸ ਪਾਇਨੀਅਰ ਚਾਰਟ ਉੱਤੇ ਵੀ ਜੋ F. D. Nichols ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1850 ਦੀ ਚਾਰਟ, ਜੋ ਨਿਕੋਲਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਨਿਕੋਲਜ਼ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਜੇਮਜ਼ ਅਤੇ ਐਲਨ ਵ੍ਹਾਈਟ ਨਿਕੋਲਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਈਬਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮਾ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀਕਾਲ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਚਾਰਟਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇਈਂ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਉਹ ਲੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਛੱਬੀ ਦੇ “ਸੱਤ ਸਮੇਂ” ਹਨ।

कहना कि पूर्ववर्ती अंश तेईस सौ वर्षों की, सबसे लंबी और अंतिम भविष्यद्वाणीगत अवधि के रूप में, प्रेरित पहचान है, यह सिस्टर व्हाइट के लेखनों को परस्पर-विरोधी ठहराना है। यदि वह उस अंश के विषय में वही मानती थीं जो धर्मशास्त्री दावा करते हैं, तो फिर इसका क्या अर्थ है जब वह उन चार्टों का समर्थन करती हैं जो “सात समय” को स्थापित करते हैं?

“Ninkwete kutya ichati ya 1843 yalongokiwe nu kuboko kwa Mwami, kabili ukuti tayafwile ukupilibulwa; ukuti imibala iyo yali fyonse ngefyo Ena alefwaya; ukuti ukuboko Kwe kwali paulu kabili kwafisile ubucushi mu fimo pa mibala, pakuti takwali nangu umo uwakukubona, ukufika fye apo ukuboko Kwe kwafumishiwe.” Early Writings, 74.

Abo balingala kusimbika mimeneno myabo ne nsimo syabo banga bakombola nti pa chati ya 1843, Nyasaye yakhalira omukono kukola pa busobosi bwa “emirundi musanju,” okhula lwe yakhubusa omukono kwakwe khuliho inyuma wa tsiku tsindi. Obunyala bwa lyoo litalo ni nti Sista White yakhanyoola tsikhono tsi Nyasaye yakhubusa omukono kwakwe ku mibare; omukono kwakwe kwakhubusibwa imbeli wa October 22, 1844, inyuma hachache wa obunyifu bwa khubanza. Mu bujulizi bwakwe bwa likhuba eryo, yakhayilula obusobosi bwakhonyolebwa, ne khuli habulafu nti obusobosi obwo shibwali bwa “emirundi musanju.”

“Bā ba-ka-kwāmīna, ba-sikitikīne, bātabāsi kutegera impamvu Umwami wabo ataje, ntibaretse mu mwijima. Bongeye kuyoborwa kuri za Bibiliya zabo kugira ngo bashakishe ibihe by’ubuhanuzi. Ukuboko k’Umwami kwakuwe ku mibare, kandi ikosa rirasobanurwa. Babonye ko ibihe by’ubuhanuzi byageze ku wa 1844, kandi ko ibimenyetso bimwe na bimwe bari baratanze kugira ngo berekane ko ibihe by’ubuhanuzi byarangiriye mu wa 1843, byagaragazaga ko byari kurangira mu wa 1844.” Early Writings, 237.

Rabbin destê xwe “ji ser wêneyan rakir, û xeletî hate ravekirin,” wê demê wan nas kir ku “heman delîlê ku wan pêşkêş kiribû da ku nîşan bide heyamên pêxemberî di 1843-an de hatin girtin, îspat dikir ku ew di 1844-an de bidawî bibin.” Heyamên pêxemberî yên ku di destpêkê de hatibûn bawer kirin ku di 1843-an de bidawî dibin, li ser nexşeya 1843-an hatine temsîl kirin; ev jî ew nexşeyê ye ku her yek ji sê sed wazîrên Millerite bikar anî. Heyamên pêxemberî yên ku li ser wê nexşeyê hatine temsîl kirin û ku di 1843-an de hatibûn girtin, bûn du hezar û sê sed salên Daniel beşa heştan, ayeta çardehan, du hezar û pênc sed û bîst salên Leviticus bîst û şeş, û hezar û sê sed û sî û pênc salên Daniel diwanzdehan. Piştî bêhêvîbûna yekem, Rab destê xwe ji wê xeletiyê rakir û Millerite paşê nas kirin ku heman delîlê ku dawiya heyamên pêxemberî di 1843-an de diyarkiribû, bi rastî îspat dikir ku ew heyam di 1844-an de bidawî bûne.

ខាងក្រាហ្វិកឆ្នាំ 1850 ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅឆ្នាំ 1850 ហើយត្រូវបានដាក់លក់នៅខែមករា ឆ្នាំ 1851។ អេលែន វ៉ៃត៍ បានកត់ត្រាថា ខាងក្រាហ្វិកនោះក៏ជាការសម្រេចបំពេញនៃហាបាគុកផងដែរ ដូចដែលនាងក៏បានកត់ត្រាទាក់ទងនឹងខាងក្រាហ្វិកឆ្នាំ 1843 ផងដែរ។ ខាងក្រាហ្វិកនោះក៏តំណាងឲ្យរយៈពេលទំនាយដែលវែងជាងគេផងដែរ គឺជា “ប្រាំពីរដង” នៃលេវីវិន័យ ជំពូក 26។

“Nikabona y’uko Imana yari muri ico gikorwa co gusohora iyo karata cakozwe na Mwene Data Nichols. Nabonye yuko muri Bibliya harimwo ubuhanuzi bwerekeye iyo karata, kandi nimba iyo karata yagenewe ubwoko bw’Imana, nimba [ari] ihagije ku muntu umwe, ni ko iri no ku wundi, kandi nimba umwe yari akeneye karata nshasha ishushanywe ku rugero runini kurushiriza, bose bayikeneye nk’ukwo nyene.” Manuscript Releases, volume 13, 359.

Ku mekwonga ete mpangi White awumbulwile na bosolo ntangu yina tubulaka mambu ya kele na ntwala ete ba Millerite “samunaka ete ntangu ya profesi yina kele ya kule nda mpi ya nsuka, yina Biblia memonisa, vandaka pene-pene ya kusuka,” kele ya kusungama, sambu ya kele kieleka nde basalaki buna. Kansi kukwonga ete “ntangu ya profesi” yina “ya kule nda” kele bamvula mafunda zole na nkama tatu me bikula kimbangi ya Mpangi White kutelemina yandi mosi, mpi kutelemina masonuku ya masolo ya ntama. Kundima nsamu yina ya luvunu kele kundima luvunu; mpi na bilumbu ya nsuka, bantu yina baponaka kundima luvunu, basalaka buna sambu bazolaka ve kieleka.

Yesu katakukiyoyema mwene kwa mwujiza na aina fulani ya usingizi wa Kiungu ili apite katika mateso ya msalaba. Yesu aliteswa kwa mateso ya Kiungu, mbali sana kuliko chochote miongoni mwa viumbe Vyake ambacho kingeweza kustahimili. Hata hivyo mwanadamu aliumbwa kwa mfano Wake, na uvuvio hutambulisha kwamba mwanadamu anapaswa kushinda kama Yeye alivyoshinda. Kile kilichomwezesha Kristo kustahimili mateso ya msalaba kilikuwa ni sifa aliyokuwa nayo, ambayo mwanadamu naye anayo.

Yesu, mwanditsi na mkamilishaji wa imani yetu, tumkazie macho; ambaye, kwa ajili ya furaha iliyowekwa mbele yake, alivumilia msalaba, akiidharau aibu yake, naye ameketi mkono wa kuume wa kiti cha enzi cha Mungu. Waebrania 12:1.

Yesu yahaniriye imibabaro y’umusaraba, kuko yari afite intego yashyizwe imbere ye; kandi twaremwe mu ishusho ye, bityo tukaba ibiremwa bishishikazwa n’intego. Ibyo ni kimwe mu bigize kamere y’irema ryacu. Niba twaragejejwe aho twizera ko gusobanukirwa n’imfatiro z’Abadiventisiti bidafite umumaro, ntituzagira icyatuma dukora icyo kintu nyine. Impamvu rukumbi iva ku Mana ishobora gukangurwa na Mwuka Wera kugira ngo dutsinde iyo mimerere y’i Lawodikiya ni ugukunda ukuri. Gukunda ukuri kuzageragezwa n’uko hazaboneka imigenzo n’imihango byoroshye byateguwe kugira ngo bihumurize amatwi yacu ararikira kumva ibidushimisha. Niba, mu munezero woroheje wacu w’i Lawodikiya, tudafite icyifuzo cyo gusobanukirwa ukuri ku bwacu ubwacu, tuzarimbuka. Aha ni ho Ubudiventisiti buhagaze muri iki gihe.

Daniel ni mfano wa watu wa Mungu katika siku za mwisho wanaotafuta, kwa njia ya neno la unabii, kuelewa uhusiano kati ya utumwa wa miaka sabini na unabii wa miaka elfu mbili na mia tatu. Kutambua unabii wa miaka elfu mbili na mia tatu kuwa ndio kipindi cha unabii kilicho kirefu zaidi na cha mwisho ni kukataa kweli za msingi za Uadventista, na wakati huohuo kukataa mamlaka ya Roho ya Unabii. Kudai kwamba Millerites walipowasilisha kipindi cha unabii kilicho kirefu zaidi na cha mwisho, hicho kilikuwa ni miaka elfu mbili na mia tatu, ni kukataa kumbukumbu ya kihistoria.

“Qjey wê ji bo pêşerojê tiştî tune ye ku jê bitirsin, tenê ev nebe ku em rêya ku Xudan me tê de birêve birûve, û hînkirina Wî di dîroka me ya borî de ji bîr bikin.” Life Sketches, 196.

جبرائيل هات دانيال ئاويزي بدات بۆ تێگەيشتنی هەردوو ديدگای «mareh» و «chazon»، و فەرمانی پێدا کە لە مێشکی خۆيدا هەردوو ديدگا لێک جيا بکاتەوە، هەرچەندە بە ئاشکرا پەيوەنديیەکی پێشبينيکارانەيان هەبوو. ئەو ديدگايە شانشينييەکانی پێشبينيی مێژووی پيرۆز لە بەشی حەوت و هەشت لەخۆ گرتبوو، کە دووبارەکردنەوە و فراوانکردنی هەمان ئەو شانشينيانە بوو لە بەشی دوو. ئەو زانيارييە گفتوگۆی ئاسمانی لەخۆ گرتبوو کە يەک ديدگا وەک پێشێلکردن و خوارخستنەوەی پيرۆزگای خودا و گەلی ئەو نيشان دەدا، و ئەوی تریش ديدگای کارەکەی گەڕاندنەوەی گەل و پيرۆزگا بوو.

Gabriel ren kũshîrî teen a, tii Millerite-ra khûngkat thein mîrîr nung ra kûrupru tiim a, mîrîr ana-shi hî pîhnii vision-ru khûngkat tsii kâ a, khâng interpretation hî chîkâk pîhse mental separation se lâmrîr command hî fulfill mîrîr khânra ni ba note se lâmrîr a. Distinction-ru tsii kâ pîhnii word-ru hî represent se a, khâng ani hî “determined” ta translate se a.

Amaviki mirongo irindwi yategetswe ku bwoko bwawe no ku bw’umurwa wawe wera, kugira ngo kurangiza igicumuro, no gukuraho ibyaha, no gukora impongano ku bw’ibicumuro, no kuzana gukiranuka kw’iteka ryose, no gushyiraho ikimenyetso ku iyerekwa no ku buhanuzi, no gusiga amavuta Ahera Cyane. Nuko menya kandi usobanukirwe yuko, uhereye igihe itegeko rizasohokera ryo gusana no kubaka Yerusalemu kugeza kuri Mesiya, Igikomangoma, hazabaho amaviki arindwi, n’amaviki mirongo itandatu n’abiri: umuhanda uzongera kubakwa, n’urukuta, ndetse no mu bihe by’amakuba. Kandi nyuma y’amaviki mirongo itandatu n’abiri Mesiya azacibwaho, ariko atari ku bwe ubwe: kandi abantu b’igikomangoma kizaza bazarimbura umurwa n’ubuturo bwera; kandi iherezo ryabyo rizaba nk’umwuzure, kandi kugeza ku mpera y’intambara kurimbuka kwategetswe. Kandi azakomeza isezerano na benshi mu cyumweru kimwe: kandi hagati muri icyo cyumweru azahagarika igitambo n’ituro, kandi kubera ubwinshi bw’ibizira azaharindura ah’ubutayu, kugeza ku iherezo, kandi ibyategetswe bizasukwa ku hatereranyijwe. Daniyeli 9:24–27.

هەفتا هەفتەیەک (چوار سەد و نەوەد ساڵ) بۆ گەل و شارە پیرۆزەکە دیاریکراون. ئەو وشەیەی وەرگێڕدراوە بە «دیاریکراو» واتای «بڕاوە» یان «لە جیا کراوە» دەگەیەنێت، و ئەو وشەیە ماوەیەک یان دەمێکی تاقیکردنەوە بۆ جولەکەکان و ئۆرشەلیم ناساندووە. هەروەها ئەو ماوەیە نوێنەرایەتیی ئەو سەردەمی یاخیبوونە دەکرد کە بووە هۆی وێرانبوونی ئۆرشەلیم و بە دیل بردنی حەفتا ساڵە. ئەو چوار سەد و نەوەد ساڵە پاشان «دیاریکران»، و دەستیان پێکرد لە فەرمانی سێیەمەوە. یەکەمین چوار سەد و نەوەد ساڵی یاخیبوون بووە هۆی سێ هێرشی نەبوخەدنەسر، وێرانکردنی کۆتاییی ئۆرشەلیم، و پەرشوبڵاو بوون و دیلایەتیی حەفتا ساڵەی ئیسرائیلی ڕاستەقینە لە بابلی ڕاستەقینەدا.

بەڵگەنامەی یەکەم کۆتایی بە دیلایەتی هێنا و دەستپێکی کاری نوێکردنەوەی ئۆرشەلیم نیشان دا. بەڵگەنامەی سێیەم دەستپێکی دوو هەزار و سێ سەد ساڵ نیشان دا. هاتنی فریشتەی یەکەم کۆتایی بە دیلایەتی ئیسرائیلی ڕۆحانی لە بابلی ڕۆحانی بۆ ماوەی هەزار و دوو سەد و شەست ساڵ هێنا، و هەروەها دەستپێکی ماوەی چل و شەش ساڵی نیشان دا، کاتێک مەسیح میللەرایتییەکانی بەکار هێنا بۆ ئەوەی لە دیلایەتی دەرچن و پەرستگایەکی ڕۆحانی بنیات بنێن.

Ekyambo ekivvuunulwa emirundi ebiri nga “ekisaliddwawo” mu nnyiriri amakumi abiri mu mukaaga n’amakumi abiri mu musanvu kye “charats,” era kitegeeza “okufumita/okuluma” ne “ekiragiro ekisaliddwawo.” Mu bunnabbi kyali “kisaliddwawo” nti obwapapa bwandifunye “ekiwundu” ekitta, ku nkomerero y’obusungu obusooka. Eryo ly’ekkyo ekimu Danyeri ky’akozesa mu ssuula ey’ekkumi n’emu, olunyiriri olw’amakumi asatu mu mukaaga.

Naye mfalme atatenda sawasawa na mapenzi yake; naye atajiinua, na kujitukuza juu ya kila mungu, naye atasema maneno ya ajabu dhidi ya Mungu wa miungu; naye atafanikiwa hata ghadhabu itakapokamilika; kwa maana lile lililokusudiwa litafanyika. Danieli 11:36.

Vesi ya makumi tatu na sita, “mfalme” ni upapa. Upapa ulipaswa kufanikiwa hadi mwaka 1798, wakati ulipopokea jeraha lake la mauti. Ndipo “ghadhabu” ya kwanza ilipaswa “kutimizwa,” kwa maana “ghadhabu” hiyo ilikuwa “imeamriwa” (imeagizwa) “kutendeka.” Mwishoni mwa ghadhabu ya kwanza dhidi ya ufalme wa kaskazini wa Israeli, iliyoanza mwaka 723 KK na kuishia mwaka 1798, upapa ulipokea “jeraha la mauti.” Neno “imeamriwa” maana yake ni “jeraha.”

Na nikiwona kimoja cha vichwa vyake kana kwamba kilikuwa kimejeruhiwa hata kufa; na jeraha lake la mauti likapona; nao ulimwengu wote ukamstaajabia yule mnyama. Ufunuo 13:3.

Waandikili wa Miller waliweka msingi wa mfumo wao wa kinabii juu ya mamlaka mbili ziletazo ukiwa: upagani ukifuatiwa na upapa. Walifahamu kwamba mamlaka hizo mbili zilipaswa kukikanyaga-kanyaga patakatifu pamoja na jeshi, kama ilivyowakilishwa katika njozi ya “chazon” ya Danieli sura ya nane, aya ya kumi na tatu.

Basi nayumvwìkìla omutima umwe azimakwega, n’omutima mukwawo azimakwega wamwambila oyo mutima azimakwega eyavwìkìla ati: “Ekyoleso ekyo ekya ku mpongano ya buliijo, n’ekyonoonyi eky’okuzikiriza, kirimala bbanga ki, okuwaayo awatukuvu n’eggye okulinyirirwa wansi?” Danieli 8:13.

A nguvu ya uharibifu ya kipapa ilipaswa kukanyaga-kanyaga patakatifu na jeshi kwa muda wa miaka elfu moja mia mbili na sitini.

Nanga lukinza lwa ku nzevo lu pa ngaanda ya Nzambi, ulusekeleko, kadi kulupeeme to; pantu lulupeebwe ku Bapanzi ba maanga: ne mbanza wa cijila bakawutampula ku makasa myedi makumi ana ne ibili. Kadi nempeela bukole ku bambangi bami babidi, ne bakambila buprofete moba lukama lumwe ne magana abidi ne makumi mutanda, bavwale bivwalu bya cililo. Kusokolola 11:2, 3.

1798년 첫째 분노의 끝에, 예언은 교황권을 “상하게” 하도록 정하여져 있었다. 다니엘 9장에서 그 정하심은 마지막 두 절에 제시되어 있으며, 그 절들에서 두 번 “정하여진”으로 번역된 단어는 “하존(chazon)” 이상과 관련되어 있다. 반면, 24절에서 “정하여진”으로 번역된 단어는 다른 히브리어 단어이며 “마레(mareh)” 이상과 관련되어 있다. 마지막 날들의 하나님의 백성을 대표하는 다니엘은, 가브리엘이 그에게 정신적으로 분리하여 이해하라고 말한 그 두 이상의 관계를 깨닫고자 구하고 있었다.

Tuzakomeza somo hili katika makala inayofuata.

“Xwedê peyamekî nû nade me. Divê em wê peyamê ragihînin ku di 1843 û 1844 de me ji dêrên din derxist.” Review and Herald, 19ê Çile, 1905.