Mu mwaka gwa gatatu gwa kubuga kwa Yehoyakimu, mfumu ya Yuda, Nebukadinezari, mfumu ya Babuloni, wayisile ku Yerusalemu, wayizinga. Ne Mfumu yapeshe Yehoyakimu, mfumu ya Yuda, mu diboko dyandi, pamo ne kitupa kya bintu bya nzo ya Nzambi; ibyo wakatwile mu nsi ya Shinari, mu nzo ya nzambi andi; ne waletele ibyo bintu mu nzo ya kibana kya nzambi andi. Danieli 1:1, 2.
Pirtûkên Daniel û Vahiyê heman pirtûk in, û heman xetên pêxemberî yên ku di pirtûka Daniel de hatine temsîl kirin, di pirtûka Vahiyê de jî têne berdewam kirin. Vahiya Îsa Mesîh, peyama dawîn a pêxemberî temsîl dike ku tenê berî girtina derfetê tê vekirin.
Ihe onwunwu ndị a, nke n’oge gara aga a ghọtaworo nke ọma site n’akwụkwọ Mkpughe ma omenala na ọdịnala achichiwo ha akara, ka bụ eziokwu; ma taa, Ọdụm nke ebo Juda na-emeghekwa ha ọzọ, ma eziokwu ndị ahụ na-egosipụtakwa ugbu a mmezu ha zuru oke.
Mambu ya kweli ambayo zamani yalifahamika kwa usahihi kutoka katika kitabu cha Danieli, lakini yakatiwa muhuri kwa desturi na mapokeo, bado ni kweli; na leo yanafunguliwa tena na Simba wa kabila la Yuda, na sasa mambo hayo ya kweli yanafunua utimilifu wake mkamilifu.
Daniele, Yesu Kristo mũgũrũkio nĩ ibuku igĩrĩrĩ cia mbere ciikarĩrĩte.
Yehoyakimu ni ishara ya kutiwa nguvu kwa ujumbe wa kwanza katika mwendo wa matengenezo. Yeye pia ni ishara ya agano, kwa maana kubadilishwa kwa jina kwa jinsi ya kinabii hutambulisha mwanzo wa uhusiano wa agano. Uhusiano wa agano ambao Mungu huingia nao pamoja na watu ambao hapo awali hawakuwa watu wa agano la Mungu, huanza katika kutiwa nguvu kwa ujumbe wa kwanza.
Aba mu bihe byahise batari abantu, ariko none ni abantu b’Imana; aba batari baragiriwe imbabazi, ariko none bagiriwe imbabazi. 1 Petero 2:10.
Mufano wa zina lishilekanywako, ushiliinika ululanda lwakupwisha ubwenzi bwa cipangano, walatendekelamo pa kuleshanyiwa izina lya Abramu ku kuba Abulahama, ilya Salai ku kuba Sala, ilya Yakobo ku kuba Isalela, ne lya Sauli ku kuba Paulo. Kwaliko na bakambone bambi ba uno mufano, lelo mu cipandwa ca ntanshi ca Daniele, izina lya Daniele lyalepelwa kuba Beliteshaza, ne lya Hananiya kuba Shadalaka, ilya Mishaele kuba Meshaka, ne lya Azaria kuba Abedinego.
Nna anyi-ukwu abanye n’ọ̀gbụgba-ndụ na otu ndị mmadụ, n’otu oge ahụ ọ na-agafe ndị bụbu ndị ọgbụgba-ndụ mbụ. Jehoiakim na-anọchi anya ndị ọgbụgba-ndụ a na-agafe, ebe Daniel, Hananiah, Mishael na Azariah na-anọchi anya ndị ọgbụgba-ndụ a na-ahọrọ mgbe ahụ. Mgbe ndị mmadụ batara n’ọ̀gbụgba-ndụ, a na-anwale ha ma ha ga-edebe usoro nke ọgbụgba-ndụ ahụ. Omume iri nri na-anọchi anya ule ahụ.
Adam na Eva bazembaki te komekama na mosala ya kolya; mpe tango Nzambe akotaki liboso na boyokani na bato oyo aponaki, abandaki boyokani yango na komeka bango na mana. Yisalaele ya kala na nsuka elongaki te komekama yango, kasi na kosaláká bongo bapesaki litangi ya liboso mpe litatoli ya liboso ete komekama ya boyokani ezali komekama moko te ya kaka mbala moko, kasi ezali molongo ya komekama. Na komekama ya zomi, bapesamaki etumbu ya kokufa na esobe na boumeli ya mibu ntuku minei oyo elandaki. Bongo Nzambe akotaki na boyokani na Yosua mpe Kalebe, mpe na ndenge wana apesaki litatoli ete tango Nkolo akotaka na boyokani na bato oyo aponi, Azali mpe koleka pembeni ya bato ya boyokani ya kala. Na nsuka ya Yisalaele ya kala, oyo ezalaki mpe ebandeli ya Yisalaele ya molimo, molongo ya nsuka ya komekama mpo na Yisalaele ya kala ezalaki molongo ya liboso ya komekama mpo na Yisalaele ya molimo, mpe emonisamaki lokola Lipa ya Lola. Yango esilaki kozala ndakisa na nzela ya mana na molongo ya liboso ya komekama ya boyokani.
Mu kule kuyezgezangamu, okuwali okusembayo era okw’olubereberye okw’okugezangamu, Yesu yategeereza ekigezo ky’Omugaati ogw’omu ggulu bwe yagamba nti abo abali abantu b’endagaano ye bateekwa okulya omubiri gwe n’okunywa omusaayi gwe. Mu kwanjula okwo yafiirwa abayigirizwa bangi okusinga mu kiseera ekirala kyonna mu buweereza bwe. Enkaayana eyo mu buweereza bwe ye yali entikko y’ekifaananyi eky’okulaga enkola ey’okugezangamu ey’endagaano, era Mwannyinaffe White ayogera ku kino mu bujjuvu mu *The Desire of Ages*, omutwe gw’essuula nga gwe “The Crisis in Galilee”. Erinnya Galiraaya litegeeza “ekinyusi,” oba “ekifo eky’okukyukira,” era mu ssuula eyo annyonnyola ensonga lwaki abayigirizwa baamukuba amabega. Baagaana okukozesa obujulirwa bwe obw’ekisaanyizo ky’okulya omubiri gwe n’okunywa omusaayi gwe nga bayita mu nkola entuufu ey’obunnabbi. Yalaga nti baanywerera ku mpisa n’ennono ez’endowooza ez’obunnabbi Setaani ze yali asimbidde mu kutegeera kwa Isiraeri ow’edda okw’Ebyawandiikibwa. Okutegeera okwo okutali kutuufu kwabawanga, mu ndowooza yaabwe, ensonga ey’okukwasaamu ebigambo bye mu ngeri ey’obutereevu, mu kifo ky’okubikwata mu ngeri ey’omwoyo. Era eraalaga nti abo “abaakyuka” ne bava ku Yesu (Galiraaya), aboogerebwako mu ssuula ey’omukaaga eya Yokaana (John 6:66), tebaatambuliranga naye nate emirembe gyonna.
Ku nzira yo kugezageza isezerano rya Isirayeli ya kera ryabanje, nk’uko byari no ku rya nyuma, dusanga ko igihe Imana yinjirana n’abantu batoranijwe mu isano y’isezerano, icyarimwe iba irengagiza abantu b’isezerano rya mbere. Dusanga kandi ko ibagerageza, atari ikigeragezo kimwe gusa, ahubwo ari inzira yo kugezageza. Kandi tubona ko iyo nzira yo kugezageza igereranywa n’ikintu kigomba kuribwa. Dusanga kandi ko ibyo kurya bigereranya Ijambo ry’Imana, kandi ko ikigeragezo kirimo guhitamo hagati y’amoko abiri y’ibyokurya byo kurya. Mbese turya ku giti cyose Imana yavuze ko dushobora kurya ho, cyangwa turya ku giti twabujijwe kurya ho? Dusanga kandi ko guhitamo icyo kurya bikubiyemo n’ikigeragezo cy’uburyo turya ibyo kurya bitanzwe.
Mu i iherezo rya Isirayeli yo mu mwuka, mu gihe cy’umuryango wa Millerite, ubutumwa bwa mbere bwahawe imbaraga ku wa 11 Kanama 1840. Aho, Yehoyakimu ashushanya Abaporotesitanti, ari bo icyo gihe barimo kujyanwa i Babuloni kugira ngo bahinduke abakobwa bayo. Bahuye n’ikigeragezo igihe marayika wo mu Ibyahishuwe icumi yamanukaga afite agatabo gato kabumbuwe mu kuboko kwe. Nk’uko Yehoyakimu yigometse ku byo Nebukadinezari yasabaga, maze nyuma akajyanwa mu bunyage, ni ko n’Abaporotesitanti banze kurya ibyokurya byari mu kuboko kwa marayika, babitewe n’imigenzo n’imiziririzo bazanye bava mu Bihe by’Umwijima.
1844년 봄에 이르러, 그 시험의 과정은 여호야김과 프로테스탄트들에게 하나의 “전환점”에 도달하였고, 영적 이스라엘의 첫 번째 시험 과정에서 그랬던 것과 같이, 그들은 “돌이켜” 다시는 예수와 함께 다니지 아니하였다. 그 역사에서 다니엘과 하나냐와 미사엘과 아사랴는 밀러파를 표상하는데, 그들은 입에는 달았으나 배에서는 쓰게 된 작은 책을 먹기로 선택하였다.
Già nǎng Ádám tông Évà vào, ta có bốn chứng nhân cổ điển rằng sự thử nghiệm được tượng trưng bởi hành động ăn. Ta có một số chứng nhân tiên tri, tất cả đều mang dấu ấn của điều đầu tiên và điều cuối cùng. Chứng nhân về sự thử nghiệm man-na là một chứng nhân đầu tiên, và sự thử nghiệm của Bánh từ Trời vừa là một sự thử nghiệm đầu tiên đối với Y-sơ-ra-ên thuộc linh, đồng thời cũng là chứng nhân cuối cùng cho Y-sơ-ra-ên thời cổ. Sự thử nghiệm của quyển sách nhỏ vừa là đầu tiên vừa là cuối cùng. Đó là sự chấm dứt cuộc lang thang của Y-sơ-ra-ên thuộc linh với tư cách là hội thánh trong đồng vắng, và là khởi đầu của những người đã được chọn để trở thành dân được đặt danh cuối cùng của Đức Chúa Trời. Những người Millerite là sự khởi đầu của dân được đặt danh của Đức Chúa Trời, những người sẽ được nhận diện là cái sừng thật của đạo Tin Lành. Có một số chứng nhân cho tiến trình thử nghiệm bắt đầu khi sứ điệp thứ nhất được ban quyền lực.
Mayeso aakulimwe a kwesekwa, kuliika “kipindi kya kupuuka,” apo baandishi baingi nganshi bapuuka. Pa buuke bwa Yosua ne Kaleba, Isalela yonse yaapuuka ne kusaka kubwela ku Misri. Ku kipwilo kya mu Galileya, bengi ba baandishi baapuuka. Pantu Yesu ni Alfa ne Omega, “kipindi kya kupuuka” ekyo kimine ku mpelo ya mulimo wa kwesekwa, kyaloongorwapo kabili ku ntendekelo ya mulimo wa kwesekwa. Apo mana yapelwe ubwa kutendeka ku Isalela wa kale, kwaliko abo baapuuka mangu ukufuma ku malango. Pa lubatizo lwa Kristo, Ena aapuuka no kuya mu ciswebebe. Nkashi White akoresha cipasho ca kipindi kya kupuuka mu nshila ipeela amano sana.
“Kuvekho khuli ebitengo ebiba ebyokuhindukiramu mu byafaayo by’amahanga n’eby’Ekkanisa. Mu bulezi bwa Katonda, ebizibu eby’enjawulo bino bwe bituuka, omusana ogw’omu kiseera ekyo guweebwa. Bwe gukkirizibwa, wabaawo okukula okw’omwoyo; bwe guwakaanibwa, kugwa kw’omwoyo n’okumenyeka kw’eryato bye bigoberera. Mukama mu Kigambo kye atubikkulidde omulimu ogw’okusindiikiriza ogw’enjiri nga bwe gwakoleddwa mu biseera ebyayita, era nga bwe gunaakolebwa mu biseera eby’omu maaso, okutuusa ku lutalo olw’okusembayo, ebikwekweto bya Sitaani lwe binaakola okutambula kwabyo okw’ekitalo okw’oluvannyuma. Okuva mu Kigambo ekyo tutegeera nti amaanyi gano kati gakola omulimu ogunaaleeta okutandika kw’olutalo olukulu olw’okusembayo wakati w’obulungi n’obubi—wakati wa Sitaani, omulangira w’ekizikiza, ne Kristo, Omulangira w’obulamu. Naye obuwanguzi obujja eri abantu abagala era abatya Katonda butegekeddwa ddala nga n’entebe ye bw’eteekeddwawo mu ggulu.” Bible Echo, August 26, 1895.
Manna ya yandisibwa bwa mbere Isiraeri ya kera, umucyo w’iyo mateka wahise utangwa. Mu mubatizo wa Kristo, umucyo w’ayo mateka waratanzwe. Ku wa 11 Kanama 1840, umucyo w’ayo mateka waratanzwe. Buri kimwe muri ibyo bihe by’ihinduka kiranga intangiriro y’igikorwa cy’igeragezwa amaherezo kirangirira ku kindi gihe cy’ihinduka, igihe abantu b’isezerano rya mbere batera umugongo bakareka kugendana na Kristo ukundi.
Ebyo binene bye kugerageza bigereranya byombi uburyo bwo kugerageza abantu b’isezerano rya kera ndetse n’abantu b’isezerano rishya, ni cyo gituma habaho imyanzuro ibiri y’uburyo bwo kugerageza. Umwanzuro w’uburyo bwo kugerageza, bityo akaba ari na wo mwanya wa nyuma wo guhindukira ku Baporotesitanti mu mateka y’Abamilerite, wari mu mpeshyi ya 1844. Umwanzuro w’uburyo bwo kugerageza (mu gihe cy’Itumba cyo mu 1844), cyangwa umwanya wo guhindukira ku Bamilerite ubwabo, waje nyuma y’umwanya wo guhindukira ku bantu ba mbere b’Imana.
Mu mateka ya Kristo, igikorwa cyo kugeragezwa kigaragazwa no kweza urusengero kwe kabiri: rimwe mu itangiriro ry’umurimo we, hanyuma kongera kurwezwa nanone ku iherezo ry’umurimo we.
“ꯏꯁꯨꯅ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯃꯤꯌꯥꯝꯒꯤ ꯊꯧꯔꯝ ꯍꯧꯗꯣꯛꯄ ꯃꯇꯝꯗ, ꯃꯍꯥꯛꯅ ꯂꯥꯏꯔꯤꯛ ꯇꯝꯁꯪꯒꯤ ꯑꯄꯥꯡꯕ ꯑꯁꯦꯝ ꯆꯥꯡꯌꯦꯡꯕꯗꯒꯤ ꯃꯁꯤ ꯁꯦꯡꯗꯣꯛꯄꯥ ꯇꯧꯈꯤ꯫ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯊꯧꯔꯝꯒꯤ ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯊꯧꯗꯣꯡꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯔꯛꯇ ꯂꯥꯏꯔꯤꯛ ꯇꯝꯁꯪꯒꯤ ꯑꯅꯤꯁꯨꯕ ꯁꯦꯡꯗꯣꯛꯄ ꯌꯥꯎꯈꯤ꯫ ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯃꯥꯂꯦꯝꯕꯨ ꯆꯦꯠꯍꯟꯕꯒꯤ ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯊꯕꯛꯇꯁꯨ ꯃꯤꯁꯤꯡꯄꯨꯒꯤ ꯄꯥꯎꯈꯨꯝ ꯑꯅꯤꯃꯛ ꯑꯁꯥꯁꯤ ꯄꯤꯔꯛꯏ꯫ ꯑꯅꯤꯁꯨꯕ ꯑꯦꯟꯖꯦꯜꯒꯤ ꯄꯥꯎꯗꯤ, ‘ꯕꯥꯕꯤꯂꯣꯟ ꯂꯦꯄꯂ꯭ꯂꯦ, ꯂꯦꯄꯂ꯭ꯂꯦ, ꯃꯁꯥꯒꯤ ꯑꯆꯧꯕ ꯁꯍꯔ ꯑꯁꯤ, ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯃꯍꯥꯛꯅ ꯑꯁꯤꯡꯕ ꯑꯄꯥꯝꯕ ꯃꯤꯌꯥꯝ ꯄꯨꯝꯅꯃꯛꯇ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯑꯍꯣꯟꯕ ꯅꯨꯄꯤꯁꯦꯟꯕꯒꯤ ꯈꯨꯅ꯭ꯒꯥꯡ ꯑꯁꯤꯒꯤ ꯔꯥꯎ ꯄꯤꯈꯤ’ (Revelation 14:8)꯫ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯍꯨꯝꯁꯨꯕ ꯑꯦꯟꯖꯦꯜꯒꯤ ꯄꯥꯎꯒꯤ ꯑꯆꯧꯕ ꯈꯧꯗꯣꯡꯗ ꯁ꯭ꯋꯔꯒꯗꯒꯤ ꯈꯣꯟꯖꯦꯜ ꯑꯃꯅ ꯑꯁꯨꯝꯅ ꯍꯥꯏꯕ ꯇꯥꯔꯛꯏ, ‘ꯑꯩꯒꯤ ꯃꯤꯌꯥꯝꯁꯤꯡ, ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯃꯇꯨꯡꯗꯒꯤ ꯊꯣꯛꯎ, ꯑꯗꯨꯒꯥ ꯅꯍꯥꯛꯅ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯄꯥꯄꯁꯤꯡꯗ ꯁꯔꯨꯛ ꯌꯥꯔꯣꯏꯗꯕꯅ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯃꯥꯔꯥꯏꯕꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯆꯥ ꯑꯥꯗꯨꯒ ꯑꯗꯣꯝ ꯐꯪꯂꯣꯏꯗꯕꯅꯤ꯫ ꯃꯔꯝꯗꯤ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯄꯥꯄꯁꯤꯡ ꯁ꯭ꯋꯔꯒ ꯐꯥꯎꯗ꯭ꯔꯤ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯏꯁ꯭ꯋꯔꯅ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯑꯗꯧꯕꯁꯤꯡ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯔꯛꯈꯤ’ (Revelation 18:4, 5).” Selected Messages, book 2, 118.
Pêvajoya ceribandina her du paqijkirina Perestgehê ya Mesîh, di nivîsên Ruhê Pêxemberiyê de, bi Malakhî beşa sêyemîn re hevaheng e.
“Mu ku-longolola tempelo ku bafuli ne bakabombesha ba calo, Yesu alengele mulimo wakwe wa kulongolola mutima ku bukowela bwa lubembu,—ku mafwila a pa calo, ku fipendo fya kwitemwa, ku mibele ya bubi, ifyonona umweo. Malaki 3:1–3 yalandululwa.” The Desire of Ages, 161.
Kutakasika kwa watu wa Mungu kunawakilisha mchakato wa kujaribiwa ambao mara kwa mara hutambulishwa kwa mistari kadhaa ya unabii. Kila rejeo, kuanzia kwa Adamu na Hawa hadi kwenye historia ya Wamilleri, linawakilisha kutakasika kwa wale mia moja arobaini na nne elfu.
“Mu biro bya nyuma by’amateka y’isi, isezerano ry’Imana n’ubwoko bwayo bwitondera amategeko yayo rigomba kongera kuvugururwa.” Review and Herald, 26 Gashyantare 1914.
Usutishaji wa wale laki moja na arobaini na nne elfu ndio rejeo la kwanza katika kitabu cha Danieli, ambacho ni kitabu cha kwanza kati ya vitabu viwili ambavyo kwa pamoja vinawakilisha Ufunuo wa Yesu Kristo unaofunuliwa muhuri wake muda mfupi kabla ya muda wa rehema kwa wanadamu kufungwa. Usutishaji wa wale laki moja na arobaini na nne elfu pia unawakilishwa kama mchakato wa kutiwa muhuri. Ujumbe wa kwanza wa mchakato wa usutishaji na kutiwa muhuri wa wale laki moja na arobaini na nne elfu ulipoanza tarehe 11 Septemba, 2001, ulikuwa hatua ya mageuzi kwa kanisa na kwa ulimwengu. Katika Ufunuo sura ya kumi na nane, malaika anayeuangazia ulimwengu kwa utukufu wake ndipo alipowasili. Hata hivyo katika Ufunuo kumi na nane, malaika huyo hawakilishwi kuwa na kitu chochote cha kula mkononi mwake—lakini kiko hapo. Kijitabu kile kidogo kipo hapo. Kinaweza kutambuliwa kwa urahisi na wale wanaochagua kula mbinu inayowakilishwa kama “mstari juu ya mstari,” na nabii Isaya.
“Mpanga juu ya mpanga” tunafahamu kwamba Kristo aliposhuka mnamo Septemba 11, 2001, alikuwa pia na “kitabu kidogo” ambacho kilikuwa kimewakilishwa kama “mana”, “mkate wa mbinguni” na “kitabu kidogo”. Lakini mnamo Septemba 11, 2001, watu wa zamani waliochaguliwa, waliowakilishwa na Yehoyakimu, walichagua kushikamana na desturi na mapokeo ya Uadventista, kisha wakaanza mwendo wao wa kuingia katika utumwa wa Babeli ambao utakamilika katika sheria ya Jumapili.
“Basi mbasi neno lile nililotangaza kwamba New York itafagiliwa mbali na wimbi kubwa la bahari? Jambo hili sikuwahi kulisema. Nimesema, nilipotazama majengo makubwa yakijengwa huko, ghorofa juu ya ghorofa, ‘Ni matukio ya kutisha jinsi gani yatakayotokea wakati Bwana atakapoondoka ili kuitikisa dunia kwa kutisha! Ndipo maneno ya Ufunuo 18:1–3 yatatimizwa.’ Sura ya kumi na nane yote ya Ufunuo ni onyo la yale yanayokuja juu ya dunia. Lakini sina nuru maalumu kuhusu yale yanayoikuja New York, isipokuwa tu kwamba najua ya kuwa siku moja majengo makubwa yaliyoko huko yataangushwa kwa kugeuza na kupindua kwa uweza wa Mungu. Kwa nuru niliyopewa, najua kwamba uharibifu umo duniani. Neno moja kutoka kwa Bwana, mguso mmoja wa uweza wake mkuu, nayo majengo haya makubwa sana yataanguka. Matukio yatatokea ambayo kutisha kwake hatuwezi kukuwazia.” Review and Herald, July 5, 1906.
“New York”의 “큰 건물들”이 2001년 9월 11일에 “하나님의 능력의 뒤집고 또 뒤엎으심으로 말미암아” “무너져 내렸을” 때에, 요한계시록 18장의 천사의 빛이 온 땅에 충만하였으니, 이는 요한계시록 13장의 땅의 짐승의 역사에 하나의 전환점이 이르렀기 때문이다.
“Kun ghaḍīyāñ aisī hotī haiñ jo aqwām aur kalīsiyā kī tārīkh meñ inqilābī moṛ hotī haiñ. Khudā kī ilāhī tadbīr meñ, jab yih mukhtalif buḥrān āte haiñ, to us waqt ke lie nūr diyā jātā hai. Agar use qabūl kiyā jāʼe, to rūḥānī taraqqī hotī hai; aur agar use rad kar diyā jāʼe, to rūḥānī zawāl aur tabāhī-e-kashtī anjām meñ ātī hai.” Bible Echo, August 26, 1895.
Wakati nuru ya malaika wa Ufunuo kumi na nane ilipowasili tarehe 11 Septemba, 2001, wale walioipokea nuru hiyo walikua kiroho, na wale walioikataa nuru hiyo walidorora kiroho, nao wakaanza safari yao ya uasi kuelekea hatua yao ya mwisho ya mageuzi katika sheria ya Jumapili, ambako kwa milele wanafanya imani yao iliyokiriwa ivunjike kama wajumbe wa malaika wa tatu. Wale wa Galilaya waliogeuka na kutoendelea kutembea tena pamoja na Kristo katika Yohana 6:66, walikuwa wakigeuka kutoka kwenye nuru iliyokuwa imewasili kwanza katika ubatizo wake, ambapo ndipo ujumbe wa kwanza wa historia hiyo ya kupimwa ulipewa nguvu. Katika Danieli sura ya kwanza, makundi mawili ya waabudu yanaonyeshwa katika historia ile ambapo ujumbe wa kwanza unawezeshwa. Yehoyakimu anawakilisha wale wanaofanya imani ivunjike, na Danieli, Hanania, Mishaeli, na Azaria wanawawakilisha waaminifu.
Katika mwaka wa tatu wa kutawala kwake Yehoyakimu, mfalme wa Yuda, Nebukadneza, mfalme wa Babeli, alikuja Yerusalemu na kuuhusuru. Naye Bwana akamtia Yehoyakimu, mfalme wa Yuda, mkononi mwake, pamoja na sehemu ya vyombo vya nyumba ya Mungu; navyo akavichukua mpaka nchi ya Shinari, katika nyumba ya mungu wake; naye akavileta vyombo hivyo katika nyumba ya hazina ya mungu wake. Kisha mfalme akamwambia Ashpenazi, mkuu wa matowashi wake, kwamba alete baadhi ya wana wa Israeli, wa uzao wa kifalme, na wa wakuu; vijana ambao hawakuwa na kilema cho chote, bali wenye sura nzuri, wenye akili katika hekima yote, na stadi katika maarifa, na wenye ufahamu wa elimu, tena walio na uwezo wa kusimama katika jumba la mfalme, na ambao wangeweza kufundishwa elimu na lugha ya Wakaldayo. Naye mfalme akawawekea sehemu ya kila siku ya chakula cha mfalme, na ya divai aliyokunywa; ili walelewe hivyo muda wa miaka mitatu, na mwisho wake wasimame mbele ya mfalme. Basi miongoni mwao walikuwamo, wa wana wa Yuda, Danieli, Hanania, Mishaeli, na Azaria. Mkuu wa matowashi akawapa majina; maana alimwita Danieli jina lake Belteshaza; na Hanania alimwita Shadraki; na Mishaeli alimwita Meshaki; na Azaria alimwita Abednego. Lakini Danieli aliazimu moyoni mwake kwamba hatajitia unajisi kwa sehemu ya chakula cha mfalme, wala kwa divai aliyokunywa; kwa hiyo akamsihi mkuu wa matowashi ili asijitie unajisi. Danieli 1:1-8.
Даниел, Хананија, Мисаел и Азарија беа чеда на Јуда. Тие беа направени евнуси, и така ја претставуваат последната генерација на адвентизмот. Навуходоносор, како и многу древни цареви, нареди четворицата јудејски младичи да бидат кастрирани, за да се отстранат какви било грижи што царот би можел да ги има додека му служеа како робови и стапуваа во допир со царевите жени и наложници.
بە شێوەیەکی هێمایی، ئەوە نوێنەرایەتی نەوەی دواهەمی ئەدفێنتیزم دەکات، چونکە دوای ئەم چوارە هێڵی یەهودا چیتر نامێنێت. ژمارەی چوار هێمای جیهانییە، و بۆیە نوێنەرایەتی نەوەی دواهەمی ئەدفێنتیستەکانی حەوتەمین ڕۆژ لە سەرانسەری جیهان دەکات، ئەوانەی 11ی سێپتەمبەری 2001 بە پڕبوونەوەی وشەی پێغەمبەرانەی خودا دەناسِن.
Ava-adivõnsh kɨraŋ Seventh-day Adventists tsə, God-ə prophétic Word-ə nàŋ subject tsə, yəv they kɨraŋ those called to be the one hundred and forty-four thousand. Yet their prophetic heritage began with the rebellion of their fathers, in 1863. That initial rebellion is almost impossible to recognize, for it has been covered by the traditions and customs of four generations of escalating rebellion. Though difficult to recognize, it must be seen and acknowledged, as Daniel ultimately does in Daniel chapter nine. He did so by recognizing the truth located in God’s prophetic Word.
uasi ambao Danieli na wale vijana watatu wa thamani walitokana nao moja kwa moja, ulikuwa ni kukataa kwa baba yao kuendelea kujitenga na ushawishi wa kipagani uliowazunguka. Katika mwaka wa 1863, Uadventista wa Laodikia ulirudia mbinu ya kibiblia ya Uprotestanti ulioasi na ya Ukatoliki, ili kudumisha kukataa kwao utambulisho wa Miller wa “nyakati saba” za Mambo ya Walawi ishirini na sita. Uasi huo, kwa Danieli na wale vijana watatu wa thamani, uliwakilishwa na mfalme Hezekia.
ꯅꯤꯡ ꯍꯦꯖꯀꯥꯏꯌꯥꯅ ꯁꯤꯅꯕ ꯊꯥꯗꯕ ꯅꯠꯇꯅ ꯃꯄꯨꯡ ꯑꯗꯨꯒ ꯏꯕꯦꯝꯃ ꯊꯤꯅꯍꯜꯂꯤ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯄꯨꯡꯅ ꯃꯍꯥꯛꯄꯨ ꯑꯍꯥꯟꯕ 15 ꯆꯍꯤ ꯍꯦꯟꯂꯛꯄ ꯄꯤꯕꯗꯥ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯏꯔꯥꯠ ꯄꯥꯎꯈꯨꯝꯅ ꯄꯥꯎꯖꯤꯟꯅꯕ ꯉꯝꯈꯤ꯫ ꯃꯁꯤ ꯇꯧꯕꯗꯥ, ꯃꯍꯥꯛꯅ ꯃꯅꯁꯦꯍ ꯄꯣꯠꯈꯤ—ꯖꯨꯗꯥꯒꯤ ꯔꯥꯖꯥꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯔꯛꯇ ꯈ꯭ꯔꯥ ꯍꯦꯟꯅ ꯑꯔꯨꯕ ꯑꯃ ꯑꯣꯏꯕꯗꯨ ꯑꯩꯈꯣꯏ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯖꯨꯗꯥꯕꯨ ꯈꯨꯇꯨꯛ ꯇꯥꯕ ꯃꯇꯝ ꯇꯥꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯂꯥꯟꯁꯤꯟꯅꯕꯒꯤ ꯃꯃꯥꯡ ꯃꯃꯥꯡꯗ ꯆꯠꯂꯛꯄ ꯃꯥꯔꯤ ꯇꯔꯦꯠꯀꯤ ꯑꯍꯥꯟꯕ ꯑꯣꯏꯕ ꯔꯥꯖꯥꯁꯨ ꯑꯣꯏ꯫ 1856ꯗ, ꯇ꯭ꯔꯨ ꯋꯤꯠꯅꯦꯁꯅ ꯂꯥꯑꯣꯗꯤꯁꯤꯌꯥꯟ ꯑꯦꯗꯕꯦꯟꯇꯤꯖꯝꯒꯤ ꯃꯥꯏꯔꯥꯡꯗ ꯊꯥꯛꯂꯛꯄ ꯂꯥꯛꯈꯤ, ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯃꯈꯣꯏꯅ ꯍꯤꯡꯕ ꯈꯜꯂꯤ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯈꯣꯏꯒꯤ ꯃꯄꯨꯡ ꯃꯇꯧ ꯇꯧꯗꯅ ꯁꯤꯅꯕ ꯈꯜꯂꯣꯏ꯫ 1863 ꯐꯥꯎꯕꯗ, ꯃꯈꯣꯏꯅ “ꯖꯦꯔꯤꯀꯣ” ꯑꯗꯨ ꯑꯃꯨꯛ ꯁꯥꯕꯥ ꯁꯦꯝꯂꯤ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯃꯥꯡ ꯃꯃꯥꯡꯗ ꯍꯦꯟꯂꯛꯄ ꯂꯥꯟ ꯎꯠꯂꯛꯄ ꯑꯗꯨ ꯍꯧꯔꯛꯈꯤ; ꯃꯁꯤꯅ ꯑꯍꯥꯅꯕꯥ ꯃꯈꯣꯏꯗꯃꯛ September 11, 2001 ꯑꯗꯨ ꯁꯟꯗꯦ ꯂꯣ ꯑꯗꯨꯗ ꯂꯣꯏꯁꯤꯜꯂꯛꯄ ꯑꯦꯛꯈꯣꯏꯒꯤ ꯃꯄꯨꯡ ꯁ꯭ꯄꯤꯔꯤꯆꯨꯌꯜ ꯕꯦꯕꯤꯂꯣꯟꯒꯤ ꯂꯥꯟꯁꯤꯟꯕꯗ ꯆꯠꯂꯛꯄ ꯃꯔꯤ ꯑꯍꯨꯝꯒꯤ ꯂꯃꯗꯝ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯑꯍꯥꯟꯕ ꯑꯣꯏꯕ ꯑꯁꯤ ꯈꯪꯍꯟꯕ ꯉꯝꯍꯟꯈꯤꯗꯦ꯫
Mfalme Hezekia, mwaka 1863 ulipowadia, alipojibiwa ombi lake la kuishi. Bwana akatoa ishara kwamba sala yake ilikuwa imekubaliwa. Mungu akaithibitisha sala hiyo kwa kulisogeza jua, nao Wababiloni wakaiona kazi ya Mungu mbinguni, ingawa hawakujua maana yake. Kisha Wababiloni wakaja Yerusalemu ili wapate kujua habari za Mungu aliyekuwa na uwezo wa kulitawala jua. Badala ya kumtukuza Mungu wa Mbinguni, mfalme Hezekia, badala ya kufa kwa nafsi yake, akachagua kulitukuza hekalu lake na mji wake badala ya Mungu aliyekuwa amechagua kuweka jina Lake katika hekalu na mji huo.
Uyo uasi ulileta unabii ya kwamba watoto wa uzao wake wangekuwa watumwa na matowashi katika Babeli. Watoto hao walikuwa Danieli, Hanania, Mishaeli na Azaria, nao wanawakilisha kizazi cha mwisho cha kiroho cha Waadventista Wasabato wale wanaotambua Septemba 11, 2001 kuwa hatua ya mgeuko katika historia ya mataifa ya ulimwengu na ya kanisa, wakati nuru inapotolewa ambayo itawajaribu na kuwatia muhuri wale mia moja arobaini na nne elfu.
ئەو ڕۆژانەدا حەزەقیا نەخۆش بوو تا لای مردن. ئیشایا پێغەمبەر، کوڕی ئامۆز، هات بۆ لای و پێی گوت: یەزدان ئاوا دەفەرموێت: ماڵەکەت ڕێک بخە، چونکە دەمرێیت و ناژیتەوە. ئەوسا ڕووی خۆی بۆ دیوارەکە وەرگێڕا و نوێژی بۆ یەزدان کرد و گوتی: ئەی یەزدان، تکایە ئێستا یادت بێتەوە کە چۆن لەبەردەمت بە ڕاستی و بە دڵێکی تەواو ڕەفتارم کردووە، و ئەوەم کردووە کە لە چاوتدا چاکە. و حەزەقیا بە توندی گریا. و ڕوویدا کە پێش ئەوەی ئیشایا لە ناوەڕاستی حەوشەکە دەرچووبێت، وشەی یەزدان بۆی هات و فەرمووی: بگەڕێوە و بە حەزەقیا، سەرکردەی گەلەکەم، بڵێ: یەزدان، خودای داودی باوکت، ئاوا دەفەرموێت: نوێژەکەتەم بیست، فرمێسکەکانتەم بینی؛ ئەوەتا، دەتچاک دەکەمەوە؛ لە ڕۆژی سێیەمدا بەرز دەبیتە ماڵی یەزدان. و پازدە ساڵ بۆ ڕۆژەکانت زیاد دەکەم؛ و تۆ و ئەم شارە لە دەستی پاشای ئاشور ڕزگار دەکەم؛ و ئەم شارە بۆ خۆم و بۆ داودی بەندەم پاراستن دەکەم. ئیشایا گوتی: پارچەیەک هەنجیر بهێنن. ئینجا هێنایان و لەسەر دوومەڵەکە دانا، و چاک بووەوە. حەزەقیاش بە ئیشایا گوت: نیشانەکە چییە کە یەزدان دەمچاک دەکاتەوە و من لە ڕۆژی سێیەمدا بەرز دەبمە ماڵی یەزدان؟ ئیشایا گوت: ئەمە ئەو نیشانەیەیە کە لەلایەن یەزدانەوە بۆت دەبێت، کە یەزدان ئەو شتە دەکات کە فەرموویەتی: سێبەرەکە دە پەلە بەپێش بچێت، یان دە پەلە بۆ دواوە بگەڕێتەوە؟ حەزەقیا وەڵامی دایەوە: شتێکی ئاسانە بۆ سێبەرەکە کە دە پەلە دابەزێت؛ نەخێر، بەڵکو با سێبەرەکە دە پەلە بۆ دواوە بگەڕێتەوە. ئیشایا پێغەمبەر هاواری بۆ یەزدان کرد؛ ئەویش سێبەرەکەی دە پەلە بۆ دواوە گێڕایەوە، بەو پەلانەی کە لە پێوانەی ئاحازدا دابەزیبوو. لەو کاتەدا بەرۆداخ-بەلادان، کوڕی بەلادان، پاشای بابڵ، نامە و دیارییەکی بۆ حەزەقیا نارد؛ چونکە بیستبووی کە حەزەقیا نەخۆش بووە. حەزەقیا گوێی لێیان گرت و هەموو ماڵی شتە بەهادارەکانی خۆی نیشانی دان، زیو و زێڕ و بۆنی خۆش و ڕۆنی گرانبەها و هەموو ماڵی چەکەکانی و هەرچی لە گەنجینەکانی دۆزرابوو: لە ماڵەکەیدا و لە هەموو دەسەڵاتدارێتییەکەیدا هیچ شتێک نەبوو کە حەزەقیا نیشانیان نەدابێت. ئەوسا ئیشایا پێغەمبەر هات بۆ لای حەزەقیا پاشا و پێی گوت: ئەم پیاوانە چییان گوت؟ و لەکوێوە هاتن بۆ لات؟ حەزەقیا گوتی: لە وڵاتێکی دوورەوە هاتوون، واتە لە بابڵ. ئەویش گوتی: لە ماڵەکەتدا چییان بینیووە؟ حەزەقیا وەڵامی دایەوە: هەموو ئەو شتانەیان بینیووە کە لە ماڵی منن؛ لە گەنجینەکانمدا هیچ شتێک نییە کە نیشانیان نەدابێت. ئیشایا بە حەزەقیا گوت: وشەی یەزدان ببیستە. ئەوەتا، ڕۆژانێک دێن کە هەموو ئەوەی لە ماڵەکەتدایە، و ئەوەی باوباپیرانت تا ئەمڕۆ کۆیان کردووەتەوە، بۆ بابڵ دەبرێت؛ هیچ شتێک جێناهێڵدرێت، یەزدان دەفەرموێت. و لە کوڕەکانتیش، ئەوانەی لێت دەردەچن و دەیانزێیت، دەیانبەن؛ و لە کۆشکی پاشای بابڵ خاسی دەبن. ئەوسا حەزەقیا بە ئیشایا گوت: باشە وشەی یەزدان کە فەرموویت. و گوتی: ئایا باش نییە ئەگەر ئاشتی و ڕاستی لە ڕۆژگارەکانمدا بێت؟ و باقیی کردارەکانی حەزەقیا، و هەموو هێزی، و چۆن حەوزێک و کەنالاویەکی دروست کرد و ئاوەکەی هێنایە ناو شار، ئایا لە پەرتووکی ڕووداوەکانی پاشاکانی یەهودا نەنووسراون؟ و حەزەقیا لەگەڵ باوباپیرانی خۆی نووست؛ و مەنەشە، کوڕی، لە شوێنی ئەو پاشایەتی کرد. 2 Kings 20:1–21.
Aaya yakunja yikulombola iti:
मनश्शेह जब राज्य गर्न लागे, तब उनी बाह्र वर्षका थिए, र उनले यरूशलेममा पचपन्न वर्ष राज्य गरे। अनि उनकी आमाको नाउँ हेफ्सीबाह थियो। २ राजा २१:१।
Hekezekia mfumu mbwenu buga mu muthonde wa Nyasaye, ahombere munju yakwe mu ndondochi kandi afwa busa, chisakhalire buti? Yahegirwe emyaka ikumi na etaano eyiyongerwa, kandi emyaka esatu inyuma yayo Manase omubi yalwa. Mu 1856 chisakhalire buti, singa Adventism yahamberire okuhinduka okuva Philadelphia kugenda Laodicea, yahombere enju yayo mu ndondochi, kandi yalesire amazima g’omusingi ga William Miller nga gatakwanguka? Ndowooza tetulimenya na lumu eky’okuddamu eri ekibuuzo ekyo, naye ekitwamanya ni nti “Danieli yateeka mu mutima gwe nti talyeebuuza n’ekitundu ky’ennyama ya kabaka, newakubadde omwenge gwe yanywanga.”
Em dê di gotara pêş de de Daniel beşa yekemê bidomînin.