Mufano wa vanhwana va khume u khwaṱhisedza tshenzhelo ya vhathu vha Adventist.

“Metha wa mathangu ikumi ya Mathayo 25 nayo no yerekana wega ũrĩa andũ a Adventist makoragwo nao.” The Great Controversy, 393.

Baadventisti ba Kyo Miller baasizre limi lya mufaniko ku lonse-lonse.

“Ndzi tala ku kongomisiwa eka xifaniso xa vanhwanyana va khume, va ntlhanu va vona a va tlharihile, kutani va ntlhanu a va ri swiphukuphuku. Xifaniso lexi xi hetisekile naswona xi ta hetiseka ku ya hi rito hi rito, hikuva xi ni ku tirhisiwa ko hlawuleka eka nkarhi lowu, naswona, ku fana ni rungula ra ntsumi ya vunharhu, xi hetisekile naswona xi ta ya emahlweni xi va ntiyiso wa nkarhi wa sweswi ku fikela eku pfaleni ka nkarhi.” Review and Herald, August 19, 1890.

Mwanzo wa mwendo wa malaika wa kwanza unaakisi mwendo wa malaika wa tatu, na kiini cha mwisho cha mfano huo ni kama wanawali wana mafuta, ambayo ndiyo ujumbe wa mvua ya masika.

“Ku na i se vuravura e davo tu ena ca, ena veivakaisini, kei na veitemaki vakatani, ena yaloyalo sara ga ni mate,—moce, moce. O cei era sa vakila na rarawa ni yalodra me vakayadrati ira? Na domo cava ena rawa ni tarai ira? Sa kau na noqu vakasama ki na gauna se bera mai ni na soli kina na ivakatakilakila, ‘Raica, sa lako mai na Dauveiwatini; dou lako yani mo dou sotavi Koya.’ Ia eso era na sa berabera me ra rawata na waiwai me vakatautauvatataki tale kina na nodra cina, ka ni sa oti na gauna era na qai kunea ni itovo, ka matataka na waiwai, e sega ni rawa ni vakadewataki. Na waiwai oya na yalododonu i Karisito. E matataka na itovo, ka sega ni rawa ni vakadewataki na itovo. E sega ni dua na tamata e rawa ni taura me dua tale. E dodonu vei ira yadua me ra rawata vakataki ira ga e dua na itovo sa vakasavasavataki mai na duka kecega ni valavala ca.” Bible Echo, May 4, 1896.

Mfano huo wa “mafuta” unawakilisha “tabia,” na pia “haki ya Kristo.” Tabia iliyotakaswa huzalishwa tu na wale wanaokula Neno la Mungu.

Batungise kwa ukweli wako; neno lako ni kweli. Yohana 17:17.

“Kathu ka mauta” yakweji ni miso ya Roho wa Mungu.

“Ngai akehonorewe tuonaa tai tukwambilila amafweelo aa nguwe ngoonatuma kuli nsywe. Ne iityo, twakaka mafuta aa golide ngoonasuka mu myoyo iitu kugira gatwalilwe kuli baabo bali mu mwiiya.” Review and Herald, July 20, 1897.

“나아”는 그리스도의 의(義)의 거룩하게 하시는 임재를 전달하는 하나님의 말씀의 기별들이다. 열 처녀의 비유에서, 곧 하박국 2장의 예언에서도 그러하듯이, 한밤중의 부르짖음의 기별, 곧 1888년의 반역 가운데서 존스와 와그너의 기별로 표상된 그리스도의 의의 기별이다.

خداوند در رحمت عظیم خویش، به‌واسطۀ مشایخ واگنر و جونز، پیامی بس گران‌بها به قوم خود فرستاد. این پیام برای آن بود که نجات‌دهندۀ برافراشته را، یعنی قربانی برای گناهان تمام جهان، به‌گونه‌ای برجسته‌تر در برابر جهان قرار دهد. این پیام، پارساشمردگی از راه ایمان به ضامن را عرضه می‌کرد؛ و مردم را فرامی‌خواند تا پارسایی مسیح را بپذیرند، همان پارسایی‌ای که در اطاعت از همۀ احکام خدا آشکار می‌گردد. بسیاری عیسی را از نظر دور کرده بودند. آنان نیاز داشتند که چشمانشان به شخص الهی او، به شایستگی‌های او، و به محبت تغییرناپذیر او نسبت به خانوادۀ بشری متوجه گردد. تمامی قدرت به دستان او سپرده شده است تا عطایای غنی را به انسان‌ها ببخشد، و بخشش بی‌قیمتِ پارساییِ خود او را به عامل انسانیِ درمانده عطا نماید. این همان پیامی است که خدا فرمان داد به جهان داده شود. این پیامِ فرشتۀ سوم است، که باید با آواز بلند اعلام گردد، و با فرو‌ریختن روح او به اندازه‌ای بزرگ همراه باشد.» شهادت‌ها برای خادمان، 91.

Ujumbe ni ujumbe wa mvua ya masika ya mwisho.

“Imvula yokugcina imele ukuthululwa phezu kwabantu bakaNkulunkulu. Ingelosi enamandla izakwehla ivela ezulwini, lomhlaba wonke uzakhanyiswa yinkazimulo yayo.” Review and Herald, April 21, 1891.

Ku malaika wa nguvu aliposhuka tarehe 11 Septemba, 2001, mvua ya masika ya mwisho ilianza kunyunyiza, na historia ya Wamillerite kama ilivyowakilishwa katika mfano wa mabikira kumi na Habakuki sura ya pili ilianza kujirudia. Ndipo watu wa Mungu wa siku ya mwisho wakala kile kitabu kilichokuwa mkononi mwa yule malaika, na kwa kufanya hivyo wakaongozwa kurudi kwenye njia za kale za Yeremia, na hivyo wakawa walinzi waliopaswa kupiga tarumbeta ya onyo. Onyo la tarumbeta lilikuwa ujumbe wa Laodikia uliowakilishwa na Isaya kama kilio kikuu.

Kwa sauti kuu piga kelele, usisitiri; inua sauti yako kama tarumbeta, uwatangazie watu wangu makosa yao, na nyumba ya Yakobo dhambi zao. Isaya 58:1.

حرکتِ اصلاحیِ فرشتۀ اول و فرشتۀ سوم در «وقتِ آخر» آغاز می‌شود. در آن هنگام «افزایشِ معرفت»ی پدید می‌آید که نسلِ زنده در آن زمان را خواهد آزمود، اما تنها پس از آنکه آن معرفت به‌صورتِ پیامی مدوّن منتشر گردد. پس از آن، آن پیامِ مدوّن «قدرت می‌یابد»، و این توان‌بخشی با نزولِ فرشته‌ای مشخص می‌شود. نزولِ آن فرشته مباحثۀ حبقوق را معین می‌سازد، و دو طبقه شروع به تشخیصِ پیامی می‌کنند که یا پیامِ حقیقیِ بارانِ آخر است یا پیامِ جعلیِ آن. سپس وفاداران دیدبانانِ خدا می‌شوند که آغاز به نواختنِ پیامِ شیپورِ هشدار می‌کنند.

Trumbeta chya unenesengwa waadi ku mwanga wakelereilwa pa mabula aweili aa Habakkuk. Uuli lulayo kuli Laodikea, alimwi lulayo lwatondezya zibi zya bantu ba Leza. Impaka ilakomena mane kusikila ku kudungauka kutaanzi, awo ibumbwe limwi lyaba “mbungano ya basiki,” alimwi balindizi boonede bakomezyezebwa kubweeda ku luyando lwa mulumbe ngo bakali kutondezya kale kutaanzi lya kudungauka. Balindizi nibakabweeda, bakaziba kuti bakali mu “ciindi ca kulindila,” alimwi kuti mulumbe ngo wakali kulebuka, ncobeni wakali kuzozulizigwa, pele mu nzirayakwe Leza. Mulumbe ooyu wakakuliswa mu ciindi cipfupi (nokuti ciindi pe), alimwi ciindi mulumbe niwasika wakelereilwa kuba mulumbe wa “Kukoolola kwa Pakati ka Busiku,” wakali buyo kukomena kwa mulumbe ngo wakatalika kupa amandla ciindi mungelo nakaseluka.

Etekeri eremeio arurume, okukabura hagati y’abo bemeye umwanya gw’abarindi igihe malayika yamanukaga, n’abo banze, kwahinguwe rwose. Okwo okukabura ni ko kugaragaza aho ikimenyetso gishirwa ku bihumbi ijana na mirongo ine na bine, mbere y’isukwa ry’imvura y’itumba y’iherezo, hatariho “gupima” kwashyizwe kuri iyo mvura y’itumba y’iherezo yatangiye igihe malayika yamanukaga.

Amateka y’Abamillerite ni ikigereranyo cy’imvura y’itumba yo hanyuma mu gihe cy’ishyirwaho ikimenyetso ku bihumbi ijana na mirongo ine na bine. Muri ayo mateka impaka zo muri Habakuki zari zishingiye ku butumwa bw’imvura y’itumba yo hanyuma bw’ukuri n’ubw’ikinyoma. Pawulo agaragaza icyiciro kimwe nk’abafite urukundo rw’ukuri, naho ikindi cyiciro nk’abahabwa ubushukanyi bukomeye kuko badafite urukundo rw’ukuri, kandi kuko bizeye “ikinyoma.”

Umugwi w’Abamileri usobanura ukwihishura kw’ukuri kwiyongera mu bumenyi no mu mbaraga guhera ku “gihe cy’imperuka,” gukomeza kugeza ku isukwa rya Mwuka Wera mu “Gutaka kwa Saa Sita z’ijoro.” Umugwi w’Abamileri wamenye ibimenyetso bimwe byihariye bigereranywa n’ibindi, nk’“igihe cy’imperuka,” “gushyira mu buryo bwemewe” ubutumwa bugereranywa no “kwiyongera k’ubumenyi”, “guha ubutumwa imbaraga” kugaragazwa n’umumarayika amanuka, “ugutenguhwa kwa mbere” gutangiza umugani w’abakobwa cumi, isukwa rya Mwuka Wera rigaragazwa nka “Gutaka kwa Saa Sita z’ijoro”, hanyuma “ugutenguhwa kwa kabiri” kwa nyuma, aho urugi rw’igihe cy’igeno runaka “rufungwa” kandi urundi rugi rw’igihe cy’igeno runaka “rugafungurwa”.

“Kalunga a tupele myaso ya Kusoloka 14 kafula kayo mu mulongo wa upolofeta, ne milimo yayo kayifwile kwimana ko tii ku mpelo ya masololo a mhlaba uno. Myaso ya mungelo wa ntete ne wa bubili ikyali kyanguka ku ntangu ino, kabiji yafwainwa kwenda pamo ne ino ikikalondelezha. Mungelo wa busatu utangaza lunengu lwandi ne diji dya kukila. ‘Panyuma ya bino bintu,’ waambile Yoano, ‘namwene mungelo mukwabo waikile kufuma mwiulu, ne bulume bukatampe, kabiji mhlaba waakavijibwe ne lukumo lwandi.’ Mu kulengululwa kuno, mwangaza wa myaso yonse isatu walumbanwa pamo.” The 1888 Materials, 804.

Millerite wa muhingo, ugo ugereranya imihingo y’abihumbi ijana na mirongo ine na bine, wari uboshwe mu buhanuzi bw’imyaka ibihumbi bibiri na magana atatu n’imyaka ibihumbi bibiri na magana atanu na makumyabiri yo muri Daniyeli igice cya munani, imirongo ya cumi na itatu n’iya cumi na kane. “Igihe cy’imperuka” cyageze ku musozo w’“ibihe birindwi” by’uburakari bw’Imana ku bwami bwo mu majyaruguru bwa Isirayeli. Gushyirwa mu buryo bwemewe kw’ubutumwa bwa Miller mu wa 1831, kwageze nyuma y’imyaka magana abiri na makumyabiri nyuma y’ikorwa rya Bibiliya ya King James.

“Bwana Miller, sawa na wale waliochochewa na ujumbe huu katika nchi nyingine, mwanzoni alidhani kutimiza agizo lake kwa kuandika na kuchapisha katika majarida ya umma na katika vijitabu. Kwa mara ya kwanza alichapisha maoni yake katika Vermont Telegraph, gazeti la Kibatisti, lililochapishwa huko Brandon, Vt. Hili lilikuwa katika mwaka wa 1831.” John Loughborough, The Great Second Advent Movement, 120.

“Nagu ya wakati wa mwisho” ya malaika wa tatu ilifika mwaka 1989, mwishoni mwa miaka mia moja na ishirini na sita tangu uasi wa 1863. “Mia moja na ishirini na sita” ni ishara ya “nyakati saba.” Harakati zote mbili zilianza kwa utimizo wa “nyakati saba.”

തൃതീയദൂതന്റെ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സന്ദേശം 1996-ൽ ഔപചാരികരൂപം പ്രാപിച്ചു; *The Time of the End* എന്ന ശീർഷകത്തിലുള്ള ലേഖനപരമ്പര *Our Firm Foundation* എന്നു പേരായ ഒരു മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെയായിരുന്നു അത്. ആ ലേഖനങ്ങൾ 1776-ലെ സ്വാതന്ത്ര്യപ്രഖ്യാപനത്തിന് ശേഷം ഇരുനൂറിരുപത് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ഇരു പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെയും സന്ദേശം, ആ ഇരുനൂറിരുപത് വർഷങ്ങളുടെ അന്ത്യത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്ന സന്ദേശത്തോടു നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു ചരിത്രത്തിനു ശേഷം ഇരുനൂറിരുപത് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഔപചാരികരൂപം പ്രാപിച്ചു.

លេខ «ពីររយម្ភៃ» តំណាងឲ្យការភ្ជាប់ (ខ្សែតំណ) រវាង «ប្រាំពីរគ្រា» នៃសេចក្តីព្រះពិរោធរបស់ព្រះប្រឆាំងនឹងនគរខាងត្បូង គឺយូដា ដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ 677 មុន គ.ស. និងការចាប់ផ្ដើមនៃរយៈពេលពីរពាន់បីរយឆ្នាំ នៅក្នុងដានីយ៉ែល ជំពូក 8 ខ 14 នៅឆ្នាំ 457 មុន គ.ស.។ លេខពីររយម្ភៃភ្ជាប់ទំនាយទាំងពីរនេះចូលគ្នា ហើយទំនាយទាំងពីរនោះត្រូវបានបង្ហាញរួមគ្នានៅក្នុងខគ្រឹះនៃសាសនាអាដវេនទីស គឺដានីយ៉ែល ជំពូក 8 ខ 13 និង 14។ នៅក្នុងខទាំងនោះ ព្រះគ្រីស្ទបានបង្ហាញអង្គទ្រង់ដោយន័យទំនាយថា «ពួកបរិសុទ្ធមួយអង្គនោះ» ដែលជាការបកប្រែពីពាក្យហេប្រឺ «Palmoni» មានន័យថា «អ្នករាប់ដ៏អស្ចារ្យ»។

Kamhesabu wa Ajabu anatanguliza njozi mbili zinazowakilisha mistari miwili ya unabii, katika aya zilezile mbili ambazo Dada White anazitambulisha kuwa nguzo kuu ya Uadventista. Mahali pa kuanzia panaunganishwa kwa kiungo cha kiishara cha miaka mia mbili na ishirini hadi wakati wa kutimizwa kwake mwaka 1844. Sura ya pili ya Habakuki inahitimika kwa aya ya ishirini, hivyo ikiutia alama mwelekeo wa “mia mbili na ishirini” kwa usemi tofauti wa Kamhesabu wa Ajabu, kwa maana aya hiyo inatambulisha sifa ya msingi ya Siku ya Upatanisho ya mfano halisi iliyoanza katika tarehe hiyo.

Bwana yumo ndani ya hekalu lake takatifu; dunia yote na inyamaze mbele zake. Habakuki 2:20.

Ibihe bibiri by’ubuhanuzi bigize inkingi nkuru ya Adventisimu, byatanzwe mu buryo butaziguye n’Umubarabare W’igitangaza, bihurizwa hamwe n’imyaka magana abiri na makumyabiri, kandi Yesu (Umubarabare W’igitangaza), we uhora aranga iherezo ry’ikintu afatanyije n’itangiriro ryacyo, yarangishije iherezo ryabyo ku wa 22 Ukwakira 1844 akoresheje umubare magana abiri na makumyabiri.

Bazavê firîşteya yekem, wekî bazavê firîşteya sêyem jî, di “dema dawî” de dest pê kir (bi rêz 1798 û 1989), ku tê de “heft deman” yên Leviticus bist û şeş têne nasîn. Nîşana rêya paşîn di herdu dîrokan de bi dawîbûna du sed û bîst salan tê nîşankirin, ku ev jî taybetmendiyeke pêxemberî ya “heft deman” e; ji ber ku xalên destpêkê yên herdu dîtinan (chazon û mareh), demeke du sed û bîst salan temsîl dikin ku wan bi hev ve girêdide.

1611년에 킹제임스 성경이 출간된 일, 버몬트 텔레그래프 신문에 게재됨으로써 밀러의 기별이 공식화된 일, 독립선언서가 작성·공포된 일, 그리고 『아워 펌 파운데이션』 잡지에 『마지막 때』가 실린 일은 모두 출판이었다. 이 두 개의 220년 기간의 시작과 끝은 각각 역사적 이정표로서의 출판을 나타낸다. “이백이십”이라는 수는 예언적 연결의 상징이며, 이 네 가지 출판물은 모두 출판물이라는 점에서 서로 연결되어 있을 뿐 아니라, 각기 그 역사에서 “지식의 증가”로 표상되는 기별에 의해서도 서로 연결되어 있다.

Bibilia ya mwaka 1611 inawakilisha mawasiliano ya injili kutoka katika nyua za mbinguni kwenda kwa wanadamu. Ujumbe wa Miller uliwekwa ndani ya muktadha wa unabii wa nyakati, na chati mbili takatifu za Habakuki zinafanya itambulike kwa urahisi kwamba ujumbe wa Miller ulionyeshwa kwa jinsi ya mchoro kupitia mistari ya historia. “Vermont” humaanisha “mlima wa kijani”, na kwa mujibu wa uvuvio “kijani” ni ishara ya imani.

“Duroto dino to hope kani. A green cord, to my mind, faith manaya represented; and the beauty and simplicity of trusting in God began to dawn upon my soul.” Christian Experience and Teachings, 28.

Ubutumwa bwa Miller bwashyizwe mu buryo bwemewe kandi butangazwa buvuye mu itorero ryizerwa, kuko “umusozi” mu minsi y’imperuka ari “itorero”.

Na siku za mwisho itakuwa kwamba mlima wa nyumba ya Bwana utawekwa imara juu ya vilele vya milima, nao utatukuzwa kuliko vilima; na mataifa yote yatamiminika kuuendea. Na watu wengi wataenda na kusema, Njoni, twendeni juu mlimani kwa Bwana, nyumbani mwa Mungu wa Yakobo; naye atatufundisha njia zake, nasi tutakwenda katika mapito yake; kwa maana katika Sayuni itatoka sheria, na neno la Bwana katika Yerusalemu. Isaya 2:2, 3.

Miller-ի պաշտոնականացված փորձության լուրը եկավ հավատարիմ եկեղեցուց, և «The Telegraph» կոչված հրատարակությունը ներկայացնում է երկնքից եկող լուր, ինչպես և «King James Bible»-ը, որովհետև «telegraph» բառը, որ կազմված է երկու հունարեն բառերից, նշանակում է հեռվից եկող լուր։ Առաջին բառը՝ (tele), նշանակում է «հեռավոր կամ հեռվից», իսկ երկրորդը՝ (grapho),՝ «գրել կամ արձանագրել»։ Միասին դրանք նշանակում են «գրել կամ փոխանցել հեռավորության վրա»։ 1611 թվականին Աստված, «King James Bible»-ի հրատարակությամբ, երկնքից փոխանցեց Իր պատգամը, և երկու հարյուր քսան տարվա ավարտին, Միլլերի լուրը, ինչպես առաջին անգամ պաշտոնականացվեց 1831 թվականին «Vermont Telegraph»-ում, նույնպես փոխանցեց Աստծո պատգամը երկնքից։ Այդ լուրը այն «գիտության աճն» էր, որ բացվեց «վերջի ժամանակում»՝ 1798 թվականին, և որն այնուհետև ծնեց այդ սերնդի համար փորձության երեքքայլ գործընթաց։ Այդ պատմությունը նախատիպն էր Future for America-ի պատմության։

Bayaan ya Uhuru ya mwaka wa 1776 inawakilisha mwanzo wa mnyama wa nchi wa Ufunuo kumi na tatu. Inawakilisha mwanzo wa Marekani, na kwa kufanya hivyo inatambulisha kizuizi cha uhuru mwishoni mwa Marekani. Ujumbe wa Future for America (kama jina lenyewe linavyodokeza), unatambulisha mwisho ambao umeonyeshwa kwa mfano katika mwanzo huo kwa kuchapishwa kwa Bayaan ya Uhuru. Miaka mia mbili na ishirini baadaye, katika mwaka wa 1996, huduma iliyokuwa imezalisha jarida la The Time of the End, ilipokea chombo cha kisheria ambacho hapo awali kilikuwa kimeitwa Future for America. Mwaka huo, jarida la The Time of the End, lililoundwa kwa makala zilizokuwa zimechapishwa katika toleo lililoitwa Our Firm Foundation, lilichapishwa.

Navê wezaretê **Future for America** dîroka **Declaration of Independence** destnîşan dike, ji ber ku ew weşan destpêka Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê nîşan kir, û Îsa her dem dawiyê bi destpêkê nîşan dide. Sernavê wê weşanê, ku **The Time of the End** e, hem “dema dawiyê” di sala 1989-an de destnîşan dike, û hem jî dawîbûna dema ceribandinê dema ku Mîkaêl radiweste. Peyama ku di wê weşanê de bi awayekî fermî hatî pêşkêşkirin (**Daniel** yanzdeh, ayet çil heta çil û pênc), bi hilweşîna Yekîtiya Sovyetê di sala 1989-an de (dema dawiyê) hat vekirin, û wan ayetan ku hatin vekirin rêzeke dîrokê pêşkêş dikin ku ji sala 1989-an pê ve diçe heta ayeta yekem a beşa diwanzdehan, ku Mîkaêl radiweste û dema ceribandina mirovî tê girtin.

Kuva ku 1776, kutokelea kuchapishwa kwa Declaration of Independence, hata kuchapishwa kwa gazeti la The Time of the End, ni miaka mia mbili na ishirini; nayo mwanzo na mwisho vinashughulikia masomo yale yale ya kinabii. Kuchapishwa kwa The Time of the End kulikusanywa kwa sura ambazo kwanza zilikuwa zimechapishwa kama makala katika chapisho la Our Firm Foundation, nayo huwakilisha ukweli wa kinabii kwamba, bila kushikilia kweli za msingi za vuguvugu la Wamillerite (ambazo ndizo “msingi wetu thabiti”), haiwezekani kuelewa “kuongezeka kwa maarifa” katika “wakati wa mwisho” mwaka 1989.

ئەو نیشانەی ڕێگایەی وەک «کاتی کۆتایی» نیشان دەدرێت، و ئەو نیشانەی ڕێگایەی کە «فەرمی‌کردنی» پەیامەکە لە مێژووە هاوتاکانداى بزووتنەوەی فریشتەی یەکەم و سێیەمدا نوێنەرایەتی دەکات، هەردووکیان توخمە پێشبینییەکانی «حەوت کات»ی لاویان ٢٦ لەخۆ دەگرن. نیشانەی ڕێگای داهاتوو لەو مێژووە هاوتایانەدا بەهێزکردنی پەیامەکەیە، وەک بە هاتنەخوارەوەی یان فریشتەی ئاشکراکردنەوە ١٠ لە ١١ی ئاب ١٨٤٠، یان فریشتەی ئاشکراکردنەوە ١٨ لە ١١ی ئەیلوول ٢٠٠١ نیشان کراوە. تەواوبوونی دووەمین وای لە بەشی نۆی ئاشکراکردنەوە، فریشتەی ئاشکراکردنەوە ١٠ی هێنایە خوارەوە، و تەواوبوونی سێیەمین وای لە بەشی دەی ئاشکراکردنەوە، فریشتەی بەشی هەژدەی ئاشکراکردنەوەی هێنایە خوارەوە.

Mumateka mu byafa bibiri bingabanganye, imvura y’inyuma itangira “kunyanyagiza” igihe marayika amanuka. Icyo gihe ubutumwa “buhabwa imbaraga” no kwemezwa kw’ikintu cyari cyarahanuwe. Ku ba-Millerite, byari ihagarara ry’ubutegetsi bw’ikirenga bw’Abottomani mu gusohozwa kw’ubuhanuzi bw’igihe bwa Isilamu bwo muri ishyano rya kabiri ryo mu Ibyahishuwe igice cya cyenda, umurongo wa cumi na gatanu. Ku mutwe w’ab’umwe ijana na mirongo ine na bane igihumbi, byari “kurakarira kw’amahanga,” ubuhanuzi bwa Isilamu bwo muri ishyano rya gatatu buri mu gihe cy’impanda ya karindwi mu Ibyahishuwe icumi, umurongo wa karindwi, bwashohojwe igihe inyubako nini z’Umujyi wa New York zasenywaga.

ꯃꯔꯨꯛ ꯄꯥꯔꯥꯜꯂꯦꯜ ꯍꯤꯁ꯭ꯇꯣꯔꯤꯁꯤꯡꯒꯤ ꯋꯦꯝꯃꯥꯔꯛ ꯃꯄꯨꯡ ꯐꯥꯅꯕꯁꯤ ꯋꯣꯟꯗꯔꯐꯨꯜ ꯅꯝꯕꯔꯔꯒꯤ ꯊꯕꯛꯇꯥ ꯃꯁꯥꯔꯛ ꯄꯥꯟꯕ ꯃꯔꯨꯑꯣꯏꯕ ꯃꯔꯤ ꯂꯩ; ꯃꯁꯤꯅꯥ ꯆꯥꯅꯥ ꯃꯈꯥꯏ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯔꯤ ꯂꯩꯅꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯆꯥꯅꯥ ꯃꯈꯥꯏ ꯃꯌꯥꯟ ꯂꯤꯡꯉꯩ ꯑꯃꯒꯤ ꯑꯒꯨꯔꯤ ꯊꯣꯛꯄ ꯂꯩꯕ ꯑꯅꯤ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯔꯤ ꯂꯩꯅꯕꯗꯥ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯁꯤꯒꯅꯦꯆꯔ ꯊꯥꯖꯤꯟꯂꯦ। ꯑꯦꯟꯖꯦꯜ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯥꯈꯥ ꯑꯣꯟꯕꯗꯥ ꯑꯥꯔꯛ ꯈꯨꯝꯖꯤꯜꯂꯛꯄ ꯄ꯭ꯔꯣꯐꯦꯇꯤꯛ ꯋꯥꯆꯃꯦꯟꯁꯤꯡꯅꯥ ꯆꯦꯠꯄ ꯅꯨꯡꯉꯥꯏꯅꯕ ꯄꯦꯟꯅꯥ ꯈꯨꯗꯣꯟ ꯊꯣꯛꯂꯤ; ꯃꯁꯤꯒꯤ ꯃꯅꯨꯡꯗꯥ ꯂꯥꯑꯣꯗꯤꯁꯤꯌꯥꯗꯥ ꯄꯤꯕ ꯄꯥꯎ ꯌꯥꯎꯏ, ꯑꯗꯨꯃ ꯑꯣꯏꯅ 1856ꯗꯥ “ꯁꯦꯕꯟ ꯇꯥꯏꯝꯁꯤ” ꯍꯥꯏꯕ ꯈꯋꯥꯏꯗꯒꯤ ꯃꯆꯥ ꯂꯥꯏꯇꯤꯡ ꯍꯥꯡꯗꯣꯛꯄ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯇꯝ ꯑꯗꯨꯗꯥ ꯃꯥꯌꯥꯏ ꯃꯔꯤ ꯂꯩꯅꯕ ꯂꯩꯔꯦ। ꯍꯥꯕꯛꯀꯨꯛꯀꯤ ꯇꯦꯕꯜ ꯑꯅꯤꯒꯤ ꯋꯦꯝꯃꯥꯔꯛ, 1843 ꯑꯃꯁꯨꯡ 1850 ꯄꯥꯏꯑꯣꯅꯤꯌꯔ ꯆꯥꯔꯠꯁꯤꯡꯅꯥ ꯃꯥꯍꯨꯠ ꯑꯣꯏꯔꯛꯄ, ꯑꯗꯨ ꯑꯅꯤꯃꯛꯅꯥ “ꯁꯦꯕꯟ ꯇꯥꯏꯝꯁꯤ” ꯍꯥꯏꯕꯗꯨ ꯃꯤꯒꯤ ꯃꯃꯥꯡꯗꯥ ꯑꯨꯠꯂꯤ; ꯃꯁꯤ ꯄꯥꯔꯥꯜꯂꯦꯜ ꯍꯤꯁ꯭ꯇꯣꯔꯤ ꯈꯨꯗꯤꯡꯃꯛꯇꯥ ꯑꯦꯟꯖꯦꯜ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯥꯈꯥ ꯑꯣꯟꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ “ꯐꯥꯔꯁ꯭ꯇ ꯗꯤꯁꯦꯄꯣꯏꯟꯇꯃꯦꯟꯠ” ꯍꯥꯏꯕ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯔꯛꯇꯥ ꯂꯥꯛꯄ ꯑꯣꯏꯔꯦ।

Mwanya wa “wakati wa kukawia” unahusianishwa moja kwa moja na utabiri ulioshindwa wa mwaka 1843, ambao ulikuwa ni utabiri wa kutimizwa kwa miaka elfu mbili na mia tatu, na pia miaka elfu mbili na mia tano na ishirini. Ujumbe wa Kilio cha Usiku wa Manane ulikuwa ni utambuzi wa utimizo uliokuwa karibu wa vipindi hivyo viwili vya wakati wa unabii. “Mlango” wa kipindi cha majira ya wokovu uliofungwa katika mwanya wa mwisho hutambulisha kutimizwa kwa vipindi hivyo viwili vya unabii, na huonyesha mahali ambapo tarumbeta ya saba, au ya Yubile, huanza kulia. Kila mwanya katika kila historia unahusianishwa moja kwa moja na “nyakati saba,” na “nyakati saba” huwakilisha uzi unaofungamanisha historia zote mbili pamoja, na historia zote mbili huwakilisha ujumbe wa mvua ya masika ya mwisho.

Tukalendeleza somo hili katika makala inayofuata.

“‘Nau bābo la dekasi kuzu vakaikoto i na vosa, ni ra sa talaidredre,’ sa i Vatu ni veivakatarabetaki ko Karisito vei ira. Ia, ‘na vatu era a cata na matai ni tara vale, sa qai yaco ga ko koya me ulu ni tutu ni tutu ni vale.’ Me vaka na vatu sa biu tani, sa vaka tale ga kina ko Karisito ena Nona cakacaka e vuravura, ni sa vosoti ka vakacacani. Sa ‘beci ka cati mai vei ira na tamata; e tamata ni rarawa, ka kila na yalolailai ni rarawa: ... sa beci ko koya, ka da a sega ni vakabibitaki koya.’ Aisea 53:3. Ia sa voleka na gauna me vakalagilagi kina ko Koya. Ena Nona tucake tale mai na mate, ena vakatakilai kina ni sa ‘Luve ni Kalou e kaukauwa.’ Roma 1:4. Ena Nona lesu tale mai ena ikarua ni gauna, ena vakatakilai kina ni sa Turaga ni lomalagi kei vuravura. O ira era sa voleka tiko oqo me ra vakoti Koya ena kauveilatai, era na qai kila na Nona cecere. E matadra na lomalagi kei vuravura taucoko, na vatu sa biu tani ena yaco me ulu ni tutu ni vale.”

“Ne onye ọ bula nkume a ga-adakwasị, ọ ga-ata ya ka ntụ ọka.” Ndị mmadụ ndị jụrụ Kraịst ga-ahụ n’oge na-adịghị anya ka e bibiri obodo ha na mba ha. A ga-agbaji ebube ha, gbasasịa ya dịka uzuzu n’ihu ifufe. Ma gịnị ka bibiri ndị Juu? Ọ bụ nkume ahụ nke, ọ bụrụ na ha wuru n’elu ya, ọ ga-abụrịrị nchebe ha. Ọ bụ ịdị mma nke Chineke a lere anya n’ala, ezi omume a jụrụ ajụ, ebere a na-eleghara anya. Mmadụ tinyere onwe ha n’imegide Chineke, ihe niile nke ga-abụwo nzọpụta ha wee ghọọ mbibi ha. Ihe niile Chineke họpụtara ka ọ bụrụ nke ndụ, ha hụrụ na ọ bụ nke ọnwụ. N’ịkpọgide Kraịst n’obe nke ndị Juu ka e tinyere mbibi Jerusalem. Ọbara ahụ a wụsịrị na Calvary bụ ibu ahụ mere ka ha daba n’iyi n’ụwa a nakwa n’ụwa na-abịa. Otu a ka ọ ga-adịkwa n’ụbọchị ukwu ikpeazụ ahụ, mgbe ikpe ga-adakwasị ndị jụrụ amara nke Chineke. Kraịst, bụ́ nkume ịsụ ngọngọ ha, ga-apụta mgbe ahụ n’ebe ha nọ dịka ugwu nke ịbọ ọbọ. Ebube nke ihu Ya, nke bụ ndụ nye ndị ezi omume, ga-abụ ndị ajọ omume ọkụ na-erepịa. N’ihi ịhụnanya a jụrụ ajụ, amara a lere anya n’ala, a ga-ebibi onye mmehie.

“Shaahidi nyingi na maonyo ya kurudiwa-rudiwa, Yesu alionyesha matokeo ambayo yangewapata Wayahudi kwa kumkataa Mwana wa Mungu. Katika maneno haya alikuwa akiwahutubia wote katika kila kizazi wanaokataa kumpokea Yeye kuwa Mkombozi wao. Kila onyo ni kwa ajili yao. Hekalu lililonajisiwa, mwana asiiyetii, wakulima wa uongo, wajenzi wenye dharau, vina mfano wake katika uzoefu wa kila mwenye dhambi. Asipotubu, hukumu ambayo vitu hivyo vilikitangulia kuionyesha itakuwa yake.” The Desire of Ages, 599, 600.