Kyakulondoola ky’Ekigambo

لە دواییدا دەستمان کرد بە ئامادەکردنی نووسینەوەی «دوو خشتەی حەبەقوق» بۆ ئەوەی بگوازرێتەوە بۆ زمانە جۆراوجۆرەکانی ئەوەی لە ماڵپەڕەکەماندا نیشان دراون. ئەرکی گۆڕینی پێشکەشکردنێکی دەنگی بۆ پێشکەشکردنێکی نووسراو زۆر زیاتر لەوە ئەرکێکی قورسە کە لەوانەیە تێبگەندرێت، ئەگەر کەسێک ئاشنا نەبێت بە هەموو ئەو قۆناغانەی دەبێت تێپەڕێندرێن بۆ ئەوەی پێشکەشکردنێکی دەنگی بگۆڕدرێت بۆ پێشکەشکردنێکی نووسراو، لەگەڵ ئەو کێشە پێویستانەی کە لە کۆتاییدا پەیوەستن بە وەرگێڕانی ماددەکە بۆ زمانە جۆراوجۆرەکانی سەر ماڵپەڕەکە. هەر ئێستا دەستمان کردووە بە دەستکاریکردنی نووسینی یەکەمین لەو نەوەد و پێنج پێشکەشکردنە، و من قۆناغێکی دیکەم دۆزییەوە کە دەبێت ئەوەش تێپەڕێنین. ئەمە پەیوەندی هەیە بە گەشەسەندنی پێشکەوتووەی ئەم پەیامە لە ساڵی 1989 ـەوە هەتا مێژووی ئێستامان.

Mwami prezentasyo ga myaka nka ikumi na itaano iheze harimwo ukuri kwari kukiri mu rwego rw’ubuto bw’ugutahura. Ukuri kwa mbere muri uko ngomba gusobanura neza ni ukuza kw’umumarayika wa kabiri mu mateka y’Abamilerite. Muri ico gihe nari ndatahuye ko umumarayika wa kabiri yageze igihe amashengero y’Abaporotesitanti yatangura kwugariza imiryango yayo ku nyigisho ya Miller yerekeye ubutumwa bw’umumarayika wa mbere, bifatanijwe no kurangira kw’umwaka wa 1843. William Miller yakoresheje uburyo bwo kubara ibihe yemera ko bwerekana yuko umwaka wa 1843 watanguye ku wa 22 Ntwarante 1843 kandi urangira ku wa 22 Ntwarante 1844. Yari yaribwiye ko ubuhanuzi butatu amaherezo bwashizwe ku mashati abiri yera bwari kurangira mu mwaka wa 1843, kandi yemeraga ko uwo mwaka warangiye ku wa 22 Ntwarante 1844. Yari yihenda ku ngingo zibiri.

Danyeri ikumi na ibiri irimo ubuhanuzi butatu—bw’iminsi 1335, bw’imyaka 2520 y’“ibihe birindwi” byo mu Balewi makumyabiri na gatandatu, n’ubw’iminsi 2300 bwo muri Danyeri umunani—Miller yabusobanukiwe ko bwagombaga kurangira muri Werurwe 1844. Nyuma yaho, Uwiteka yayoboye Samuel Snow kugira ngo asobanukirwe ko ubwo buhanuzi butarangiriye mu 1843, ahubwo mu 1844. Snow yakoresheje uburyo bw’Abakarayiti bwo kubara igihe, kandi ubwo si bwo buryo bwo kugena igihe Miller yari yaragiye akoresha. Miller yari yarakoresheje uburyo bw’Abarabini/bushingiye ku buringanire bw’amanywa n’ijoro bwo kubara igihe, bwashingiraga umwaka ku gihe cyo kuva mu mpeshyi kugera mu yindi mpeshyi.

Dema ku em Du Tabloyên Habakkukê pêşkêş dikirin, me hêj ev rastiya dîrokî fam nekiribû û em tecrûbeya Miller bi kar dianîn da ku 22ê Adarê 1844 wek hatina milyaketê duyemîn û destpêka dema derengmayînê nîşan bidin. Min fam kir, û hêj jî dikim ku hatina wê milyaketê li gorî wê demê bû ku Protestanan peyama Miller a milyaketê yekem red kir, û beşa li pey vê bû xala min a referansê.

“Muwezi wa Gatandatu, 1842, Bwana Miller yatanze icyiciro cye cya kabiri cy’inyigisho mu rusengero rwo ku Muhanda wa Casco i Portland. Numvise ko ari amahirwe akomeye cyane kwitabira izo nyigisho; kuko nari naguye mu gucika intege, kandi sinumvaga niteguye guhura n’Umukiza wanjye. Icyo cyiciro cya kabiri cyateje umwete mwinshi cyane mu mujyi kurusha icya mbere. Uretse bake, amadini atandukanye yafunze imiryango y’insengero zayo ngo Bwana Miller atinjira. Inyigisho nyinshi zavuye ku bibuga bitandukanye byo kubwirizaho zashatse kugaragaza amakosa bikekwa ko ari ay’ubuyobe akabije y’uwo wigisha; ariko imbaga y’abateze amatwi bafite impungenge bitabiriye amateraniro ye, kandi benshi ntibashoboye kwinjira mu nzu. Iteraniro ry’abantu ryari rituje mu buryo budasanzwe kandi ryitaye cyane ku byo ryumvaga.” Life Sketches, 27.

Namfahamu ya kwamba kufungwa kwa milango kwa ujumbe wa Miller kuliashiria mwanzo wa kuukataa ujumbe wa malaika wa kwanza, na kwa kupatana na ufahamu wa Miller kuhusu hesabu ya wakati ya Kiyahudi ya kirabi/siku-sawa-usiku-sawa, nilidhania kwamba Machi 22, 1844 kuliashiria hitimisho la mwaka 1843. Uwasilishaji wa Miller huko Portland mnamo Juni 1842 kwa hakika ni alama ya njia inayoonyesha ukataaji wa hatua kwa hatua ambao hatimaye ulikamilika Aprili 18, 1844, lakini wakati wa mawasilisho hayo hatukuwa tumetambua matumizi ya Samuel Snow ya hesabu ya wakati ya Wakaraite.

لە پێشکەشکردنی یەکەمدا، کە دەستمان کرد بە چاکسازیی نووسینەکەی، دەستم پێکرد ببینم ئەوەی لەو کاتەدا تۆمارکرابوو وا دەردەکەوێت کە پێچەوانەی ئەوەیە کە ئێستا فێری دەکەین. هەم وايە و هەم وا نییە. ئەوە تەنها جەختکردنەوەیە لەسەر هاتنی پێشکەوتووەری فریشتەی دووەم، و هەروەها وێنەیەکە بۆ کردنەوەی پێشکەوتووەری مۆرکراوی ئەم پەیامە، وەک لە مێژووی میلەریتیدا هەر ئەوە حاڵەتەکە بوو. ئەم تێبینیی ڕوونکەرەوەیە دەبێت وەڵامی ئەوانە بدات کە لەسەر ناساندنی 19ی نیسانی 1844 وەک یەکەمین هیواشکانیی میلەریتی و ئەوەی لە ڕابردوودا فێر کراوە هەڵکەوتوون.

“Ujumbe wa kwanza na wa pili ulitolewa katika miaka ya 1843 na 1844, nasi sasa tuko chini ya kutangazwa kwa ujumbe wa tatu; lakini jumbe zote tatu bado zinapaswa kutangazwa. Ni la lazima sasa kama ilivyokuwa wakati wowote kabla ya sasa kwamba zirudiwe kwa wale wanaoitafuta kweli. Kwa kalamu na kwa sauti tunapaswa kueneza tangazo hilo, tukionyesha mpangilio wake, na matumizi ya unabii yanayotufikisha kwenye ujumbe wa malaika wa tatu. Hakuwezi kuwapo na wa tatu pasipo wa kwanza na wa pili. Jumbe hizi tunapaswa kuupa ulimwengu kwa njia ya machapisho, katika hotuba, tukionyesha katika mlolongo wa historia ya unabii mambo yaliyokuwapo na mambo yatakayokuwapo.” Selected Messages, book 2, 104.

Matafali e Lua a Habakuka 1 o le 95

Habakuki’nin İki Levhasına ve Gece Yarısı Çığlığına Giriş

Mu mulongo guno, tuketegereza emmeeza ebbiri eza Kakukku—Chaati eya 1843 ne Chaati eya 1850—mu bbanga eggwanvu. Tunaasooka n’okuteeka Okukaaba okw’Ekiro ekya wakati mu kifo kyakwo. Nga bwe kyayogerwa, ebinnyonnyola eby’olubereberye ebisinga obungi binaabeera bya kwejjukanya eri abo abamanyi obubaka buno, naye kubanga tutegeka omuddiring’anwa oguyinza okusomebwa abantu abapya ku bubaka buno, kiteekwa okutandikawo endowooza ezimu ez’omusingi ku lwabwe. Tunaatandika n’Okukaaba okw’Ekiro ekya wakati, nga twesigamya ku ludda olumu olusangibwa mu kwolesebwa kwa Ellen White okwasooka. Ka tusome akatundu akasooka okuva mu Christian Experience and Teachings, olupapula 57.

Muda mfupi baada ya kupita kwa wakati katika mwaka wa 1844, nilipokea ono langu la kwanza la waziwazi. Nilikuwa nikimtembelea Bi. Haines huko Portland, Maine, dada mpendwa katika Kristo, ambaye moyo wake ulikuwa umeunganishwa na wangu. Sisi watano, sote wanawake, tulikuwa tumepiga magoti kwa utulivu kwenye madhabahu ya familia. Tulipokuwa tukiomba, nguvu za Mungu zilinishukia kama kamwe kabla ya hapo.

Aka bakazi batanu, imitima yabo yari ifatanye na Mushiki wa White, ntibahariraga ukwiyerekana kwose kw’ububasha bw’Imana. Ikigaragara ni uko bose bari abagore, bahagarariye itorero, kandi bari batanu, ibintu bishobora kubonwa nk’abakobwa cumi b’abanyabwenge batanu. Ibi ni ukwitegereza gusa.

Ndzi vonakale onge ngizungezwe kukhanya, futhi ngikhuphukela phezulu nangaphezulu ngisuka emhlabeni. Ngaphenduka ngibheka abantu be-Advent emhlabeni, kodwa angibatholanga, lapho izwi lathi kimi, “Bheka futhi, ubheke kancane phezulu.” Ngaleso sikhathi, ngaphakamisa amehlo ami ngabona indlela eqondileyo nencinyane, iphahanyiswe phezulu kakhulu ngaphezu komhlaba. Kule ndlela, abantu be-Advent babeyihamba beya emzini, owawusekupheleni okukude kwaleyo ndlela. Babenokukhanya okukhazimulayo okumisiwe emva kwabo ekuqaleni kwendlela, ingelosi eyangitshela ukuthi kwakunguKhalelo Laphakathi Kwamabili. Lokhu kukhanya kwakukhanya kuyo yonke indlela futhi kwanika ukukhanya ezinyaweni zabo ukuze bangakhubeki. Uma babegcina amehlo abo egxile kuJesu, owayephesheya kwabo kancane, ebahola eya emzini, babephephile. Kodwa kungekudala abanye bakhathala bathi umuzi usekude kakhulu, nokuthi babelindele ukuthi babe sebewungenile ngaphambili. Khona-ke uJesu wayebabakhuthaza ngokuphakamisa ingalo yaKhe yokunene ekhazimulayo, futhi engalweni yaKhe kwaphuma ukukhanya okwakuzulazula phezu kwebandla le-Advent, base bememeza bathi, “Alleluia!” Abanye, ngokuxhamazela, bakuphika ukukhanya okwakungemuva kwabo, bathi akusiyo uNkulunkulu owayebahole kude kangaka. Ukukhanya okwakungemuva kwabo kwacima, kwashiya izinyawo zabo ebumnyameni obuphelele, base bekhubeka, balahlekelwa ukubona uphawu kanye noJesu, base bewa besuka endleleni baya ezweni elimnyama nelibi elingezansi.

Vilyam Miller ne Kilio cha Usiku wa Manane

ئەم یەکەم پێشکەشکردنەدا، پاش دامەزراندنی چەند خاڵێک، باسی کۆنفڕانسی لوو هەمپتۆنی ئەدەڤەنتیستەکان لە کانونی یەکەمی 1844 دەکەین. لەم کۆنفڕانسەدا، هەندێک لە میللەرییەکان کۆبوونەوە، و ویلیام میلەر تێگەیشتنی بانگەوازی نیوەشەوە ڕەتکردەوە. لۆجیکی لێرەدا ئەوەیە کە ئەم بینینە، هەرچەندە بۆ هەموومانە، بە شێوەیەکی تایبەت بۆ ویلیام میلەر بوو.

月に、ウィリアム・ミラーは、彼らの後方にある光――「真夜中の叫び」――を否定した。これは、彼をその道から下の悪しき世界へと落下させる原因となるものであった。私たちはこのことの含意を考察する。歴史的証拠は、ミラー派の者たちが皆、自分たちは十人の処女のたとえを成就していると信じていたことを示している。それは彼らの間で周知の事実であった。私たちは、ウィリアム・ミラーが「真夜中の叫び」とは何であるかについて理解を有していたことを示すであろう。ミラーは、「真夜中の叫び」とはダニエル8:14および黙示録14:6-9の審判の時の使命であると信じていた。彼は、1830年代初頭に自らが宣べ伝え始めたその使命こそが、「見よ、花婿が来る」という「真夜中の叫び」であり、またイエスが花婿として世に来られるのだと信じていた。

Millerite ye mukanda wa ntangu mingi, baandimaki ete bazalaki kokokisa ndakisa ya bangɔndɔ zomi, kasi bakanisaki ete Kolela ya Katikati ya Butu ezalaki nsango oyo bazalaki kosakola. Nzokande, na eleko ya molunge ya mobu 1844, bososoli ya sika mpe ya solo ebimaki: Kolela ya Katikati ya Butu ezalaki mouvement ya Sanza ya Nsambo, elongo na kozela ete Yesu aya na mokolo ya zomi ya sanza ya nsambo. Yango nde ezalaki Kolela ya solo ya Katikati ya Butu. Tango Miller aboyaki Kolela ya solo ya Katikati ya Butu na sanza ya zomi na mibale 1844, azalaki koboya lisolo ya eleko ya molunge ya 1844 mpe kozonga na etɛlɛmelo na ye ya liboso ete ezalaki kaka nsango ya monene oyo eutaki na bambula ya 1830. Kososola ndenge makambo ya Kolela ya Katikati ya Butu etambolaka ezali ya motuya mingi. Soki ososoli te 2520 ndenge ba-Millerite basosolaki yango, okoki te kososola Kolela ya Katikati ya Butu. Soki okoki te kososola Kolela ya Katikati ya Butu ndenge ba-Millerite basosolaki yango, okolongwa na nzela mpe okokweya na mokili mabe oyo ezali na nse.

Mu busangire ubu bwerekane, tuzatangirana n’ukuri kumwe kuri ku mbonerahamwe kwa none kwangwa ku mugaragaro n’Abadivantisiti. Ikigo cy’Ubushakashatsi bwa Bibiliya cy’Itorero ry’Abadivantisiti b’Umunsi wa Karindwi hamwe n’abahanga benshi ba tewolojiya b’Abadivantisiti banga 2520. Tuzabisuzuma mu buryo bwa Bibiliya uko dukomeza, ariko mbere na mbere tuzerekana ko Ellen White ashyigikira byuzuye 2520. Ikigo ndetse n’abahanga benshi ba tewolojiya na bo banga imyumvire y’abapayoniya ku byerekeye Daily. Tuzerekana ko kwanga imyumvire y’abapayoniya ivuga ko Daily ari ubupagani ari ukwanga Umwuka w’Ubuhanuzi. Ikigo kandi cyanze ku mugaragaro imyumvire y’abapayoniya ku nzamba—Inzamba ya Gatanu n’iya Gatandatu. Tuzatangira twerekana ko kwanga imyumvire y’abapayoniya ku nzamba ari ukwanga Umwuka w’Ubuhanuzi.

ꯍꯣꯡꯅ ꯍꯧꯖꯤꯛ, ꯑꯗꯣꯝꯒꯤ ꯑꯗꯦꯕꯦꯟꯇꯤꯁꯇ ꯃꯌꯥꯝꯅ 1290 ꯑꯃꯁꯨꯡ 1335 ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯔꯝꯗ ꯑꯌꯥꯝꯕꯅ ꯑꯁꯦꯡꯕ ꯋꯥꯔꯦꯞ ꯂꯩꯇꯦ, ꯅꯠꯇ꯭ꯔꯒ ꯃꯈꯥꯗ ꯐꯪꯐꯝ ꯈꯪꯕꯥꯔꯛꯑꯦ। 1335 ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯄꯥꯏꯑꯣꯅꯤꯌꯔ ꯋꯥꯈꯜ ꯑꯗꯨ ꯂꯩꯇ꯭ꯔꯕꯗꯤ, 1844 ꯒꯤ ꯃꯥꯔꯆ 22 ꯗ ꯍꯧꯔꯛꯈꯤꯕ “tarrying time” ꯑꯗꯨ ꯈꯪꯍꯜꯂꯤꯕꯥꯒꯤ ꯕꯥꯏꯕꯦꯜꯒꯤ ꯆꯩꯋꯥꯔ ꯑꯃꯠꯇ ꯂꯩꯇꯦ। “tarrying time” ꯑꯗꯨ ꯈꯪꯗꯕꯗꯤ, “Midnight Cry” ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯁꯤꯜꯆꯟ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯍꯧꯁꯥ ꯑꯗꯨ ꯀꯥꯏꯕ ꯉꯝꯗꯦ। “Midnight Cry” ꯑꯗꯨ ꯈꯪꯗꯕꯗꯤ, ꯃꯤ ꯑꯗꯨꯅ ꯃꯈꯥꯒꯤ ꯑꯍꯤꯡꯕ ꯃꯥꯂꯦꯝꯒꯤ ꯃꯊꯛꯇ ꯂꯩꯕ ꯂꯝꯕꯤ ꯑꯗꯨꯗꯒꯤ ꯇꯥꯕꯤꯕ ꯄꯪꯊꯣꯛꯏ। ꯑꯩꯈꯣꯏꯅ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯑꯁꯦꯡꯕ ꯑꯅꯣꯟꯕ “Spirit of Prophecy” ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯄ꯭ꯔꯝꯃꯥꯟ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯁꯦꯡꯕ ꯌꯥꯍꯟꯕ ꯑꯗꯨ ꯃꯤꯠꯌꯦꯡꯗ ꯄ꯭ꯔꯤꯟꯇ ꯇꯧꯔꯕ chart ꯑꯗꯨꯗ ꯎꯠꯂꯒ, ꯃꯇꯨꯡꯗ ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯑꯇꯣꯞꯄ ꯄꯨꯊꯣꯛꯄꯥꯃꯛ ꯇꯧꯅ ꯏꯁ꯭ꯋꯔꯒꯤ ꯋꯥꯍꯩꯗꯒꯤ ꯊꯤꯛꯅ ꯍꯥꯞꯆꯤꯟꯒꯅꯤ। ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯃꯃꯥꯡꯗ, Millerite ꯄꯨꯋꯥꯔꯤ ꯑꯗꯨꯒꯤ ꯃꯐꯝꯗ ꯀꯔꯝꯅ ꯂꯩꯔꯝꯂꯤꯕꯒꯥ ꯑꯃꯁꯨꯡ “Midnight Cry” ꯑꯗꯨ ꯀꯔꯝꯅ ꯄꯣꯏꯈꯠꯂꯤꯕꯒꯥ ꯑꯗꯨ ꯑꯩꯈꯣꯏꯅ ꯎꯠꯇꯕ ꯇꯥꯔꯦ।

تارِیخِ مِلِّریَّہ اور پہلے فرشتہ کی آمد

Twatandika na Uriah Smith okuva mu *Thoughts on Daniel and Revelation*, omuko 521, okulaga ebyafaayo by’Abamillerite era n’okukwata ku mwaka 1798. Uriah Smith awandiika nti, “Enkronologiya y’ebintu ebiri mu Okubikkulirwa 10 eyongera okutegeerekeka okuva ku nsonga nti malayika ono yeemu ddala ne malayika ow’olubereberye ow’omu Okubikkulirwa 14.” Mu Okubikkulirwa 10, malayika ow’amaanyi akka okuva mu ggulu ng’alina mu mukono gwe akatabo akaggule. Ellen White atutegeeza nti malayika ono ow’amaanyi ye Yesu Kristo, era akatabo ako ke Kitabo kya Danyeri. Ku nkomerero y’essuula ey’ekkumi, Yokaana agambibwa okulya akatabo ako, akanaaba akawooma mu kamwa ke naye ne kaba kalulu mu lubuto lwe. Yokaana akiikirira ebyafaayo by’Abamillerite, ng’obubaka bwa Danyeri buwooma naye ne buvaamu okuggwaamu essuubi okw’obululu. Malayika ow’amaanyi ow’omu Okubikkulirwa 10, nga bwe kiteekebwa abaasooka, ye malayika ow’olubereberye ow’omu Okubikkulirwa 14 — be malayika y’omu omu.

Sá mɛ̀n kyɛ̀ tɛɛ̀ much time ní being specific about ání ángel ní Revelation, amá àní yé fɔ̀ɔ̀ do. Ání mighty ángel ní Revelation 10 yé fan ángel kɛ́ William Miller kɛ̀ɛ́ believed kó ò yé fulfilling the Midnight Cry ní accomplishing the work of the first angel of Revelation 14: “Fear God and give Him glory, for the hour of His judgment is come.” The hour of His judgment refers to Daniel 8:14. Ání ángel nú identify different aspects of the work accomplished.

Uriah Smith에게 다시 돌아가면, “요한계시록 10장의 사건들의 연대는 이 천사가 요한계시록 14장의 첫째 천사와 동일하다는 사실로 말미암아 더욱 확실히 밝혀진다.” 그는 무엇이 그들을 서로 연결하는지를 설명한다. 곧 둘 다 선포할 특별한 기별을 가지고 있으며, 둘 다 큰 음성으로 그 선포를 발하고, 둘 다 창조주를 가리키는 유사한 언어를 사용하며, 또 둘 다 시간을 선포한다는 것이다. 한쪽은 다시는 시간이 없으리라고 맹세하고, 다른 한쪽은 하나님의 심판의 시간이 이르렀다고 선포한다. 요한계시록 14:6의 기별은 마지막 때의 시작 이편에 위치한다.

Uriah Smith kwuru na oge ọgwụgwụ bụ 1798, na ozi nke Mkpughe 14 na-abịa mgbe nke ahụ gasịrị. O dere, sị: “Ma ozi nke Mkpughe 14:6 dị n’akụkụ a nke mmalite nke oge ọgwụgwụ. Ọ bụ nkwusa na awa nke ikpe Chineke abịawo, ya mere ọ ga-enwerịrị itinye ya n’ọrụ n’ọgbọ ikpeazụ. Pọl ekwusaghị na awa nke ikpe abịawo. Luta na ndị ọrụ ibe ya ekwusaghịkwa ya. Pọl tụlere banyere ikpe nke ga-abịa, nke dị n’ọdịnihu na-enweghị oke doro anya, Luta wee debe ya ma ọ dịghị ala ihe dị ka afọ narị atọ site n’oge ya. Ọzọkwa, Pọl na-adọ nzukọ ahụ aka ná ntị megide ụdị nkwusa ọ bụla dị otu a na awa nke ikpe Chineke abịawo ruo mgbe oge ụfọdụ ga-eru.” N’ime 2 Ndị Tesalonaịka 2:1-3, Pọl kwuru na ụbọchị Kraịst adịghị nso ruo mgbe ndapụ n’ezi okwukwe ga-ebu ụzọ bịa, a kpugheekwa nwoke mmehie ahụ. Pọl na-ewebata nwoke mmehie ahụ, mpi nta ahụ, papacy ahụ, ma jiri ịdọ aka ná ntị kpuchie oge nile nke ọchịchị ya kasị elu, nke gara n’ihu afọ 1260, ma kwụsị na 1798.

Mu 1798, ukwikizibwa ku kubuulira ko umunsi gwa Kristo wegereire kwakoma. Igihe ky’enkomerero kyatandika, kandi akamanyiso kakatwarwa ku gatabo gatono. Okuva ubwo, malaika wa Ibyahishuwe 14 akagenda. Uriah Smith agira ati, “Niwaba oyagala kukibona, kuva mu 1798, obutumwa bwa malaika ow’okubanza bwatangiye kugenda. Mu 1798, malaika wa mbere wo mu Ibyahishuwe 14 agera mu mateka”—uku ni ko abapayoniya babisobanukiraga. “Okuva ubwo, malaika wa Ibyahishuwe 14 yabwirije ko igihe cy’urubanza rw’Imana kigeze, kandi malaika wo mu gice cya cumi yahagaze ku nyanja no ku butaka, arahira ko igihe kitazongera kubaho. Ubumwe bwabo ntibushidikanywaho. Impaka zose zishyira umwe ahantu runaka ni ngirakamaro no ku wundi. Igisekuru cya none kirimo kubona isohozwa ry’ubu buhanuzi bubiri. Mu kubwiriza kwo kuza kwa Kristo, cyanecyane kuva mu 1840 kugeza mu 1844, ni ho hatangiriye isohozwa ryabwo ryuzuye kandi rirambuye.”

Smith ashyira 1840 ne 1844 wɔ Adiyisɛm 14 bɔfo a odi kan no ho, a ɔbae wɔ 1798 mu no mu, nanso ɔsan nso ashyira bɔfo a odi kan no wɔ 1840 mu, faako a wɔde tumi hyɛ nkrasɛm no mu. Kristo mmae no ho asɛnka mu, titiriw fi 1840 kosi 1844 no, na wɔn mudi mu mmamu a edi mũ no fii ase. Bɔfo no gyinabea a ɔde nan baako si po no so na ɔde baako si asase no so no kyerɛ ne mpaebɔ no trɛw kɛse. Ná nkrasɛm no betwa po no na atrɛw akɔ aman ahorow mu, na Kristo mmae no ho dawuru no kɔɔ asɛmpatrɛw gyinabea biara a ɛwɔ wiase nyinaa. Efi 1840 no, sɛnea Ellen White ka no, wɔde bɔfo a odi kan no nkrasɛm no kɔɔ asɛmpatrɛw gyinabea biara a ɛwɔ wiase nyinaa. Eyi baa mu bere a wɔmaa Bible nkɔmhyɛ mu afe-da nnyinasosɛm no so gyinae denam Ottoman Ahemman no ahwe ase no so. Yɛrenni nsɛm no nkyerɛkyerɛmu mu mprempren, na mmom yɛreto dua ama Millerfo abakɔsɛm ne Anadwo Mpaemuka no ahoɔden mu nhyehyɛe no.

Matukio ya Kihistoria ya Msingi: 1833 na Kuanguka kwa Nyota

Mwaka wa 1833, kuanguka kwa nyota kulitukia. Ellen White atoa maelezo katika The Great Controversy, ukurasa 333: “Katika mwaka wa 1833, miaka miwili baada ya Miller kuanza kuwasilisha hadharani ushahidi wa kuja kwa Kristo karibu, ilitokea ishara ya mwisho kati ya zile zilizoahidiwa na Mwokozi kuwa dalili za ujio Wake wa pili. Yesu alisema: ‘Nyota zitaanguka kutoka mbinguni.’ Mathayo 24:29. Naye Yohana katika Ufunuo alitangaza, alipokuwa akitazama katika maono matukio ambayo yangetangulia siku ya Mungu: ‘Nyota za mbinguni zikaanguka juu ya nchi, kama mtini utupavyo tini zake ambazo hazijaiva, utikiswao na upepo mkuu.’ Ufunuo 6:13. Unabii huu ulipata utimilifu wa ajabu na wenye kugusa sana katika mvua kubwa ya vimondo ya Novemba 13, 1833.”

शिक्षणामा विलियम मिलरले यसरी साक्षी दिन्छन्:

शनिबार बिहानको भोजनपछि—सन् 1833 को ग्रीष्ममा—म कुनै विषयको जाँच गर्न आफ्नो मेजमा बसेँ, र काम गर्न बाहिर निस्कन उठ्दा, यो वचन पहिलेभन्दा अझ बढी बलसहित मेरो अन्तरमा आयो, “जाऊ, र यसलाई संसारलाई भन।” त्यो प्रभाव यति अकस्मात्‌ थियो र यति शक्तिसाथ आयो कि म, “हे प्रभु, म जान सक्दिनँ,” भन्दै आफ्नो कुर्सीमा फेरि बसें। “किन सक्दैनौ?” भन्ने जस्तो उत्तर आयो, र त्यसपछि मेरा सबै बहानाहरू, अर्थात्‌ मेरो अयोग्यता, मनमा उठे; तर मेरो व्याकुलता यति ठूलो भयो कि मैले परमेश्वरसँग एक गम्भीर करार बाँधेँ कि यदि उहाँले बाटो खोलिदिनुहुन्छ भने, म जानेछु र संसारप्रति आफ्नो कर्तव्य पूरा गर्नेछु। “बाटो खोलिदिनुहुन्छ भन्नाले के अर्थ हो?” भन्ने जस्तो कुरा मेरो मनमा आयो। तब मैले भनेँ, यदि कुनै स्थानमा सार्वजनिक रूपमा बोल्न मलाई निमन्त्रणा आयो भने, म जानेछु र प्रभुको आगमनबारे बाइबलमा मैले जे पाउँछु त्यो उनीहरूलाई बताउनेछु। तुरुन्तै मेरो सारा बोझ हट्यो। अनि म यसमा आनन्दित भएँ कि सम्भवतः मलाई यसरी बोलाइनेछैन; किनकि मलाई कहिल्यै यस्तो निमन्त्रणा आएको थिएन, मेरा परीक्षाहरू कसैलाई थाहा थिएनन्, र सेवाकार्यको कुनै क्षेत्रमा निमन्त्रणा पाइने मेरो आशा अत्यन्तै थोरै थियो। यस घटनाबाट करिब आधा घण्टापछि, मैले कोठा छोड्नुअघि नै, मेरो निवासबाट करिब सोह्र माइल टाढा पर्ने ड्रेस्डेनका श्री गिलफोर्डका एक छोरा भित्र आए र भने कि उनका पिताले मलाई बोलाएका छन् र म उनीसँगै घर जाऊँ भन्ने चाहना गरेका छन्; मैले ठानेँ, सायद उहाँले कुनै कामको विषयमा मलाई भेट्न चाहनुभएको होला। मैले उसलाई सोधें, “उहाँलाई के चाहिएको हो?” उसले जवाफ दियो कि भोलिपल्ट तिनीहरूको चर्चमा कुनै प्रचार हुनेवाला छैन, र उसका पिताले मलाई आएर प्रभुको आगमनको विषयमा मानिसहरूसँग बोलिदिन अनुरोध गरेका छन्। मैले आफूले बाँधेको करारका कारण तुरुन्तै आफैमाथि क्रोध गरेँ। म तत्काल प्रभुविरुद्ध विद्रोहमा उत्रिएँ र नजाने निश्चय गरेँ। मैले केटालाई कुनै उत्तर नदिई छोडें र ठूलो व्याकुलतामा नजिकैको एउटा वनझाडीमा एकान्तमा गएँ। त्यहाँ करिब एक घण्टासम्म मैले प्रभुसँग संघर्ष गरेँ, उहाँसँग बाँधेको करारबाट आफूलाई मुक्त गराउने प्रयत्न गर्दै; तर मलाई कुनै राहत मिलेन। “तिमी परमेश्वरसँग करार बाँधेर यति छिट्टै त्यसलाई भङ्ग गर्नेछौ?” भन्ने कुरा मेरो विवेकमा गहिरो छाप पर्‍यो, र यसरी गर्नुको अत्यन्तै पापपूर्णता ममाथि हावी भयो। अन्ततः म समर्पित भएँ र प्रभुसँग प्रतिज्ञा गरेँ कि यदि उहाँले मलाई धारण गर्नुहुन्छ भने, म जानेछु, र उहाँले मबाट जे केही अपेक्षा गर्नुहुन्छ, त्यो पूरा गर्न कृपा र सामर्थ्य दिनुहुनेछ भनी उहाँमै भरोसा राख्नेछु। म घर फर्कें र केटा अझै पर्खिरहेको भेट्टाएँ। ऊ भोजनपछिसम्म बसिरह्यो, र म ऊसँगै ड्रेस्डेन फर्किएँ।

ئه‌مه‌ ئه‌و شێوه‌یه‌ بوو که‌ میلله‌ر، له‌ هاوینی ساڵی 1833دا، ده‌ستی به‌ پێشکەشکردنی ئاشکرای په‌یامه‌که‌ی کرد. له‌ کانوونی یەکەمی 1833دا، باریینی ئەستێرەکان وەقارێکی زیاتر دا به‌ په‌یامه‌که‌ی.

1840: Uthibitisho wa Unabii na Milki ya Ottoman

Mu mwaka wa 1840, Ellen White aratanga ibitekerezo ku isohozwa ridasanzwe ry’ubuhanuzi. Iki gice gikunze kugibwaho impaka mu Mwuka w’Ubuhanuzi, aho bamwe bavuga ko Uriah Smith yakinjije mu gitabo The Great Controversy, ariko izo mpaka nta shingiro zifite. Arimo kuvuga ku ruhererekane rw’isohozwa ry’ubuhanuzi rwagenze rugana ku mwaka wa 1840, harimo kugwa kw’inyenyeri n’Umunsi w’Umwijima. Yandika ati: “Mu mwaka wa 1840, irindi sohozwa ridasanzwe ry’ubuhanuzi ryakanguriye inyota n’ishishikazwa bikomeye henshi.”

ئەوە ئاماژە بە پێشبینیی پەرتووکی پیرۆز دەکات، نە تەنها پێشبینییەکی مرۆیی لەلایەن یۆسیا لیچەوە.

Miaka ibili mbere yaho, Josiah Litch, mhudumu mashuhuri aliyehubiri juu ya ujio wa pili, alichapisha ufafanuzi wa Ufunuo 9, akitabiri kuanguka kwa Milki ya Ottoman. Kulingana na hesabu zake, mamlaka hiyo ilipaswa kuangushwa tarehe 11 Agosti, 1840. Wakati uliowekwa ulipofika, Uturuki, kupitia kwa mabalozi wake, ilikubali ulinzi wa Nchi Washirika za Ulaya na hivyo kujiweka chini ya utawala wa mataifa ya Kikristo. Tukio hilo lilitimiza unabii huo kwa usahihi kamili. Lilipojulikana jambo hilo, makutano ya watu walishawishika juu ya usahihi wa kanuni za ufasiri wa unabii zilizokubaliwa na Miller na washirika wake, na msukumo wa ajabu ukatolewa kwa vuguvugu la Ujio. Watu wa elimu na cheo waliungana na Miller katika kuhubiri na kuchapisha maoni yake, na kuanzia mwaka 1840 hadi 1844, kazi hiyo ikaenea kwa haraka.

Uriah Smith nĩatwĩĩre atĩ mũraika wa mbere wa Ufunuo 14 nĩokeire mwaka wa 1798, no nĩwe mũraika ũcio ũmwe wa Ufunuo 10. Mũhunjĩrĩri-inĩ wa Ufunuo 10, Johana nĩaragĩrwo atware gatabu kanini kuuma guoko-inĩ kwa mũraika na akarĩa, na gakũgĩa gaatamĩre kanua-inĩ gake. Uthinjĩri wa Akina Miller nĩwaagĩire mũtamũ mũnene mũthenya wa Agasti 11, 1840, thuutha wa myaka ĩiri ya kũmenyithia mbere ũgwe wa ũthamaki wa Ottoman kũringana na mũigana wa mũthenya na mwaka wa ũhoro wa ũrathi wa Bibilia. Rĩrĩa ũndũ ũcio waahingĩrire wega ta ũrĩa gwatũmĩrwo, uthinjĩri ũcio wao maakoragwo makĩhunjia nĩwatuĩkire mũtamũ kanua-inĩ kao.

1840 mwiitikatili 11, ujumbe ukawa mtamu vinywani mwao. Yohana anaagizwa kukitwaa kile kitabu kidogo kutoka mkononi mwa yule malaika aliyeshuka. Malaika huyo hushuka tarehe 11 Agosti 1840, naye malaika huyu wa Ufunuo 10 ni yuleyule malaika wa kwanza wa Ufunuo 14. Malaika wa Ufunuo 14 hufika mwaka 1798 wakati wa mwisho, lakini ujumbe wake hupewa nguvu mwaka 1840. Ellen White asema kwamba tukio hilo lilipojulikana, makutano mengi yalishawishika juu ya usahihi wa kanuni za ufasiri wa unabii zilizokubaliwa na Miller na washirika wake. Tangu miaka ya 1930, kuanzia mwaka 1919 lakini hasa katika miaka ya 1930, Waadventista wamezikataa kanuni za ufasiri wa unabii zilizokubaliwa na Miller na washirika wake—kanuni hizo zikiwa ni mbinu ya aya za uthibitisho katika kujifunza Biblia.

Lipalata lya 1843 ni Ntangu ya Kuvwenela

Mu nzira ikurikiyeho y’akarango k’ibihe mu mateka ni igishushanyo cya 1843, cyakozwe muri Gicurasi 1842. Ellen White aravuga ati: “Nabonye ko igishushanyo cya 1843 cyayobowe n’ukuboko kw’Umwami kandi ko kitagombaga guhindurwa, ko imibare yari uko yashakaga ko iba, kandi ko ukuboko kwe kwari kukiriho kandi kwahishe ikosa mu mibare imwe n’imwe kugira ngo hatagira uwaribona kugeza igihe ukuboko kwe kwakuweho.” Iki gishushanyo ni akarango k’ubuhanuzi, cyakozwe muri Gicurasi 1842. Muri Kamena 1842, amatorero y’Abaporotesitanti yatangiye gufunga imiryango yayo maze marayika wa kabiri arahagera.

Ku Testimonies, volumu ya mbere, urupapuro rwa 21 hati: “Muri Kamena 1842, Bwana Miller yatanze urukurikirane rwe rwa kabiri rw’inyigisho mu Itorero rya Casco Street i Portland, Maine. Uretse bake, amadini anyuranye yafunze imiryango y’amatorero yayo imbere ya Bwana Miller.” Ellen White atumenyesha ko, nk’Abakristo b’Abadiventisiti b’umunsi wa karindwi, dukwiriye kwiga gutekereza duhereye ku mpamvu tukagera ku ngaruka. Impamvu yatumye amatorero y’Abaporotesitanti afunga imiryango yayo ni uko iyi shati yatangijwe. Igihe iyo shati yatangizwaga muri Gicurasi, amatorero y’Abaporotesitanti yafashe umwanzuro ko aba-Millerite bari abafanatiki bayobye.

𐓘𐓪𐓻 𐓣𐓪𐓻𐓲𐓪 𐓵𐓯 𐓬𐓲𐓪𐓻𐓵𐓲 𐓟𐓬. 𐓘𐓲 The Great Controversy, page 393:

Kama mapema mwaka wa 1842, maelekezo yaliyotolewa katika unabii huu ya kuandika maono na kuyaweka wazi juu ya mabamba, ili ayasomaye apate kupiga mbio, yalikuwa tayari yamemwongoza Charles Fitch kuandaa chati ya kinabii kwa ajili ya kufafanua maono ya Danieli na Ufunuo. Charles Fitch, aliyekufa muda mfupi kabla ya Fadhaiko Kuu la Oktoba 22, 1844, alitumiwa na Bwana katika historia hii. Aliandaa chati hiyo, iliyochapishwa mwezi wa Mei 1842.

Ukusohorwa kw’iyi mbonerahamwe kwabonwaga nk’ugusohora kw’itegeko rya Habakuki. Nyamara, nta n’umwe wabonye ko hariho ubukererwe bwagaragaraga mu gusohora kw’iyerekwa. Igihe cyo gutinda kigaragazwa muri ubwo buhanuzi nyene. Inyuma y’ico cizero gisenyutse, iri jambo ry’Ivyanditswe ryaboneka rifise insiguro ikomeye: “Kuko iyerekwa rikiri iry’igihe cashinzwe, ariko ku mpera rizovuga kandi ntirizobesha; naho ryoteba, uririndire, kuko rizoshika ata kabuza, ntirizoteba. Umugororotsi azobeshwaho no kwizera.”

ගැඹුරින් බලා සිටිය යුතු කාලය යනු පළමු බලාපොරොත්තුභංගය වන අතර, එය 1844 මාර්තු 22 දින පැමිණෙයි. මිලර්වාදීහු බයිබලීය කාල-ගණනය භාවිත කරමින් 1843 දී ලෝකයේ අවසානය සිදුවන බව අනාවැකි පළ කරමින් සිටියහ. නමුත් එතෙක් ස්වාමින්වහන්සේ නොපැමිණි බැවින්, 1844 මාර්තු 22 දින පළමු බලාපොරොත්තුභංගය උදා විය. එයම ගැඹුරින් බලා සිටිය යුතු කාලය ය.

Eyi ni kipindi cha kukawia katika mfano wa wanawali kumi, katika Habakuki 2, na katika Danieli 12. Danieli 12:11 yasema, “Na tangu wakati ambapo dhabihu ya kila siku itaondolewa...” Waanzilishi walielewa kwamba upagani ulitiishwa mwaka 508, wakati Klovisi alipowashinda Wavisigothi. Tangu wakati ambapo upagani unaondolewa na upapa unasimamishwa (miaka thelathini baadaye katika 538), kutakuwa na siku 1290. Aya inayofuata yasema, “Heri yeye angojaye na kuifikilia ile siku elfu moja mia tatu thelathini na tano.” 508 pamoja na 1335 ni 1843. “Heri yeye anayeifikilia 1843.” Hizo siku 1335 zinaashiria kipindi cha kukawia, zikisema, “Heri yeye angojaye na kuifikilia 1843.” Ukiitetea uelewa wa waanzilishi kuhusu ile ya kila siku, kama Ellen White anavyofanya, jambo hili liko wazi.

ከዚህም የበለጠ ለማብራራት፣ ኢሳይያስ 30፥18 እንዲህ ይላል፦ “ስለዚህም እግዚአብሔር ይጠብቃል።” በዚህ ስፍራ፣ ጌታ በአሥሩ ድንግል ምሳሌ ውስጥ ያለው ሙሽራ ነው፣ እርሱም ይዘገያል። “ስለዚህም ሙሽራው ሊራራላችሁ ይዘገያል፣ ስለዚህም ሊምራችሁ ይከብራል፤ እግዚአብሔር የፍርድ አምላክ ነውና። እርሱን የሚጠብቁ ሁሉ ብፁዓን ናቸው።” ይህ ከዳንኤል 12፥12 ጋር ይስማማል፦ “የሚጠብቅና ወደ 1335 የሚደርስ ብፁዕ ነው።” ሙሽራው በMarch 22, 1844 ይዘገያል። ወደ መጀመሪያው ተስፋ መቁረጥ መድረስና ከዚያም መጠበቅ ጋር የተያያዘ በረከት አለ። ወደዚህ ስትደርሱ፣ መጠበቅ አለባችሁ። ምንን ትጠብቃላችሁ? ዕንባቆም 2፥3 እንዲህ ይላል፦ “ራእዩ ገና ለተወሰነው ጊዜ ነውና፤ በመጨረሻም ይናገራል እንጂ አይዋሽም፤ ቢዘገይም ጠብቀው።” ወደ 1335 የመድረስ በረከት፣ ጌታ የእኩለ ሌሊት ጩኸትን የሚፈጽምበት ወደዚህ ታሪክ የመድረስ በረከት ነው።

Si kila mtu atakayeruhusiwa kushiriki katika Kilio cha Usiku wa Manane. Watu wengine waliandamana pamoja na Wamileri si kwa sababu ya uzoefu wao binafsi pamoja na Yesu Kristo au kwa kujifunza kwao binafsi Neno la Mungu, bali kwa hofu. Kabla Kilio cha Usiku wa Manane hakijafika, Bwana huwatenga ndugu hao na vuguvugu hilo. Kukatishwa tamaa kwa kwanza ni sehemu ya mchakato wa kuandaa kwa ajili ya Kilio cha Usiku wa Manane. Kulingana na Ellen White, ikiwa hatuelewi jambo hili, tunaanguka kutoka katika njia kwenda kwa ulimwengu mwovu ulio chini.

Kupatiwa Nguvu kwa Ujumbe wa Malaika wa Pili

Buku ya Early Writings, ukurasa 238: “Hafi na mwisho wa ujumbe wa malaika wa pili, niliona nuru kuu kutoka mbinguni ikiangaza juu ya watu wa Mungu. Miale ya nuru hii ilionekana kung’aa kama jua, nami nikasikia sauti za malaika zikipaza, ‘Tazama, bwana-arusi anakuja.’” Huu ulikuwa ni Kilio cha Usiku wa Manane, ambacho kilipaswa kuupa nguvu ujumbe wa malaika wa pili. Waanzilishi walielewa kwamba ujumbe wa malaika wa kwanza ulifika mwaka 1798 lakini ulipewa nguvu kwa kuanguka kwa Milki ya Ottoman mwaka 1840. Ujumbe wote hufika katika wakati maalumu katika historia na baadaye hupewa nguvu. Ujumbe wa malaika wa pili unafika tarehe 22 Machi, 1844, wakati makanisa ya Kiprotestanti yalipofunga milango yao dhidi ya ujumbe wa Wamilleri. Kilio cha Usiku wa Manane huupa nguvu ujumbe wa malaika wa pili. Ujumbe wa malaika wa tatu unafika tarehe 22 Oktoba, 1844, nao hupewa nguvu wakati malaika mwenye nguvu wa Ufunuo 18 anapoungana nao. Kila ujumbe hufika katika historia na baadaye hupewa nguvu. Hili ni muhimu kulielewa.

Ulukilikilo lwa Pakati ka Butiku lwapanga ulubuli ulwa malaika wa cibili ukuba na maka. Abamalaika batumilwe ukufuma ku lwiyulu ukubyamusha abelapo abacili munda no kubateekania ku mulimo umukulu uwali ku ntanshi yabo. Abantu abali na mano ngani sana te bo baali ba ntandiko ukupokelela ubu butumwa. William Miller te waali wa ntandiko ukupokelela ubu butumwa; ukucila apo, ni we waali wa kulekelesha ukubupokelela. Ni we waali uwali na mano ngani sana mu kumanya ubu butumwa, ilyo Samuel Snow ni we waali wa ntandiko. Abo abaalongosanga kale mu mulimo ni bo baali ba kulekelesha ukupokelela no kukwafwilisha ukulundulula ulukilikilo. Mu bya kale, umuntu wa kulekelesha ukusembelela ubu butumwa bwa Ulukilikilo lwa Pakati ka Butiku aali William Miller.

Kutoka katika Pambano Kuu, 376:

Wakati wa kutiwa nguvu kwa Kilio cha Usiku wa Manane, yapata watu 50,000 walitoka katika makanisa. Kwa kuwa kazi ya Miller ilielekea kuyajenga makanisa, hapo mwanzo ilikubaliwa kwa upendeleo; lakini wahudumu na viongozi wa dini walipoamua kupinga fundisho la Ujio na kutaka kukomesha msukumo wote juu ya jambo hilo, walilipinga kutoka mimbari na kuwanyima washiriki wao ruhusa ya kuhudhuria mahubiri juu ya kuja kwa pili au hata kunena juu ya tumaini lao katika mikutano ya ushirika.

ڕابەرانی کلیسای ئەدوێنتیست لە ئەمڕۆدا کە وانەوتنەوەی ئەم پەیامە لە کلیسادا و تەنانەت لە ماڵە تایبەتەکانیشدا قەدەغە دەکەن، لێرەدا لە بزووتنەوەی میلەریتدا پێشبینی کراون.

Abemesa bagize mu kigeragezo gikomeye no mu rujijo. Bakundaga amatorero yabo kandi ntibashakaga kuyitandukanyaho, ariko ubwo babonaga ubuhamya bw’Ijambo ry’Imana bushyirwa ku ruhande kandi uburenganzira bwabo bwo gusuzuma ubuhanuzi bwangirwa, bumvise ko kuba indahemuka ku Mana bibabuzaga kuyoboka ibyo. Abashakaga gukumira ubuhamya bw’Ijambo ry’Imana ntibashoboraga gufatwa nk’abagize itorero rya Kristo. Ni cyo cyatumye bumva ko bifite ishingiro ryo kwitandukanya n’umubano wabo wa mbere. Mu mpeshyi yo mu mwaka wa 1844, abagera ku 50,000 bavuye mu matorero.

تەگەیشتنی میلەر و هاوارە ڕاستەقینەی نیوەشەوە

Mufitabu cha Mukulu Damsteegt, *Foundation of Seventh-day Adventist Message and Mission*, Miller asuubirenga nti okulangirira kwa Danyeri 8:14 n’omumalaika ow’olubereberye ow’Okubikkulirwa 14 kwe kwali Okukaaba okw’Ekiro eky’omu Ttumbi—“Laba, awasizza ajja.” Yakkiriranga nti obubaka buno bwali bulaga okujja kwa Kristo okw’okubiri. Miller yalowoozanga nti ebyafaayo byonna bye byali Okukaaba okw’Ekiro eky’omu Ttumbi, naye Ellen White agamba nti Okukaaba okw’Ekiro eky’omu Ttumbi kwatuukirizibwa ku nsonga entongole. Samuel Snow yatuuma okwolesa kwe “Okukaaba okw’Ekiro eky’omu Ttumbi okw’Amazima” okwawukanya ku njigiriza y’Aba-Millerite eyali egamba nti Okukaaba okw’Ekiro eky’omu Ttumbi bwe bubaka obw’awamu.

Abakurikiranaga cyane iby’umwuka ni bo babanje kwakira ubutumwa, kandi abari barigeze kuyobora umurimo ni bo babaye aba nyuma mu kubwakira no gufasha kongera imbaraga z’ijwi riranguruye. William Miller, wari warayoboye umurimo uhereye mu mwaka wa 1833, yagize ingorane zo kwemera ubutumwa bw’Induru ya Saa Sita z’ijoro ubwo bwazanaga muri Kanama 1844. Ntiyari azi neza iby’ukwitandukanya n’amatorero kandi yari amaze imyaka myinshi yigisha indi myumvire ku byerekeye Induru ya Saa Sita z’ijoro.

ویلیام میلەر نووسی:

‘Ndzi a ndzi nga si tshama ndzi tiyiseka hi siku ro karhi malunghana ni ku humelela ka Hosi, hikuva a ndzi pfumela leswaku a ku na munhu loyi a nga tivaka siku ni nkarhi. Eka tidyondzo hinkwato leti ndzi ti kandziyiseke, leswi swi ta voniwa eka pheji ra nhlokomhaka, ku vuriwa leswaku swi vulavula hi lembe ra 1843. Eka tidyondzo hinkwato ta mina ta nomo, minkarhi hinkwayo a ndzi byela vayingiseri va mina leswaku minkarhi yoleyo a yi ta hela hi 1843 loko ku nga ri na xihoxo eka ku hlayela ka mina, kambe leswaku a ndzi nga swi koti ku vula leswaku makumu ma nga ka ma nga ti humeleli ni emahlweni ka nkarhi wolowo, naswona leswaku a va fanele ku tshama va lunghekile nkarhi hinkwawo. Hi 1842, van’wana va vamakwerhu va chumayele hi ku tiyisa lokukulu lembe hi rona hi ku kongoma, kutani va ndzi sola hikwalaho ko tirhisa rito leri nge “loko.”’

1842년 5월에 1843 도표가 출판되었고, 형제들은 밀러에게 그의 제시에서 ‘만일’을 제거하라고 말했다.

Miller akenderera mberi achiti, “Magazini dzeveruzhinji dzakanga dzabudisawo kuti ndakanga ndatarira zuva rakatsanangurika, ramakumi maviri nematatu raKubvumbi, rekuuya kwaShe. Naizvozvo, muna Zvita wegore iroro, sezvo ndaisagona kuona kukanganisa mukuverenga kwangu, ndakabudisa kutenda kwangu kuti pane imwe nguva pakati paKurume 21, 1843, naKurume 21, 1844, Ishe vaizouya.” Miller akanga atova asvika pamhedziso yezuva regumi remwedzi wechinomwe, uye kare-kare Samuel Snow asati ashandisa mhedziso iyi kuzivisa Kuchema kwePakati Peusiku, Miller akanga atonyora nezvayo. Miller ndiye uya akashandiswa naShe kuunganidza pamwe chete hwaro hwekufunga hwakashandiswa naSamuel Snow kuzivisa Gumiguru 22, 1844.

Miller akandika ati, “Mu mwaka wa 1843, mashutumu makali sana yalielekezwa juu yangu na juu ya wale waliokuwa wameungana nami na vyombo vya habari na baadhi ya mimbari. Nia zetu zilishambuliwa, kanuni zetu ziliwakilishwa vibaya, tabia zetu zikachafuliwa.” Wakati ukapita, na tarehe 21 Machi, 1844, ikapita bila Bwana kutokea. Masikitiko yalikuwa makubwa, na wengi hawakuendelea tena kutembea pamoja nao. Kabla ya wakati huu, tangu mwaka wa 1840, kulikuwa na makadirio ya Wamilleri 200,000, lakini kufikia wakati huu, 50,000 pekee walikuwa wamesalia.

ميلەر درێژەی دا: «پێش ئەمە، لە پاییزی ساڵی 1843، هەندێک لە براکانم دەستیان کرد بە ناونانی کڵێساکان بە بابڵ و هاندان بەوەی کە ئەوە ئەرکی ئادڤێنتیستەکانە لێیان دەرچن. بەهۆی ئەمەوە زۆر دڵتەنگ بووم. نەک تەنها کاریگەرییەکەی زۆر خراپ بوو، بەڵکو من ئەوەم بە لاواندنی وشەی خودا و چەواشەکردنی نووسراوە پیرۆزەکان دادەنا.» میلەر لەگەڵ پەیامی فریشتەی دووەمدا ملمڵانێی هەبوو، و ئەمەش بۆی قورس‌تر دەکرد کە پەیامی ڕاستی هاوارە نیوەشەوە بپذێرێت. ئەم ڕەوشە بڵاو بووەوە، و کڵێساکان بەڕوویاندا داخرا، و دوژمنکاری دروست بوو و زۆربەی ئادڤێنتیستەکان لە کڵێساکانی تایبەت بە خۆیان جیابوونەوە.

Baada ya wakati wake uliokuwa umechapishwa kupita, Miller alikiri masikitiko yake kuhusu kipindi halisi, lakini alidumisha imani yake. Aliendelea na kazi zake huko Magharibi wakati wa kiangazi cha mwaka 1844 hadi harakati ya Mwezi wa Saba. Hakuwa na ushiriki wowote katika harakati hii isipokuwa barua iliyoandikwa miezi kumi na minane mapema kuhusu maadhimisho ya Sheria ya Musa yaliyoelekeza kwenye mwezi huo. Hakutarajia kwamba matumizi ya namna hiyo yangefanywa kuhusu mada hizo au kwamba imani katika ushahidi wa namna hiyo ingekuwa kipimo cha wokovu. Hakuwa na ushirika na harakati hiyo hadi wiki mbili au tatu kabla ya Oktoba 22, 1844. Katika barua kwa Himes ya Oktoba 6, 1844, Miller aliandika, “Naona utukufu katika mwezi wa saba ambao sikuwahi kuuona hapo kabla... Sasa, lihimidiwe jina la Bwana, naona uzuri, upatano, makubaliano katika Maandiko, ambayo nimeyaombea kwa muda mrefu lakini sikuyaona hadi leo. Mshukuru Bwana, Ee nafsi yangu. Ndugu Snow, Ndugu Storrs, na wengineo, wabarikiwe kwa kuwa vyombo katika kufumbua macho yangu. Karibu nimefika nyumbani. Utukufu, utukufu, utukufu, utukufu.”

ئەوسا، میلەر بانگەوازی نیوەشەوە دووبارە بیری لێ کردەوە و ناوی لێ نا فاناتیزم. دامستیگت تێبینی دەکات کە سنۆ شێوەی سەرەتایی پەیامی بانگەوازی نیوەشەوەی خۆی لە کارە پێشووترەکانی میلەرەوە وەرگرت.

March 1844 i katangweene ka Snow, ni kamenyesanisywe, ni kakatumira itengwa inini muno nginya Exeter camp meeting, August 12–17, 1844. Kwuo, itariki yakwe ya umanthi ya kũuka kwa Kristũ yanyungutirie A Millerite aingi, ikĩnengera wĩra wao wa ũmisionari mũthenya wa igũrũ muno. Mwitikio wao wamenyekanire ta Seventh Month movement. O na kana atongoria a Millerite matandũ ma mbere maari na nganje, ciwiki nditũ mbere ya ũndũ ũcio wĩrĩrĩtwũ, nĩmaingĩire mũndũmĩrio ũcio na magĩtĩkĩria meciiria ma Snow maandĩkwo na mathagwo.

Obubīro bwa Hagati y’Ekiro n’Ebizaibwaho byabwo

دیداری یەکەمی ئێڵەن وایت گەلی خودا نیشان دەدات لەسەر ڕێگایەک بۆ ئاسمان، و لە دوایانەوە ڕووناکییەک هەیە کە «هاواری نیوەشەو» ناونراوە. پەیامەکەی ساموێل سنۆ پێویستە تێبگەدرێت. لە مانگی ئایاری 1842دا، 300 خەریتە بۆ 300 وازیار چاپ کران. تا 22ی ئاداری 1844، دوای یەکەم ناومێدی، خەریتەکە وەلا نرا، و زۆرێک لە بزوتنەوەکە جیابوونەوە. ئەوانەی مابوونەوە، پێویست بوو چاوەڕوان بن. لە کۆبوونەوەی چادری ئێکسەتەر، سنۆ نیشانی دا کە مەسیح لە 22ی تشرینی یەکەمی 1844، ڕۆژی کەفارەت، دێت. ئەمە هانیان دا کە پەیامەکە ڕابگەیەنن.

جۆسف بەیتس گێڕایەوە کە دوای کۆبوونەوەی کەمپی ئەکسیتر، کاتێک بە ناو واگۆنەکانی شەمەندەفەرەکەدا دەڕۆیشت، دەنگانی دەبیست کە دووبارە دەیانگوت: «ئەوەتا، زاوا دێت!» ئەم بزووتنەوەیە لە ماوەی دوو مانگدا بە سەرانسەری ویلایەتە یەکگرتووەکاندا بڵاوبووەوە و بووە هۆی ناڕەزایی گەورە لە ٢٢ی ئۆکتۆبری ١٨٤٤.

Damsteegt anatoa maoni juu ya Mkutano wa Waadventista wa Low Hampton wa tarehe 28–29 Desemba, 1844, uliowahusisha Himes na Miller. Himes alihimiza kuwafariji watakatifu, kuustua ulimwengu wa Kikristo, na kuhubiri wokovu kwa wenye dhambi. Majuma machache baadaye, Advent Press ilianza tena, na Himes akatangaza kwamba mlango wa wokovu ulikuwa wazi. Miller kwa hatua kwa hatua aliacha dhana kali ya mlango uliofungwa na akarudia mtazamo wake wa awali wa Kilio cha Usiku wa Manane. Katika mwezi huo huo, Ellen White alipata maono yake ya kwanza, yakionyesha kwamba wale wanaolikataa Kilio cha Usiku wa Manane huanguka kutoka njiani. Maono hayo yalikuwa kwa ajili ya William Miller kama yalivyokuwa kwa mtu mwingine yeyote.

ئەزموونی کۆتایی و میراتی ویلیام میلەر

Okuva mu *Early Writings*, olupapula 257:

Na nita gezan iri ee ne Edward William Miller. Ata wane ho e kpara nen hĩ, kpa nĩ zĩa ne hĩ ta, kũsũkũsũ ne nyɛsɛrɛsrɛ dɔngɔngɔrɔ kĩ hĩgbeɛ wane ne hĩ nɔ. Ɔhɔhɔrɔ kpata kĩ 1844-mɔ la wane se wãa nɛgɛrɛ ne wãa hĩe nyi, hĩnyɛgɛ hãma, a dĩa wane nɛrɛrɛ, kpa a nɔgɔrɔ nɛrɛrɛ ne dɔɔrɔ, hĩe hĩa hãza zĩa kĩ a la ta hãa. Kpa kĩ ata nɛ̃ nɔ, nyɛsɛrɛsrɛ nɛrɛrɛrɛ wane ne hĩ nyi, hĩgbɛa ne hĩa kũa. Na nɛ̃rɛ hɔɔrɔ hãma a hĩmɛta wane ta, nɔɔrɔ Joshua Himes ne hĩmɛta hãa zɔɔ, kpa a zĩa hĩ ta kĩ hĩ nyi nɛrɛrɛrɛrɛ nɔŋmɔɔrɔ ne hĩ la atɔrɔrɔ hãma wãa lɛɛsɛ kĩta zãa-mɔ.

Mukutumwa gwa malaika wa gatatu mu muktadha huu ni Sabato. Jinsi Miller alivyoelekea kwenye nuru itokayo mbinguni, watu hawa walifanya mipango ya kuiondoa akili yake kwenye nuru hiyo. Mvuto wa kibinadamu ulimweka gizani na ukadumisha mvuto wake miongoni mwa wale walioupinga ukweli. Hatimaye, Miller aliinua sauti yake dhidi ya nuru itokayo mbinguni—Sabato. Alishindwa kuupokea ujumbe ambao ungalieleza kusikitishwa kwake na kutupa nuru na utukufu juu ya yaliyopita. Alitegemea hekima ya kibinadamu badala ya ile ya kiungu. Akiwa amevunjwa kwa kazi na umri, hakuwa na hatia kwa kadiri ile ile kama wale waliomzuia asiufikie ukweli. Dhambi hiyo inawakalia wao. Kama Miller angaliweza kuiona nuru ya malaika wa tatu, mambo mengi yangalielezwa. Lakini ndugu zake walikiri kumpenda kwa upendo wa kina sana hata akadhani kwamba asingaliweza kamwe kujitenga nao. Mungu aliruhusu aanguke chini ya mamlaka ya mauti na akamficha kaburini mbali na wale waliomvuta mbali na ukweli. Musa alikosea kabla ya kuingia katika Nchi ya Ahadi; vivyo hivyo, Miller alikosea alipokuwa karibu kuingia katika Kanaani ya mbinguni. Wengine walimwongoza kufanya hivyo; wengine hao lazima watoe hesabu kwa ajili yake. Lakini malaika wanautazama mavumbi ya thamani ya mtumishi huyu wa Mungu, nao watatokea kwa mlio wa tarumbeta ya mwisho.

Kisirisia: Malongi ma Lelo

Ndzi ku gimeta, William Miller u yimela ma-Adventista ya Siku ra Vunkombo emakumu ka misava. Nhlavutelo wo sungula wa Ellen White wu khumba nkarhi wa hina ngopfu ku tlula nkarhi wa yena. Emakumu ka misava, ma-Adventista ya Siku ra Vunkombo ma ta ala ku vonakala ka Xirilo xa le xikarhi ka vusiku. Ku vonakala ka Xirilo xa le xikarhi ka vusiku ku nga twisiseka ntsena hi ku twisisa matimu lawa. Ku helela ntshembo ko sungula ku tengise nhlangano wa Vamillerite eka lava a va ri kona hikwalaho ka swivangelo leswi hoxeke, naswona ku lulamise vanhu eka ntokoto wa ku ringiwa lowu a wu ta va nghenisa eNdhawini yo Kwetsima ngopfu. Lava va fikaka eka ku hela ntshembo ko sungula va katekisiwa ntsena loko va rindzela October 22, 1844. Nkarhi lowu wu vekiwe hi Xikwembu leswaku wu humelerisa vanhu lava A nga ta va hlengeleta eNdhawini yo Kwetsima ngopfu. Ku ala Xirilo xa le xikarhi ka vusiku ni ku wa endleleni i ku ala matimu lawa hinkwawo.

윌리엄 밀러는 세 가지 실수를 범하였고, 우리도 언제나 세 가지 시험으로 시험받는다. 그의 첫 번째 오류는 1844년 12월에 한밤중의 외침을 거절한 것이었다. 그의 두 번째는 하나님 대신 사람들의 말을 들은 것이었으며, 그것이 그의 세 번째 실수, 곧 안식일을 거절하는 데로 이끌었다. 세상 끝에 제칠일안식일예수재림교인들은 그들의 지도자들의 말을 듣기 때문에 한밤중의 외침의 역사와 옛길로 돌아오라는 부르심을 거절할 것이다. 그렇게 함으로써 그들은 짐승의 표를 받도록 스스로를 준비하게 되며, 한밤중의 외침의 기별과 역사에 대하여 그들이 어떠한 관계를 맺는가에서 시작되는 밀러의 세 단계 시험 과정을 반복하게 된다.

Kuva no ubuvuzi bubiri gusa buvuga amateka kuva ku gucika intege kwa mbere kugeza ku gucika intege kwa kabiri: iminsi 2300 (“Nubwo iyerekwa ryatinda, uririndire”) na 2520. Kwanga 2520 ni ukwanga Induru yo mu Gicuku. Kwanga Induru yo mu Gicuku ni ukuva mu nzira ukagwa mu isi y’ababi iri hepfo.

Tukakikala neno hili zaidi katika uwasilishaji unaofuata.