Ezekiel kitabunda, hayret uyandırıcı ve önemli birçok peygamberlik çizgisi ve hakikati vardır. Tapınak içindeki peygamberlere ilişkin Kutsal Kitap tasvirleri arasında, tekerlekler içindeki tekerlekleri ötekilerin hepsinden daha açık biçimde belirleyen peygamber Ezekiel’dir. Kızkardeş White’a göre bu tekerlekler, son yağmur zamanındaki olaylar dizisini gösteren insan faaliyetinin karmaşık karşılıklı işleyişini temsil eder. Bu olaylar, peygamberin, Yeruşalim’in kuşatılmasını tasvir eden dördüncü bölümdeki örnekte olduğu gibi, sol yanı ve sonra sağ yanı üzerine yattığında, canlandırılmış bir meselde peygamberliğin bir parçası hâline gelmesiyle temsil edilir. Ayrıca Ezekiel’in tarihini ana hatlarıyla belirleyen on üç belirli tarih de vardır; ve bunu yapmakla, yüz kırk dört bin kişinin mühürlendiği son yağmur döneminin yol işaretlerini sağlarlar. Hakikatler yalnız tarihler aracılığıyla değil, aynı zamanda on yedi, on dokuz, yirmi beş, yetmiş, kırk, üç yüz doksan ve elbette otuz gibi sayılar aracılığıyla da aktarılır. Ezekiel kitabındaki belki de en önemli sayı olan başka bir sayı daha vardır: yüz elli. Yine de yüz elli sayısı Ezekiel kitabında bulunmaz. Buna rağmen, satır üstüne satır—orada bulunmaktadır.

ژمارەی سەد و پەنجا بە شێوەی پێشبینیانە لە ناو هێڵی ئابلوقەدا دانراوە، و ئابلوقەش هێڵێکی پێشبینیانەی جیاوازە؛ یان ئەگەر بتەوێت، ئابلوقە چەرخێکە. هێڵێکی پێشبینیانەی مێژوو هەمیشە دەبێت ئەلفا و ئۆمێگای خۆی هەبێت، و بەو شێوەیە پێویستە تایبەتمەندییەکانی ئەلفا و ئۆمێگا لە سەرەتا و کۆتایی هێڵەکەدا نمایان بکرێن، وگرنە هێڵ نییە. ڕووداوی ئەلفای ئابلوقە مردنی هاوسەری حیزقیال بوو، و کۆتایی ئابلوقەش مردنی بووکەی مەسیح بوو، وەک لە تێکچوونی ئۆرشەلیمدا نیشان دراوە.

Û ez Yûhennâ bajara pîroz, Orşelîma nû, dît ku ji cem Xwedê ji ezmânê dihat xwarê, wek bûkeyek ji bo mêra xwe xemilandî amadekirî. Û min dengek mezin ji ezmânê bihîst ku digot: Va ye, konaxa Xwedê bi mirovan re ye, û ew ê bi wan re bimîne, û ew ê gelê wî bin, û Xwedê bixwe dê bi wan re be û bibe Xwedayê wan. Û Xwedê dê hemû hêsir ji çavên wan paqij bike; û êdî mirin tune be, ne xem, ne giriya, ne jî êş êdî hebe; çimkî tiştên berê derbas bûne. Û yê ku li ser text rûniştibû got: Va ye, ez hemû tiştan nû dikim. Û wî ji min re got: Binivîse; çimkî ev gotin rast û dilsoz in. Û wî ji min re got: Qediyaye. Ez Elfa û Omega me, destpêk û dawî. Ez ê bi belaş ji kaniya ava jiyanê bidim yê tî ye. Yê ku serdikeve dê hemû tiştan mîras bigire; û ez ê bibim Xwedayê wî, û ew ê bibe kurê min. Lê tirsok, û bêbawer, û qirêj, û kujer, û zinakar, û sêrbaz, û pûtperest, û hemû derewvan, para wan dê di gola ku bi agir û gofrê dişewite de be; ev e mirina duyemîn. Û yek ji wan heft milyaketan ku heft tasên tijî yên heft belayên dawî hebûn, hat cem min û bi min re axivî, got: Were vir, ez ê bûkê, jina Berxê, nîşanî te bidim. Peyxama Yûhennâ 21:2–9.

Jina Hezekîêl di serdestpêka dorpêçkirinê de dimire, û ew li wir wekî “xwesteka” “çavên” Hezekîêl tê nasandin; û di hilweşandina Orşelîmê ya ku di heman beşê de tê pêşkêş kirin de, Orşelîm wekî “xwesteka” “çavên” Îsraêlê tê nasandin.

Û dîsa di sala nehemîn de, di mehê dehemîn de, di roja dehemîn a mehê de, peyva Xudan hat ser min û got, … Herwiha peyva Xudan hat ser min û got, Ey lawê mirov, va ye ku Ez bi derbekê ji te dixwaza çavên te radikim; lê tu ne ê şîn bibî û ne ê bigrî, ne jî hêsirên te dê biherikin. Ji qîrînê xwe bigire, ji bo miriyan şînê neke, destara serê xwe li ser xwe bigire, pêlavên xwe li lingên xwe bike, lêvên xwe venepoşe, û nanê mirovan nexwe. Wisa ez sibehê bi gel re axivîm; û êvarê jina min mir; û sibehê ez wisa kir ku ji min re hate fermankirin. Û gel ji min re gotin, Ma tu ne dê ji me re bêjî ku van tiştan ji bo me çi ne, ku tu wisa dikî?

ئینجا وەڵامم دانەوە و وتم: وشەی یەزدان بۆ من هات و فەرمووی: بە ماڵی ئیسرائیل بڵێ: ئاوا دەفەرموێت ئەدونای یەزدان: ئەوەتا، من پیرۆزگاکەم گڵاو دەکەم، ئەو شکۆی هێزی ئێوە، ئارەزووی چاوەکانتان، و ئەوەی دەروونتان پێی دڵسۆزە؛ هەروەها کوڕەکانتان و کچەکانتان، ئەوانەی بەجێتان هێشتوون، بە شمشێر دەکەون. ئێوەش وەک من کردووم دەکەن: لێوەکانتان داپۆشنەوە ناکەن، و نانی خەڵکیش ناخۆن. سەرپێچەکانتان لەسەر سەرتان دەبێت، و پێڵاوەکانتان لە پێتان؛ شین ناگرن و ناگریەن، بەڵکو بەهۆی تاوانەکانتانەوە وەک دەسڕێنەوە، و یەک بەرامبەر یەک تر شیوەن دەکەن.

لەبەر ئەوە، حەزقیال بۆ ئێوە نیشانەیەکە: بەگوێرەی هەموو ئەوەی کە ئەو کردووە، ئێوەش دەکەن؛ و کاتێک ئەمە ڕوو دەدات، دەزانن کە من یەزدانی باڵادەستم. هەروەها، ئەی کوڕی مرۆڤ، ئایا لەو ڕۆژەدا کە من لەوان هێزەکەیان، شادیی شکۆییان، ئارەزووی چاویان، و ئەوەی کە دڵیان پێوە بەستووە، واتە کوڕان و کچانیان، لێ دەسەنم، ئەوەی لەو ڕۆژەدا دەرباز دەبێت نایەت بۆ لات، تاکو بە گوێی خۆت ببیستی؟ لەو ڕۆژەدا دەمت بۆ ئەوەی دەرباز بووە دەکرێتەوە، و قسە دەکەیت، و ئیتر گونگ نابیت؛ و تۆ بۆیان نیشانە دەبیت؛ و دەزانن کە من یەزدانم. حەزقیال 24:1, 15–27.

ئەلفای گەمارۆکە مردنی ئارەزووی حەزقیالە، و ئۆمێگاکەی مردنی ئارەزووی ئیسرائیلە.

Bihîstin, lê ne bi rastî bihîstin

پێنج جار پیران یان گەل بە شێوەیەک وێنا کراون کە گوێ لە حەزقیال دەگرن. لە حەزقیال 8:1، پیرانی یەهودا لەبەردەمی ئەو دادەنیشن. لە حەزقیال 14:1 پیران دێن و لەبەردەمی ئەو دادەنیشن. لە حەزقیال 20:1 پیرانی ئیسرائیل دێن بۆ ئەوەی لە یەزدان بپرسن. لە حەزقیال 37:18، خودا بە حەزقیال دەفەرموێت: «کاتێک نەوەکانی گەلەکەت پێت بڵێن، بڵێن: ئایا پێمان نیشان نادەیت ئەمانە واتایان چییە؟» لە بەشی بیست و چواردا گەل بە ڕاستەوخۆ دەپرسن: «ئایا پێمان ناڵێیت ئەم شتانە بۆ ئێمە چین، کە تۆ ئاوا دەکەیت؟» لە هەریەکێک لەو پێنج بارەدا، پیران یان گەل لە دۆخێکی لاودیکیادان.

Û wî got, Biçe, û ji vê gelê re bibêje: Hûn dê bi rastî bibihîzin, lê nebin fahm; û hûn dê bi rastî bibînin, lê nebin têgihiştin. Dilê vê gelê qelew bike, û guhên wan giran bike, û çavên wan bigire; nebe ku bi çavên xwe bibînin, û bi guhên xwe bibihîzin, û bi dilê xwe têbigihîjin, û vegerin, û were saxkirin. Îşaîa 6:9, 10.

ئەو پێنج وێنەکردنەوەیەی گەل کە دەبیستن بەڵام نابیستن، و ئەو پێنج وێنەکردنەوەیەی گەل کە دەبینن بەڵام نابینن، لەگەڵ ئەو پێنج هەنگاوەی ئەوانەی کە لە شایەتیی ئیشایا دا بە بینین و بیستن ڕەت دەکەن، هاوتا دەبن.

Lê belê, peyva Xudan ji bo wan bû ferman ser fermanê, ferman ser fermanê; rêzik ser rêzikê, rêzik ser rêzikê; li vir hindikek, li wir hindikek; da ku herin, paşve bikevin, biçikên, bikevin nav têlê, û werin girtin. Îşaya 28:13.

لە ناویاندا زۆرێک هەڵدەخەڵەتن، و دەکەون، و دەشکێنرێن، و دەکەونە داوەوە، و دەگیرێن. ئیشایا 8:15.

ئامادەکردنەکان

لە بەشی بیست‌وچواری حەزقیالدا، ئەو ماوەیەی کە بە دەستپێکردنی گەمارۆدان و مردنی هاوسەری حەزقیال دەست پێ دەکات—ئەوەی ئارەزووی چاوانی بوو—بە مردنی ئۆرشەلیم، ئەوەی ئارەزووی چاوانی ئیسرائیل بوو، کۆتایی دێت. ئەو گەمارۆدانەی ساڵێک و نیوە مۆری ئەلفا و ئۆمەگا لە خۆ دەگرێت، و ئەو ماوەیە بە نیشانەیەک دەست پێ دەکات و بە نیشانەیەک کۆتایی دێت. وەک لە حەزقیال بیست‌وچواردا، عیسا لە مەتا بیست‌وچواردا نیشانەی گەمارۆدان دیاری دەکات.

Aba Kristo kakwete kuvugwa mu matwi y’abantu benshi; ariko igihe yari ari wenyene, Petero, Yohani, Yakobo, na Andereya baza kuri We igihe yari yicaye ku Musozi wa Elayono. Baramubwira bati: “Tubwire, ibi bintu bizaba ryari? Kandi ni iki kizaba ikimenyetso cy’ukuza kwawe n’icy’imperuka y’isi?” Yesu ntiyashubije abigishwa be afashe ukwonyine ugusenyerwa kwa Yerusalemu n’umunsi ukomeye wo kuza kwe. Yavangiye hamwe insobanuro y’ibi bintu byombi. Iyo aza kuba yarabumburiye abigishwa be ibyabaga mu gihe kizaza nk’uko yabibonaga, ntibari kubasha kwihanganira icyo babona. Mu mbabazi yabagiriye, yahuje hamwe insobanuro y’izo ngorane ebyiri zikomeye, asiga abigishwa ngo ubwabo bazasesengure icyo bisobanura. Igihe yavugaga ku isenywa rya Yerusalemu, amagambo ye y’ubuhanuzi yarenze icyo gikorwa agera ku muriro wa nyuma kuri uwo munsi ubwo Uwiteka azahaguruka ava mu mwanya we kugira ngo ahane isi ku bw’ibicumuro byayo, ubwo isi izashyira ahagaragara amaraso yayo kandi ntizongere gutwikira abishwe bayo. Iri jambo ryose ntiryatanzwe ku bw’abigishwa bonyine, ahubwo ryatangiwe n’abazabaho mu bihe bya nyuma by’amateka y’iyi si.

گەڕایەوە بۆ لای قوتابییەکان، مەسیح فەرمووی: «ئاگاداربن کە کەسێک فریوتان نەدات. چونکە زۆران دێن بە ناوی من و دەڵێن: من مەسیحم؛ و زۆران فریودەدەن.» زۆر مەسیحی درۆیین دەرکەوتن دەکەن، بانگەشەی ئەوە دەکەن کە پەرجوو دەکەن، و ڕایدەگەیەنن کە کاتی ڕزگاریی نەتەوەی جولەکە هاتووە. ئەمانە زۆر کەس گومڕا دەکەن. وشەکانی مەسیح هاتنە دی. لە نێوان مردنی ئەو و مەحاصرەی ئۆرشەلیمدا زۆر مەسیحی درۆیین دەرکەوتن. بەڵام ئەم ئاگادارکردنەوەیە هەروەها بۆ ئەوانەش درا کە لەم سەردەمی جیهانەدا دەژین. هەمان ئەو فریودانانەی پێش وێرانبوونی ئۆرشەلیم بەکارهاتبوون، لە سەرانسەری سەردەمەکاندا بەکارهاتوون، و دیسان بەکاردەهێندرێن.

“‘Na mutokenga za vita, na uvumi wa vita: langai musihuzunike: kwa maana hayo yote hayana budi kutukia, lakini mwisho bado haujafika.’ Kabla ya kuangamizwa kwa Yerusalemu, wanadamu walishindania ukuu. Wafalme walikatiliwa mbali. Wale waliodhaniwa kuwa wamesimama karibu na kiti cha enzi waliuawa. Kulikuwako vita na uvumi wa vita. ‘Hayo yote hayana budi kutukia,’ Kristo alisema, ‘lakini mwisho [wa taifa la Wayahudi kama taifa] bado haujafika. Kwa maana taifa litainuka kupigana na taifa, na ufalme kupigana na ufalme: nako kutakuwa na njaa, na tauni, na matetemeko ya nchi, mahali mbalimbali. Hayo yote ndiyo mwanzo wa huzuni.’ Kristo alisema, Kama marabi wanavyoziona ishara hizi, watatangaza kuwa ni hukumu za Mungu juu ya mataifa kwa kuwafanya watu Wake wateule kuwa katika utumwa. Watatangaza kwamba ishara hizi ndizo dalili ya kuja kwake Masihi. Msidanganyike; hizo ni mwanzo wa hukumu Zake. Watu wamejitazama wenyewe. Hawakutubu wala kuongoka ili nipate kuwaponya. Ishara ambazo wanaziwasilisha kama dalili za kuachiliwa kwao kutoka utumwani ni ishara za maangamizo yao.” The Desire of Ages, 628.

Dorpêça Orşelîmê di sala 66-an de, nîşana Romayê ya danîna alayên xwe di hewşa qutbûyî ya perestgehê de dihewand. Şîroveya Îsa li ser bûyerên heyama 66 heta 70-an, hilweşandina sala 70-an bi Hatina Wî ya Duyemîn re lihev anî; û nîşanek bi Hatina Wî ya Duyemîn re girêdayî ye.

“Di demekê kurt de çavên me ber bi Rojhilatê hatin kişandin, çimkî ewreyek piçûk û reş xuya bû, ku me hemûyan dizanibû ku ew Nîşana Kurê Mirov bû, û mezinahiya wê nêzîkî nîvê destê mirovekî bû.” The Day Star, 1846.

دەستپێک و کۆتایی مێژووی ساڵانی 66 تا 70ی زایینی نیشانەیەکیان تێدایە کە پەیوەستە بە دەستپێکی گەمارۆدان و وێرانکردنی شارەکە، کە هاوتا دەبێت لەگەڵ نیشانەی ئەلفا و ئۆمێگای مردنی ئارەزووی چاوەکان لە 587 پێش زایین و 586 پێش زایین.

مێژووی ئاوەدانانی ساڵێک و نیوە «نیشانە»یەکە بۆ ڕۆژانی دوایی. پاکیزە نەزانەکانی کە لە مێژووی حەزقیالدا نێونیشان کراون، هاوتایەکەیان لە مێژووی پاکیزە ژیرەکاندا دەبینرێت، ئەوانەی کە لە ساڵی 66دا نیشانەی ئاوەدانەکەیان بینی و بۆ شوێنی پاراستن هەڵهاتن. ئاوەدانانی ساڵێک و نیوە ئەو نیشانەیە کە دوو پۆلی عابیدان ئاشکرا دەکات. پۆلێک نیشانەکە تێدەگات، پۆلەکەی دیکەش، کە ئیشایا وەک «زۆران» نێونیشانی دەکات، نابینێت و نابیسێت.

Gelek û Kêm

ئینجا پاشا بە خزمەتکاران فەرموو: دەست و پێی ببەستن، و بیبەن و فڕێبدەنە تاریکیی دەرەوە؛ لەوێ گریان و جیژانی ددان دەبێت. چونکە زۆر بانگهێشت کراون، بەڵام کەم هەڵبژێردراون. مەتا 22:13، 14.

لەبەر ئەوە، دواهەمین دەبێت یەکەم، و یەکەم دواهەمین؛ چونکە زۆر بانگهێشت کراون، بەڵام کەم هەڵبژێردراون. مەتا 20:16.

Dîtin û Bihîstin

لە کتێبی حەزقیالدا پێنج مێژووی وێنەکاری‌کراو هەن، هەروەها پێنج جار حەزقیال قسەی بۆ سەرکردەکان و خەڵک کرد. ئەو دوو شایەتە ناسنامەی ئەو پێنج پاکیزەی نەزان دەکەن کە ڕەت دەکەن «ببینن» و ڕەت دەکەن «ببیستن». ئەوان ڕەت دەکەن ببینن یان ببیستن ئەو زانیارییەی کە زیاد دەبێت کاتێک عیسا، وەک شێری هۆزی یەهودا، وشەی پێغەمبەریی خۆی دەکاتەوە.

Cîhan Dê Bibîne û Bibihîze

ئەی هەموو نیشتەجێبووانی جیهان و دانیشتووانی سەر زەوی، کاتێک ئاڵایەک لەسەر شاخەکان بەرزدەکات، بڕوانن؛ و کاتێک کەڕەنایەک دەژەنێت، گوێ بگرن. ئیشایا 18:3.

لەو ڕۆژەدا، کەڕەکان وشەکانی ئەو پەرتووکە دەبیستن، و چاوی کوێران لەناو تەم و لەناو تاریکی دەبینێت. ئیشایا 29:18.

Gelê Min yên Bêaqil û Gêj Têgihiştin Tune ne

Ezê heta kengê alayê bibînim û dengê bûkê bibihîzim? Çimkî gelê min bêaqil e, ew min nas nekirine; ew zarokên bêfehm in, û têgihiştina wan tune ye: ji bo kirina xerabiyê ew zana ne, lê ji bo kirina qenciyê agahdariya wan tune ye. Yeremya 4:21, 22.

ئەمانە لە ماڵی یعقوب ڕابگەیەنن و لە یەهودا بڵاو بکەنەوە، بڵێن: ئێستا ئەمە ببیستن، ئەی گەلی گەمژە و بێتێگەیشتن؛ ئەوانەی چاو هەیە و نابینن؛ ئەوانەی گوێ هەیە و نابیستن. ئیرمیا 5:20, 21.

Mala Serhildêr

Û gotina Xudan jî hat ser min û got: Ey lawê mirov, tu di nav mala serhildêr de dijî, ya ku çav hene ji bo ku bibînin, lê nabînin; guh hene ji bo ku bibihîzin, lê nabihîzin; çimkî ew maleke serhildêr in. Ezekiel 12:1, 2.

لەبەر ئەوە بە مەتەڵ بۆیان دەدوێم، چونکە دەبینن و نابینن؛ دەبیستن و نابیستن، نە تێدەگەن. لەواندا پێشبینیی ئیشعیا تەواو دەبێت کە دەڵێت: «بە بیستن دەبیستن، بەڵام تێناگەن؛ و بە بینین دەبینن، بەڵام نازانن: چونکە دڵی ئەم گەلە قورس بووە، و گوێیان لە بیستن قەڵس بووە، و چاوی خۆیان داخستووە؛ نەک لە هیچ کاتێکدا بە چاوی خۆیان ببینن و بە گوێی خۆیان ببیستن، و بە دڵی خۆیان تێبگەن، و بگەڕێنەوە، و من چاکیان بکەم.»

Lê çavên we xwezî ne, ji ber ku dibînin; û guhên we jî, ji ber ku dibihîzin. Çimkî bi rastî ez ji we re dibêjim ku gelek pêxember û mirovên rast dixwestin wan tiştan bibînin yên ku hûn dibînin, lê wan nedîtin; û wan tiştan bibihîzin yên ku hûn dibihîzin, lê wan nebihîstin. Matthew 13:13–17.

ڕێگا کۆنەکان

ئەمە دەڵێت یەزدان: لە ڕێگاکاندا بوەستن، و ببینن، و لە ڕێچکە کۆنەکان بپرسن، کە کامەیە ڕێگای چاک؛ و تێیدا بڕۆن، ئەوسا بۆ دەروونەکانتان حەسانەوە دەدۆزنەوە. بەڵام ئەوان وتیان: ئێمە تێیدا ناڕۆین. هەروەها چاودێرانی من بەسەرتاندا دانا، و وتم: گوێ بگرن لە دەنگی کەرەنایەکە. بەڵام ئەوان وتیان: ئێمە گوێ ناگرین. یەرەمیا 6:16, 17.

نامەی ساڵانی 1840–1844

“Hemû peyamên ku di navbera 1840–1844 de hatine dayîn, niha divê bi hêz bên pêşkêşkirin, ji ber ku gelek kes rê û arasteya xwe winda kirine. Divê peyam bigihîje hemû dêr û civatên baweriyê.

مەسیح فەرمووی: «خۆزگە بە چاوەکانتان، چونکە دەبینن؛ و بە گوێیەکانتان، چونکە دەبیستن. بەڕاستی پێتان دەڵێم، زۆر پێغەمبەران و پیاوانی ڕاستودروست ئاواتیان هەبوو ئەو شتانە ببینن کە ئێوە دەبینن، بەڵام نەیانبینی؛ و ئەو شتانە ببیستن کە ئێوە دەبیستن، بەڵام نەیانبیست» [Matthew 13:16, 17]. خۆزگە بەو چاوەنەی ئەو شتانەیان بینی کە لە ساڵانی 1843 و 1844 بینیرا.

“Peyam hate dayîn. Û divê di dubarekirina peyamê de tu derengî tune be, ji ber ku nîşanên demê tên temamkirin; xebata dawiyê divê were kirin. Di demeke kurt de xebateke mezin ê were kirin. Bi tayînkirina Xwedê peyamek ê zû were dayîn ku dê mezin bibe û bibe qîrîna bilind. Hingê Danîêl dê di beşa xwe de raweste, da ku şahidiya xwe bide.” Manuscript Releases, volume 21, 437.

نیشانەی گەمارۆدانەكە

لە پەرتووکی حەزقیێلدا پێنج جار هەیە کە ئەو وەک نموونەیەکی مەثەلی «بە کردار پیشانی دا» کە گەل ڕازی نەبوون بیبینن، هەروەها پێنج جار «قسەی کرد» لەگەڵ ئەو گەلەی کە ڕازی نەبوون ببیستن. دوو شایەتیی مەثەلی بەکردار پیشاندراو و قسەکردنەکە پێشکەش بە پێنج پاکیزەی نەزانراو کرا. یەکێک لەو مەثەلە بەکردار پیشاندراوانە، کە لە بەشی چواردا هەیە، نوێنەرایەتیی «نیشانە»ی گەمارۆدان دەکات، کە ئاگاداری لە وێرانبوونی داهاتوو دەدات. پەیامی حەزقیێل ئەو پەیامەیە بۆ لاودیکیا.

نیشانەی دراو بۆ لاودیسیا «نیشانەی گەمارۆ»یە، و گەمارۆی ڕۆژانی دواوە لەلایەن چەند شایەتییەکەوە نیشان دراوە. تەنها نیشانەیەک کە بە جولەکەکانی سەردەمی مەسیح درا، نیشانەی یۆنان بوو، ئەوەی وەک مەتەڵێکی کرداریی سێ ڕۆژ لە ناو سکّی نەھەنگێکدا نوێنەرایەتی دەکات.

Û paşê hin ji nivîskaran û Ferîsiyan bersiv dan û gotin: Mamoste, em dixwazin nîşanekê ji te bibînin. Lê ew bersiv da û ji wan re got: Nifşek xerab û zînaker li dû nîşanekê digere; û tu nîşanî jê re nayê dayîn, ji bilî nîşana pêxember Yûnus: Çimkî wekî Yûnus sê roj û sê şev di zikê masiyê mezin de bû, wisa jî Kurê Mirovê sê roj û sê şev di dilê erdê de dê be. Metta 12:38–40.

Nîşana Yûnusê

نیشانەی یۆنا وەک مَثەلێکی کرداری بوو بۆ هەستانەوەیەک لە مردن. یۆحەننا هەمان ڕاستی پێشکەش دەکات، چونکە فڕێدرایە ناو قازانێکی ڕۆنی کوڵاو، و بە زیندوویی هاتە دەرەوە. دانیال لە کونجی شێراندا و ئەو سێ پیاوە بەڕێزە لە ناو تەنووری نەبوخەدنەسەر، هەموویان هەستانەوەیەک لە مردن نیشان دەدەن. هەموویان ئەو سەد و چل و چوار هەزارە نیشان دەدەن کە لە ئاشکرابوون بەشی یازدەدا هەڵدەستنەوە.

“Amatamu ga Umukiza ubu yagarutse avuye ku kuzirikana ibyahise n’ibizaza. Mu gihe abantu bageragezaga gusobanura ibyo babonye n’ibyo bumvise bakurikije uko byabakoreye mu mitima yabo, no hakurikijwe umucyo bari bafite, ‘Yesu arasubiza aravuga ati: Iri jwi ntiryaje ku bwanjye, ahubwo ryaje ku bwanyu.’ Ibyo byari igihamya gisumba ibindi cy’Ubumesiya bwe, ikimenyetso cya Data cy’uko Yesu yavugaga ukuri kandi ko yari Umwana w’Imana. Mbese Abayuda bazateshuka kuri ubu buhamya buturutse mu Ijuru risumba ayandi? Bari barigeze kubaza Umukiza bati: Ni iki kimenyetso utwereka kugira ngo tubone twemere? Ibimenyetso bitabarika byari byaratanzwe mu murimo wa Kristo wose; nyamara bari barafunze amaso yabo kandi banangiye imitima yabo kugira ngo batemera gushidikanywa. Igitangaza gisumba ibindi cyo kuzuka kwa Lazaro nticyakuyeho kutizera kwabo, ahubwo cyabuzuzemo urwango rwinshi kurushaho; kandi noneho ubwo Data yari amaze kuvuga, kandi batashoboraga kongera gusaba ikindi kimenyetso, imitima yabo ntiyoroshywe kandi bakomeza kwanga kwizera.” Spirit of Prophecy, volume 3, 79.

لازارۆس نیشانەی قیامەت بوو، وەک لەلایەن یۆنەسەوە لە ناو سکى نهنگدا نمایشان کرا. دەنگی باوک لە پەیوەندییەکەی لەگەڵ لازارۆسی هەستاوەوە، نوێنەرایەتیی تێکەڵبوونی خودایەتی و مرۆڤایەتی دەکات، کە بێگومان ئەوە سروشتی مەسیحە، ئەوەی جەستەی مرۆڤی لەسەر خۆی وەرگرت. تێکەڵبوونی خودایەتی لەگەڵ مرۆڤایەتی ئاڵای سەد و چل و چوار هەزارە، و لازارۆس نیشانەی هێزی قیامەتە کە پێکەوەبەستنی خالق لەگەڵ مەخلوق بەجێ دەهێنێت.

“Bi vejandina Lazarî, gelek kes hatin rê kirin ku bi Îsa bawer bikin. Ew plana Xwedê bû ku Lazar bimire û berî ku Xilaskar were, di gorê de were danîn. Vejandina Lazarî mucîzeya herî mezin a Mesîh bû, û ji ber wê gelek kesan Xwedê temcîd kirin.” Manuscript Releases, volume 21, 111.

لەعازەر سەرکردایەتیی چوونە ناو ئورشەلیمە بە سەرکەوتنەوە کرد، وە ئەو «نیشانە»ی زیندوی هەستانەوە بوو کە بە یۆنە وێنا کراوە.

«لازار، ئەوەی جەستەی لە ناو گۆڕدا تێکچوونى بینیبوو، بەڵام ئێستا بە هێزی پیاوێتییەکی پڕشکۆی شادمان بوو، ئەو ئاژەڵەی ڕابەرایەتی کرد کە ڕزگارکەر سواری دەبوو.» The Desire of Ages, 572.

Ketina serkeftinê bi civîna kampa Exeterê re li hev tê, ya ku pêkanîna alpha ya mesela deh keçikan bû; û bi vî awayî, “nîşan”a Yûnus û Lazarus bi omega û pêkanîna temam a ragihandina peyamê re li hev tîne: “Va, Zava tê!”

«Ez gelek caran diçim nav mesela deh keçikên paqij de; pênc ji wan aqilmend bûn, û pênc jî bêaqil. Ev mesel bi temamî, heta herfê wê, hatîye û dê were bicîhkirin; çimkî ji bo vî demî sepana taybet heye, û wek peyama melaîkê sêyemîn, hatîye bicîhkirin û dê heta dawiya demê rastiya heyî berdewam bike.» Review and Herald, 19ê Tebaxa 1890.

Yûnus, Lazarûs û Samuel Snow ku dereng gihîştin civîna kampê ya Exeterê, bi “nîşana dorpêçkirinê” ya Hezekiel re hevaheng in. Lazarûs, Mesîh li ser kerêkê biribû Orşelîmê.

«بەیتس یەکێک بوو لە ڕێبەرانە گرنگەکانی کۆبوونەوەی چادری ئەکسیتەر (نیو هەمپشایەر) لە مانگی ئاب، 1844، کاتێک “هاوارە ڕاستەقینەی نیوەشەو” بۆ یەکەم جار پێشکەش کرا. بەیتس، بە ڕێکەوت، ئەو وازیربوو کە بۆ خزمەتی ئەو بەیانییە لە چادر هەڵبژێردرابوو. ئەو گوێگرانەکەی هان دەدا کە دڵسۆز بن، و بە ئارامی دڵنیایی پێیان دەدا کە خودا تەنها تاقیکردنەوەیان دەکات، کە ئەوان لە کاتی چاوەڕوانی‌دان، و هەست و باوەڕی هاوشێوەی دیکە، کاتێک ساموێل س. سنۆ بە ئەسپ سواری هاتە ناو چادر. سنۆ، دوای ئەوەی لە تەنیشت خوشکەکەی، خانمە جۆن کاوچ، دانیشت، جارێکی دیکە پشتڕاستیی ئەو باوەڕەی کردەوە کە مەسیح لە کاتی دیاریکراودا دەرکەوتن دەکات. خانمە کاوچ، بە تەواوی هەژانراو، بێسەرەوبەر گوێگرانەکەی سەرسام کرد بەوەی هەستا و ڕایگەیاند: “لەێرە پیاوێک هەیە بە پەیامێک لە خوداوە!”» Leroy Froom, The Prophetic Faith of our Fathers, volume 4, 549.

لە نیسانی ساڵی 1521دا، مارتین لوثەر بە عەرەبانەیەکی ئەسپ‌کێش چوو بۆ ئەنجومەنی وۆرمس، لەوێ ڕەدکردنەوەی نەریت و داب‌ونەریتە پاپایەکانی کرد و وتی: «مەگەر بە شایەتیی نووسراوە پیرۆزەکان یان بە هۆکاری ڕوون قایل بکرێم… ناتوانم و ناهێڵم هیچ شتێک پاشگەز ببمەوە، چونکە نە پارێزراوە و نە ڕاستە دژ بە ویژدان بچم. لێرەدا وەستاوەم. هیچ شتێکی ترم پێ ناکرێت. خودا یارمەتیم بدات. ئامین.»

وەک فەریسییەکان دژایەتی چوونەژوورەوەی شکۆدارى مەسیحیان کرد، دەسەڵاتدارانی پاپاییش دژایەتی چوونەژوورەوەی لوتەریان کرد. پاشان لوتەر ناوی خۆی گۆڕی (هێمایەک بۆ مۆرکردن) و لە شوێنێکی نهێنی شاردرایەوە کاتێک ئەو ئەه‌دی نوێی بۆ زمانی ئەڵمانی وەرگێڕا. پێشکەشکردنی لە لقی کۆبوونەوەی وۆرمز، هاوشێوەی بانگی نیوەشەو بوو کە بووە هۆی دەرچوونی فەرمانی مردن لەلایەن دەسەڵاتدارانی کلیسا-دەوڵەتی ئەو سەردەمەوە، و بەم شێوەیە یاسای یەکشەممەی نموونەدار کرد. دوای دە مانگ لە شاراوەبووندا لە ژێر ناوی «Junker Jörg»، هەڕەشەی لەلایەن دەسەڵاتدارەکانەوە گۆڕابوو، بە شێوەیەکی زۆر بۆ دوو کێشەی سەربازی کە چارڵزی پێنجەمی گەندەڵ پێیان ڕووبەڕوو بوو. ئەو دوو هەڕەشەیەی سەربازی فەڕەنسا و ئیسلام بوون، کە هەمان هاوپەیمانی ناپیرۆزی سۆشیالیزم و ئیسلام نوێنەرایەتی دەکەن کە ئەمڕۆ مرۆڤایەتی ڕووبەڕووی دەبێتەوە.

“کارێ خودا لە سەر زەوی، لە سەردەمێکەوە بۆ سەردەمێکی تر، لە هەموو چاکسازییە گەورەیان یان جوڵەی ئایینییە گەورەکاندا، هاوشێوەییەکی سەرنجڕاکێش پیشان دەدات. بنەماکانی مامەڵەکردنی خودا لەگەڵ مرۆڤ هەمیشە هەمانە. جوڵە گرنگەکانی ئێستا هاوتای خۆیان لە ڕابردوودا هەیە، و ئەزموونی کڵێسا لە سەردەمەکانی پێشوو وانەگەلێکی زۆر بەهادار بۆ سەردەمی خۆمان هەیە.” The Great Controversy, 343.

Kêrêk ku Lazarusê rêberiya wê dikir Mesîh anî Orşelîmê; erebeyeke bi hespê ve kişandî Luther anî Dieta Wormsê; û hespek Snow anî civîna kampa Exeterê. Bi vî awayî, kêr û hesp—her du endamên malbata “Equidae” di cinsê “Equus” de—wek nîşana peyama Banga Nîvşevê têne nasîn.

Geşî bibêje, ey keça Siyonê; qîrîn bike, ey keça Orşelîmê: va, Padîşahê te tê ba te; ew rastdar e, û xilasî bi xwe re tîne; hêsan û nerm e, li ser kerê siwar e, li ser kerikê, kurê kerê. Zekarya 9:9.

نیشانەی پەیامی هاوارەکەی نیوەشەو، گەیشتنی گوێدرێژ یان ئەسپە؛ هەردووکیان هێمای ئیسلامن. نێردراوی هەڵبژێردراوی پەیامی ڕاستی هاوارەکەی نیوەشەو، سوار لەسەر ئەسپ هات، لە هاوتەریبەتی هاتنی مەسیح سوار لەسەر گوێدرێژ. «گەمارۆ» لە ڕۆژانی دواییدا بە تەواوبوونی ئەو ناساندنەی ئەلن وایت نیشانەدار دەکرێت کە شارەکەی Nashville دەبێت بە «گۆڵە ئاگرین» لێ بدرێت.

Bo çima dorpêçkirin li topên agir ên Nashville dest pê dike? Ma ji ber ku Îslam di Peyva pêxemberî ya Xwedê de bi ker û hespê tê temsîlkirin?

سمیرنا

ئیمپراتۆر نێرۆ دەستپێکی کڵێسای سمێرنا نیشان دەکات کاتێک شارەکەی ڕۆما لە ساڵی ٦٤ سووتا. ئەم بەروارە دەستپێکی ئەو چەوساندنەی کڵێسای مەسیحی نیشان دەکات کە لە ماوەی دوو سەد و پەنجا ساڵدا ئەنجام درا و لە فەرمانی میلان لە ساڵی ٣١٣ کۆتایی پێهات. پێکهاتنی وێنەی ئاژەڵ نوێنەرایەتی نیشانەی ڕێگا-وەستانی ئەلفا دەکات کە ماوەیەک دەناسێنێت کە بە ڕێگا-وەستانی ئۆمێگا کۆتایی دێت، ئەوەی کە بە نیشانەی ئاژەڵ لە یاسای یەکشەممەی نزیکەهاتوو نوێنەرایەتی دەکرێت. ئەم ماوەیە وەک ئەوە دەناسێندرێت کە بە «فەرمانەکان» دەست پێ دەکات.

“ئەگەر خوێنەر بیەوێت ئەو هۆکارانە تێبگات کە لە ملمڵانێکی نزیکدا دێت بەکاربهێنرێن، تەنها پێویستی بەوەیە شوێنی ئەو تۆمارە بکەوێت کە ڕۆما لە سەردەمەکانی ڕابردوودا بۆ هەمان ئامانج بەکارهێنا. ئەگەر بیەوێت بزانێت پاپەکان و پڕۆتستانتەکان یەکگرتوو چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەوانەدا دەکەن کە دۆگماکانیان ڕەتدەکەنەوە، با ڕووحەکە ببینێت کە ڕۆما بەرامبەر شەممە و پارێزەرانی ئەو پیشاندایە.”

“Fermanên şahanî, meclîsên giştî, û rêziknameyên dêrê yên bi hêza dewletî hatine piştgirîkirin, ew gav bûn ku bi wan cejna pagan di cîhana Mesîhî de gihîşt asta rûmetê. Yekem tedbîra giştî ya ku pêwendîdariya roja Yekşemê ferz dikir, ew qanûna ku ji aliyê Konstantîn ve hate derxistin bû. (P.Z. 321; li noteya zêdekirî ya bo rûpela 53 binêre.) Ev ferman ji bajarnişînan dixwest ku di ‘roja hêja ya rojê’ de bêhnvedan bikin, lê ji gundiyan re destûr dida ku xebatên xwe yên çandiniyê bidomînin. Her çiqas di rastiyê de qanûnek pagan bû, piştî pejirandina wî ya navdar a Mesîhiyetê, ji aliyê împarator ve hate sepandin.” The Great Controversy, 574.

Yasa fermandariya padîşahî ya yekem ku derbasbûnek ji dêrê Smyrna ber bi dêrê Pergamos ve destnîşan kir, Fermana Mîlanê ya sala 313-an bû. Ew gavê yekem temsîl dikir ku rê li pêşiya yasa Yekşemê ya yekem a sala 321-an vekir. Wêrankirina Orşelîmê yasa Yekşemê tîp dike, û du şehîdên pêxemberî dorpêçekê nas dikin ku berî wêrankirinê hatibû. Ew du dorpêç, yên ku bi dorpêça sêyemîn a Babîlê di sala 587 BZ de û dorpêça duyemîn a Romayê di sala 70-an de têne temsîl kirin, destnîşan dikin ku nîşana rêyê ya ku berî nîşana rêyê ya yasa Yekşemê tê—dorpêçek pêxemberî ye.

نەبوخەدنەسەر گەمارۆی یەهۆیاقیمی دا، پاشان یەهۆیاکین، و لە کۆتاییدا زەدەقیا. سێستیوس لە ساڵی 66 گەمارۆی دا، و ئەو نیشانەی تەواو کرد کە عیسا بە کلیسا دابوو، هەروەک گەمارۆی سێیەمی 587 پ.ز. نیشانەی مردنی ژنی حەزقیالی هەبوو. وێستگەی نیشانەییی ئەوەی پێش لەناوچوونی ئۆرشەلیم دێت، گەمارۆیەکە، و هەروەها «نیشانە»یەکیشە. وێستگەی نیشانەییی ئەوەی پێش یاسای یەکشەممەی 321 هات، فرمانی میلان بوو، لەوێدا گواستنەوە لە کلیسایەک (سمورنا) کە هیچ مەحکوومکردنێکی نییە بۆ پەرگامۆس، واتای هێمای کلیسایەکی سازشکار.

Ji ber vê yekê, Fermana Mîlanê destpêka dorpêçkirineke pêxemberî ye, û di heman demê de nîşanek jî ye. Herwiha ew destnîşan dike ku li ku tevgera Laodîkeyayê ya sed û çil û çar hezaran derbasî tevgera Fîladelfyayê ya sed û çil û çar hezaran dibe.

فیلادەلفیا و سمیرنا، تەنها ئەو دوو کڵێسایەن لە حەوت کڵێساکانی ئاشکراکردندا کە هیچ مەحکوومکردنێکیان نییە. ئەم ڕاستییەش لە خۆیدا ئەو گواستنەوەیە دیاری دەکات وەک گواستنەوەی کڵێسای جەنگاوی بۆ کڵێسای سەرکەوتوو. ئەو گواستنەوەیە لەگەڵ فەرمانی میلان یەکدەگرێتەوە، لەوێدا جووڵەی کۆتایی-ڕۆژانی سەد و چل و چوار هەزار دەبێتە ئەو کڵێسای هەشتەمە، کە لە حەوتەکەیە. فیلادەلفیا و سمیرنا هەروەها تەنها ئەو دوو کڵێسایەن کە لەگەڵ ئەوانەدا دەکۆشن کە بانگەشەی ئەوە دەکەن جولەکەن، بەڵام لە ڕاستیدا لە کەنیسەی شەیتاندان.

نیشانی ئەو ڕێگایەی 313 هەروەها لەگەڵ کۆبوونەوەی چادری Exeter لە 12 تا 17ی ئۆگستی 1844 هاوتا دەبێت. کاتێک کۆبوونەوەی چادرەکە کۆتایی هات، ئەو پەیامە وەک شەپۆلێکی گەورەی دەریایی بە سەر هێڵی کەناری ڕۆژهەڵاتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا تێپەڕی، هەتا دەرگا لە 22ی ئۆکتۆبری 1844 داخرا.

“Ngalingana nechivhavha chikuru chemvura, kufamba uku kwakapararira pamusoro penyika. Kubva kuguta kuenda kuguta, kubva kumusha kuenda kumusha, uye kusvikira kunzvimbo dziri kure dzokumaruwa, kwakafamba, kusvikira vanhu vaMwari vakanga vakamirira vamutswa zvizere. Kupfurikidza mwero kwakanyangarika pamberi pechiziviso ichi sechando chamangwanani pamberi pezuva rinobuda. Vatendi vakaona kusava nechokwadi kwavo nokuvhiringidzika kwavo kwabviswa, uye tariro noushingi zvakakurudzira mwoyo yavo. Basa iri rakanga risina izvo zvakanyanyisa zvinogarozviratidza kana pane kufarira kwevanhu kusina pesvedzero inodzora yeShoko noMweya waMwari. Rakanga rakafanana muchimiro nenguva idzodzo dzokuzvininipisa nokudzokera kuna Jehovha idzo, pakati paIsraeri wekare, dzakatevera mashoko okutsiura aibva kuvaranda vake. Rakanga rine hunhu hunoratidza basa raMwari munguva dzose. Pakanga pane mufaro muduku wokufarisa kwokupenga, asi panzvimbo pawo pakanga pane kunyatsoongorora kwakadzama kwomwoyo, kureurura zvivi, nokuramba nyika. Kugadzirira kusangana naShe ndiko kwakanga kuri mutoro wemweya yairwadziwa zvikuru. Pakanga pane munyengetero wokutsungirira nokuzvitsaurira kuna Mwari kusingachengeti chinhu shure.” The Great Controversy, 400, 401.

Derîya ku di 22ê Cotmehê 1844-an de hate girtin, qanûna Yekşemê ya ku di demeke nêz de tê pêşiya xwe nîşan dide; û nîşana rêya ku pêşî li derîya girtî ya 22ê Cotmehê bû, civîna kampê ya Exeter bû. Ji ber vê yekê, civîna kampê ya Exeter bi Fermana Mîlanê re li hev tê. Herwiha ew bi ketina serkeftî ya Mesîh re jî li hev tê.

“Gazîya nîvê şevê ne ew qas bi argûmanê hatibû ragihandin, her çend delîla Nivîsarê zelal û biryarder bû. Hêzeke pêşbir hebû ku bi wê re diçû û can dihêjimand. Tu guman tune bû, tu pirsîn tune bû. Di bûyera ketina serfiraz a Mesîh bo Orşelîmê de, gelê ku ji her alîyên welat bo parastina cejnê civiyabûn, ber bi Çiyayê Zeytûnan ve kom dibûn, û dema ku ew bi girseya ku Îsa hevaltiya wî dikirin re tevlî dibûn, wan îlhamê wextê digirt, û alîkarî dikirin ku qîrîna, ‘Pîroz e yê ku bi navê Xudan tê!’ mezin bike. [Matthew 21:9.] Bi heman awayî, nebawerên ku ber bi civînên Adventîstan ve dihatin—hin ji ber meraqê, hin jî tenê bo tinazkirinê—hêza îqnakirinê ya ku bi peyamê re bû hest dikirin, ‘Va ye, Zavayê tê!’” Spirit of Prophecy, volume 4, 250.

فرمانی میلان، آن محاصرۀ نبوی را نشان می‌دهد که به‌وسیلۀ نبوکدنصر در 587 ق.م. و به‌وسیلۀ سستیوس در سال 66 به‌گونه‌ای نمادین پیش‌تصویر شده بود. آن دو محاصره، به‌ترتیب، به ویرانی اورشلیم در 586 ق.م. و 70 انجامیدند. محاصرۀ سستیوس پایان یافت، و سه سال و نیم بعد، محاصره زیر فرمان تیتوس از سر گرفته شد؛ بدین‌سان، یک دورۀ نبوی فراهم آمد که با یک فرمانروای رومیِ آلفا آغاز می‌شود و با یک فرمانروای اُمگا پایان می‌یابد. آن سه سال و نیم، پایمال شدن اورشلیم به‌دست پاپیّت را بازمی‌نماید، و نیز قانون یکشنبۀ به‌زودی‌آمدنی را، هنگامی که زخم مهلک پاپیّت شفا می‌یابد و او بار دیگر برای سه سال و نیمِ نمادین سلطنت می‌کند.

لەبەر ئەوەی حەوشەی دەرەوەی پەرستگاکە واز لێبهێنە و مەپێوە، چونکە دراوە بە نەتەوەکان؛ و شارە پیرۆزەکەیان بەژێر پێ دەخەن بۆ ماوەی چل و دوو مانگ. ئاشکراکردن 11:2.

Di sala 538-an de, û paşê dî jî di hatina qanûna Yekşemê de, pêxistinê li ser Orşelîmê dest pê dike. Ew herdu qanûnên Yekşemê bi sala 321-an hatin nîşandan, dema ku Constantine Mezin yekem qanûna Yekşemê derbas kir. Di sala 538-an de, papatî hat desthilatdar kirin ku Dêra Xwedê sê sal û nîv bi şikandin û perçeqirkirinê (pêxistinê) bipersecute bike, wek ku di dîroka ji Cestius heta Titus ve hatî temsîl kirin. Di sala 538-an de, papatî di Şûraya sêyemîn a Orléansê de qanûna Yekşemê derbas kir. Qanûna Yekşemê ya ku zû tê, nas dike ka kengê papatî dîsa tê desthilatdar kirin ku perestgehê pêxistin bike (bipersecute bike).

٣١٣ فەرمانی یەکەم دیاری دەکات کە بە یاسای یەکەمی یەکشەممە لە ساڵی ٣٢١ گەیاند. پاشان لە ٣٣٠دا، ئیمپراتۆریەکە بە شێوەیەکی پێشبینیکراوانە دابەش بوو بۆ ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا، وەک ئەوەی کۆتایی ئۆمێگایی ماوەی دووەمی چەوساندنەوەی پاپایەتیی «چل و دوو» مانگی هێمایی نیشان بدات—ماوەیەکی چەوساندنەوە و پێشێلکردن کە لە یاسای ئەلفای یەکشەممە لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەستی پێکرد.

Û piştî wan, ferişteya sêyemîn bi dengekî bilind got: Heger kesek heywan û wêneyê wî biparêze û nîşana wî li ser eniya xwe an li ser destê xwe bistîne, ew jî dê ji şeraba qezeba Xwedê vexwe, ya ku bê tevlihevkirin di kasa xezeba Wî de hatî rijandin; û ew ê bi agir û kibrît di pêşiya ferişteyên pîroz û di pêşiya Berx de were êşandin. Û dûmana êşa wan dê heta hetayê bilind bibe; û ewên ku heywan û wêneyê wî diparêzin, û her kesê ku nîşana navê wî bistîne, ne roj û ne şev bêhnvedan nînin. Li vir sebra pîrozan e; li vir ew in ku fermanên Xwedê û baweriya Îsa diparêzin. Eyandina Yûhennayê 14:9–12.

دەشتەكە

مانای لاتینیی «میلان» دەبێت ناوەڕاستی دەشت. لە ناوەڕاستی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا، لە ساڵی 313، کۆنستانتینِ ڕۆژئاوا داوای هاوپەیمانی لە لیسینیوسی ڕۆژهەڵات کرد. ئەو فرمانە هەوڵی کۆکردنەوەی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا پێشکەش دەکرد، و ئەو فرمانە بە هاوسەرگیرییەکی پەیمانی پشتڕاست کرایەوە، کاتێک کۆنستانتیا، نیوە خوشکی کۆنستانتین، بە لیسینیوس شوو کرد. بەڵام هەروەک یەکەم هاوسەرگیریی پەیمانی دانیال یازدە لەنێوان سەلەوکییەکانی باکوور و پطۆلەمایی باشوور، ئەو هاوسەرگیرییە چارەنووسی شکستی بۆ دیاری کرابوو، چونکە ئەو وتەی کۆنە جێبەجێ بوو کە دەڵێت: «ڕۆژهەڵات ڕۆژهەڵاتە، و ڕۆژئاوا ڕۆژئاوا؛ و هەرگیز ئەم دووانە یەک ناگەن.»

Sala ‘330’ rasterast di Daniel 11:24, 27 û 29 de tê pêşkêş kirin. Ev yek heftdeh salên ji 313 heta 330 tîne nav xeta pêxemberî ya Daniel 11, û bi pêdiviya pêxemberî ew zewaca peymanê ya rojhilat û rojava di 313 de wek paralelê zewaca yekem a peymanê di heman beşê de nas dike.

“Pêxemberiya di beşa yazdehemîn a Daniel de hema hema gihîştiye temam-bûna xwe ya tam. Pir ji wê dîrokê ku di temam-bûna vê pêxemberiyê de qewimîye, dê dîsa bê dubarekirin.” Manuscript Releases, number 13, 394.

ئەنتیوخۆس دووەم، تەئۆس، کە لە ساڵانی 261–246 پ.ز. فەرمانڕەوایی کرد، هاوسەری یەکەمی خۆی، لاودیسە یەکەم، لەبەر بێرینیکە، کچی پطۆلەمی دووەمی فیڵادێلفۆسی میسر، لادا. ئەو هاوسەرگیرییە بەشێک بوو لە ڕێککەوتنی ئاشتییەکەی کۆتایی هێنا بە جەنگی دووەمی سووریا لە 252 پ.ز. کاتێک کۆنستانتین دوای ئەوە لە 324 لیسینیۆس شکست پێ هێنا، ئەو هاوسەرگیرییە کۆتایی هات، هەروەک چۆن هاوسەرگیریی ئەنتیوخۆس و بێرینیکەش کۆتایی هات، کاتێک لاودیسە، هاوسەری یەکەم، لە 246 پ.ز. ئەنتیوخۆسی ژەهراوی کرد. ئەو هاوسەرگیرییەی بە پەیمان کە نیشانەی کۆتایی هاتنی جەنگی دووەمی سووریا بوو، و کوشتنی ئەنتیوخۆس، و پاشان بێرینیکە و منداڵەکەی و ئەو کۆمەڵە میسرییەی لەگەڵیدا بوون، دەستپێکی جەنگی سێیەمی سووریایان نیشان کرد. ئەو هاوسەرگیرییەی پەیمانی 313 ماوەی چەوساندنەوەیەکەی کۆتایی پێ هێنا کە لە کڵێسای سمیرنا نیشان دراوە، و دەستی بەو ماوەی سازشە کرد کە لە کڵێسای پەرگامۆس نیشان دراوە.

Kuroora ku ntandaro y’amateka y’Abaselewukiya kwagereranyaga kuroora kw’isezerano kwabaye ku iherezo ry’ubwami bw’Abaselewukiya, igihe Antiyokusi Mukuru yahaga umukobwa we Klewopatra wa Mbere Ptolemayo wa Gatanu Epifane. Uko kuroora kwabereye i Rafia mu mwaka wa 193 Mbere ya Kristo, ariko iryo shyirahamwe rishingiye ku isezerano ryahise rirangira, nk’uko byagenze no ku kuroora kwa mbere kw’isezerano hagati y’umwami w’amajyaruguru n’umwami w’amajyepfo. Kuroora kw’isezerano kwa alufa na omega k’ubwami bw’Abaselewukiya, kugaragaza mu buryo bw’ishushanyo kuroora kw’isezerano kuvugwa nyuma mu mateka y’ubuhanuzi ya Daniyeli cumi n’umwe, igihe Oktaviyani yahaga mushiki we Oktaviya Muto Mariko Antoni mu mwaka wa 40 Mbere ya Kristo. Mariko Antoni na Oktaviyani bari mu rugamba rwo guhatanira ubutegetsi ku bice by’iburasirazuba n’iby’iburengerazuba by’i Roma, rwari rwaratangiye mu mwaka wa 44 Mbere ya Kristo, ubwo Yuliyo Sezari yicwaga. Isezerano ry’i Burundisiyumu ryashyizweho binyuze muri uko kuroora mu mwaka wa 40 Mbere ya Kristo, maze nyuma y’imyaka umunani, mu mwaka wa 32 Mbere ya Kristo, Mariko Antoni atandukana ku mugaragaro na Oktaviya, bituma haduka urugamba rwa Akitiyumu mu mwaka wa 31 Mbere ya Kristo, aho Mariko Antoni na Klewopatra bombi, (Klewopatra wa nyuma cyane), baherukiye iherezo ryabo.

پەیمانی هاوسەرگیریی ئۆمێگای ئیمپراتۆریەتی سەلەوکی یەکەم کلیۆپاترا ناساند، کە نمونەی دوایین کلیۆپاترا بوو؛ هێڵی نەسەبی ئەو بەستەری گرێدان بە پەیمانی هاوسەرگیریی ئەلفای پێشبینی‌کراوی ئیمپراتۆریەتی ڕۆمان لە ساڵی 40 پ.ز. دروست کرد. ئەو سێ هاوسەرگیریی پەیمانە، هاوسەرگیریی پەیمانی فەرمانی میلان دەخەنە وێنە. فەرمانی میلان دەستپێکی گەمارۆیەکی پێشبینی‌کراو نیشان دەدات؛ نیشانەیەکی پێشبینی‌کراو پێشکەش دەکات؛ گواستنەوەیەک لە کڵێسایەکی ڕاستودروست بۆ کڵێسایەکی نادادپەروەر نیشانە دەکات، وە بەم شێوەیە لەگەڵ ئەو نهێنییە هاوتا دەبێت کە هەشتەم لە حەوتەکەیە. ئەو هاوسەرگیرییەکی پەیمان نیشانە دەکات کە شەڕێک کۆتایی پێدەهێنێت، هەتا کاتی تەڵاقی ئەو هاوسەرگیرییەی پەیمان، کە بەوەش دەستپێکی شەڕێک نیشانە دەکرێت. لەو دوو هاوسەرگیرییە ڕۆمانییانەدا، تەڵاق بوونی یەکگرتنەوەی ئیمپراتۆریەت خێراتر دەکات. ساڵی 313 هەروەها کۆبوونەوەی ئۆردوگای ئێکسێتەریش نیشانە دەکات، کە لێیەوە ڕاگەیاندنی پەیامی هاواری نیوەشەو دەست پێدەکات و بەرەو دەرگای داخراوی 22ی ئۆکتۆبەر دەبات.

Em êdîlê pêş de em ê berdewam bikin ku van rastiyan binihêrin.