ئێمە وتاری پێشوو بە ئەم پرسیارە کۆتایی پێهێنا: «لەگەڵ ئەو چەمکانەی لە جێگای خۆیان دانراون، دەکرێت ئەم پرسیارە بکرێت کە چۆن بوو لە 9/11دا پەرتوکی یۆئێل ئەو پەیامە بوو کە پەترۆس لە ڕۆژی پەنجاهەمین ناساندی؟»
Peter yo a tshi humbula leswaku leswi Yoele a swi vuleke a swi hetiseka hi siku ra Pentekosta, leri a ri ri nkarhi lowu funghaka ku hela ka nguva ya Pentekosta. Eka nguva ya Pentekosta a ku ri na ku vonakala ka Moya lowo Kwetsima eku sunguleni, kutani endzhaku ku va na ku vonakala lokukulu swinene ka Moya lowo Kwetsima emakumu. Hi ku twisisa hi ripfumelo leswaku Bibele ni Moya wa Vuprofeta swi tirhisa Yoele eka nkarhi wa mpfula ya le ndzhaku, hi nga swi tiva leswaku buku ya Yoele yi ve ntiyiso wa nkarhi hi 9/11; ni leswaku nchumu wun’wana ni wun’wana wa buku leyi wu ta vulavula hi ku kongoma hi ta matimu ya vuprofeta lama sungulaka hi 9/11 ma ya emahlweni ku fika ni ku katsa makhombo ya nkombo yo hetelela, lawa Yoele a ma vitanaka “siku ra Yehovha.”
1888 kyokya, 9/11 itini Laodikea uthane wa kwiunikya nĩwo waũkire gua ma wa kũgerio kwa rĩrĩ. Isaia aheanagia uthamaki wa uthenga ũcio ũmwe thĩinĩ wa gatũrũkũ mĩtano na mũgwanja, na rirĩa rĩa tarumbeta rĩkĩonania andũ a Ngai mahĩtia mao. “Mũthenya” ũrĩa Isaia etaga kwambĩrĩria kwaria na rirĩa rĩake ta tarumbeta nĩwe mũthenya ũcio ũmwe aimbagĩra rwĩmbo rwa mũgũnda wa mĩthabibũ.
Mũthenya ũcio imbaai nĩ ũndũ wake, Mũgũnda wa mĩthabibũ ya ndibei. Niĩ Jehova nĩndĩrĩma; nĩngũũnyia hingo ciothe: nĩguo gũtirĩ ũkaumĩria, nĩngũũrinda ũtukũ na mũthenya. Kũrũru gutirĩ thĩinĩ wakwa: nũũ ũngĩĩkĩra mĩigua na mĩigua ya magũa kũrĩ niĩ mbaara-inĩ? Ngũkinya gatagatĩ kacio, ngaciniinia hamwe. Kana nĩarekwo akorwo atũmĩte hinya wakwa, nĩguo ekĩre thayũ na niĩ; na nĩagĩkĩra thayũ na niĩ. Nĩegũtuma arĩa oimĩte kwa Jakubu makũre mĩri; Isiraeli nĩagĩthũa na agĩkeha, na akũzũrĩria thĩ yothe na matunda. Isaia 27:2–6.
イスラエル」は後の雨の時期に「芽を出し、花を咲かせ、実をもって世界の面を満たす」であろう。なぜなら、前の雨は植物に芽生えと開花をもたらし、後の雨は実を結ばせるからである。9・11にニューヨークの建物群が崩れ落ちたとき、黙示録十八章の力ある御使いが降り、後の雨は降り始めた。その時、神の見張り人たちはラオデキヤ教会に向かってラッパを吹き鳴らすべきであった。神の民の罪を明らかにするイザヤのメッセージは、赤ぶどう酒のぶどう畑の歌でもある。ヨエル書第一章は、まさにそのメッセージである。
Izwi rya Yehova ryaje kuri Yoweli mwene Petuweli.
Ndui ici, inyuĩ athuri akũrũ, na mũtege matũ, inyuothe mũikamĩri a bũrũri. Gũtirĩ kĩndũ ta gĩkĩ gĩakoretwo matukũ-inĩ manyu, kana o na matukũ-inĩ ma maithe banyu? Arĩriai ciana cianyu ũhoro wa kĩrĩa gĩkĩ, na ciana cianyu ciarĩrie ciana ciao, na ciana ciao ciarĩrie rũciaro rũngĩ.
Kimunyóláta kyasigáldi̱ri̱o, enzige niikyo kyáli̱ire; kandi kimungi ky’enzige kyasigáldi̱ri̱o, akawuka akárikulya ebimera niikyo kyáli̱ire; kandi kimungi ky’akawuka akárikulya ebimera kyasigáldi̱ri̱o, ekinyankooke niikyo kyáli̱ire.
Vusanu, ninyi walevi, mkalilie; na pigeni yowe, ninyi nyote mnaokunywa divai, kwa sababu ya divai mpya; kwa maana imekatiliwa mbali na vinywa vyenu.
لەبەر ئەوەی نەتەوەیەک هاتووەتە سەر خاکەکەم، بەهێز و بێژمار؛ ددانەکانی وەک ددانەکانی شێرە، و ددانە گەورەکانی وەک شێری گەورەن. مۆیەکەم وێران کردووە، و دار هەنجیرەکەم پوستی لێ کردووە؛ بە تەواوی ڕووتی کردووە و فڕێی داوە؛ لقەکانی سپی بوونەتەوە. شیوەن بکە وەک پاکیزەکچێک کە جولەی گۆنی لە خۆی بەستووە بۆ هاوسەری گەنجێتی خۆی. قوربانیی نان و قوربانیی شەراب لە ماڵی یەزدان بڕاونەتەوە؛ کاهینان، خزمەتکارانی یەزدان، شیوەن دەکەن. کێڵگە وێران بووە، خاک شیوەن دەکات؛ چونکە دانەوێڵەکە وێران بووە، شەرابی نوێ وشک بووە، ڕۆن کز بووە.
Nộunị chumuo, unu ndị ọrụ ubi; kwanụ ákwá, unu ndị na-elekọta ubi vaịn, n’ihi ọka wit na ọka bali; n’ihi na owuwe ihe ubi nke ala lara n’iyi. Osisi vaịn akpọnwụwo, osisi fiig adịwokwa nkụ; osisi pọmigranet, nakwa osisi nkwụ, na osisi apụl, ọbụna osisi niile nke ubi, akpọnwụwo: n’ihi na ọṅụ akpọnwụwo n’etiti ụmụ mmadụ.
Makafunga viuno vyenu, mkalilie kwa maombolezo, enyi makuhani; pigeni yowe, enyi wahudumu wa madhabahu; njoni, mkalale usiku kucha mmevaa nguo za gunia, enyi wahudumu wa Mungu wangu; kwa maana sadaka ya unga na sadaka ya kinywaji zimezuiliwa mbali na nyumba ya Mungu wenu. Takaseni kufunga, itangazeni kusanyiko takatifu, wakusanyeni wazee na wakaaji wote wa nchi ndani ya nyumba ya BWANA, Mungu wenu, mkamlilie BWANA, Ole kwa siku hiyo! kwa maana siku ya BWANA imekaribia, nayo itakuja kama uharibifu utokao kwa Mwenyezi. Je, chakula hakijakatiliwa mbali mbele ya macho yetu, naam, furaha na shangwe pia kutoka katika nyumba ya Mungu wetu? Mbegu zimeoza chini ya madonge yake, ghala zimeachwa ukiwa, vibanda vya kuhifadhia nafaka vimebomoka; kwa maana nafaka imekauka. Jinsi wanyama wanavyougua! makundi ya ng’ombe yamefadhaika, kwa sababu hayana malisho; naam, makundi ya kondoo pia yameharibiwa.
A Pʉn, ndi kunkutafuna kwa yoye; pakuti moto waŵaanya madyelo ga mu chipalamba, ndipo lilimi lya moto lyocya miti yose ya ku munda. Vinyama vya ku munda navyo vikukutilila kwa yoye; pakuti sulo sya maji syuma, ndipo moto waŵaanya madyelo ga mu chipalamba. Yoeli 1:1–20.
Kapitulu ya kwanza ya Yoeli inashughulikia maangamizi ya shamba la mizabibu la Mungu. Isaya anathibitisha ya kwamba “siku hiyo” ni siku ambayo mvua ya mwisho huanza, kwa maana mimea katika siku hiyo huanza kuchanua na kutoa machipukizi. Ukweli kwamba Isaya anatufahamisha ya kuwa watu wa Mungu “watatia mizizi,” “watachanua na kutoa machipukizi,” na kuijaza dunia kwa “matunda,” unaonyesha historia ya maendeleo yenye hatua tatu. Mmea hutia “mizizi” katika ardhi. Kwa hiyo, “kutia mizizi” humaanisha kusimama juu ya ardhi, ambayo ni sakafu ya chini au msingi. Wale “watokao kwa Yakobo” “hutia mizizi” na kisha huitwa “Israeli.” Wale watokao katika uzoefu wa Laodikia ndipo huitwa Wafiladelfia, ijapokuwa kuudumisha uzoefu huo kunahitaji ushindi katika mchakato wa kupimwa unaoishia kwenye sheria ya Jumapili.
Yakobo (umunyamazimbere) na Isiraheli (umuneshi) mu buhanuzi bifitanye isano bigaragaza ko ku wa 9/11 ab “bashinga imizi” basubira ku mfatiro, aho ngaho bahita binjira mu isezerano. Mu buhanuzi, guhindurwa izina ni ikimenyetso cy’isezerano, nk’uko bigaragazwa na Aburamu ahinduka Aburahamu, Sarayi ahinduka Sara, Yakobo ahinduka Isiraheli, n’abandi. Muri uwo murongo, abagarutse ku kuri kwa kera kw’ishingiro ku wa 9/11 binjiye mu isezerano, ubwo imvura yatangiraga kuzana indabo n’imishishe. Mu gihe cy’itegeko ryo ku cyumweru, isi yose izuzuzwa “imbuto,” kuko icyo gihe imvura izaba isutswe itagira urugero.
Esaya lazima apatane na Esaya, na bila shaka pia manabii wengine wote; lakini Esaya anapaswa kuinua sauti yake kama tarumbeta na kuwaonyesha Waadventista Wasabato wa Laodikia dhambi zao katika muktadha wa wimbo wa shamba la mizabibu. Wimbo huo uliimbwa na Yesu katika mfano wa shamba la mizabibu. Shamba la mizabibu lilimfanya alie alipokuwa, kwa mara ya mwisho kabla ya msalaba, akilitazama Yerusalemu; akijua kwamba Israeli wa kale walikuwa wamefikia mwisho wa kipindi chao cha rehema na walikuwa wakipitiliwa mbali kama watu wa agano la Mungu. Wakati huohuo Kristo alikuwa anaingia katika agano na watu ambao wangezaa matunda yafaayo kutoka katika shamba la mizabibu la Mungu. Iwe ni habari ya shamba la mizabibu ya Yoshua mwanzoni au ya Yesu mwishoni, wale waliokuwa watu wa agano jipya walikuwa kivuli cha wale mia moja arobaini na nne elfu.
Kristu yavuze ku buhanuzi bwa Yesaya bw’umuzabibu, kandi ni ko na Mushiki wa White abigenza.
“Mfano wa shamba la mizabibu hauwahusu Wayahudi peke yao. Una fundisho kwa ajili yetu. Kanisa katika kizazi hiki limepewa na Mungu marupurupu na baraka nyingi, naye anatazamia mavuno yanayolingana na hayo.” Christ’s Object Lessons, 296.
Kusoma kifungu kinachoongoza kwenye kauli ya mwisho kutoka katika Roho ya Unabii ni jambo lenye mafundisho.
“Sura 23—Luani ya Mfumu”
«چڕەی جوولەکە»
مثال ابنيْن تلاه مثالُ الكرم. ففي الأوّل، وضع المسيح أمام المعلّمين اليهود أهميّة الطاعة. وفي الآخر، أشار إلى البركات الغنيّة التي أُفيضت على إسرائيل، وبيّن فيها مطالبة الله بطاعتهم. وقد عرض أمامهم مجد قصد الله، الذي كان يمكنهم أن يحقّقوه بالطاعة. وإذ رفع الحجاب عن المستقبل، أراهم كيف أنّ الأمّة كلّها، بإخفاقها في إتمام قصده، كانت تفقد بركته وتجلب الهلاك على نفسها.
“‘Kulikuwako mwenye nyumba fulani,’ Kristo alisema, ‘aliyepanda shamba la mizabibu, akalizungushia ua pande zote, akachimba ndani yake shinikizo la divai, akajenga mnara, akalikodisha kwa wakulima, kisha akaenda katika nchi ya mbali.’”
“Mũnabii Isaia nĩwe warĩtie ũhoro wa mũgũnda ũyũ wa mĩzabibu atĩrĩ: ‘Rĩu nĩngũinĩra mũrata wakwa mwendwa rwĩmbo rwa ũhoro wa mũrata wakwa ũkoniĩ mũgũnda wake wa mĩzabibu. Mũrata wakwa mwendwa aarĩ na mũgũnda wa mĩzabibu gĩkũyũ-inĩ kĩa gũciara wega mũno; na akĩũhingĩra ruo, akĩũngamĩrĩria mahiga marĩmo, akĩũhanda na mũtabibu mwega mũno, akĩaka mũrũmagũrũ gatagatĩ-inĩ gũake, o na ningĩ agĩkĩra kĩgĩnda kya gũkamĩrĩra ndibeinĩ yake; nake agĩrora kana ũngĩciara ndibei.’ Isaia 5:1, 2.”
“Omulimi ahitamo igice cy’ubutaka mu gasozi; akagikikiza uruzitiro, akagitunganya, akagihinga, maze akagiteramo imizabibu yatoranyijwe, yiringiye umwero mwinshi. Icyo gice cy’ubutaka, kubera ubuhambaye bwacyo ugereranyije n’ahantu hatarinzwe kandi hatarimwe, yitega ko kizamuha icyubahiro kigaragaza imbuto z’ubwitonzi bwe n’umuruho we mu kugihinga. Ni ko Imana yari yaratoranyije abantu mu isi kugira ngo batozwe kandi bigishwe na Kristo. Umuhanuzi aravuga ati, ‘Umuzabibu w’Uwiteka Nyiringabo ni inzu ya Isirayeli, kandi abagabo b’u Buyuda ni igihingwa cye kimunezeza.’ Yesaya 5:7. Kuri abo bantu Imana yari yarabahaye amahirwe akomeye, ibahezagira cyane ibakuye mu kugira neza kwayo kwinshi. Yari yiteze ko bayubaha bayizanira imbuto. Bagombaga kugaragaza amahame y’ubwami bwayo. Hagati mu isi yacumuye kandi mbi, bagombaga guhagararira imico y’Imana.”
“Bawu wa Yehova, vehesiwe kwuhela nyango vevwaswa vwandjivya vwa lya vwa mataifa va vahedeni. Vantu ava va kuabudu sanamu va lihepelele ku shita uwihi. Ukatili na uhalifu, pupa, ukandamizaji, na mikalelo ya kuharibika mno, vyali vikidimikilwa bila kizuizi. Uovu, kushushiwa, na mateso ndivyo vyavwaswa vya muti uharibifu. Kwa tofauti iliyo wazi, ndivyo vyavwaswa vya mzabibu wa upandaji wa Mungu vyali kupaswa kuwa.”
“Wayahudi alikuwa na fadhila ya kuuwakilisha tabia ya Mungu kama ilivyokuwa imefunuliwa kwa Musa. Kwa kujibu ombi la Musa, ‘Unionyeshe utukufu wako,’ Bwana akaahidi, ‘Nitapitisha wema wangu wote mbele yako.’ Kutoka 33:18, 19. ‘Bwana akapita mbele yake, akatangaza, BWANA, BWANA, Mungu mwenye rehema na neema, si mwepesi wa hasira, mwingi wa fadhili na kweli, mwenye kuwawekea maelfu rehema, mwenye kusamehe uovu na kosa na dhambi.’ Kutoka 34:6, 7. Hili ndilo tunda ambalo Mungu alilitaka kutoka kwa watu Wake. Katika usafi wa tabia zao, katika utakatifu wa maisha yao, katika rehema yao na fadhili zenye upendo na huruma, walipaswa kuonyesha kwamba ‘sheria ya BWANA ni kamilifu, huiburudisha roho.’ Zaburi 19:7.”
“Kwa kupitia taifa la Wayahudi ilikuwa kusudi la Mungu kuwapa mataifa yote baraka nyingi. Kwa kupitia Israeli njia ilipaswa kuandaliwa kwa kuenea kwa nuru Yake kwa ulimwengu wote. Mataifa ya ulimwengu, kwa kufuata desturi zilizopotoka, yalikuwa yamepoteza kumjua Mungu. Hata hivyo katika rehema Yake Mungu hakuwaangamiza kabisa. Alikusudia kuwapa nafasi ya kumfahamu kupitia kanisa Lake. Alikusudia kwamba kanuni zilizofunuliwa kupitia watu Wake ziwe njia ya kurejesha katika mwanadamu sura ya maadili ya Mungu.
“Ji bo temamkirina vê mebestê bû ku Xwedê Îbrahîm ji nav xizmekên wî yên butperest derxist û ferman da ku ew li welatê Ken‘anê rûne. ‘Ez ê ji te neteweyek mezin çêkim,’ Wî got, ‘û ez ê te pîroz bikim, navê te mezin bikim; û tu yê bibî bereketek.’ Destpêk 12:2.
“Baatu ba Abulaamu, Yakobo ne baana baaye, baatwalibwa mu Misiri kugira nti wakati mu ggwanga eryo eddene era ebbi balage emisingi gy’Obwakabaka bwa Katonda. Obwesigwa bwa Yusufu n’omulimu gwe ogw’ekitalo mu kuwonya obulamu bw’abantu bonna aba Misiri byali kifaananyi ky’obulamu bwa Kristo. Musa n’abalala bangi baali bajulirwa ba Katonda.
“Misri nuŋgiŋ Israela an paksa wanalake, Awó waŋli ísi kiŋ leniŋke, hekíčhA iwóuŋṡila kíŋ he. Ka waŋna ožuŋuŋyaŋpi kiŋ héhaŋ tȟawówašte waŋžičaŋpi heča ečhúŋpi kiŋ he, ka makȟóčhe thiyóšpaye laȟčáŋna eya yuŋkÁŋpi kiŋ héhaŋ tȟokáheya ečhúŋpi kiŋ he, héčha tȟawówašte iyéčheča waŋbláke čha le él wašte šni he. LeléčhiyA tȟokáta oyáte kiŋ héhaŋ waŋná yutaŋpi kíŋhaŋ oyás’iŋyaŋ owówaŋyaŋg waŋ hečha él wašte. Awó waŋží waŋka, oyáte oyáŋke kiŋ él waŋblákečeya waŋná tȟaŋíŋyaŋpi owótehaŋ šni, na waŋná wówašiŋ waŋ tȟaŋíŋyaŋpi owótehaŋ šni, héčha él ičháȟaŋ iyéčheča waŋbláke. Tȟokáta tȟaóyate kiŋ él ečhúŋpi waŋbláke kiŋ, makȟóčhe thípi kiŋ waŋná tȟaŋíŋyaŋpi waŋná tȟaŋíŋyaŋpi kíŋhaŋ owičhákhiye kiŋ él iyéčheča waŋná nágI waŋbláke. Wakháŋ tȟaŋka na wowáčhaŋtognake ektá, waŋná makȟá akíčhita, na mníwakhaŋ, na wičháša oyáte waŋží waŋná wíyukča, Tunkášila Waŋbláke kiŋ oyáte kiŋ owíčhakiya. Tȟaŋkáŋ waŋná wíglušA waŋží él, tȟawičhúŋ naǧí kiŋ él, waŋná tȟaŋíŋyaŋpi makȟóčhe kiŋ él, héhaŋ oyáte kiŋ owíčhakiya. ‘wíčazo čha tȟaŋíŋyaŋpi, héhaŋ šuŋgmánitu waŋná ptehíŋčala waŋná mní šni tȟaŋka waŋ kéya;’ Deuteronomy 8:15. Iyé waŋná mní kiŋ ‘ínyan tȟašúŋke tȟaŋka’ él owíčhaku, na ‘mahél iyéčheča wowápȟe kiŋ’ owíčhayA. Psalm 78:24. ‘Héčhetu weló,’ eyá Moses, ‘Awó kiŋ tȟawíčhapi waŋží hé oyáte kiŋ he; Jacob hé tȟaíyokpaye wóuŋspe kiŋ he. Makȟóčhe šúŋka waŋ él iyé hé waŋná waŋbláke; na makȟóčhe owášte šni, waŋná héhaŋ héháŋni kiŋ él iyé owíčhakiya; hé akíčhitaŋ, hé owóuŋspe kiŋ oyÁke, hé waŋná tȟaíšta kiŋ waŋná iyéčheča akíčhita. Waŋblí waŋ tȟačíyaŋna kiŋ akíčhitaŋ, tȟašúŋka waŋží kiŋ owóuŋspe kiŋ él itéyA, tȟawóŋspe kiŋ ožúye, owíčhakiya, na tȟawóŋspe kiŋ él owíčhAḳA; héčhetu Awó waŋží él iyé owíčhakiya, na wakȟáŋ tȟokáhe waŋží hé él waŋbláke šni.’ Deuteronomy 32:9–12. Héčhetu iyé ektá owíčhakiya, čha waŋná Iyé Tȟaŋka kiŋ tȟáŋhaŋ waŋná owówačhiŋ kiŋ él thípi kta.”
Kristo alikuwa kiongozi wa wana wa Israeli katika kutangatanga kwao jangwani. Akiwa amefunikwa ndani ya nguzo ya wingu mchana na nguzo ya moto usiku, aliwaongoza na kuwaelekeza. Aliwahifadhi na hatari za jangwani, akawaleta katika nchi ya ahadi, na machoni pa mataifa yote ambayo hayakumkiri Mungu aliisimamisha Israeli kuwa milki yake mwenyewe iliyochaguliwa, shamba la mizabibu la Bwana.
“Ukubantu bano kwanikwa amazwi kaNkulunkulu. Babezungezwe yizimiso zomthetho waKhe, izimiso zaphakade zeqiniso, zokulunga, nezobumsulwa. Ukulalela lezi zimiso kwakuyoba yisivikelo sabo, ngokuba kwakuyobasindisa ekuzibhubhiseni ngemikhuba yesono. Futhi njengombhoshongo esivinini samagilebhisi, uNkulunkulu wabeka phakathi kwezwe ithempeli laKhe elingcwele.
“Kristo ngwakilangitsi gwabo. Monga umo wakaŵira nawo mu mapopa, ntheura wakaŵaso mulimiska na mulongozgi wawo. Mu chihema chakusoperamo na mu tempile uchindami wake ukakhalanga mu Shekinah yakupatulika pachanya pa mpando wa lusungu. Chifukwa cha iwo, nyengo zose wakaŵavumbuluriranga usambazi wa chitemwa chake na wa kuzizipizga kwake.
“Ngai nĩendaga kũgĩa andũ aake a Isiraeli rũgooco na riiri. Magĩaheirwo wega wothe wa kĩĩroho. Ngai ndamathithĩtie kĩndũ o kimwe kĩrĩa kĩega gĩa kũũmba mĩtugo ĩrĩa yange maingĩhe gũtuĩka andũ a kumũonania.”
"Kwumvira kwabo amategeko y’Imana kwari kuzatuma baba ibitangaza by’uburumbuke imbere y’amahanga y’isi. Uwo washoboraga kubaha ubwenge n’ubuhanga mu mirimo yose y’ubukorikori buhanitse yari gukomeza kuba Umwigisha wabo, kandi yari kubashyira mu cyubahiro no kubazamura binyuze mu kwumvira amategeko Ye. Iyo baza kuba abanyumvira, bari kurindwa indwara zababazaga andi mahanga, kandi bari guhabwa umugisha wo kugira imbaraga z’ubwenge. Ubwiza bw’Imana, icyubahiro Cyayo n’imbaraga Zayo, byari kuzahishurwa mu burumbuke bwabo bwose. Bari kuzaba ubwami bw’abatambyi n’abaganwa. Imana yabahaye uburyo bwose bukenewe kugira ngo bazabe ishyanga rikomeye kurusha andi yose ku isi."
“Bundu ya hakika kabisa Kristo, kwa njia ya Musa, alikuwa ameweka mbele yao kusudi la Mungu, naye alikuwa amefanya wazi masharti ya ustawi wao. ‘Wewe u taifa takatifu kwa BWANA, Mungu wako,’ akasema; ‘BWANA, Mungu wako, amekuchagua uwe watu wa pekee kwake mwenyewe, kuliko watu wote walioko juu ya uso wa nchi…. Basi ujue ya kuwa BWANA, Mungu wako, ndiye Mungu, Mungu aliye mwaminifu, ashikaye agano na rehema kwao wamwitao na kuzishika amri zake hata vizazi elfu…. Kwa hiyo zitashika amri, na sheria, na hukumu, nizikuagizazo leo, uzitende. Kwa hiyo itakuwa, ikiwa mtazisikiliza hukumu hizi, na kuzishika, na kuzitenda, BWANA, Mungu wako, atakulinda agano na rehema aliyowaapia baba zako; naye atakupenda, na kukubariki, na kukuzidisha; tena atabariki uzao wa tumbo lako, na mazao ya nchi yako, nafaka yako, na divai yako, na mafuta yako, na ongezeko la ng’ombe wako, na makundi ya kondoo wako, katika nchi aliyowaapia baba zako ya kwamba atakupa. Utabarikiwa kuliko watu wote…. Naye BWANA atakuondolea maradhi yote, wala hatatia juu yako magonjwa mabaya ya Misri uyajuayo.’ Kumbukumbu la Torati 7:6, 9, 11–15.
“Bāba ko ba-romedi gore, ge eba ka ditaelo tša Gagwe, o tla ba nea korong ya go nona kaone, a ba ntšhetša le todi leswikeng. O tla ba kgotsofatša ka bophelo bjo botelele, a ba bontšha phološo ya Gagwe.
“Kujiunga na Mungu kwa kutomtii, Adamu na Hawa walikuwa wameipoteza Edeni, na kwa sababu ya dhambi dunia yote ikalaaniwa. Lakini kama watu wa Mungu wangefuata maagizo Yake, nchi yao ingerudishwa katika rutuba na uzuri. Mungu Mwenyewe aliwapa maelekezo kuhusu kulima udongo, nao walipaswa kushirikiana Naye katika kuirejesha. Hivyo nchi yote, chini ya uongozi wa Mungu, ingekuwa somo la wazi la ukweli wa kiroho. Kama kwa kutii sheria Zake za asili nchi ingezaa hazina zake, vivyo hivyo kwa kutii sheria Yake ya maadili mioyo ya watu ilipaswa kudhihirisha sifa za tabia Yake. Hata watu wa mataifa wangetambua ubora wa wale waliomtumikia na kumwabudu Mungu aliye hai.”
«“ئەوەتا،” موسا وتی، “من بۆتان فێرکردن فەرمان و یاساکان، وەک ئەوەی یەزدانی پەروەردگارم فەرمانی پێ کردم، تاکو ئاوا بکەن لەو خاکەی کە دەچن بۆ ئەوەی ببنە خاوەنی. کەواتە ئەوان بپارێزن و بەجێیان بهێنن؛ چونکە ئەمە دانایی و تێگەیشتنی ئێوەیە لەبەردەم نەتەوەکان، کە هەموو ئەم فەرمانانە دەبیستن و دەڵێن، بەڕاستی ئەم نەتەوە گەورەیە گەلێکی دانا و تێگەیشتووە. چونکە کام نەتەوەیە کە ئەوەندە گەورە بێت، و خودا ئەوەندە نزیک بێت بەوان، وەک یەزدانی پەروەردگاری ئێمەیە لە هەموو ئەو شتانەی کە بۆیان هاوار لێی دەکەین؟ و کام نەتەوەیە کە ئەوەندە گەورە بێت، و فەرمان و یاسایەکی ئەوەندە ڕاستودروست هەبێت وەک هەموو ئەم تەوراتەی کە ئەمڕۆ لەبەردەمتان دادەنێم؟” دواوتار 4:5–8.»
Vana vaIsraeri vaifanira kutora nyika yose yavakagoverwa naMwari. Ndudzi idzodzo dzakaramba kunamata nokushumira Mwari wechokwadi dzaifanira kubviswa panhaka yadzo. Asi chaiva chinangwa chaMwari kuti, kubudikidza nokuzarurwa kwehunhu Hwake naIsraeri, vanhu vakweverwe kwaAri. Kunyika yose kwaifanira kupiwa kukokwa kwevhangeri. Kubudikidza nedzidziso yebasa rezvibayiro Kristu aifanira kukwidziridzwa pamberi pendudzi, uye vose vaizomutarira vaizorarama. Vose avo, saRahabhu muKenani, naRute muMoabhu, vakatendeuka kubva mukunamata zvifananidzo vachienda kukunamata Mwari wechokwadi, vaifanira kuzvibatanidza navanhu Vake vakasanangurwa. Sezvo uwandu hwaIsraeri hwaikura, vaifanira kuwedzera miganhu yavo, kusvikira umambo hwavo hwambundikira nyika yose.
“Mungu alitaka kuwaleta watu wote chini ya utawala Wake wenye rehema. Alitaka kwamba dunia ijazwe furaha na amani. Alimwumba mwanadamu kwa ajili ya furaha, naye anatamani kuzijaza mioyo ya wanadamu kwa amani ya mbinguni. Anatamani kwamba familia za hapa chini ziwe ishara ya familia ile kuu ya huko juu.
“Basi Israeli hakautimiza kusudi ra Mulungu. Bwana akatangaza, ‘Nakupanda kama mzabibu mwema, mbegu ya kweli kabisa; basi imekuwaje ukageuka mbele Yangu kuwa mmea uliopotoka wa mzabibu mgeni?’ Yeremia 2:21. ‘Israeli ni mzabibu mtupu, hujizalia matunda kwa ajili yake mwenyewe.’ Hosea 10:1. ‘Na sasa, enyi wakaaji wa Yerusalemu, na ninyi watu wa Yuda, hukumuni, nawasihi, kati Yangu na shamba Langu la mizabibu. Ni nini zaidi ambacho kingaliweza kutendwa kwa shamba Langu la mizabibu, nisichokifanya ndani yake? Mbona nilipotazamia lizae zabibu, likazaa zabibu za mwituni? Basi sasa njooni; nitawaambia nitakalolitenda kwa shamba Langu la mizabibu: nitaondoa ua wake, nalo litaliwa; na kubomoa ukuta wake, nalo litakanyagwa chini; nami nitaliacha ukiwa; halitapogolewa wala kulimwa; bali yataota ndani yake miiba na michongoma; tena nitayaamuru mawingu yasinyeshe mvua juu yake. Kwa maana … Alitazamia hukumu, lakini tazama, dhuluma; alitazamia haki, lakini tazama, kilio.’ Isaya 5:3–7.”
“Yehova, Musa aracılığıyla, kavmine sadakatsizliğin sonucunu önceden bildirmişti. O’nun antlaşmasını tutmayı reddederek, kendilerini Tanrı’nın yaşamından koparacaklardı ve O’nun bereketi üzerlerine gelemezdi. Musa, ‘Sakın,’ dedi, ‘Tanrın Yehova’yı unutma; bugün sana buyurduğum O’nun buyruklarını, hükümlerini ve kurallarını tutmamakla O’nu unutmuş olmayasın. Yoksa yiyip doyduğunda, güzel evler yapıp içlerinde oturduğunda; sürülerin ve davarların çoğaldığında, altının ve gümüşün çoğaldığında, ve sahip olduğun her şey çoğaldığında; yüreğin gururlanır da seni Mısır diyarından, kölelik evinden çıkaran Tanrın Yehova’yı unutursun…. Ve yüreğinde, Bu serveti bana kendi gücüm ve elimin kudreti kazandırdı, dersin…. Ve eğer Tanrın Yehova’yı gerçekten unutup başka ilahların ardınca yürür, onlara kulluk eder ve onlara taparsan, bugün size karşı tanıklık ederim ki, kesinlikle yok olacaksınız. Yehova’nın yüzünüzün önünden yok ettiği uluslar gibi, siz de yok olacaksınız; çünkü Tanrınız Yehova’nın sesine itaat etmediniz.’ Yasa’nın Tekrarı 8:11–14, 17, 19, 20.”
Abayahudi ntibumviye uwo muburo. Bibagiwe Imana, kandi batakaza ukureba neza amahirwe akomeye bari bafite yo kuba abahagarariye bayo. Imigisha bari barahawe ntiyagejeje umugisha ku isi. Ibyiza byose bari bafite babyikubiyeho kugira ngo biheshe ubwabo icyubahiro. Bambuye Imana umurimo yabasabaga, kandi bambura bagenzi babo ubuyobozi bw’idini n’urugero rwera. Nk’uko byari bimeze ku baturage b’isi ya kera mbere y’umwuzure, bakurikiye buri gitekerezo cyose cy’imitima yabo mibi. Bityo bituma ibyera biboneka nk’ikinamico, bavuga bati: “Urusengero rw’Uwiteka, urusengero rw’Uwiteka, ni uru” (Yeremiya 7:4), kandi muri icyo gihe nyine bagoreka imico y’Imana, basuzuguza izina ryayo, kandi banduza ahera hayo.
“Omundu ly’abalimyi abaali bateereddwawo okulabirira omusiri gw’emizabbibu ogwa Mukama tebaabeera beesigwa eri obuvunaanyizibwa bwaabwe. Bakabona n’abayigiriza tebaali bayigiriza beesigwa eri abantu. Tebaaleeta mu maaso gaabwe bulungi na kusaasira kwa Katonda, newaakubadde obuyinza bwe obumugwanira ku kwagala kwabwe n’okumuweereza. Abalimyi abo baanoonya ekitiibwa kyabwe bo. Baayagala okwefunira ebibala by’omusiri gw’emizabbibu. Era baali beeyambisa nnyo okusikiriza amaaso n’okuweebwa ekitiibwa gye bali bo bennyini.”
“Nyiru y’a bakuru bano bo muri Isirayeli ntiyari imeze nk’inyiru y’umunyabyaha usanzwe. Aba bagabo bahagararaga munsi y’inshingano ikomeye cyane imbere y’Imana. Bari bariyemeje kwigisha bati: ‘Uku ni ko Uwiteka avuga,’ no kuzana kumvira gukomeye mu mibereho yabo ifatika. Ariko aho kubikora, bahinduranyaga Ibyanditswe. Baremereshaga abantu imitwaro iremereye, bagahatira imihango yageraga kuri buri ntambwe y’ubuzima. Abantu babagaho mu kudatuza kudashira, kuko batashoboraga gusohoza ibisabwa byashyizweho n’abarabi. Ubwo babonaga ko bidashoboka gukomeza amategeko yahimbwe n’abantu, bahindukaga abanyaburangare ku byerekeye amategeko y’Imana.”
“Bwana alikuwa amewaagiza watu Wake kwamba Yeye ndiye mmiliki wa shamba la mizabibu, na kwamba mali zao zote walipewa kwa amana zitumike kwa ajili Yake. Lakini makuhani na walimu hawakuitenda kazi ya ofisi yao takatifu kana kwamba walikuwa wakisimamia mali ya Mungu. Walikuwa wakimwibia kwa utaratibu njia na nyenzo walizokabidhiwa kwa ajili ya kuendeleza kazi Yake. Tamaa yao ya mali na ulafi wao uliwafanya kudharauliwa hata na watu wa mataifa. Hivyo ulimwengu wa Mataifa ulipewa nafasi ya kufasiri vibaya tabia ya Mungu na sheria za ufalme Wake.
“Namin katá ni ama, tiniyagaán nu Dios ti ili Na. Nakiummasi kadakuada babaen kadagiti asi a naited ken kadagiti asi a naikkat. Sianusána nga imparangarangNa kadakuada dagiti basbasolda, ket iti kinaanusNa inurayNa ti panangipudnoda. Dagiti mammadto ken mensahero naibaón tapno ipilit ti kalintegan ti Dios kadagiti mannalon; ngem imbes a maawatda iti nasayaat, tinratoanda ida a kas kadawyan. Pinagdadanesda ken pinapatay dagiti mannalon ida. Nagbaón pay ti Dios kadagiti sabali a mensahero, ngem isu met laeng ti panangttrato a naawatda a kas kadagiti immuna, ngem dagiti mannalon impakitada ti ad-adda pay a natibker a panangidadael.”
“Wekî serişteya dawî, Xwedê Kurê xwe şand û got, ‘Ew ê hurmeta Kurê min bigirin.’ Lê berxwedana wan wan kînebar kiribû, û wan di nav xwe de got, ‘Ev waris e; werin, em wî bikujin, û em mîrata wî bidest bixin.’ Hingê em ê bimînin ku rezê xweş bibînin, û bi berê wê re her tiştî ku em bixwazin bikin.
“Rêberên Cihûyan Xwedê hez nedikirin; ji ber vê yekê ew xwe ji Wî qut kirin, û hemû bangewaziyên Wî ji bo çareseriyek adil red kirin. Mesîh, Evîndarê Xwedê, hat ku daxwazên Xwedayê rezê tirî bipejirîne; lê rezvanan ew bi bêhurmetiyek eşkere pêşwazî kirin û gotin, Em naxwazin ku ev zilam li ser me hukum bike. Wan ji bedewiya xasiyeta Mesîh hesûd bûn. Awayê hînkirina Wî ji yê wan gelek bilindtir bû, û wan ji serkeftina Wî ditirsiyan. Ew bi wan re dijberî kir, durûtiya wan eşkere kir, û encamên bêguman ên rêbaza kirinên wan nîşan dan. Ev yek wan heta dînbûnê hejand. Wan di bin qamçiyên serzaniyên ku nikaribûn bêdeng bikin de aciz bûn. Wan ji standarda bilind a rastdariyê ku Mesîh bi berdewamî pêşkêş dikir nefret dikirin. Wan dît ku hînkirina Wî wan li cihê ku xweperestiya wan bê perdebûnê eşkere bibe datîne, û wan biryar da ku Wî bikujin. Wan ji nimûneya Wî ya rastgotinî û perestdariyê û ji wê ruhaniyeta bilind ku di hemû kirinên Wî de diyar bû nefret dikirin. Tevahiya jiyana Wî ji bo xweperestiya wan serzeniştek bû, û gava ceribandina dawî hat, ew ceribandina ku maneya xwe da guhdariya bo jiyana ebedî an serhildana bo mirina ebedî, wan Quddûsa Îsraêl red kir. Gava ji wan hate xwestin ku di navbera Mesîh û Berabas de hilbijêrin, wan qîriya kirin, ‘Berabas ji bo me berdin!’ Lûqa 23:18. Û gava Pîlatos pirsî, ‘Îsa’yê êdî çi bikim?’ wan bi hêrsa tund qîriya kirin, ‘Bila ew were xaçkirin.’ Metta 27:22. ‘Ma ez Padîşahê we xaç bikim?’ Pîlatos pirsî, û ji kahînan û rûspiyan bersiv hat, ‘Ji Qeyserê pê ve me padîşahek tune.’ Yûhenna 19:15. Gava Pîlatos destên xwe şuşt û got, ‘Ez ji xwîna vê kesê rast bêgunehim,’ kahînan bi gelê nezan re tevlî bûn û bi coşek tund ragihand, ‘Bila xwîna wî li ser me û li ser zarokên me be.’ Metta 27:24, 25.”
“Ku bw’ivyo abakuru b’Abayuda bagize amahitamwo yabo. Ico cemezo cabo canditswe mu gitabu Yohana yabonye kiri mu kuboko kw’Iyicaye ku ntebe y’ubwami, igitabu ata muntu n’umwe yashoboraga gukingura. Mu bugome bwaco bwose ico cemezo kizoboneka imbere yabo ku musi iki gitabu kizofungurwa n’Intambwe yo mu muryango wa Yuda.
“Abayahudi baaliukadisha sana wazo kwamba wao ndio waliopendelewa na mbingu, na kwamba daima walipaswa kuinuliwa kama kanisa la Mungu. Walikuwa watoto wa Ibrahimu, walitangaza; na msingi wa ustawi wao ukaonekana kuwa thabiti sana machoni pao hata wakadharau dunia na mbingu zikawanyang’anye haki zao. Lakini kwa maisha ya kutokuwa waaminifu walikuwa wakijiandalia hukumu ya mbinguni na kutengwa na Mungu.
“Mu kifwani kya shamba lya mizabibu, baada ya Kristo kuwa ameweka wazi mbele ya makuhani tendo lao kuu kabisa la uovu, aliwauliza swali hili, ‘Basi, Bwana wa lile shamba la mizabibu atakapokuja, atawatenda nini wale wakulima?’ Makuhani walikuwa wakifuatilia simulizi hilo kwa shauku nyingi, na bila kufikiria uhusiano wa jambo hilo na wao wenyewe wakaungana na watu katika kujibu, ‘Atawaangamiza vibaya wale watu waovu, naye atalitoa shamba lake la mizabibu kwa wakulima wengine, watakaompa matunda yake kwa nyakati zake.’”
“Bɔ́ bá tɔ́ ɔ̀nù òwuune, bá maŋa sɛ́ bá mɛnɛ nyiŋyá mú bèè kɛ́. Yesu á kpɛ́ bá, mɛ́ ndɛ̀lɛ́ á mwɛ́nɛ mɔ́ á kɛ́lɛ́, bá yíí nyi sɛ́ á dìɲɛ́ mɛ́sírɛ́ mɛ́ mìtí myá bá. Ukatí wɛ́ á tɔ́ŋɛ́ ndɛ́ bá nù, mɛ́ nguyɛ́ á pɛ́ kɛ́ mɛ́ sɔ́ŋɔ́ŋ. Bá mɔ́nɛ́ nù mɛ́ báfám-báfám mɛ́ bàtí bó bá nyiŋyá, mɛ́ bá tɔ́ ɔ̀nù, bá maŋa kɛ́, ‘Nzambé á kìí!’”
Bi awayekî giran û bi xemginî, Mesîh pirsî: “Ma we tu carî di Nivîsarên Pîroz de ne xwendiye ku, ‘Kevirê ku avakeran red kiribû, ew e ku bûye serê goşeyê; ev ji Xudan e, û di çavên me de ecêb e’? Ji ber vê yekê ez ji we re dibêjim: Padîşahiya Xwedê dê ji we were standin, û ji neteweyekê re were dayîn ku berhemên wê tîne. Û her kesê ku li ser vê kevirê bikeve, dê bişkê; lê li ser kî ve ku ew bikeve, dê wî bi tamî bixe xwelî.”
"مەسیح خۆی لەسەر نەهێشتنی چارەنووسی کارەساتبارى نەتەوەی جولەکەکان ئەگەر گەلەکەی پێشوازى لێ بکەردایە. بەڵام حەسودى و غیرەتی نەخۆش ئەوانى کردە نەرمنەبووان. بڕیاریان دا کە عیسای ناسیرەیی وەک مەسیح وەرنەگرن. ئەوان ڕووناکیی جیهانیان ڕەت کردەوە، و لەو کاتەوە ژیانیان بە تاریکییەک دەورەدرا کە وەک تاریکیی نیوەشەو بوو. ئەو چارەنووسەی پێشبینی کرابوو هاتە سەر نەتەوەی جولەکەکان. ئارەزوو و هەوەسە توندەکانی خۆیان، کە بەبێ کۆنترۆڵ مابوون، وێرانییان پێ هێنا. لە توڕەییی کوێرانەی خۆیاندا یەکتریان لەناوبرد. لووتبەرزیی یاخی و سەرکەشییان تووڕەییی داگیرکەرە ڕۆمییەکانیان هێنایە سەریان. ئۆرشەلیم وێران کرا، پەرستگاکەی بوو بە کاولکاری، و شوێنەکەی وەک کێڵگەیەک هەڵکێشرا. کوڕانی یەهودا بە ترسناکترین شێوەکانی مردن لەناوچوون. ملیۆنان فرۆشدران بۆ ئەوەی وەک کۆیلە لە خاکە نا باوەڕەکاندا خزمەت بکەن."
“Ngikundi ky’abantu, Abayahudi bari barananiwe gusohoza umugambi w’Imana, kandi uruzabibu rwambuwe bo. Uburenganzira bari barakoresheje nabi, n’umurimo bari barasuzuguye, byashinzwe abandi.”
“Munda wa murabibu ko gukwira gusa ku gihugu cy’Abayuda. Ufite isomo ritureba natwe. Itorero muri iki gihe ryahawe n’Imana amahirwe akomeye n’imigisha myinshi, kandi itegereje ko bibyara imbuto zihwanye na byo.” Christ’s Object Lessons, 284–296.
योएलको पुस्तकले संसारको अन्त्यमा हुने पछिल्लो वर्षाको इतिहास पहिचान गर्दछ। पछिल्लो वर्षा प्रकाशको पुस्तक अध्याय चौधको तेस्रो स्वर्गदूतको परमेश्वरको अन्तिम चेतावनी-सन्देश हो। यद्यपि पछिल्लो वर्षाले तेस्रो स्वर्गदूतको सन्देशलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ, यसले जकरियाहको सुनौलो तेल, अगिल्लो र पछिल्लो वर्षा, वेदीबाट आएको आगो, तथा अन्य प्रतिरूपहरूद्वारा प्रतीकित दैवीत्व र मानवताबीचको सञ्चार-प्रक्रियालाई पनि प्रतिनिधित्व गर्दछ। पछिल्लो वर्षा केवल एउटा सन्देश मात्र होइन, न त केवल परमेश्वर र मानिसबीचको सञ्चार-प्रक्रिया नै हो, तर यो परमेश्वरको वचनमा स्थिर रहिरहेको बाइबल-अध्ययनको एकमात्र पवित्रीकृत “पद्धति” पनि हो। त्यो पद्धति यशैया अध्याय अठ्ठाइसमा पाइने “पङ्क्तिमाथि पङ्क्ति” हो।
Ku mwanzo wa Israeli ya kale na pia ya kisasa, Mungu, “mkulima wa shamba la mizabibu,” aliileta Israeli “kutoka nyikani.” Iwe ni utumwa wa miaka mia nne na thelathini katika Misri au utumwa wa Enzi za Giza kutoka mwaka 538 hata 1798, Israeli ilitolewa “nyikani,” kwa maana “nyika” ni ishara ya utumwa na kifungo. Iwe ni Israeli ya kale ya halisi au Israeli ya kisasa ya kiroho, Mungu aliwakomboa kutoka katika utumwa wa nyikani na “akawasimamisha” wawe “milki Yake mwenyewe iliyochaguliwa, shamba la mizabibu la Bwana,” walioitwa kuwa makuhani na wakuu ambao “waliwekewa amana” ya pendeleo la kuwakilisha “mausia ya Mungu.” “Mausia” hayo kwa Israeli ya kale yalikuwa Sheria, na kwa Israeli ya kisasa ni Sheria pamoja na unabii.
“Atē guvzoꞌ ba le kua dyoꞌ ni, zaniꞌ guvzoꞌ ba ka Israel gulal, te gaka xuzniꞌ ci guichi. Ca diidxaꞌliꞌ xroꞌbaꞌ guxheꞌlaꞌ guendabiaaniꞌ, ca bedandaa gucnaa, guca chupa, ne guca chonna ángel, biꞌcuabeeꞌ ba laatuꞌ ca iglesia ne laaniꞌ guendanabaniꞌ guidxilayú, para gucaadxiꞌ laatuꞌ ca ganda guidxilaaꞌ sicarú laaba. Biseendaꞌ ba laatuꞌ nga ca naca guirutiꞌ stiꞌ xley, ne bidxiiꞌ ba laatuꞌ ca diidxaꞌ roo stiꞌ guxhtenuu para ti guieꞌ ni. Zaniꞌ ca diidxaꞌ nasantu stiꞌ Dios ni bidxiiꞌ ca Israel gulal, laaniꞌ nga naa ti guelachiꞌ nasantu ni racané gucaꞌ guendarixhteeꞌ laaniꞌ guidxilayú. Ca chonna ángel stiꞌ Apocalipsis 14 rusiguiꞌ ca binni ni runiꞌ huaxa guendabiaaniꞌ stiꞌ ca mesajeruꞌ stiꞌ Dios ne ruiiꞌ ca zaza zaniꞌ ca muxheꞌ stiꞌ ba para gucuendaꞌ ca guxhaꞌdxaꞌ guixheꞌ guidxilayú enduꞌ ne laa.” Testimonies, volume 5, 455.
Izraeli ya kisasa iliagizwa kutangaza kilio kikuu cha malaika wa tatu chini ya uweza wa mvua ya masika, huku ikidhihirisha tabia ya Kristo katika uzoefu wao binafsi chini ya uweza wa Roho Mtakatifu. Kilio kikuu cha malaika wa tatu hutimizwa wakati wa kumwagwa kwa mvua ya masika, katika wakati ambapo ujumbe wa uongo wa mvua ya masika wa amani na usalama unakuzwa na tabaka la watu waliolazwa kwa kulewa kwa divai ya Babeli. Hawa ndio walevi wa Efraimu wa Isaya na wanywaji wa divai wa Yoeli ambao divai mpya imekatiliwa mbali na vinywa vyao. Wale wanaoupokea ujumbe wa kweli wa mvua ya masika wanawakilishwa na Danieli, Mishaeli, Hanania, na Azaria, ambao walikataa chakula cha Babeli kwa ajili ya chakula cha mbinguni. Hawa ndio wale mia moja arobaini na nne elfu wanaoimba wimbo wa Musa na wa Mwana-Kondoo, lakini pia wa shamba la mizabibu, kwa maana mfano wa shamba la mizabibu ulitimizwa katika historia ya Musa mwanzoni mwa uhusiano wa agano wa Israeli ya kale, nao ukatimizwa tena mwishoni mwa uhusiano wa agano wa Israeli ya kale katika historia ya Mwana-Kondoo.
Wimbo wa shamba la mizabibu unahitimisha kwa kuonyesha kwamba watu wa agano la kwanza walipitiliwa mbali wakati watu wa agano jipya walikuwa wakiozwa kwa Bwana. Bwana aliwapita wale waliokufa katika kutanga-tanga kwa miaka arobaini jangwani, naye akaingia katika agano pamoja na Yoshua wakati uleule alipokuwa akiwaacha kwa talaka wale ambao wangekufa. Bwana alikuwa akiiacha Israeli ya kale kwa talaka wakati uleule alipokuwa akilifunga ndoa Kanisa la Kikristo. Alfa, yaani mwanzo wa historia, inawakilishwa na Musa, na omega inawakilishwa na Mwana-Kondoo. Historia wanayoiwakilisha wote wawili ni historia ya mfano wa shamba la mizabibu; kwa hiyo, wimbo wa shamba la mizabibu wa Isaya ndio wimbo wa Musa na wa Mwana-Kondoo wa Yohana Mfunuo.
Mawazo haya tutaendelea nayo katika makala inayofuata.
“ಇವು ಸಹೋದರಿ ವೈಟ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲ, ಕರ್ತನ ಮಾತುಗಳಾಗಿವೆ; ಮತ್ತು ಆತನ ದೂತಳು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ನೀಡುವಂತೆ ನನಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಆತನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಾರದೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ತಾವು ಕ್ರೈಸ್ತರೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನುಷ್ಯರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಉಪದೇಶ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಆದರೆ ಅವರು ಸೈತಾನನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ, ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೈತಾನನು ಅವರನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಕಠಿಣತೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಸೇರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ; ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅವರು ಉಪಯೋಗಿಸಬಾರದು. ಮಹಾನ್ ಗುರುವು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ‘ನಾನು ಉರುಳಿಸುವೆನು, ಉರುಳಿಸುವೆನು, ಉರುಳಿಸುವೆನು.’ ಬ್ಯಾಟಲ್ ಕ್ರೀಕ್ನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ‘ಕರ್ತನ ದೇವಾಲಯ, ಕರ್ತನ ದೇವಾಲಯ ನಾವು’ ಆದರೆ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ವಶವಾಗಿಯೂ ಆಗಿಲ್ಲ.” Manuscript Releases, volume 13, 222.
“Uvumilivu bwa Nzambi buadi ne tshilumbulwidi, kadi nwena nuena nubutshimuna. Udi mulekele mudi mushindu wa bintu ufika, udi nwena baswe kumona wukandamikibua panyima; kadi pashishe bikadi biepuke. Nzambi wakatuma Elia kunuanga Hazaele, muntu wa bukole ne wa mashimi, kuikalaye mfumu wa Siria, bua àikale tshibandabanda ku Isalele wa ku disambila dia biteketele. Nganyi udi mumanye ne Nzambi kêna ne bua kunulua ku mashimi enu nudi banange? Nganyi udi mumanye ne badi balongeshi ba lulamatu, ba bulelela, ne ba kukankama, pamuapa mbadi ba ndekelu ba kufila evangelio wa ditalala ku ekeleezia yetu yibula kusakidila? Pamuapa babebeshi mbakadi baleleluibua kale mu tshanza tsha Satana, ne bindile bupatuke butshi bwa batambudi ba mibanga bakese cyanà, bua bangate myaba yabu, ne ne dîyi dia muprofete wa mashimi bambule mbila ne: ‘Ditalala, ditalala,’ padi Mukalenge kayi mwakule ditalala to. Mêmè nshilangana kutsha, kadi mpindieu ndikonka meso ànyì mafwankaja ne mponji; aaudi aloka pa dibala diànyì pânkaadi nufunda. Pamuapa kabidi katupa kakese, biprofeta bionso munkaci mwetu nebipwe ku ndekelu, ne dîyi didi dibingishe bantu didi kadiena kabidi ne bua kukengesha tulalu tuabu tua mubidi.”
"롱, 곤 차이 프난 스앙 กा ล्हี่ तुई पन ดิ நா டிண், 므 जाङ 사 မ우 ดై ฉี ๆ रू ले क่า 흐롱 បก는 अर्क ಅನ್ನು ទើ ब게 뗑 가뜰 ना, 화 있을지어다 그 백성에게. 오, 그대 곧 그대라도 이 그대의 날에 그대의 평화에 속한 일들을 알았더라면! 오, 우리 백성이 니느웨가 행하였던 것같이 온 힘을 다하여 회개하고 온 마음을 다하여 믿어, 하나님께서 그들에게서 그 맹렬한 진노를 돌이키시기를!" Testimonies, volume 5, 77.
“Naupenda moyo wa ukaidi, na kwa njia ya kiburi na kujihesabia haki usikiri makosa yako, utaachwa chini ya majaribu ya Shetani. Bwana anapokufunulia makosa yako, usipotubu wala kufanya ungamo, majaliwa yake yatakuleta juu ya uwanja huohuo tena na tena. Utaachwa ufanye makosa ya tabia iyo hiyo, utaendelea kukosa hekima, nawe utaiita dhambi kuwa ni haki, na haki kuwa dhambi. Wingi wa madanganyo yatakayoshinda katika siku hizi za mwisho yatakuzunguka, nawe utabadilisha viongozi, wala hutajua kwamba umefanya hivyo.” Review and Herald, December 16, 1890.