Kikapu kya lwanda lwa mona-mbaji. Nki kidiaku anu, pakuti beno boso beno bena kukwela ku zulu kwa nzubu? Ngeye munda mulele mvwanga, mbanza wa makelele, mbanza wa nsayi: bantu beno babulwa kufwa na mbele, kana kufwa mu bitumba. Bakuluntu beno boso bakimi kimosi, bakangama na batubi ba matolotolo: boso badi bamoneka munda muenu bakangama kimosi, badi bakimi kufuma kule. Kiaku nde nalongi: Talayi kule na mono; neela didi wa bukole, kanubenzeli ngolo ya kunsekeza, bua dibebangana dya mwana wa bakaji wa bantu banyi. Bua dituku edi didi dia mpasi, ne dia kunyatangana, ne dia kuvulanganangana, kuadi Mfumu Nzambi wa bilwilu mu lwanda lwa mona-mbaji, wa kubuka bibumba, ne wa dila ku mikuna. Yeshaya 22:1–5.

Isaiah kaabukam mi pɛl laŋ niŋɛ “burden” bi da a yiira kulii kɛtɛnaani. A yiira pio kɛyɔwɔŋ na, bɛ yɛ taabɛɛri maŋ yɛlɛlɛ niŋaari ka yelɛsɛɛra; ka a yiira kɛpilii bɛɛ na, bɛ yɛ “burden” n yeli mɛ ka o yɛ siiga dinɛ n baŋ kpiɛla. A yiira kulii n la, yenɔŋ diikɔŋ n ba “burden” n lebesi, ka o yɛ dinɛ n baŋ kpiɛla, ka mɛ yɛ taabɛɛri maŋ yɛlɛlɛ niŋaari mɛ. M yiiri mɛ ka m buori yelɛ a yiira yenɔŋ mɛ, din ka Hebri yɛlɛlɛ n yeli dinɛ n baŋ kpiɛla, ka mɛ mɛ yɛ taabɛɛri maŋ yɛlɛlɛ niŋaari; nannanna m yɛ n taari laafiɛri mɛ niŋ n diŋi a bɔɔri kaŋaŋ kpɛlɛŋ n yeli, hali ti ka pa lebesi mɛ yelbɔbri ba na hali laafiɛri kpɛlɛŋ.

Kapitulli nuk është i paqartë lidhur me përkufizimin e “luginës së vegimit”, sepse ajo përcaktohet si “Qyteti i Davidit” dhe gjithashtu si “Jeruzalemi”. Lugina e vegimit është një referencë ndaj Adventizmit Laodiceas gjatë historisë së gjashtë vargjeve të fundit të Danielit njëmbëdhjetë. Isaia e vendosi kontekstin për këtë gjëmë me historinë e paraqitur në kapitullin njëzet, duke përshkruar pushtimin përparues të botës nga mbreti asirian, i cili kishte dërguar një prijës ushtarak me emrin Tartan për të pushtuar një qytet në Egjipt të quajtur Ashdod.

قانونِ اتوار در دانیال یازده آیهٔ چهل‌ویک مشخص شده است، و آن سه گروه را معرّفی می‌کند که در زمانِ قانونِ اتوار از دستِ پاپیّت «رهایی می‌یابند».

Mu mwaka ubwo Tatarani yageraga i Ashdodi, (igihe Sarugoni umwami wa Ashuri yamumutumaga,) akarwanya Ashdodi, akahafata; muri icyo gihe Uhoraho yavugiye kuri Yesaya mwene Amozi, ati: Genda, ukureho igunira mu rukenyerero rwawe, kandi ukure inkweto ku kirenge cyawe. Nuko abigenza atyo, agenda yambaye ubusa kandi atambaye inkweto. Maze Uhoraho aravuga ati: Nk’uko umugaragu wanjye Yesaya yamaze imyaka itatu agenda yambaye ubusa kandi atambaye inkweto, ngo bibe ikimenyetso n’igitangaza kuri Egiputa no kuri Etiyopiya; ni ko umwami wa Ashuri azajyana Abanyegiputa ho imbohe, n’Abanyetiyopiya ho iminyago, abakiri bato n’abakuze, bambaye ubusa kandi batambaye inkweto, ndetse ibibuno byabo byeruye, biba igisebo cya Egiputa. Kandi bazatinya kandi bakorwe n’isoni za Etiyopiya, ari yo byiringiro byabo, n’iza Egiputa, ari bwo bwibone bwabo. Nuko umuturage wo muri iki kirwa azavuga kuri uwo munsi ati: Dore, uko ni ko byagenze ku byiringiro byacu, aho twahungiraga gushaka ubutabazi kugira ngo dukizwe umwami wa Ashuri; none se twe tuzarokoka dute? Yesaya 20:1–6.

Ekibuzo ekyayimusibwa abatuuze b’ekizinga kino kiri nti banaawona batya okuva mu kabaka w’e Bwasuli, era oyo y’omu alagibwa ne ng’ali kabaka w’obukiikakkono mu Danyeri kkumi n’emu.

Ye [mfalme wa kaskazini] pia ataingia katika ile nchi yenye utukufu, na nchi nyingi zitaangushwa; lakini hawa wataokoka kutoka mkononi mwake, yaani, Edomu, na Moabu, na wakuu wa wana wa Amoni. Danieli 11:41.

Mstari huu watambulisha sheria ya Jumapili katika Marekani, na kuna baadhi ya tofauti ndogo za maana katika kifungu cha Danieli zinazostahili kuzingatiwa. Katika Danieli kumi na moja, mistari ya arobaini hadi arobaini na tatu, kuna mistari mitatu mfululizo ambayo yote hutambulisha “nchi.” Katika mstari wa arobaini, nchi zilizowakilisha uliokuwa Muungano wa Kisovyeti zilifagiliwa mbali na upapa pamoja na Marekani mwaka 1989. Wanahistoria wa kisasa huthibitisha ukweli huu.

Nahoma katika aya ya arobaini na mbili tunaona neno “nchi” likiwakilisha nchi zote za dunia, wakati mfalme wa kaskazini (upapa) anapoiteka Misri, ambayo inawakilisha ulimwengu mzima. Huo ni mmoja wa mivumo ya maana. Mwingine kati ya mivumo hiyo miwili ninayoirejelea katika aya hizo tatu unahusu neno “kuokoka” katika aya ya arobaini na moja na kisha tena katika aya ya arobaini na mbili. Hayo ni maneno mawili tofauti ya Kiebrania, ingawa yote mawili yametafsiriwa kuwa “kuokoka.” Neno la Kiebrania lililotafsiriwa kuwa “kuokoka” katika aya ya arobaini na mbili lina maana ya kutopata ukombozi wowote, kwa maana “wafalme kumi” wanaowakilisha Umoja wa Mataifa watakapokubali kuikabidhi serikali yao ya dunia moja chini ya mamlaka ya mnyama wa kipapa, hapana kuokoka—hapana ukombozi.

Na zile pembe kumi ulizoziona ni wafalme kumi, ambao hawajapokea ufalme bado; lakini wanapokea mamlaka kama wafalme kwa muda wa saa moja pamoja na yule mnyama. Hawa wana nia moja, nao watampa yule mnyama nguvu zao na uwezo wao. Hawa watapigana vita na Mwana-Kondoo, naye Mwana-Kondoo atawashinda; kwa maana yeye ni Bwana wa mabwana, na Mfalme wa wafalme; nao walio pamoja naye ni walioitwa, na waliochaguliwa, na waaminifu. Naye akaniambia, Yale maji uliyoyaona, hapo alipoketi yule kahaba, ni jamaa, na makutano, na mataifa, na lugha. Na zile pembe kumi ulizoziona juu ya yule mnyama, hawa watamchukia yule kahaba, nao watamfanya kuwa ukiwa na uchi, nao watakula nyama yake, na kumteketeza kwa moto. Kwa maana Mungu ameweka mioyoni mwao kufanya mapenzi yake, na kuwa na nia moja, na kuutoa ufalme wao kwa yule mnyama, hata maneno ya Mungu yatimie. Ufunuo 17:12–17.

Aba “bakabaka ikumi” balambululwako emirundi n’emirundi mu Kigambo kya Katonda, era ne mu byafaayo bya Eriya. Akabu, kabaka wa Isiraeri, yali mutwe gw’ebika kkumi, era yali awasiddwa Yezebeeri. Yezebeeri ye bwapapa ku nkomerero y’ensi, Eriya be babaka b’obubaka bwa malayika ow’okusatu, era Akabu ye mutwe gw’omukago gwa bakabaka ekkumi. Akabu akiikirira Amerika nga ye mukulembeze wa Omukago gw’Amawanga Amagatte mu byafaayo eby’obunnabbi eby’etteeka lya Ssande. Misiri bw’ewangulwa Obwasuli, kabaka ow’obukiikakkono mu Danyeri kkumi n’emu: amakumi ana mu bbiri aba yaakawaliriza bakabaka ekkumi okukkiriza okuwaayo obwakabaka bwabwe eri amaanyi ga bwapapa.

“Tuko tunapokaribia shida ya mwisho, ni jambo la umuhimu wa uhai kwamba mapatano na umoja viwepo miongoni mwa vyombo vya Bwana. Ulimwengu umejaa dhoruba na vita na mafarakano. Hata hivyo chini ya kichwa kimoja—nguvu ya kipapa—watu wataungana kumpinga Mungu katika nafsi ya mashahidi Wake. Muungano huu unaimarishwa na yule mwasi mkuu. Wakati anapotafuta kuwaunganisha mawakala wake katika kupigana na kweli, atafanya kazi kuwagawanya na kuwatawanya watetezi wake. Wivu, mashaka mabaya, usemaji mbaya, husukumwa na yeye ili kuzalisha kutopatana na mifarakano.” Testimonies, volume 7, 182.

Mu mulongo gwa makumi ana na gumu tusangamo ijwi lya kuti “ukupuluka,” kabili na mu mulongo gwa makumi ana na ibili natumo tusangamo ijwi lya kuti “ukupuluka,” lelo ayo mabili ni mashiwi ya Chihebere ayapusana. Ijwi ilyasandululwa ngo “ukupuluka” mu mulongo gwa makumi ana na gumu lipilibula ukupuluka kwati ni pa mulandu wa kushelela. E lyo ijwi ilyasandululwa ngo “ukupuluka” mu mulongo gwa mutanda uwa Yesaya chapitala amakumi yabili. “Muli lulyo bushiku” “umwikashi wa cino cishi” alibunsa ifyo benga pulukila ku Mwasuliya uyo, “muli lulyo bushiku,” alecimfya isonde lyonse panono panono, nga filangishiwa muli Daniele ikumi na limo ne mu fimbi ifingi ifya Malembo.

Ku Daniel 11:41, lapho upapa, noma njengokuba uDaniyeli emmela, inkosi yasenyakatho, noma njengokuba u-Isaya emmela, um-Asiriya, enqoba “izwe elikhazimulayo” elimela i-United States, kukhonjwa amaqembu amabili.

Akaingila kandi mu nsi ey’ekitiibwa, era amawanga mangi galisuulibwa wansi; naye bano balimuwona mu mukono gwe, Edomu, ne Mowaabu, n’abakulu mu baana ba Amoni. Danyeri 11:41.

Mmoja ni wale “wengi” watakaoangushwa, na lile kundi lingine limewakilishwa kuwa “Edomu, Moabu, na wakuu wa wana wa Amoni.” Katika sheria ya Jumapili, Ufunuo kumi na nane mstari wa nne unawaita wale walio bado katika Babeli “watoke humo.”

Ndzi twa rito rin’wana ri huma etilweni, ri ku: “Humani eka yena, n’wina vanhu va mina, leswaku mi nga hlanganyeli na swidyoho swa yena, ni leswaku mi nga amukeli makhombo ya yena.” Nhlavutelo 18:4.

ئیدۆم و موئاب و سەرەکیی نەوەکانی عەمۆن ئەوانەن کە بە خزلانەوە دەرباز دەبن، وەک ئەو گەلانەی دوورگەکە لە ئیشایای بیستدا هیوای ئەوەیان هەیە بکەن.

Muvês wa makumi ine na umwe, omutindo ogundi gwendi kureberaho ni ogu: mu mavês wa makumi ine, makumi ine na umwe, n’amakumi ine na ibiri, tusangamo ijambo “amahanga”; ariko mu vês wa makumi ine na umwe, ni ijambo ryongerewe gusa, ntiriri mu magambo y’umwimerere ya Daniyeli kandi ntiryari rikwiye kuba aho. Amahanga menshi yaratsinzwe mu gusohozwa kwa vês wa makumi ine igihe Ubumwe bw’Abasoviyeti bwasenyukaga, kandi amahanga menshi arafatwa igihe ubupapa bufata ubuyobozi bw’Umuryango w’Abibumbye. Ariko ku itegeko ryo ku Cyumweru muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika, abo “benshi” batsindwa si amahanga menshi; bashobora kuba gusa Abadivantisiti b’Umunsi wa Karindwi.

“Pēnā kua whakatakotoria ki mua i a koe te māramatanga o te pono, e whakakite ana i te Hapati o te ture tuawhā, ā, e whakaatu ana kāore he tūāpapa i roto i te Kupu a te Atua mō te whakatapu i te Rātapu, ā, ahakoa tēnei ka piri tonu koe ki te hapati teka, me te whakakāhore ki te whakatapu i te Hapati e kīia nei e te Atua, ‘Taku rā tapu,’ ka riro i a koe te tohu o te kararehe. Āhea tēnei e puta ai? I te wā e ngohengohe ai koe ki te whakahau e tono ana kia whakamutua e koe tō mahi i te Rātapu, ā, kia koropiko ki te Atua, ahakoa e mōhio ana koe kāore he kupu kotahi i roto i te Paipera e whakaatu ana he rā kē atu te Rātapu i te rā mahi noa, ka whakaae koe kia riro i a koe te tohu o te kararehe, ā, ka whakakāhore ki te hiri o te Atua.” Review and Herald, July 13, 1897.

لەهەر ئەندامێکی کڵێسای ئادڤێنتیستی ڕۆژی حەوتەمدا، کاتێک بۆ یەکەم جار وەک ئەندامی لەئاودانراوی کڵێسا پەسەند کرا، پێشەوازی لە دۆکتری ناوەڕاستی شەممەی کردووە، و بەرپرسیارن بەرانبەر «ڕووناکیی ڕاستی» سەبارەت بە شەممە.

“Kuhinduka kwa Sabato ni ishara au alama ya mamlaka ya kanisa la Kirumi. Wale ambao, huku wakielewa madai ya amri ya nne, huchagua kuishika sabato ya uongo mahali pa ile ya kweli, kwa tendo hilo wanaitolea heshima mamlaka ile ambayo kwa hiyo peke yake imeamriwa. Alama ya mnyama ni sabato ya kipapa, ambayo imekubaliwa na ulimwengu mahali pa siku aliyoiweka Mungu.

“ܠܐ ܐܢܫ ܥܕܟܝܠ ܠܐ ܩܒܠ ܬܘܐ ܕܚܝܘܬܐ. ܙܒܢܐ ܕܢܣܝܘܢܐ ܥܕܟܝܠ ܠܐ ܡܛܐ. ܐܝܬ ܟܪ̈ܝܣܛܝܢܐ ܫܪ̈ܝܪܐ ܒܟܠܗ̇ ܥܕܬܐ، ܘܠܐ ܒܪ ܡܢ ܫܘܬܦܘܬܐ ܪܗܘܡܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝܬܐ. ܠܐ ܐܢܫ ܡܬܚܝܒ ܥܕܡܐ ܕܩܒܠ ܢܘܗܪܐ ܘܚܙܐ ܚܘܒܗ ܕܦܘܩܕܢܐ ܪܒܝܥܝܐ. ܐܠܐ ܟܕ ܢܦܩ ܦܘܩܕܢܐ ܕܡܚܝܠ ܫܒܬܐ ܙܝܘܦܐ، ܘܩܠܐ ܪܡܐ ܕܡܠܐܟܐ ܬܠܝܬܝܐ ܢܙܗܪ ܠܒܢܝ ܐܢܫܐ ܡܢ ܣܓܕܬܐ ܕܚܝܘܬܐ ܘܕܨܠܡܗ̇، ܗܝܕܝܢ ܬܬܪܫܡ ܒܓܠܝܐ ܦܪܝܫܘܬܐ ܒܝܬ ܕܓܠܘܬܐ ܘܫܪܪܐ. ܘܗܝܕܝܢ ܐܝܠܝܢ ܕܥܕܟܝܠ ܡܩܘܝܢ ܒܥܒܪܝܢܘܬܐ ܢܩܒܠܘܢ ܬܘܐ ܕܚܝܘܬܐ.”

“Nátu ííx̱ʼ yóo kátx̱i jee áwé haa yéi adé wududzitee. Yeedátx̱ yaa Protestanteen káa ḵwáan jeeyís áwé aan yoo x̱ʼéidei has du.aa x̱wasikóo, has du jeeyís tleixʼ áwé aadé yéi adu.oo.át, a daa sáwé has du shukáa ḵwáan yóo x̱ʼéit has du jeeyís x̱wasikóo, ádi áwé papaal sabbath ḵáa-daaḵ áwé has du een yeisú, x̱ʼéidei een áyá church yá state has du ḵwáan ḵut has du jís. Áyú áwé náakw apostasy yéi x̱ʼéit duwasáakw, wooshdaaḵ áwé tlél a tóonáx̱ yéi na.óox̱ x̱ʼéidei national ruin.” Manuscript 51, 1899.

Ku mutemo weSvondo, vanhu chete vanozobatwa nemhosva pamusoro pechiedza chengirozi yechitatu iVaAdventist veZuva reChinomwe, nokuti ipapo chete ndipo apo avo vari kunze kweAdventismu vachaisirwa mberi muedzo wengirozi yechitatu. “Vazhinji” vachaparadzwa pamutemo weSvondo iVaAdventist veRaodhikia, nokuti “kutonga kunotangira paimba yaMwari.”

Kwe nzyo bakuuma ba ku mbeli bakeeba ba ku nse, ne ba ku nse bakeeba ba ku mbeli: pantu bingi babiitanwa, pakuti bake baasalwa. Mateo 20:16.

Isaya ni “ikimanyisho n’igitangaza” ku Misiri na Ethiopia ku byerekeye kunesha isi buhoro buhoro kw’ubupapa. Misiri ni Umuryango w’Abibumbye; Ethiopia ni Leta Zunze Ubumwe za Amerika, kandi Ashuri ni ubupapa. Mu mimerere y’ayo mateka y’ubuhanuzi, Isaya atangira kugaragaza urukurikirane rw’ubuhanuzi bw’amakuba. Igice cya makumyabiri na kabiri kivuga iby’Abalawodikiya batsindwa ku itegeko ryo ku Cyumweru n’Abafiladelifiya bahamagara “Edomu, Mowabu n’indobanure z’abana ba Amoni” ngo basohoke i Babuloni.

ആദ്വെന്തിസത്തിന്റെ ലാവൊദികേയാവസ്ഥയിൽ ഉള്ളവർ രക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട അനിവാര്യമായ സ്വഭാവഗുണം ഇല്ലാത്തവരാണ്; ഞായറാഴ്ച നിയമത്തിന്റെ സമയത്ത് അവർ കർത്താവിന്റെ വായിൽനിന്നു ഛർദ്ദിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സത്യത്തെ ഞാൻ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുത്തുന്നത് അടുത്ത വിഷയത്തെ ഊന്നിപ്പറയുന്നതിനായി മാത്രമാണ്. യെശയ്യാവ് ഇരുപത്തിരണ്ടാം അദ്ധ്യായം ലാവൊദികേയ നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനുള്ള മറ്റൊരു കാരണത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു; കാരണം നാശവിധിയുടെ പ്രവചനം “ദർശനത്തിന്റെ” താഴ്വരയ്‌ക്കെതിരെയാണ്. “ദർശനം” എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന പ്രധാനമായ രണ്ട് എബ്രായപദങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവയിൽ ഒന്ന് പ്രവചനാത്മക സംഭവക്രമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മറ്റൊന്ന് ക്രിസ്തുവിന്റെ ഒരു ദർശനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒന്ന് സഭയ്ക്ക് പുറമെയുള്ളതും മറ്റൊന്ന് സഭയുടെ അകത്തുള്ളതുമാണ്. ഇരുപത്തിരണ്ടാം അദ്ധ്യായത്തിലെ പദം പ്രവചനാത്മക സംഭവങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ദർശനമാണ്; നीतിവചനങ്ങളുടെ പുസ്തകത്തിൽ “ദർശനം” എന്നു വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നതും അതേ പദം തന്നെയാണ്.

Omu tala moneke e diekelo, vandu vafwa: kansi yandi yina kekeba nsiku, kele na esengo. Bingana 29:18.

“ụlọili nke ndagwurugwu nke ọhụụ” bụ amụma nke na-akọwapụta òtù abụọ nke ndị na-efe ofufe n’ime nzukọ Chineke n’oge ọgwụgwụ nke ụwa. Otu òtù, nke Shebna na-anọchi anya ya, bụ Laodisia; òtù nke ọzọ bụ Filadelfia, nke Eliakim nwa Hilkaịa na-anọchi anya ya. N’ezie, ọdịiche dị n’etiti òtù abụọ ahụ n’ime isiakwụkwọ ahụ bụ otu ọdịiche ahụ dịkwa n’ilu ụmụ agbọghọ iri ahụ. Otu òtù nwere mmanụ ahụ n’etiti abalị, ma òtù nke ọzọ enweghị ya. “Mmanụ” ahụ, dị ka akara, na-anọchi anya eziokwu dị iche iche dabere n’ọnọdụ e si hụ ya, ma na Aịzaịa iri abụọ na abụọ, “mmanụ” nke ụmụ agbọghọ iri ahụ bụ okwu “ọhụụ” na-anọchi anya ya. Otu òtù nwere “mmanụ” ahụ; nke ọzọ enweghị ya.

“Тавы, Куругынъ къатында тургъан месихленгенлер, бир заманлар Шайтангъа юкленген, къаплагъан керувимнинъ даражасына саиптирлер. Тахтысын чорлап тургъан мукъаддес варлыкълар васитесинен Рабби ер юзюнинъ сакинлери иле даимий мунасебетни сакълай. Алтын ягъ, Алла иманлылардынъ чыракъларыны титреп-сёнмесин деп, оларны таъмин эткен инъамыны темсиль эте. Эгер бу мукъаддес ягъ, Алланың Рухунынъ хабарлары васитесинен кёктен тёкюлмеген олса эди, шер кучьлери адамлар устюнде бутюндей идарени эльде тутар эди.”

“Kuumba ahebwi heshima wakati hatupokei mawasiliano anayotutumia. Hivyo tunakataa mafuta ya dhahabu ambayo angeyamimina ndani ya roho zetu ili yapitishwe kwa wale walio gizani. Wito utakapokuja, ‘Tazama, bwana-arusi anakuja; tokeni mwende kumlaki,’ wale ambao hawajapokea mafuta matakatifu, ambao hawajaitunza neema ya Kristo mioyoni mwao, watagundua, kama wale wanawali wapumbavu, ya kwamba hawako tayari kumlaki Bwana wao. Hawana, ndani yao wenyewe, uwezo wa kupata yale mafuta, na maisha yao yanaharibika. Lakini ikiwa Roho Mtakatifu wa Mungu ataombwa, ikiwa tutasihi, kama Musa alivyofanya, ‘Unionyeshe utukufu wako,’ upendo wa Mungu utamiminwa mioyoni mwetu. Kupitia katika mabomba ya dhahabu, mafuta ya dhahabu yatapitishwa kwetu. ‘Si kwa uwezo, wala si kwa nguvu, bali ni kwa Roho yangu, asema Bwana wa Majeshi.’ Kwa kuzipokea miale angavu ya Jua la Haki, watoto wa Mungu hung’aa kama taa ulimwenguni.” Review and Herald, July 20, 1897.

Baporofeta bananulongela walitwenganako, kabili babili bapakishiwa ba kwa Zekaria ebo bene babili ba beneshi ba mu Kusokolola ikumi na umo.

“Li ser du şahidan pêxember zêdetir wiha dibêje: ‘Ev in du darên zeytûnê, û du şemdankên ku li ber Xwedayê erdê disekin in.’” “Gotina te,” mezmûrvan got, “ji lingên min re çira ye, û ji rêya min re ronahî ye.” Revelation 11:4; Psalm 119:105. Du şahid Nivîsarên Pîroz ên Peymana Kevn û Peymana Nû temsîl dikin. Her du jî şahidiyên girîng in ji bo bingeh û domdariya qanûna Xwedê. Her du jî di heman demê de şahidên plana rizgariyê ne. Nimûne, qurbanî û pêxemberiyên Peymana Kevn ber bi Pargîderek ku divê were ve nîşan didin. Încîl û Nameyên Peymana Nû behsa Pargîdarekê dikin ku hatiye, bi awayê tam yê ku bi nimûne û pêxemberiyê hatibû pêşgotin.” The Great Controversy, 267.

Zekariah’ündü iki mesh edilmiş olan, Vahiy’in birinci bölümünde tasvir edilen iletişim sürecini temsil eder. Tarihî olayların peygamberlik “görümü” olan “yağ”, Eski ve Yeni Ahit aracılığıyla iletilir. Vahiy on birinci bölümde bu iki tanık, bağlamdan anlaşıldığı üzere Musa ve İlyas olarak tanımlanır. Musa ile İlyas, kendi başlarına birer simgedir.

Aho hamwe nk’uko byari ku Musozi wo Guhindurirwaho ishusho cyangwa mu Byahishuwe igice cya cumi na rimwe, ni ibimenyetso by’ukuri kubiri gutandukanye. Kuri uwo musozi bagereranya abahowe ukwizera mu gihe cy’akaga k’itegeko ryo ku cyumweru n’abana ibihumbi ijana na mirongo ine na bine, naho mu Byahishuwe igice cya cumi na kimwe bagereranya Isezerano rya Kera n’Isezerano Rishya. Ariko ku Badiventisiti bivuga ibirenze ibyo. Abahamya babiri ku Bayuda bari “amategeko n’abahanuzi,” bagereranya Isezerano rya Kera, kandi abahamya babiri ku Bakristo bari Isezerano rya Kera n’Isezerano Rishya, ariko ku Badiventisiti abahamya babiri ni ijambo ry’Imana n’ubuhamya bwa Yesu. Ni cyo cyatumye Yohana aba i Patimo.

Ndzi mina Yohane, loyi na mina ndzi nga makwenu, ni mutekaxiave na n’wina eku xanisiweni, ni le ku fumeni, ni le ku lehiseleni mbilu ka Yesu Kriste, a ndzi ri exihlaleni lexi vuriwaka Patimosi hikwalaho ka rito ra Xikwembu, ni hikwalaho ka vumbhoni bya Yesu Kriste. Nhlavutelo 1:9.

Mu Isaya amakumi abiri na ibiri, bashahidi babiri, Mose na Eliya, wamewakilishwa, ingawa hilo laweza kutambuliwa tu iwapo utatumia kanuni ya Alfa na Omega kwa sura hiyo. Fikirieni mahali ambapo Yesu alianza maelezo Yake ya “ono” la matukio ya kinabii kwa wanafunzi Wake katika njia iendayo Emau.

“Kuanzia kwa Musa, Alfa yenyewe ya historia ya Biblia, Kristo alifafanua katika Maandiko yote mambo yanayomhusu Yeye Mwenyewe.” Tumaini la Vizazi Vyote, 796.

Eliya ni nabii anayetokea kabla ya siku ile kuu na ya kutisha ya Bwana, akiwa na ujumbe unaotegemea kanuni ya Alfa na Omega, akiigeuza mioyo ya baba (alfa) iwaelekee watoto (omega). Musa na Eliya wanawakilisha alfa na omega ya unabii wa Biblia. Ikiwa waweza kulisikia, Musa alikuwa William Miller. Wote wawili, Musa na Miller, walikufa, na wote wawili walitambuliwa kwa uvuvio kuwa wameokolewa. Bila shaka Musa alifufuliwa mara tu baada ya kifo chake, lakini malaika wanazingira kaburi la Miller wakingojea ufufuo wake. Eliya anamwakilisha mjumbe wa mwisho kabla ya kuja kwa siku ile kuu na ya kutisha ya Bwana.

“VaYuda vakaedza kumisa kuziviswa kweshoko rakanga rafanotaurwa muShoko raMwari; asi chiporofita chinofanira kuzadziswa. Ishe vanoti, ‘Tarirai, ndichakutumirai Eria muporofita, zuva guru nerinotyisa raJehovha risati rasvika’ (Maraki 4:5). Mumwe munhu anofanira kuuya mumweya nesimba raEria, uye paanobuda pachena, vanhu vangati, ‘Munoshingaira zvikuru; hamududziri Magwaro nenzira yakarurama. Rega ndikuudzei madzidzisirwo amunofanira kuita shoko renyu.’”

“Kun kong a panci deng di no man sabi fu meki difrensi na mindri a wroko fu Gado nanga dati fu libisama. Mi o taki tru, so leki Gado e gi en na mi, èn mi e taki now, efu un e go doro fu feni fowtu, fu abi wan yeye fu stribi, un noiti sa sabi a tru. Jezus ben taki na En disipelen taki, ‘Mi abi ete furu sani fu taki na un, ma un no man kari den now’ (John 16:12). Den no ben de na wan kondre fu waarderi heilige èn têgo noiti sani; ma Jezus ben pramisi fu seni a Trosteman, disi sa leri den ini ala sani, èn sa tyari ala sani kon baka na den memre, san soiti En ben taki na den. Brada’s, wi no mus seti wi fertrou ini libisama. ‘Lati man, di en ase de ini en noisi, tan; fu san ede den mus kari en fu wan sani?’ (Isaiah 2:22). Un mus hangi un yepi-srafu sili na Jezus. A no fiti gi wi fu dringi fu a watra-aiton fu a dal, te de wan bron ini a bergi. Meki wi libi den lagi stroom; meki wi kon na den hei bron. Efu de wan poyn fu tru disi un no ondrostan, disi na ini un no wani wan mente nanga en, ondroso en, meki Skrifti peisi nanga Skrifti, saka a skopu fu tru go dipi na ini a gronmyn fu a Wortu fu Gado. Un mus poti unsrefi nanga un opini na tapu a altari fu Gado, puru gwe un fesi-denki den, èn meki a Yeye fu Heimel e lusu un go ini ala tru.” Selected Messages, buku 1, 412.

Yesaya ishirini na mbili, Shebna na Eliakimu wanawakilisha wenye hekima na wapumbavu ndani ya Waadventista katika mwisho wa dunia, wakati mfalme wa kaskazini anapoupandia Yerusalemu. Eliakimu, mwana wa Hilkia, alikuwa na “ono”; Shebna hakuwa nalo.

Kha a nga shi iteꞌa eꞌi vision, a ꞌu ndi ndru a ꞌmu: nì a nga shi ꞌmu keeꞌe a law, a di kufa ni a. Proverbs 29:18.

Eitecunga ê yembe, eci ecikuta “ee vision” ci vesi eci, cilelanda ifintu fibili. Mulemona ukwongela kwa lubuuto lwa buprofita, elyo muleikala; kabili nga tamulemona—mulefwa. Nga tamuleumfwa, lyena tamulingile ukulya no kwiteyanya ukugcina Isabata pa kuceshekwa kwa mutemo wa Pa Mulungu. Cikaba, “mucili apwa.” Ilyo ba Adventisti ba Laodicea babutukwa pa mutemo wa Pa Mulungu, bakaleka umutemo pa mulandu wakuti bakaleka “ee vision ya bucishinka.” Taba ne mafuta, tabaumfwa ukwongela kwa myumfwile ukwaisulwa pene pene ilyo inshita ya luse tailsalilwa.

Nka indaꞌ ukatumia, Mimi ni tajiri, nami nimeongezeka kwa mali, wala sina haja ya kitu chochote; nawe hujui ya kuwa u mwenye taabu, na mwenye mashaka, na maskini, na kipofu, na uchi. Ufunuo 3:17.

Yesaya’k ahǐnkwat kû: ê-mâmowecikêyâht nôhtawiy, mêskanâsihk ê-ayāsîhk mîna ê-nipahk ka-nisto pîsimwa. Êkosi ê-isi-kîsikâw, kâ-ati-kakîsiskâk kîkway ka-nitawi-kiskêyihtamowâw ôma ot-ayamihewina kâ-nîsitohtamihk, mîna ka-wî-ayihtâcik ot-âsayinîsiwinisa, êkwa kâ-môy kiskêyihtamêk ôma ka-wâpahtamowin ohci kihci-manitowi ayamihewin ka-itaht, kiyāwâw kika-itohtênāw êkâhkiyik ka-isi-otinikawiyêk êkwa ka-nitawi-wihtamâkosiêk mîna ka-nêwâcisiyêk, ka-mânâstêyêk, ka-kîkwayisiwiyêk, ka-kaskitêwâpamikoyêk mîna ka-nôhtawiyêk. Yesaya êkwa ahin mîna mamâhtâwisiwin kâ-isi-kîsikâw ot-âyimanihk, mîna mistahi êkwa ôma ka-iskwêpayik askiy.

Lelo zonto zonke zehlela bona zibe zizibonelo; njalo zalotshwa ukuze zibe yisixwayiso kithi, thina esehlelwe yikuphela kwezikhathi zomhlaba. 1 Korinte 10:11.

Mu sura makumyabiri na ebiri, mu nnyiriri etaano ez’olubereberye, Yerusaalemi, ekibuga kya Dawudi, kimanyisibwa ng’ekibuga “ekirimu oluyoogaano,” “ekisanyufu,” era ekijjudde “ebitabanguko.” Ebigambo eby’omu Bayibuli eby’edda eby’enjawulo, era n’abo ab’omu nsi bye bakozesa, bikozesebwa mu ssuula eno okukiikirira ekibuga “ekisanyufu” “ekirimu oluyoogaano” era ekijjudde “ebitabanguko,” abo ab’omu lunyiriri olw’ekkumi n’essatu bwe boogera n’essanyu nti, “tulye era tunywe; kubanga enkya tulifa.” Naye newakubadde nga basanyufu, abasajja baabwe battiddwa, naye si lwa kitala, so si mu lutalo; noolwekyo Isaaya abuuziza ekibuuzo nti, “Kiki ekikuluma?”

Nansikue kyabaleeta, kibakozesezza okulinnya ku nnyumba. Obusolya bw’ennyumba kabonero ak’okusinza enjuba, omwezi n’emmunyeenye; era kabonero ak’eby’omwoyo eby’obulimba. Mu kitundu kino, Obwadiventi buli wansi w’obulimba obw’omwoyo.

Na aba sambila bikalwa bya mu dyulu pa mitwe ya mazu; na aba sambila, ne kulapa ku zina lya Mukama, kabidi ne kulapa ku zina lya Malcham; na aba baalukila inyuma ukufuma kuli Mukama; ne abo abataalondele Mukama, newankubakyo batamubuuze.

Bujá khwé twamíri imbere y’Umwami Imana; kuko umunsi w’Uhoraho uri hafi: kuko Uhoraho yateguye igitambo, yatumiye abatumirwa be. Kandi ku munsi w’igitambo cy’Uhoraho, nzahana abatware, n’abana b’umwami, n’abambaye imyambaro y’amahanga bose. Kandi kuri uwo munsi nzahana n’abasimbuka ku rugi, buzuza amazu ya ba shebuja urugomo n’uburiganya. Zefaniya 1:5–9.

Siku ya msituko wa sheria ya Jumapili, Uadventista, ukiwakilishwa kama Yerusalemu, umo katika “bonde la maono.” Wale wanaokataa ujumbe wa kinabii unaowakilishwa na “mafuta” au “maono” wanafanya umizimu wa kiroho, ambao Paulo anauzungumzia katika Wathesalonike wa Pili. Humo pia tunawakuta wale (Shebna) ambao hawakuupokea upendo wa kweli.

Kandi kwa sababu hii, Mungu atawatuma upotevu mkuu, wapate kuamini uongo; ili wahukumiwe wote ambao hawakuiamini kweli, bali walifurahia udhalimu. 2 Wathesalonike 2:11, 12.

Emyaka, ekigambo “amazima” Pawulo ky’akozesa kye kigambo eky’Oluyonaani ekiggibwa mu kigambo ky’Olwebbulaniya “amazima,” ekyatondebwawo nga kigattiddwaamu ennukuta essatu ez’Olwebbulaniya ezikiikirira Alufa ne Omega. Okujja mu maaso kw’“amazima” agakiikirirwa ng’omusingi gwa Alufa ne Omega kireetera Abalawodikiya okubuzibwabuzi obw’amaanyi, era okubuzibwabuzi okwo kwe kusamira okw’omwoyo.

Anahma mung Isaiah hrilhfiah cun: “Cun an lo ti a si ah, thlarau bi neiho le dawithiamte, an peep a, an mutterte kha zawng ula an tih chuan, mipuite hian an Pathian zawng lo tur a ni lo maw? Nungte tan thite hnênah maw? Dan leh thutestimony hnênah: he thu ang hian an sawi lo a si chuan, chu chu anmahni ah engmah a awm loh vang a ni,” tiah. Isaiah 8:19, 20. Mihringte hian mihring nihphung leh thite dinhmun chungchangah Pathian Lehkhathawnah chiang takin thutak sawi an pawm duh ta se, spiritualism-a thu inchhalna leh a lan chhuahteah chuan Setana hnathawh, thiltihtheihna, entirna leh thilmak dawnghnawihte nen an hmu ang. Nimahsela, sa thisen ngainatna thinlungin a duh chuan zalenna peih tak chu an peihsak avangin, an hmangaih sualte bansan aiin, mipui tam tak chuan êng an mit an khar a, vaukhânna thu ngai lo vin an kal zui reng a; chutih lai chuan Setanan a thangte a hmêlma kawmhnawih a, anmahni chu a ramsa an lo ni ta a ni. “An chhandamna turin thutak hmangaihna an pawm loh avangin,” chuvang chuan “Pathianin an hnênah bumna chak tak a rawn tirh ang a, dâwt thu an ring theih nan,” tiah a ni. 2 Thessalonians 2:10, 11.” The Great Controversy, 559.

Mu Isaya 22, bantu ba mu musumba wa kusekela babayiwa, lelo kechi ku nkondo nangwa ku lupanga to; babakaka pamo ne kwipaya pamo ne bakulwana babo bayo batilila.

“Ang simbahan kon magpadayon sa dalan nga sama sa sa kalibotan, makaambit sila sa mao rang kapalaran. Dili lamang kana, kondili tungod kay nakadawat sila ug labi pang dako nga kahayag, ang ilang silot labi pang mabug-at kay sa sa mga dili maghinulsol.

“Thina njengabantu sisho ukuthi sineliqiniso elandulela elezinye zonke izizwe emhlabeni. Ngakho-ke ukuphila kwethu nesimilo sethu kufanele kuvumelane nokukholwa okunjalo. Usuku seluseduze kakhulu lapho abalungileyo beyoboshwa njengezinhlamvu eziyigugu babe yizinyanda zokungeniswa esibayeni sasezulwini, kuyilapho ababi bona, njengokhula, beqoqelwa imililo yosuku olukhulu lokugcina. Kodwa ukolweni nokhula ‘kukhula kanyekanye kuze kufike ukuvuna.’” Testimonies, volume 5, 100.

Katika Isaya ishirini na mbili, uongozi umefungwa pamoja na “wapiga mishale.” Shebna anatambulishwa kuwa kiongozi juu ya nyumba, na cheo chake kitapewa Eliakimu, mwana wa Hilkia. Katika Isaya ishirini na mbili, ujumbe wa kinabii unaowakilishwa na “maono” ya matukio ya kinabii umezalisha makundi mawili ya waabudu katika Yerusalemu kadiri mfalme wa kaskazini anavyokaribia. Kundi moja linafungwa kwa ajili ya ghala la mbinguni na jingine kwa ajili ya mioto ya siku za mwisho. Kilichowafunga waovu ni “wapiga mishale,” ambayo ni mojawapo ya alama nyingi za Uislamu katika Neno la Mungu.

Na mabaki ya hesabu ya wapiga mishale, watu hodari wa wana wa Kedari, yatapunguzwa; kwa maana Bwana, Mungu wa Israeli, amenena hayo. Isaya 21:17.

ꯃꯁꯤꯁꯤ ꯏꯁ꯭ꯃꯥꯌꯦꯜꯒꯤ ꯃꯆꯥꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯃꯤꯡꯁꯤꯡꯅꯤ, ꯃꯈꯣꯌꯒꯤ ꯃꯃꯤꯡꯁꯤꯡ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯈꯣꯌꯒꯤ ꯃꯤꯄꯨꯟ ꯃꯤꯄꯥꯜꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡ ꯏꯟꯅꯥ: ꯏꯁ꯭ꯃꯥꯌꯦꯜꯒꯤ ꯑꯍꯥꯟꯕ ꯃꯆꯥ, ꯅꯦꯕꯥꯌꯣꯠ; ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯀꯦꯗꯥꯔ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯥꯗꯕꯦꯜ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯤꯕ꯭ꯁꯝ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯤꯁ꯭ꯃꯥ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯗꯨꯃꯥ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯥꯁꯥ, ꯍꯗꯥꯔ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯇꯦꯃꯥ, ꯖꯦꯇꯨꯔ, ꯅꯥꯐꯤꯁ꯭, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯀꯦꯗꯦꯃꯥ: ꯃꯁꯤꯁꯤ ꯏꯁ꯭ꯃꯥꯌꯦꯜꯒꯤ ꯃꯆꯥꯁꯤꯡꯅꯤ, ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯁꯤꯁꯤ ꯃꯈꯣꯌꯒꯤ ꯃꯃꯤꯡꯁꯤꯡꯅꯤ, ꯃꯈꯣꯌꯒꯤ ꯈꯨꯟꯁꯤꯡ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯃꯈꯣꯌꯒꯤ ꯑꯀꯪꯕ ꯂꯩꯁꯪꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡ ꯏꯟꯅꯥ; ꯃꯤꯌꯥꯝ ꯃꯤꯄꯨꯟꯁꯤꯡꯒꯤ ꯃꯇꯨꯡ ꯏꯟꯅꯥ ꯅꯤꯡꯊꯧ ꯑꯃ ꯇꯔꯥ ꯑꯅꯤꯡꯅꯤ꯫ ꯖꯦꯅꯦꯁꯤꯁ 25:13–16꯫

Ubukangurambaga bw’Abadiventisiti bwahambishijwe n’abarashi igihe baneguraga ubutumwa bwavugaga ko Islamu yateye Leta Zunze Ubumwe za Amerika ku wa 11 Nzeri 2001, mu gusohoza ubuhanuzi bwa Bibiliya. Igitero cyo ku wa 11/9 ni cyo cyemezo cy’ubutumwa bwari bwarakuweho ikimenyetso mu 1989, igihe Leta Zunze Ubumwe z’Abasoviyeti zasenyukaga. Igitero cya Islamu cyo ku wa 11/9 cyari gihuje na 11 Kanama 1840, ubwo ubuhanuzi bwerekeye Islamu ibujijwe bwahaga imbaraga ubutumwa bw’umumarayika wa mbere, bwemeza itegeko ry’ingenzi ry’ubuhanuzi rya Miller, ko umunsi washushanyaga umwaka. Ku wa 11 Kanama 1840 habaye isohozwa ry’igikorwa cyari cyarahanuwe, gishingiye ku ihame ry’umunsi ku mwaka. Igihe ryasohoraga, ubutumwa bw’umumarayika wa mbere bwagejejwe kuri buri kigo cy’ubumisiyoneri mu isi yose.

9/11 yasisimikalii mulandu mutwe wa “chimuenwa” ichapelwa ku Adventism pakulanda. Mulandu uyo ni wakuti historia yibwelelapo. Apo mulandu wa ubushiku pa mwaka umo wasisimikiliwe pa August 11, 1840, malaika wamaka wa mu Ukusokolola teni waishile panse, ukulemba ukumfwikwa kwa mbila ya Miller iya nshita ya bupingushi; ifyo fine ukufwanisha inshita iya malaika wa mu Ukusokolola eitiini waishile panse pa 9/11.

“کامه هُوت کلامِ اوخ، کہ مَے اَعلَان کَرمُت کہ نیو یارکَس اَکھ جَوارِی مَوجہ سۭتۍ صاف کرنہٕ آسن؟ یہ مَے کدێ نَہ ووتمُت۔ مَے یہ ووتمُت، یِیلہٕ مَے تَتھہِ بٔڑ بَنن وٲلۍ عمارتۍ، تہہ بہ تہہ، گَژھان دِٹھۍ، ‘کِتھ پَرانہٕ وَقعات وَقوع پَذیر گَژھن یِیلہٕ خُداوند زٔمین سخت طَریقہ سۭتۍ ہَچنہٕ خٲطرٕ اُٹھِو! تَمہِ وَقت مکاشفہ 18:1–3 ہٕنٛدۍ باتہٕ پُرۍ گَژھن۔’ مکاشفہ ہُنٛد اَٹھارہوٕن باب سارٕوے زٔمین پَرانہٕ آسنہٕ والہٕ چیزُن ہُنٛد اَکھ اِنذار چھُ۔ مگر نیو یارکَس پَرانہٕ کیٛاہ اَسنہٕ چھُ، تَتھ مُتعلِق مے کُنہِ خاص طَور پَر روشنی نَہ چھُ، سوائے اِمہِ کہ مے وَنان چھُ یِتھ زاننہٕ سۭتۍ کہ اَکھ دۄہ تَتھہِ بٔڑۍ عمارتۍ خُداہٕ ہُنٛدۍ قُدرتہٕ ہِنٛدۍ موڑنہٕ تہٕ اُلٹاونہٕ سۭتۍ گٔسَن گِران۔ یِمہِ روشنی پٲٹھۍ یوس مے دِتھۍ گٔے، مے زانان چھُ کہ ہَلاکی دُنیاہس منٛز چھُ۔ خُداوندَس کَنۍ اَکھ لفظ، تَتھ ہِنٛدۍ زبردست قُدرتہٕ ہُنٛد اَکھ چھُہ، تہٕ یِم بوجھل ڈھانچہٕ گٔسَن گِران۔ اَمہِ قِسمہٕ منٛظر گَژھن وَقوع پَذیر یِمَن ہِنٛدۍ ہَیبت ہم نہٕ تَصَوُّر کٔرِتھ ہیکان۔” ریویو اٮ۪نٛڈ ہیرالڈ، 5 جولائی، 1906۔

Dikur, zêdetir jî heye ku li ser Îslamê bê gotin, lê Şebna wan kesan temsîl dike ku “dîtina” dîroka pêxemberî, ya ku li ser dûbarebûna dîrokê hate avakirin, red dikin—bi rastiya bingehîn a dûbarebûna dîrokê re ku ew e: destpêka tiştekê dawiya tiştekê nîşan dide. Bindestiya Îslamê di 11ê Tebaxa 1840-an de milyaketê ya Vahiyê 10 daxist, û berdana Îslamê di 9/11 de milyaketê ya Vahiyê 18 daxist.

Ka ngĩrĩte atĩrĩ, “Thikĩrĩriai, ndamũhoya, inyuĩ atongoria a Jakubu, na inyuĩ athamaki a nyumba ya Isiraeli; ti wĩra wanyu kũmenya kĩrĩa kĩrĩ gĩa ciira? Inyuĩ mũrĩa mũthũũra wega na mũkĩenda ũũru; mũrĩa mũkũũra gĩkonde kĩao kĩuma kũrĩ o, na nyama yao kũrĩ mahĩndĩ mao; o na mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa mũrĩa andũ akwa, na mũgĩthenga gĩkonde kĩao; na mũmenagũra mahĩndĩ mao, na mũmatematemaga iberere ta cia irio cia gĩcooki, na ta nyama iri thĩinĩ wa nyungu. Hĩndĩ ĩyo nĩmakaarĩra Jehova, no we ndakoomũigua; o naake nĩakehitha ũthiũ wake kuma kũrĩ o hĩndĩ ĩyo, tondũ nĩmeekire ũũru thĩinĩ wa ciĩko ciao. “Ũguo nĩguo Jehova ekuuga ũhoro wa anabii arĩa makũhũtha andũ akwa, arĩa marũmaga na meno mao, makĩanĩrĩra atĩ, ‘Thayũ’; no ũrĩa utarĩ na kĩndũ gĩa kũĩka kanua-inĩ kao, nĩmamũhekanagĩra mbaara. Nĩ ũndũ ũcio ũtukũ nĩũgũtuĩka kũrĩ inyuĩ, nĩguo mũtikona kĩoneki; na nduma nĩĩgũtuĩka kũrĩ inyuĩ, nĩguo mũtikĩhathĩrĩrie; na riũa nĩrĩgakĩra anabii, na mũthenya ũkaage nduma igũrũ rĩao. Hĩndĩ ĩyo arĩa onaga nĩmakehoya nsoni, na arĩa ahathĩrĩria nĩmakanyitwo nĩ kĩeha; ee, othe nĩmakahumba kanua gao, tondũ gũtirĩ marĩu ma Ngai.” “No tiĩ niinyũrĩte hinya nĩ Roho wa Jehova, na ciira, na ũgĩ, nĩguo ndehaarĩrie Jakubu meehia make, na Isiraeli thahu ciake. Thikĩrĩriai ũhoro ũyũ, ndamũhoya, inyuĩ atongoria a nyumba ya Jakubu, na inyuĩ athamaki a nyumba ya Isiraeli, inyuĩ mũrĩa mũgaitĩire ciira, na mũgĩhinyĩra ũthingu wothe. Mũrĩaka Zioni na thakame, na Jerusalemu na ũũru. Atongoria akuo nĩmaciiraga nĩ ũndũ wa mũholo, na athĩnjĩri-Ngai akuo nĩmarutaga nĩ igwatiro, na anabii akuo nĩmahathĩrĩriaga nĩ mbeca; no rĩrĩ, nĩmeegatagĩra Jehova, makauga atĩ, ‘Jehova ti ari gatagatĩ-inĩ gaitu? Gũtirĩ ũũru ũngĩtũgũrũka.’ Mika 3:1–11.”

Arieli [Yerusalemu] jerani nsi zose zirwana na we, ndetse n’izose zirwana na we n’igihome ciwe, kandi zikamubuza amahoro, bazomera nk’indoto y’ukwiyereka mw’ijoro. Bizomera nk’igihe umuntu ashonje arota, kandi ehe ararya; mugabo akavyuka, umutima wiwe ugasanga ugifise ubusa; canke nk’igihe umuntu anyotewe arota, kandi ehe aranywa; mugabo akavyuka, kandi ehe aracitse intege, umutima wiwe ugifise ukwipfuza: ni ko bizomera ku gitero c’amahanga yose arwanya umusozi Siyoni. Nimwihagarike, mutangare; nimuboroge, mutakambire: baborewe, ariko si vino; baradandabagirana, ariko si kubera igisindisha. Kuko Uhoraho yabasutseko impwemu y’itiro ryinshi, kandi yabamaze amaso: abavugishwa namwe n’abakuru banyu, aberekwa, yarabapfutse. Kandi iyerekwa rya vyose ryababereye nk’amajambo y’igitabu gipfunyitse ikidodo, ico bashikiriza umuntu yize, bavuga bati: Ndakwinginze, soma iki; na we akavuga ati: Sinshobora, kuko gipfunyitse ikidodo. Kandi igitabu kigashikirizwa utize, bavuga bati: Ndakwinginze, soma iki; na we akavuga ati: Sindize. Ni co gituma Uhoraho yavuze ati: Kubera ko aba bantu banyegera n’akanwa kabo, bakanyubahiriza iminwa yabo, ariko umutima wabo bawujanye kure yanje, kandi ukuntinya kwabo ari icigwa c’amabwirizwa y’abantu: ni co gituma, ehe, ngiye kwongera gukora igikorwa gitangaje muri aba bantu, igikorwa gitangaje n’akumiza; kuko ubwenge bw’abanyabwenge babo buzohona, kandi ugutahura kw’abanyabwenge bwo kwiyumvira kwabo kuzohishwa. Bazobibona abo baja kure cane guhisha Uhoraho imigabo yabo, kandi ibikorwa vyabo bikabera mu mwiza, bakavuga bati: Ni nde atubona? kandi ni nde atuzi? Ukwo guhindura ibintu vyanyu mukabishira uko bitari kuzofatwa nk’ibumba riri mu minwe y’umubumvyi? Mbega igikozwe coba cokwatura uwagikoze kiti: Ntiyandemye? canke ikiremwe cobwira uwagikibumvye kiti: Nta gutahura yari afise? Yesaya 29:7–16.

Kulingana na Isaya, bonde la maono ni “siku ya taabu, na ya kukanyagwa chini, na ya fadhaa, na Bwana MUNGU wa majeshi katika bonde la maono, ya kubomoa kuta, na ya kulilia milima.” Kwa hiyo Isaya analia kwa uchungu mwingi, kama vile Yesu naye alivyofanya.

“Jesuhi machozi hayakuwa kwa kutazamia mateso Yake mwenyewe. Mbele Yake palikuwa Gethsemane, ambako upesi hofu ya giza kuu ingemfunika. Lango la kondoo nalo lilikuwa linaonekana, ambalo kwa karne nyingi wanyama wa dhabihu walikuwa wamepitishwa kupitia humo. Lango hilo lilikuwa karibu kufunguliwa kwa ajili Yake, Yeye Mfano Mkuu halisi, ambaye dhabihu Yake kwa ajili ya dhambi za ulimwengu dhabihu hizo zote zilikuwa zimeuelekezea. Karibu palikuwa Kalvari, mahali pa uchungu Wake uliokuwa unakaribia. Hata hivyo, haikuwa kwa sababu ya vikumbusho hivi vya kifo Chake cha kikatili kwamba Mkombozi alilia na kuugua kwa uchungu wa roho. Huo haukuwa huzuni ya ubinafsi. Wazo la maumivu Yake mwenyewe halikuitisha hofu katika nafsi hiyo adhimu, yenye kujitoa kafara. Kilichouchoma moyo wa Yesu ni kuiona Yerusalemu—Yerusalemu iliyokuwa imemkataa Mwana wa Mungu na kuidharau upendo Wake, iliyokataa kushawishiwa na miujiza Yake yenye uweza, na iliyokuwa karibu kuondoa uhai Wake. Aliona jinsi ilivyokuwa katika hatia yake ya kumkataa Mkombozi wake, na jinsi ambavyo ingeweza kuwa kama ingemkubali Yeye pekee awezaye kuponya jeraha lake. Alikuwa amekuja kuiokoa; angewezaje kuiacha?”

“Isilaeli va a li ni vakadodonutaki; na Kalou a sa cakava na nodra vale ni soro me nona tikotiko; sa kaya, ‘Sa rairai vinaka ni sa vakadaberi vinaka, na nodra reki na vuravura taucoko.’ Same 48:2. Na itukutuku ni sivia e dua na udolu na yabaki ni veitaqomaki nei Karisito kei na nona loloma malumalumu, me vaka na tama sa lomana na luvena tagane duadua ga, sa tu kina. Ena vale ni soro oya era a cavuta kina na parofita na nodra veivakasalataki bibi. Eke era a vakasausau kina na bilo waqa kama, ni sa cabe cake vua na Kalou na ka boi vinaka, ni sa veiwaki kei na masu ni tamata qaravi Kalou. Eke sa dave kina na dra ni manumanu, me ivakatakarakara ni dra i Karisito. Eke sa vakaraitaka kina o Jiova na nona lagilagi ena dela ni idabedabe ni loloma. Eke era a qarava kina na bete na nodra i tavi, ka sa toso tiko yani e vuqa na i tabatamata na dokai ni ivakatakarakara kei na vakacaka ni soqoni lotu. Ia sa dodonu me tini kece na ka oqo.

“Yesu akainua mkono Wake,—uliokuwa mara nyingi umebariki wagonjwa na wanaoteseka,—na akiupungia kuelekea mji uliokuwa umehukumiwa kuangamia, akasema kwa maneno yaliyokatika kwa huzuni: ‘Laiti ungalijua, naam, hata wewe, angalau katika siku hii yako, mambo yale yapasayo amani yako!—’ Hapo Mwokozi akasimama, na akaacha bila kuyasema yale ambayo yangalikuwa hali ya Yerusalemu kama angalikubali msaada ambao Mungu alitamani kumpa,—kipawa cha Mwana Wake mpendwa. Kama Yerusalemu angelijua yale yaliyokuwa haki yake kujua, na kuizingatia nuru ambayo Mbingu ilikuwa imemtumia, angaliweza kusimama katika fahari ya ustawi, malkia wa falme, akiwa huru katika nguvu za uwezo wake aliopewa na Mungu. Kusingalikuwa na askari wenye silaha waliosimama malangoni pake, wala bendera za Kirumi zikipepea kutoka juu ya kuta zake. Hatima ile tukufu ambayo ingalilibariki Yerusalemu kama angalimkubali Mkombozi wake ikadhihirika mbele ya Mwana wa Mungu. Akaona kwamba kwa njia Yake yeye angaliweza kuponywa ugonjwa wake mbaya sana, kuachiliwa kutoka utumwani, na kuwekwa imara kuwa jiji kuu lenye nguvu la dunia. Kutoka juu ya kuta zake hua wa amani angeenda kwa mataifa yote. Yeye angalikuwa taji ya utukufu ya ulimwengu.”

“Ariko ishusho irabagirana y’icyo Yerusalemu yashoboraga kuba cyo ihita izimira imbere y’amaso y’Umukiza. Amenya icyo ubu iri cyo munsi y’ingoyi y’Abaroma, yikoreye igitsure cy’Imana, kandi yaraciriweho urubanza rwo guhorerwa rwayo. Yongera gufata urudodo rwacitse rw’amaganya ye ati: ‘Ariko none bihishwe amaso yawe. Kuko iminsi izakugeraho, ubwo abanzi bawe bazakugoterereza bakwubakaho urusika, bakugote impande zose, bakakubundikira impande zose, kandi bazakurimburana n’ubutaka, n’abana bawe bo muri wowe; kandi ntibazasiga muri wowe ibuye rigeretse ku rindi; kuko utamenye igihe cyo kugusura kwawe.’”

“Kristo alikuja kuuokoa Yerusalemu pamoja na watoto wake; lakini kiburi cha Kifarisayo, unafiki, wivu, na uovu vilimzuia asitimize kusudi Lake. Yesu alijua adhabu ile ya kutisha ambayo ingeshushwa juu ya mji ule uliokwisha kuhukumiwa. Aliiona Yerusalemu imezingirwa na majeshi, wakaaji wake waliokuwa wamezingirwa wakisukumwa kwenye njaa na mauti, akina mama wakila maiti za watoto wao wenyewe, na wazazi pamoja na watoto wakinyang’anyana tonge la mwisho la chakula, mapendo ya asili yakiwa yameangamizwa na maumivu makali ya njaa inayotafuna. Aliona kwamba ukaidi wa Wayahudi, kama ulivyodhihirishwa katika kuukataa wokovu Wake, ungewaongoza pia kukataa kujisalimisha kwa majeshi yaliyokuwa yakivamia. Aliitazama Kalvari, ambapo Alipaswa kuinuliwa juu, ikiwa imejaa misalaba kwa wingi kama miti ya msituni. Aliwaona wakaaji wale wenye huzuni wakiteswa kwa mashine ya mateso na kwa kusulubiwa, majumba mazuri yameharibiwa, hekalu limekuwa magofu, na katika kuta zake kubwa wala jiwe moja lisibaki juu ya jingine, huku mji ukilimwa kama shamba. Kwa kweli Mwokozi angeweza kulia kwa uchungu alipoitazama mandhari hiyo ya kutisha.”

“Yerusalemu alikuwa mtoto wa uangalizi Wake, na kama vile baba mpole humwombolezea mwana mpotovu, ndivyo Yesu alivyoulilia mji huo mpendwa. Niwezaje kukuacha? Niwezaje kukuona ukiwekwa wakfu kwa uangamivu? Je, nikuruhusu uende kujaza kikombe cha uovu wako? Nafsi moja ina thamani kubwa kiasi kwamba, ikilinganishwa nayo, dunia nyingi huzama katika kutokuwa na maana; lakini hapa taifa zima lilikuwa karibu kupotea. Jua la magharibi lililokuwa likizama kwa haraka lingepotoweka machoni mbinguni, siku ya neema ya Yerusalemu ingekuwa imekwisha. Wakati msafara ulikuwa umesimama kwenye kilele cha Mzeituni, bado haikuwa kuchelewa mno kwa Yerusalemu kutubu. Malaika wa rehema wakati huo alikuwa akikunja mabawa yake ili ashuke kutoka katika kiti cha enzi cha dhahabu na kupisha haki na hukumu inayokuja upesi. Lakini moyo mkuu wa Kristo wa upendo uliendelea kuisihi Yerusalemu, ambayo ilikuwa imezidharau rehema Zake, imeyadharau maonyo Yake, na ilikuwa karibu kuchovya mikono yake katika damu Yake. Kama Yerusalemu ingetubu tu, bado haikuwa kuchelewa mno. Wakati miale ya mwisho ya jua linalozama ilipokuwa bado inakawia juu ya hekalu, mnara, na kilele, je, malaika mwema fulani hangemwongoza kwa upendo wa Mwokozi, na kuuepusha msiba wake? Mji mzuri na usio mtakatifu, uliowapiga manabii kwa mawe, uliomkataa Mwana wa Mungu, uliokuwa ukijifungia mwenyewe kwa kutokutubu kwake katika pingu za utumwa,—siku yake ya rehema ilikuwa karibu kwisha!” Tumaini la Vizazi Vyote, 576–578.

Ngaa i Jerusalem uvagha vwa bwang’aniwa nu Isaya mu sura ya makumi abili na ibili, abo abamwivuna “bivika mu mlingu pa irembo.” Elamu na Kiri bali pa irembo ni silaha siapangwa, navo awo babhomba kubwilika ukifuniko kya Yerusalemu. Mu Isaya, “ukifuniko” kikubwilika nu balabe pa irembo ni kivuli kya Misri.

Egaa abana abajeemu, bw’ayogera Mukama, abakola amagezi naye si gange; era abeebikka n’ekibikka naye si kya Mwoyo gwange, balyoke bongere ekibi ku kibi: Abatambula okuserengeta e Misiri, so tebasabye ku kamwa kange; okwenyweza mu maanyi ga Falaawo, n’okwesiga mu kisiikirize kya Misiri! Isaaya 30:1, 2.

Vavengi va Yerusalemi vaa manyikwa vataambula nti abo vaalondekwa na Shebna vaatela obwesige bwabo mu Misri, nga balowooza nti Misri ya kubakuuma; naye abo vaalondekwa na Eliakimu omwana wa Hilukiya tebeesiga mu “kisiikirize kya Misri,” wabula babikkiddwa n’ekibikka eky’Omwoyo gwa Katonda era beesiga mu “kisiikirize ky’Oyo Ali Waggulu Ennyo.”

Muntu udi mu kifisu kya Ulewa pa mwanda, udi ukatwama mu mufinu wa Wa Bukole Bwonse. Ndi neena wa Yehova nti: Ye nyiikalo yandi ya kusambila ne lukuta lwandi lwa bukole; Leza wandi; muli ena neketekela. Masalmo 91:1, 2.

Ku ntangu ya mpasi ya mobeko ya Lomingo, bangondo ya mayele oyo Eliakime mwana ya Hilikia azali komonisa, bazali kotiela motema na elili ya Ye-Oyo-Aleki-Likoló; mpe bangondo ya bozoba oyo Shebina azali komonisa, bazali kotiela motema na elili ya Ejipito. Liloba oyo ebongolami ete “ebimisamaki polele” elakisi kolongola bilamba mpe komema na boombo. Banguna na ekuke bayebi ete libateli ya Yelusaleme elongolami, mpe bongo Shebina ná baninga na ye babandi komeka komibikisa bango moko, pamba te bazali komona “mabulu ya engumba ya Davidi,” mpe bazali komona ete mabulu ezali mingi oyo ekopesa monguna nzela ya kokota. Na bobangi monene, ndenge emonisami na lisese ya bangondo zomi, bato ya bozoba babandi koluka libateli, kasi bazangi yango.

ഷെബ്നാവു തன்னை രക്ഷിപ്പാൻ “വനത്തിന്റെ ആയുധശാലയിലേക്കു” നോക്കുന്നു; എങ്കിലും അതു വളരെ വൈകിപ്പോയിരിക്കുന്നു. അവൻ യെരൂശലേമിലെ വീടുകളെ എണ്ണി, മതിൽ ബലപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്നു അവ പൊളിച്ചുതുടങ്ങുന്നു; എങ്കിലും അതു വളരെ വൈകിപ്പോയിരിക്കുന്നു. അവർ കീഴത്തെ കുളത്തിൽനിന്നുള്ള വെള്ളം ഒന്നിച്ചു ചേർത്ത്, പഴയ കുളത്തിലെ വെള്ളവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു; എങ്കിലും അതു വളരെ വൈകിപ്പോയിരിക്കുന്നു. വെള്ളം പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ പ്രാഥമിക പ്രതീകമായിരിക്കയാൽ, അവർ അത്യന്തം ആകുലതയോടെ എണ്ണയെ അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നു ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നു; എങ്കിലും അതു വളരെ വൈകിപ്പോയിരിക്കുന്നു. അവരുടെ എല്ലാ പരിശ്രമങ്ങളിലും, ആ കുളങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവിനെ അവർ മറന്നു; കൂടാതെ ആ “കുളങ്ങൾ” എന്ന സത്യങ്ങളെ അദ്ദേഹം വളരെ കാലം മുമ്പേ ഉണ്ടാക്കിയതും അവർ മറന്നു. പുരാതന കാലങ്ങളിൽ സന്ദേശം നല്കിയത് യുഗങ്ങളുടെ പാറയായിരുന്നുവെന്നതും അവർ മറന്നു. വില്ല്യം മില്ലറുടെ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട അടിസ്ഥാനങ്ങളാൽ പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്ന പഴയ പാതകളിൽ നടക്കാതിരിക്കുവാൻ അവർ തിരഞ്ഞെടുത്തു.

“Umwansi ali kuleka kulengulula amagezi ga balongo na balumbu baitu hale no mulimo gwo kutegereza abantu abo baema omu biro binu eby’enkomerero. Obulyalya bwe bwategekibwa kukwata amagezi bugende hale n’obukabi n’emirimo egy’essaawa eno. Babalira ng’ekitahariho na kakye omusana ogwo Kristo yajara kuruga omu iguru kugira guha Yohana ahabw’abantu Be. Bigiriza ngu ebiboneka ebiri omu maisho gaitu hati tibiri bya mugasho gurikumara kuheebwa okufaaho okw’enjawulo. Bafuga busha amazima agaruga omu iguru kandi banyaga abantu ba Ruhanga obumanyiriri bwabo obw’omu biro ebyahingwire, babaha omu mwanya gwabwo saayansi ey’ebishuba.”

“‘ئەمە دەفەرمووێت یەزدان: لە ڕێگاکاندا بوەستن و بنەڕن، و لەسەر ڕێبازە کۆنەکان بپرسن کە ڕێگای چاک کوێیە، و تێیدا بڕۆن.’ یەرەمیا 6:16.”

“Basinga wa ũtugi witũ nĩweke gũkũrũra marĩiko ma wĩtĩkio witũ—marĩiko marĩa maikĩtwo o kũambĩrĩria kwa wĩra witũ nĩ ũhũthĩri wa gũcamba Rĩu ria Ngai na maũndũ ma kũguũrĩrwo. Igũrũ rĩa marĩiko maya nĩ ho tũgĩkĩraga twĩyũmbĩra mĩaka mĩrongo ĩtano ya mũthia. Andũ no methĩrĩrie atĩ nĩmanyitĩte njira njerũ na atĩ no maike mũhingo ũrĩ na hinya kũrĩ ũcio waikĩtwo. No ũguo nĩ kũhĩtithio gũnene mũno. Gũtirĩ mũndũ ũngĩ waingĩra gwaka mũhingo ũngĩ thutha wa ũcio waikĩtwo.”

“Ni mwitangalire ming’i nĩmatangĩrĩire gwaka wĩtĩkio mwerũ, gũthikũra mĩtugo mĩhũhũ. No nyũmba yao yathĩnire ihinda rĩigana atĩa? O narua yagwĩte thĩ, nĩgũkorwo ndĩraikĩtwo igũrũ rĩa Rũaro.

“বিন নে পইরথম শিষ্যগণআ মানুর বচনসমূহর সম্মুখীন হ’বলগা নাছিল নে? বিনআ কি মিছা মতবাদসমূহ শুনিবলগা নহৈছিল, আর তাৰ পাছত, সকলো কৰি শেষ কৰি, দৃঢ়ভাৱে থিয় দিবলগা নহৈছিল নে, এই বুলি কৈ: ‘যি ভিত্তি স্থাপিত হ’ল, তাৰ বাহিৰে আন কোনো ভিত্তি কোনো মানুহে স্থাপন কৰিব নোৱাৰে’? 1 Corinthians 3:11.”

“Ni wĩ wa gwĩtĩkĩria mũtango witũ wa mbere tũrĩ na wo tũũgũrũkĩre wega nginya mũthia. Ciugo cia hinya nĩ ciatumwo nĩ Ngai na nĩ Kristũ kũrĩ andũ aya, ikĩmahehenia kuuma thĩinĩ wa gũthondeka kwa thĩ, kĩrĩa kĩrĩa, magĩkinyio mũthenya mwerũ wa ũhoro wa ma tũrĩ nao rĩu. Na mĩromo yakuo igusĩtio na mwaki mũtheru, ndungata cia Ngai nĩ ciahunjĩtie ujumbe. Ũhoro wa kũigũrũka wa kĩ-Ngai nĩ wathimĩrĩirie kĩrĩkanĩro gĩake igũrũ rĩa ũhoro wa ma warĩa wahunjĩtwo.” Testimonies, volume 8, 296, 297.

“ማዓልቲ” እዚ ዅሉ ዝፍጸም እታ እሳያስ ዝለለያ መጽሓፍ ቅዱሳዊት “ማዓልቲ” እያ፤ እታ ጐይታ ኣምላኽ ሠራዊት ን“ብኽያትን፣ ንሓዘንን፣ ንምሕጻጽ ርእሲን፣ ንምቕናት ማቕ ክዳንን” ዝጸውዐላ።

Awo Mukama n’ayogera ne Musa nti, Era ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi guno ogw’omusanvu walibaawo olunaku olw’okutangirirako; lunaabanga kukuŋŋaaniro kutukuvu gye muli; era munaabonyaabonya emmeeme zammwe, era munaawangayo eri Mukama ekiweebwayo ekyokebwa n’omuliro. Era temukolanga mulimu gwonna ku lunaku olwo lwennyini: kubanga lwe lunaku olw’okutangirirako, okubatangirirako mu maaso ga Mukama Katonda wammwe. Kubanga emmeeme yonna eteryeebonyaabonya ku lunaku olwo lwennyini, erisalibwawo okuva mu bantu baayo. Era emmeeme yonna ekola omulimu gwonna ku lunaku olwo lwennyini, emmeeme eyo ndigizikiriza okuva mu bantu baayo. Temukolanga mulimu n’akatono: kinaabanga etteeka ery’emirembe gyonna mu mirembe gyammwe gyonna mu bifo byammwe byonna mwe mutuula. Lunaabanga gye muli ssabbiiti ey’okuwummulirako ddala, era munaabonyaabonya emmeeme zammwe: ku lunaku olw’omwenda olw’omwezi akawungeezi, okuva akawungeezi okutuuka akawungeezi, munaakuumanga ssabbiiti yammwe. Eby’Abaleevi 23:26–32.

Lusuku olu olufananyizibwa ne Sebuna ne Eliakimu mutabani wa Kirukiya lwe Lunaku olw’Okutabaganya olw’akabonero akatuukiridde, olubikkako ebyafaayo okuva mu 1844 okutuusa Mikayiri lw’aliyimirira. Mu kiseera ekyo Obwadiventi buyitiddwa “okubonyaabonya” emmeeme zaabwe, oba nga Isaaya bw’akikiikirira nti buyitiddwa “okukaaba, n’okukungubaga, n’okumwa enviiri, n’okwesiba ebibukutu.”

“Mu 1844 Omunyambelefu waitu omunene akengila mu Inzu Iyerya Kuli Uyu Omutakatifu ya Ekibanja ekya mu igulu, okutandika omulimu gw’omusango ogw’okunoonya. Emisango gy’abatuukirivu abafudde gibadde gireetebwa mu kwesegerezebwa mu maaso ga Katonda. Omulimu ogwo bwe guliba gumaliriziddwa, omusango gulirangirirwa abalamu. Ebiseera bino eby’obuzito nga bya muwendo mungi, nga bya mugaso mungi! Buli omu ku ffe alina omusango ogukyali mu maaso g’Olukiiko olw’omu ggulu. Ffe kinnoomu tulisalirwa omusango ng’okusinziira ku bikolwa ebyakolebwa mu mubiri. Mu kuweereza okw’ekifaananyi, omulimu gw’okutangirirwa bwe gwakolebwanga kabona asinga obukulu mu Inzu Iyerya Kuli Uyu Omutakatifu ey’ekibanja eky’oku nsi, abantu baalagibwanga okwewombeeka emitima gyabwe mu maaso ga Katonda, n’okwatula ebibi byabwe, basobole okutangirirwa era okusangulwawo. Kale, mu lunaku luno olw’okutangirirwa olw’ensonga ennamaddala, Kristo bw’ali mu Kibanja eky’omu ggulu ng’atuwolereza abantu Be, era nga ekisalibo eky’enkomerero, ekitasobola kuddamu kukyusibwa, kigenda kulangirirwa ku buli musango, waliwo ekinaatusabibwako ekitono okusinga ekyo?”

“지금 이 두렵고 엄숙한 때에 우리의 형편은 어떠한가? 아, 교회 안에 얼마나 큰 교만이 성행하고 있으며, 얼마나 큰 위선과 얼마나 큰 기만과, 의복을 사랑하는 마음과 경박함과 오락을 즐기는 마음과, 우월한 지위를 차지하려는 욕망이 있는가! 이 모든 죄악이 마음을 흐리게 하여 영원한 것들을 분별하지 못하게 하였다. 우리가 이 세상 역사의 어느 지점에 서 있는지를 알기 위하여 성경을 상고하지 아니하겠는가? 이 속죄의 사업이 진행되고 있는 이때에 우리를 위하여 이루어지고 있는 일과, 죄인 된 우리가 차지하여야 할 위치에 관하여 총명해지지 아니하겠는가? 우리가 우리 영혼의 구원에 대하여 조금이라도 관심이 있다면, 우리는 분명한 변화를 이루어야 한다. 우리는 참된 회개로 주를 찾아야 하며, 우리 죄가 도말되도록 깊은 심령의 통회로 우리의 죄를 고백하여야 한다.” Selected Messages, book 1, 124, 125.

Na siku hiyo Bwana MUNGU wa majeshi aliita watu walie, waomboleze, wajinyoe upara, na kujifunga magunia; na tazama, kulikuwa na furaha na shangwe, kuchinja ng’ombe na kuua kondoo, kula nyama na kunywa divai: na tule na tunywe; kwa maana kesho tutakufa. Isaya 22:12, 13.

Omukama yayeta Shebna okujonaabya emmeeme ye, naye n’alonda okulya n’okunywa n’okweyongera mu mbaga. Omukama “yabikkula” mu “matu” ge nti ekibi kya Shebna tekiriggyibwawo. Ekigambo ekyavvuunulwa nga “okuggyibwawo” kye kigambo ekikozesebwa mu Ebyabaleevi ku “okutangirirwa.” Ekibi kino eky’Obwadiventi obwa Laodikea tekirittangirirwa. Kaakano Isaaya atandika okwogera ku nkolagana ya Shebna (Abadiventi aba Laodikea) ne Eliyakimu, mutabani wa Kirukiya (Abadiventi aba Filaderufiya).

شِبْنَا «خَزَانەدار»ە، وەھا کە یەھودا بوو. هەروەها تۆبیا لە ڕۆژگاری نەحەمیا لە پیرۆزگای خودا دەژیا، لە ژوورێکدا (خەزێنە) کە پێشکەشەکان دەبوو لەوێدا هەڵبگیرێن. کاتێک نەحەمیا پەرستگاکەی پاککردەوە، تۆبیا و هەموو شتەکانی دەرهاویشت. شِبْناش دەبێت دەرهاویسترێت. هەردووکیان وێنەی ئەو قێزبوونەوەی ئەدفێنتیزمی لاودیکەیی لەسەر یاسای یەکشەممە نیشان دەدەن.

“Kuva olw’obukambwe n’obulyamu bwa Abaamoni n’Abamowaabu eri Isiraeri, Katonda yali alangiridde okuyita mu Musa nti balina okuggalibwa ddala emirembe gyonna ebweru w’ekibiina ky’abantu Be. Laba Ekyamateeka Olwokubiri 23:3–6. Mu kujeemera ekigambo kino, kabona asinga obukulu yali agobye ebirabo ebyali biterekeddwa mu kisenge eky’ennyumba ya Katonda, okulongoosezaamu ekifo omukiise ono ow’olulyo olwali luwereezeddwa. Tewali kunyooma Katonda okukira kuno okwandiiragiddwa, okusinga okuwa omulabe ono wa Katonda n’amazima Ge ekisa ekyenkana awo.”

“U Persha abweriya, Nehemaya amenya ku ukasyu buligana, nuko afata ingamba zihuse kugira ngo yirukane uwo wiyinjije mu buryo bw’ubushotoranyi. Aravuga ati: ‘Byambabaje cyane’; ‘ni cyo cyatumye njugunya hanze ibintu byose byo mu rugo rwa Tobiya mbikura muri cya cyumba. Hanyuma ndategeka, maze basukura ibyumba; nuko nongera kuhazana ibikoresho byo mu nzu y’Imana, hamwe n’ituro ry’ifu n’umubavu.’”

“Ka sọ templo ka vutsuxwa ntsena, kambe ni minikelo a yi tirhisiwa hi ndlela yo hoxeka. Leswi a swi seketele eku heliseni ka ku rhandza ka vanhu eka ku nyikela hi ku rhandza. A va lahlekeriwile hi ku hiseka ni ku pfurha ka moya, naswona a va nga tiyimiselanga ku humesa vukhume bya vona. Switlati swa yindlu ya Hosi a swi nga ri na nchumu lowu ringaneke; vo tala exikarhi ka vayimbeleli ni van’wana lava a va tirha entirhweni wa templo, leswi a va nga kumi nseketelo lowu ringaneke, a va siyile ntirho wa Xikwembu leswaku va ya tirha kun’wana.” Prophets and Kings, 670.

Shebna, Judas na Tobiah bose bagereranya n’Abadiventisti b’i Laodikiya bo mu gihe cy’imperuka.

Boye Yehova, Nzambe ya mampinga, alobi boye: Kende, komikɔtisa epai ya mobombi-mbomɔngo oyo, epai ya Shebna, oyo azali mokonzi ya ndako, mpe loba: Ozali na nini awa? mpe ozali na nani awa, mpo ete omikati bisika ya lilita awa, lokola moto oyo azali komikata lilita na esika ya likoló, mpe azali komitala esika ya kofanda kati na libanga? Tala, Yehova akomema yo mosika na boombo ya makasi, mpe solo akozipa yo. Solo akobalola mpe akobwaka yo na nguya lokola ndembo na mokili monene; kuna nde okokufa, mpe kuna nde makalo ya nkembo na yo ekozala soni ya ndako ya nkolo na yo. Mpe nakobengana yo na esika na yo ya bokonzi, mpe akokitisa yo longwa na lokumu na yo. Yisaya 22:15–19.

Երբ հյուսիսի արքան մոտենում է Երուսաղեմին, պետք է հիշել, որ այդ մոտեցումը աստիճանական մոտեցում է, որի գալուստը Երուսաղեմի բնակիչները գիտեին։ Ահա սա է նույնականացվում Եսայիա քսաներորդ գլխում, երբ Ասորեստանի հրամանատար Թարտանը նվաճեց Եգիպտոսի Ասդոդը։ Նրանք գիտեին, թե ինչ էր գալու, իսկ Սեբնան իր ժամանակը ծախսում էր իրեն համար ճոխ գերեզման շինելով։ Հնագետները գտան Սեբնայի գերեզմանը և հեռացրին այն գրությունը, որ գտնվում էր գերեզմանի մուտքի վրա, և այժմ այն գտնվում է Բրիտանական թանգարանում։ Զարմանալիորեն, երբ Սեբնան հեռացվեց, և Քեղկիայի որդի Եղիակիմը ստանձնեց Սեբնայի առաջնորդական պաշտոնը, Քեղկիայի որդի Եղիակիմը ստացավ արքայական կնիք, որը կարող էր գործածել պաշտոնական փաստաթղթերի վրա իր անունը հաստատելու համար։ Այդ կնիքն էլ հնագետների կողմից գտնվեց և գտնվում է նույն թանգարանում՝ Անգլիայում։ Սեբնան թանգարանում ներկայացված է իր գերեզմանով՝ մահվան նշանով, իսկ Քեղկիայի որդի Եղիակիմը թանգարանում է կյանքի կնիքի ներկայացմամբ։

Ji ber ku Şebna peyama hişyariyê ya derbarê padîşahê bakur de red kir, ew ji devê Xudan hate qijkirin; û peyva ku di hişyariya Vahyê ya ji bo Laodîkeyayê de wekî “qijkirin” hatiye wergerandin, bi rastî tê wateya verijandina tûj a revokê. Bi Nehemya re wî Tûbiya û tiştên wî derxist derve; û bi Şebna re ew bi tundî wekî topê hate avêtin welatekî dûr. Şebna Adventîstên Laodîkeyayî ne ku peyama pêxemberî ya ku di 1989-an de hat vekirin red dikin û xwe ji bo gorê—nîşana heywanê—amadekirin; û Elyaqîm, kurê Hilqiya, Adventîzma Fîladelfiyayê ye ku mohrê Xwedê werdigire.

Na itakuwapo katika siku hiyo, ya kuwa nitamwita mtumishi wangu Eliakimu, mwana wa Hilkia; nami nitamvika joho lako, na kumtia nguvu kwa mshipi wako, nami nitaweka mamlaka yako mkononi mwake; naye atakuwa baba kwa wenyeji wa Yerusalemu, na kwa nyumba ya Yuda. Isaya 22:20, 21.

Ku gihe c’itegeko ryo ku wa Mungu, ingano n’urumamfu byo mu Bwadiventisiti biratandukanywa, kandi ubuyobozi bw’itorero rinesha buhabwa Eliyakimu mwene Hilukiya, kandi Uwiteka aherako ashyira itorero Rye hejuru nk’ibendera, ubwo ubutumwa bw’umumarayika wa gatatu bwaguka bukaba ijwi rirenga. Ahari naba narasubiyemo birenze urugero nshyiramo interuro “mwene Hilukiya,” kandi nari nshobora kuvuga gusa nti Eliyakimu. Ariko se n’umwana we hamwe ni ikimenyetso cy’ubutumwa bwa Eliya mbere y’ibyago birindwi bya nyuma. Ubutumwa bwa Eliya bukoresha ikimenyetso cya ba se n’abana kugira ngo bugereranye uwa mbere (se) n’uwa nyuma (umwana). Ubu isano bw’ubuhanuzi bugira uruhare mu migani ya nyuma yo mu gice cya makumyabiri na kabiri. Isezerano Eliyakimu mwene Hilukiya yahawe ni uko Uwiteka yari gushyira urufunguzo rw’inzu ya Dawidi ku rutugu rwe.

“Nyumba ya Daudi” ni ujumbe wa baba na mwana ambao Yesu aliurejelea katika mazungumzo yake ya mwisho na Wayahudi waasi. Pia hapo ndipo anapohitimisha kitabu cha Ufunuo. Nyumba ya Daudi ilikuwa na ufunguo ambao, iwapo hakuna jambo jingine linalotumiwa kuhusu Oktoba 22, 1844, kwa kuwa mahali pekee katika Maandiko panapourejelea ufunguo huo ni katika ujumbe kwa kanisa la Filadelfia.

Na ufunguo wa nyumba ya Daudi nitaweka juu ya bega lake; naye atafungua, wala hapana atakayefunga; naye atafunga, wala hapana atakayefungua. Isaya 22:22.

И Филаделфиядагы жыйындын периштесине мындай деп жаз: Ыйык, Чыныгы, Дөөттүн ачкычына ээ болгон, ачканда эч ким жаппаган, жапканда эч ким ачпаган мындай дейт: Сенин иштериңди билем. Мына, Мен сенин алдыңа ачык эшик койдум, аны эч ким жаба албайт. Анткени сенде аз эле күч бар, ошентсе да Менин сөзүмдү сактадың жана Менин ысымымды четке каккан жоксуң. Мына, өздөрүн жүйүтпүз дешип, бирок жүйүт болбой, жалган айтып жүргөн шайтан синагогасындагылардан Мен ошондой кылам: мына, аларды сенин бут алдыңа келип таазим кылдыртам жана Менин сени сүйгөнүмдү билгизем. Сен Менин чыдамкайлыгым жөнүндөгү сөзүмдү сактаганың үчүн, Мен да жер үстүндө жашагандарды сыноо үчүн бүт дүйнөгө келе турган азгырык саатынан сени сактайм. Мына, Мен жакында келем: таажыңды эч ким тартып албашы үчүн, колуңдагыны бекем карма. Жеңген адамды Мен Өз Кудайымдын ийбадатканасында мамы кылам, ал эми ал мындан ары эч качан сыртка чыкпайт. Анан анын үстүнө Мен Өз Кудайымдын ысымын, Өз Кудайымдан асмандан түшүп келе турган Өз Кудайымдын шаарынын — жаңы Иерусалимдин — атын жана Өзүмдүн жаңы ысымымды жазам. Кимдин кулагы бар болсо, Рухтун жыйындарга эмне деп айтып жатканын уксун. Аян 3:7–12.

Eliakim, di dema tevgera Millerî de Philadelphiyayekî temsîl dike; ew tevger di 22ê Cotmeha 1844an de Cihê Herî Pîroz vedike. Ez dizanim ku ew Mesîh, Serkahînê me bû ku wê deriyê demxwazî vekir, lê Mesîh mifteh li ser milê Eliakim kurê Hilkiah danî û dibêje ku “ew ê veke.” Em gihîştin wê xalê ku min di destpêka vê gotarê de nîşan dabû.

Mu kitabo cya Yesaya dusangamo ijambo “umutwaro” incuro cumi n’umunani; ariko incuro ndwi muri zo rihagararira ikintu gihekwa ku rutugu, naho incuro cumi n’imwe rigahagararira ubuhanuzi bw’amakuba. Muri izo ncuro cumi n’umunani, rimwe ijambo risobanura ubuhanuzi bw’amakuba rinakoreshwa icyarimwe no guhagararira umutwaro uhekwa ku rutugu.

Khabari ya bonde la maono yahusu ujumbe wa maangamizo unaoleta madaraja mawili ya waabuduo katika Yerusalemu. Ujumbe wa kinabii uliotambulisha kufunguliwa kwa hukumu uliwasilishwa na Baba Miller, nao ndio ujumbe wa malaika wa kwanza uliokoma wakati mlango wa patakatifu ulipofungwa na Patakatifu pa Patakatifu pakafunguliwa mnamo Oktoba 22, 1844. “Mzigo” uliowekwa juu ya bega la William Miller, ambao aliagizwa kuubeba kuupeleka ulimwenguni, ulikuwa ni ujumbe wa malaika wa kwanza, unabii wa maangamizo uliokoma mnamo Oktoba 22, 1844 kwa kuwasili kwa ujumbe wa malaika wa tatu.

“Urufunguo wa nyumba ya Daudi nitaweka juu ya bega lake,” nayo yasema, “Katika siku hiyo,” “kile kigingi kilichopigiliwa mahali pa hakika kitaondolewa, nacho kitakatwa na kuanguka; na mzigo uliokuwa juu yake utakatiliwa mbali.”

Igambo lya kutolokya pano ngo “umutwalo” lyo lyaambo ilyolesha ubusesemo bwa bubi, lelo ubu busesemo bwa bubi tabwo lyo Lihebereu ilyo Esaya akolesha ukwimilisha icintu ico usenda pa kipandilwa kyobe. Nga lyaambo lya busesemo bwa bubi, lya pilibula ukuti Eliakimu, umwana wakwa Hilikia, akekalishiwa urufungulo lwa kwa Davidi pa kipandilwa cakwe, kabili umutwalo uuli pa kipandilwa cakwe busesemo bwa bubi. Ni ukubombela kwa mayambo ukwa kushindikisha sana!

Munyanya White avuga ibi ku rufunguzo rwometse kuri Bibiliya.

“Likalelene ni Lizwi lya Nzambi kuna nsemo wa fungulula kashketa ka ntalu mingi, samu na kusakumuna mpe kusepelisa beto. Mono ke kuwilaka matondo samu na mwini nyonso ya nsemo. Na bilumbu ke kwiza, bima ya beto ke mona bubu yayi bonso mansweki mingi, ta monisama. Bima ya nkaka ya luzingu, mbala yankaka beto lenda zaba yo nyonso ve tii ntangu nitu yayi ya kufwa ta lwata luzingu ya kukonda kufwa.” Manuscript Releases, volume 17, 261.

ئەوەی میلەر لە سەرەتای وتارەکانی دەربارەی خەونەکەی دەڵێت ئەمەیە.

“Naloota nga ti Dios, babaen ti maysa a di-makita nga ima, inbaonna kaniak ti maysa a nakaskasdaaw a naalisto a kahon, agarup sangapulo a pulgada ti kaatiddogna ken innem a pulgada ti kaatallgna, naaramid iti ebano ken perlas a nainget a naikapkapia. Adda maysa a tulbek a naiduyog iti kahon. Dagusko a inala ti tulbek ket linukatak ti kahon; ket idi, iti nakaskasdaaw ken pannakaklaatko, nasarakak a napno iti amin a kita ken kadakkel ti alahas, diamante, nangina a batbato, ken balitok ken pirak a kuarta iti amin a kalawa ken pategna, a naimbag unay a naurnos kadagiti nadumaduma a dissoda iti uneg ti kahon; ket iti kasta a pannakaurnosda, impalgakda ti maysa a lawag ken dayag a maipada laeng iti init.” Early Writings, 81.

Mu bisobanuro byo hasi by’inzozi bya James White, avuga ibi ku rwufunguzo.

“‘Tungʻa e matapā naʻe fakapipiki ki ai’ ko hono founga ia ʻo fakamatalaʻi ʻa e Folofola fakaekikite—ʻo fakafehoanaki ʻa e potu tohi mo e potu tohi—ko e Tohi Tapú ko hono fakaʻuhingaʻi pē ia ʻe ia tonu. ʻI he kī ni naʻe fakaava ai ʻe Tokoua Miller ʻa e ‘puha koloa,’ pe ko e moʻoni lahi ʻo e hāʻele mai ki māmani.” James White.

ஜேம்ஸ் வைட் இந்தக் கனவைப் பற்றி குறிப்பிட்டார்; அவ்வாறு செய்யும்போது, அவர் ஒரு முன்னுரையையும் எழுதினார். மாபெரும் ஏமாற்றத்திற்குப் பிந்திய குறைந்தது இரண்டு ஆண்டுகள் கழித்து, முன்னர் ஒருமைப்பாட்டுடன் இருந்த மில்லரைட் அட்வென்டிஸ்டுகள் சிதறிப்போயிருந்த காலத்தில், மில்லர் 1847 ஆம் ஆண்டில் தன் கனவை கண்டும் வெளியிட்டும் இருந்தார் என்பதை உணர்வது மிகுந்த முக்கியத்துவமானது. மில்லர் அந்த இயக்கத்திலிருந்து பிரிக்கப்பட்டிருந்தார்; மேலும் “வெளியே சிதறிப்போன” “சிறு மந்தை” இன்னும் அந்த ஏமாற்றத்தினால் துன்புற்றுக்கொண்டிருந்தது. மில்லரின் கனவு அந்த நிலைமையையே உரைத்தது; ஜேம்ஸ் வைட் அதைப் பற்றி குறிப்பிட்டார், மேலும் எலன் வைட் அதனை முற்றிலும் நேர்மறையான விதத்தில் குறிப்பிடினார். ஜேம்ஸ் வைட் அவரது கனவுக்காக ஒரு முன்னுரையை எழுதினார், அவரது கனவைச் சேர்த்தார், பின்னர் சில அடிக்குறிப்புகளையும் இணைத்தார். இந்தத் தகவலை அணுக வேண்டியவர்களுக்காக, அவரது முன்னுரை, அந்தக் கனவு, மற்றும் அந்த அடிக்குறிப்புகள் இக்கட்டுரையின் முடிவில் இடம்பெறும்.

Yisaya makumi abiri na kabiri ni urugero rw’intangiriro n’iherezo bya Adventisimu. Muri ayo mateka yombi habayeho kandi hazabaho gutandukanywa kwabereye ku wa 22 Ukwakira 1844, hanyuma kongera kubaho ku itegeko ryo ku Cyumweru. Uko gutandukanywa muri ibyo byombi, intangiriro n’iherezo, ni ugusohora k’umugani w’abakobwa cumi. Mushiki wa White atumenyesha ko abakobwa b’abapfapfa ari Abalawodikiya. Shebuna ashushanya Abadiventisiti b’Abalawodikiya ku ntangiriro no ku iherezo bya Adventisimu. Eliyakimu, mwene Hilikiya, ashushanya Abadiventisiti b’Abafiladelifiya.

Naye Hilkia naye amewakilisha baba wa Uadventista, kwa maana “atakuwa baba kwa wakaaji wa Yerusalemu, na kwa nyumba ya Yuda.” William Miller aliitwa kwa heshima “Baba Miller.” Miller aliwekewa “ufunguo wa Daudi” juu ya bega lake, ambao unawakilisha njia yake ya kujifunza Maandiko, “mstari juu ya mstari.”

Kisanduku kikiwa ni Biblia, alitumia “ufunguo wa Daudi,” ukimaanisha kanuni za ufasiri wa unabii alizotumia kufungua kweli za malaika wa kwanza. Kanuni hizo, (ufunguo wa Daudi) na unabii wake wa hukumu (mzigo) ulioeleweka kwa ufunguo wa Daudi, vilitundikwa “kama msumari mahali pa hakika” katika patakatifu. “Msumari” huo ulikuwa tarehe 22 Oktoba, 1844. Neno “msumari” humaanisha kijiti, msumari au vigingi, vikionyesha alama ya njiani. “Mzigo,” yaani unabii wa hukumu uliotundikwa juu ya msumari huo, ulikuwa ujumbe wa malaika wa kwanza, na ujumbe huo ulifikia hitimisho tarehe 22 Oktoba, 1844, wakati unabii wa hukumu ulipokuwa umetimizwa nao ukaondolewa, ukakatwa chini, nao ukaanguka. Ukaondolewa kwa maana ujumbe wa kinabii wa hukumu ulikuwa umekwisha kupita, na ndipo msumari huo ulipaswa kuhamishwa kuingia Patakatifu pa Patakatifu, ambako mzigo mwingine wa hukumu ungetundikwa juu yake.

پێشبینییەکەی میلەر لەبارەی وێرانبوون، کە بە یاساکانی پێشبینی وەک «کلیلی داود» تێگەیشترا، میخێک لە شوێنی پیرۆزدا دادەنێت کە هەموو شکۆی ماڵی باوکی خۆی هەڵدەگرێت. وشەی «شکۆ» لەم دەقەدا واتای قورسایی دەگەیەنێت. ئەوەی قورسایی ماڵێک هەڵدەگرێت، بناغەی ئەو ماڵەیە. کاری بناغەیی میلەر قورسایی هەموو ئەو ڕووناکییە زیادەی پەیامی فریشتەی سێیەم هەڵدەگرێت کە بە «چەچەڵە و دەرچوو» نوێنەرایەتی دەکرێت. هەروەها قورسایی هەموو جۆرە کەل و پەلەکانی پەرستگاش هەڵدەگرێت. و بناغەکە بۆ پەرستگایەک دانرا تاکو تەختێکی پرشکۆ لێ دابنرێت.

ئەلیاقیم، کوڕی حیلقیاه، کڵێسای فیلادێلفیا نیشان دەدات. ئەلیاقیم واتای «خودای هەڵستان» دەگەیەنێت، چونکە ئەلیاقیم، باوکی ئۆرشەلیم، ویلیام میلەر نیشان دەدات کە خودا بەکاری هێنا بۆ هەڵستاندنی بناغەکانی گەلی پەیمانی هەڵبژێردراوی خۆی. ئەو کوڕی حیلقیایە، کە لە دوو وشەوە هاتووە؛ دووەمیان «خودا»یە و یەکەمیان واتای «نەرمی» دەدات، وەک لە نەرمیی قسەکردندا. حیلقیاه وشە یان دەنگی خودا نیشان دەدات، و کوڕەکەی هەڵستاندنی پەرستگاکە نیشان دەدات.

Adventismu nheko paha ojehuvo, oĩ va’erã peteĩ marandu ñeñehundi rehegua, ha upe marandu hína Apocalipsis irundyha capítulo pe mbohapyha ánhel. Oĩ va’erã avei peteĩ llave paha, oñemoha’angava’ekue Miller llave rupive. Pe “llave” ñande ára pegua oñemopyenda tembiasakue jevyjevy rehe, ha ko’ýte pe ñe’ẽpy ypy menciona rehegua léi rehe, upéva oike térã hína pe principio ojehechaukáva Cristo Tee rupive Alpha ha Omega ramo. Oĩ va’erã peteĩ Miller ra’y. Upéicharõ, Miller túva ramo oiko Hilcías, Ñandejára Ñe’ẽ; ha Miller ra’y hína Eliaquim, he’iséva pe Tupã omoñemopu’ãva. Túva Miller omopu’ã pe témplo, ha Miller ra’y ohechauka araka’épa Laodicea ha Filadelfia oñemboja’o, ha umi Filadelfiagua oñemopu’ã peteĩ techaukaha ramo. Oĩ va’erã peteĩ clavo oñemohatãva, péro ndaha’éi pe lugar santope, Miller rembiasakueicha, síno pe Santísimope. Upe clavo ha pe carga oñemboja rehe oñekytĩta ipaha pe mbohapyha ánhel marandu rehe, ojekytĩ haguéicha pe peteĩha ánhel marandu pahápe. Michael opu’ã vove ha yvypóra prueba tiémpo oñemboty, pe marandu ñeñehundi rehegua oĩta tiempo ohasava’ekuépe, oñemboykéma, ojekytĩma ha ho’amava’ekue.

Ku veqetandin an belavbûn piştî derbasbûna demê di sala 1844-an de dê di qanûna Yekşemê de dîsa bê dubarekirin. Îşaya bîst û du nimûneyek ji wan mercan e ku dibin sedema veqetandina Adventîstên Laodîkya ji Adventîstên Filadelfya, ya ku di krîza qanûna Yekşemê de pêk tê.

Na kwa malaika wa kanisa la Walaodikia andika; Haya ndiyo asemayo Amina, shahidi aliye mwaminifu na wa kweli, mwanzo wa uumbaji wa Mungu; Nayajua matendo yako, ya kuwa wewe si baridi wala moto: laiti ungekuwa baridi au moto. Basi, kwa sababu wewe ni vuguvugu, wala si baridi wala moto, nitakutapika utoke kinywani mwangu. Kwa kuwa wasema, Mimi ni tajiri, nami nimejitajirisha kwa mali, wala sina haja ya kitu; nawe hujui ya kuwa wewe ni mnyonge, na mwenye kusikitisha, na maskini, na kipofu, na uchi: nakushauri kununua kwangu dhahabu iliyosafishwa kwa moto, upate kuwa tajiri; na mavazi meupe, upate kuvikwa, na aibu ya uchi wako isionekane; na kuyatia macho yako dawa ya macho, upate kuona. Wote niwapendao, nawakaripia na kuwarudi: basi uwe na bidii, ukatubu. Tazama, nasimama mlangoni, nabisha: mtu akiisikia sauti yangu, na kuufungua mlango, nitaingia kwake, nami nitakula pamoja naye, naye pamoja nami. Yeye ashindaye, nitampa kuketi pamoja nami katika kiti changu cha enzi, kama vile mimi nilivyoshinda, nikaketi pamoja na Baba yangu katika kiti chake cha enzi. Yeye aliye na sikio, na alisikie neno hili ambalo Roho ayaambia makanisa. Ufunuo 3:7–22.

Ndoto hiyo ilipotanguliwa na utangulizi, ndipo James White akaijumuisha, pamoja na maelezo ya chini ya ukurasa. Sina matatizo yo yote na matumizi ya James White ya ndoto ya Miller, licha ya ukweli kwamba mara nyingi tumechapisha tafsiri ya ndoto yake ambayo hutofautiana kwa kiasi fulani na ya James White. Mtazamo wa msingi wa James White unaotofautiana na yale tuliyoyachapisha ni kwamba yeye huziweka “vito” katika muktadha wa watu wa Mungu, nasi tunaelewa kwamba vito hivyo ni kweli za unabii. Hakuna mkanganyiko wowote, kwa maana mtu huakisi kile anachoamini, na kutawanyika kwa vile vito baada ya Kukatishwa Tamaa Kukuu kunafananisha kutawanyika kwa watu wa Mungu KABLA ya sheria ya Jumapili. Lakini jambo hili ni la uchunguzi wa wakati ujao.

Yakobo Mwera kye kuhandiikaho ku Iroto rya William Miller

“Ũroto ũyũrĩa ũrũmĩte mũno wakĩandĩkĩtwo kũrĩ Advent Herald, mĩaka ĩrĩ na mĩtĩĩri kũuma hĩndĩ ĩyo. Hĩndĩ ĩyo nĩndoonire atĩ werũ mũno warĩ mũgambo wa kũonania ũhoro wa ũtongoria witũ wa tene wa kwĩrĩrĩria kwĩuka gwa kerĩ kwa Kristo, na atĩ Ngai nĩaheanire ũroto ũcio nĩ ũndũ wa kũteithia igũrũ rĩrĩa rĩatatanĩte.”

“Mu bimenyetso by’ukwegera kw’umunsi ukomeye kandi uteye ubwoba w’Uwiteka, Imana yashyizeho inzozi. Reba Yoweli 2:28–31; Ibyakozwe n’Intumwa 2:17–20. Inzozi zishobora kuza mu buryo butatu; ubwa mbere, ‘binyuze mu miruho myinshi y’imirimo.’ Reba Umubwiriza 5:3. Ubwa kabiri, abari munsi y’umwuka wanduye n’uburiganya bwa Satani bashobora kugira inzozi ziturutse ku ngaruka ze. Reba Gutegeka kwa Kabiri 8:1–5; Yeremiya 23:25–28; 27:9; 29:8; Zekariya 10:2; Yuda 8. Kandi ubwa gatatu, Imana yahoraga yigisha, kandi iracyigisha, ubwoko bwayo mu rugero runaka ikoresheje inzozi, zizanwa n’umurimo w’abamarayika n’Umwuka Wera. Abahagaze mu mucyo ukeye w’ukuri bazamenya igihe Imana ibahaye inzozi; kandi abo ntibazashukwa ngo bayobwe n’inzozi z’ibinyoma.”

“Na akati, Inzwai zvino mashoko angu; kana pakati penyu paine muporofita, ini JEHOVHA ndichazvizivisa kwaari muchiratidzo, uye ndichataura naye muchiroto. Numeri 12:5.

Yakobo akati, “Mutumwa waJehovha wakataura neni muchiroto.” Genesisi 31:2. “Uye Mwari akauya kuna Rabhani muSiria muchiroto usiku.” Genesisi 31:24. Verengai zviroto zvaJosefa, muna Genesisi 37:5–9, mugozotevera nyaya inofadza yokuzadziswa kwazvo muIjipiti.

“Gibeon ni Yehova akamubonekera Solomoni mu ijoro mu nzozi.” 1 Abami 3:5. Cya gishushanyo gikomeye kandi cy’ingenzi cyo mu gice cya kabiri cya Daniyeli na cyo cyatanzwe mu nzozi, ndetse n’inyamaswa enye, n’ibindi, byo mu gice cya karindwi. Igihe Herode yashakaga kurimbura Umukiza ukiri uruhinja, Yosefu yaburiwe mu nzozi guhungira mu Egiputa. Matayo 2:13.

“‘Ũ mîthenya ya kũrigĩrĩria,’ akiuga Ngai, ‘ngamĩnina Roho wakwa igũrũ rĩa andũ othe; na ariũ anyu na airĩtu enyu makahagĩrwo nĩ ũnabii, na anake anyu makoona cioneki, na athuri anyu arĩa akũrũ makarota cirota.’ Atũmwo 2:17.

“Buprofeta, kwa ndoto na maono, hapa ni tunda la Roho Mtakatifu, nayo katika siku za mwisho itadhihirishwa kwa kadiri ya kutosha hata kuwa ishara. Ni mojawapo ya karama za kanisa la Injili.

“Na akawapa wengine kuwa mitume; na wengine kuwa MANABII; na wengine kuwa wainjilisti; na wengine kuwa wachungaji na waalimu; kwa kusudi la kuwakamilisha watakatifu, kwa ajili ya kazi ya huduma, kwa ajili ya kuujenga mwili wa Kristo.” Waefeso 4:11, 12.

“Na Mungu ameweka wengine katika kanisa, wa kwanza mitume, wa pili MANABII, n.k. 1 Wakorintho 7:28.

“Muserere ubuhanuzi.” 1 Abatesalonike 5:20. Reba kandi Ibyakozwe n’Intumwa 13:1; 21:9; Abaroma 12:6; 1 Abakorinto 14:1, 24, 39. Abahanuzi cyangwa ubuhanuzi ni ibyo kubaka itorero rya Kristo; kandi nta gihamya ishobora kuvanwa mu ijambo ry’Imana yerekana ko byagombaga guhagarara mbere y’uko ababwirizabutumwa, abashumba n’abigisha bahagarara. Ariko uvuga ibinyuranye ati: “Habayeho amayerekwa menshi y’ibinyoma n’inzozi nyinshi z’ibinyoma ku buryo ntashobora kugirira icyizere ikintu icyo ari cyo cyose cyo muri ubwo bwoko.” Ni ukuri ko Satani afite ibyiganano bye. Yahoraga afite abahanuzi b’ibinyoma, kandi rwose dushobora no kubategereza none muri iri saha rye rya nyuma ryo kuyobya no gutsinda. Abanga ibyahishuwe by’umwihariko nk’ibyo kubera ko hariho ibyiganano, bashobora, kandi mu buryo bungana n’ubwo, kujya imbere gato bakihakana ko Imana yigeze kwihishurira umuntu mu nzozi cyangwa mu iyerekwa, kuko ibyiganano byahoraga bihari.

“Maloto ndi masomphenya ndi njira imene Mulungu wadziwululira kwa munthu. Mwa njira imeneyi analankhula kwa aneneri; waika mphatso ya uneneri pakati pa mphatso za mpingo wa Uthenga Wabwino, ndipo waŵerengera maloto ndi masomphenya pamodzi ndi zizindikiro zina za ‘MASIKU OTSIRIZA.’ Amen.

«ذەسەبەمی لەو تێبینییانەی سەرەوە ئەوە بووە کە ناڕەزایییەکان بە شێوەیەکی کتێبی پیرۆز لاببەم، و هزری خوێنەر بۆ ئەوەی دواتر دێت ئامادە بکەم.» James White, Brother Miller’s Dream, 1–3.

Xewna Duyem a Duyemîn a William Miller

“Narotaga ko nga an Dios, pinaagi hin diri nakikit-an nga kamot, nagsugo ha akon hin usa nga kahon nga marahalon an pagkakahimo, mga napulo ka pulgada an kahilabaon ngan unom ka pulgada an kahilapad, nga hinimo hin ebeno ngan mga perlas nga maopay gud an pagkakataod. Mayda yawi nga nakakabit ha kahon. Dayon ginkuha ko an yawi ngan gin-abrihan an kahon; ngan, ha akon katingala ngan kahipausa, akon hin-agian nga puno ito hin ngatanan nga klase ngan kadak-on hin mga hiyas, mga diamante, marahalon nga mga bato, ngan mga sinsilyo nga bulawan ngan salapi ha tagsa-tagsa nga kadakoon ngan bili, nga maopay hinduro an pagkakaplastar ha ira tagsa nga mga lugar dida ha kahon; ngan tungod hini nga pagkakaplastar nagbalik hira hin usa nga kapawa ngan himaya nga an kapariho amo la an adlaw.

“Ez fikirîm ku ne erkê min bû ku ez bi tenê ji vê dîtina ecêb kêfxweş bibim, herçiqas dilê min ji ronahiya wê, ji bedewiya wê û ji nirxa naveroka wê pir şad bû. Ji ber vê yekê min ew li ser maseyek navendî di odeya xwe de danî û agahî da ku hemû yên ku hewesek hebin dikarin werin û wê dîtina herî bişkojtir û herî têlîyê ku mirov di vê jiyanê de her dem dîtiye bibînin.

Gelan dest pê kirin ku bên hundir, di destpêkê de bi hejmarekê kêm, lê herî herî zêde bûn heta ku bûn cemawerek. Dema ku wan yekem car li nav sindoqê dinêrîn, ew matmayî diman û bi kêfxweşî qîriyan dikirin. Lê gava ku temaşevan zêde bûn, hemû dest bi têkildanê bi zîveran kirin, wan ji sindoqê derxistin û li ser maseyê belav kirin. Ez dest pê kirim ku bifikirim ku xwediyê wê sindoqê û wan zîveran dîsa ji destê min bixwaze; û heke min bihêle ku ew belav bibin, ez ê tu carî nikaribim wan wekî berê dîsa di cihên xwe de li nav sindoqê bi cih bikim; û min hest kir ku ez ê tu carî nikaribim bersivê wê berpirsiyariyê bidim, çimkî ew pir mezin bû. Paşê ez dest pê kirim ku ji gelan re lava bikim ku dest li wan nexin û wan ji sindoqê dernexin; lê çiqas ku min zêdetir lava dikir, ew zêdetir wan belav dikirin; û niha wisa xuya dikir ku ew wan li hemû odeyê, li erdê û li ser her perçeyek mobîlyayê di odeyê de belav dikin.

“Bẹsị m hụrụ na n’etiti nkume-ọla dị oké ọnụ ahịa nke eziokwu na mkpụrụ ego nke eziokwu, ha agbasawo ọnụ ọgụgụ a na-apụghị ịgụta agụta nke nkume-ọla adịgboroja na mkpụrụ ego adịgboroja. Iwe juru m nke ukwuu n’ihi omume ha dị ala na ekeleghị ekele ha, m wee baara ha mba ma takwaara ha ụta n’ihi nke a; ma ka m na-aba ha mba, ka ha na-agbasikwu nkume-ọla adịgboroja na mkpụrụ ego ụgha n’etiti ndị nke eziokwu.”

“Ndzi hetelela ndzi hlundzukile emoyeni wa mina wa nyama, kutani ndzi sungula ku tirhisa matimba ya nyama leswaku ndzi va susa endlwini; kambe loko ndzi ri karhi ndzi humesa un’we, vanharhu van’wana a va nghena va tisa thyaka ni swipandza swa ku hlantswa ni misava ni mixaka hinkwayo ya thyaka, ku fikela laha va funengeteke hinkwaswo swa switlhokovetselo swa ntiyiso, timayimani ni mali, leswi hinkwaswo a swi nga ha vonaki. Naswona va handzule bokisi ra mina ri va swiphemu, va ri hangalasa exikarhi ka thyaka. Ndzi ehlekete leswaku a ku na munhu loyi a a tekela enhlokweni gome ra mina kumbe ku hlundzuka ka mina. Ndzi hela matimba hi ku helela, ndzi nga ha ri na xivindzi, kutani ndzi tshama ehansi ndzi rila.

“Pindi nilipokuwa nikilia na kuomboleza hivyo kwa ajili ya hasara yangu kubwa na wajibu wangu, nikamkumbuka Mungu, nami nikasali kwa bidii kwamba Anitume msaada. Mara mlango ukafunguka, mtu mmoja akaingia chumbani, ndipo watu wote wakatoka humo; naye, akiwa na brashi ya kufagia vumbi mkononi mwake, akafungua madirisha, akaanza kufagia uchafu na taka kutoka chumbani.

“Namililaki aku kaniya nga magpailob, kay may pipila ka bililhong mutya nga nagkatag taliwala sa mga guba.”

Mujije ko “utinya,” kuko “azobitaho.”

“Bese, ti ñe ó bùe a yia evi ne sã, gyãma nkrabea ne sika a wɔayɛ no atoro no nyinaa sɔre fii hɔ, na ɛfaa mfɛnsere no mu kɔe te sɛ omununkum, na mframa de wɔn kɔe. Wɔ gyegye no mu no, mikaa m’ani simma kakra; bere a mibuee no bio no, na evi ne sã no nyinaa afi hɔ. Ahwene a ɛsom bo, diamond, sika kɔkɔɔ ne dwetɛ mpɔtam sika no, gu petee wɔ ɔdan no nyinaa so wɔ bebree mu.”

“Ảnh vy’ọn lếk treq m’dar hlao tei, srom nox p’rahn laq dôr m’nah ỡi h’rim khơn tei m’dar hlao kơi, Ảnh dâp t’moq hơr ngăi m’juwel, m’diamond, m’coin, pơr drăp-drăp t’rơm, dŏq p’rak jơh m’dar hlao tei, tơh m’nah đrơi m’năh lư, dŏq hơr m’diamond klah ỡi m’nah yăr lư tơm bŭt t’măl m’ghim.”

“Ahoudejonkwa ahwíhí·e’ ne’ wahskare’níhstha’ ne’ ‘teyethinúhse’.”

“Ndzi langutile endzeni ka bokisi rero, kambe mahlo ya mina ma phatsimiwile hi leswi ndzi swi voneke. A ma vangama hi ku tlula ka khume ku tlula ku vangama ka wona ko sungula. A ndzi anakanya leswaku a ma kukuriwile hi sava hi milenge ya vanhu volavo vo homboloka lava a va ma hangalakisile kutani va ma kandziyela entshurini. A ma lulamisiwile hi ndlela yo saseka endzeni ka bokisi rero, xin’wana ni xin’wana exivandleni xa xona, ku nga ri na swikombiso leswi vonakaka swa ku karhateka ka munhu loyi a ma hoxeke endzeni. Ndzi huwelele hi ntsako lowukulu swinene, kutani ku huwelela koloko ka ndzi pfuxa.” Early Writings, 81–83.

Ibinyuranyo vya hasi vya James White

“‘سندوق’ حقایق عظیم کتاب‌مقدّس را، مربوط به آمدنِ دومِ خداوند ما عیسی مسیح، که به برادر میلر داده شد تا به جهان اعلام کند، نمایندگی می‌کند.

“‘Mufunguo uliounganishwa’ ulikuwa ndiyo namna yake ya kufasiri Neno la unabii—kulinganisha Maandiko na Maandiko—Biblia ikiwa mfasiri wake yenyewe. Kwa ufunguo huu Ndugu Miller alifungua ‘sanduku,’ yaani, kweli kuu ya ujio kwa ulimwengu.

“‘Abantu baatandika okujja, okusooka nga bali batono mu muwendo, naye ne beeyongera okutuuka ku kibiina kinene.’ Obubaka bw’okujja kwa Mukama bwe bwasooka okubuulirwa Ow’oluganda Miller, n’abalala batono nnyo, bwalina ekikolwa kitono nnyo, era abantu batono nnyo be baabuzuukusibwa; naye okuva mu 1840 okutuuka mu 1844, buli we bwabuulirirwa, ekitundu kyonna ky’abantu kyazuukusibwa.”

“‘Jawi, almasi, na kadhalika’ za ‘aina zote na ukubwa wote,’ zikiwa ‘zimepangwa kwa uzuri sana katika mahali pake mbalimbali ndani ya kisanduku,’ zinawakilisha watoto wa Mungu, [Malaki 3:17,] kutoka katika makanisa yote, na kutoka karibu kila daraja na kila hali ya maisha, walioupokea imani ya ujio, na wakaonekana kuchukua msimamo wa ujasiri katika vituo vyao mbalimbali, katika kazi takatifu ya kweli. Walipokuwa wakitembea katika utaratibu huu, kila mmoja akiyashughulikia wajibu wake mwenyewe, na kutembea kwa unyenyekevu mbele za Mungu, ‘waliakisi nuru na utukufu’ kwa ulimwengu, uliolingana tu na kanisa la siku za mitume. Ujumbe, [Ufunuo 14:6, 7] ulienda kana kwamba juu ya mabawa ya upepo, na mwaliko, ‘Njoni, kwa maana vitu vyote sasa vimekwisha kuwa tayari,’ [Luka 14:17.] ukaenea kwa uwezo na matokeo.”

“Ekimilo yan unosa [Ufunuo 14:6, 7.] ngoma ya kukalika Nnangolo Nzau, ‘Mutili Wawya, munena uvumbuzi kunkwisa; pakuti ng’anda ya hukumu yakwe yafika,’ vantu vaing’i vaimbile kwa nsangalalo pakumona kwisa kwa Yesu, ne kulekewa kwa byonse, avo panopambele vaimile kukanana, kuseka, no kuthuula ulele uyo panopambele wavazwisye nsangalalo. Vavazuzile no kuvasyanganasya mawe ga mtengo. Aji atutwala ku kyakulya kya mu mwaka wa 1844, apo katengo ka kusyanganasya kakandile. Lembo aji: Ava ni avo vanaimbile kalelo ‘kwa nsangalalo’ niwo vazuzile no kusyanganasya mawe ga mtengo. Kangi napata kavaile na nguvu yakwe kusyanganasya likundi no kuvatwala kusela tangu 1844, nda ava avo kala vaalondolaga ulele, no kusepela mu uo; nambo kutandikila apo vakaaniila ntchito ya Nnangolo na kukwanisika kwa unabii mu uzoefu wetu wa kale wa kwisa kwa Bwana.”

“Oúhie Miller a tétgo, ándi áde nánan tukhéi liá Midnight cry ka, ándi ka seŋét moon ka, 1844, ná tyei hia ná ányie ka̱i kɛ́i, ándi ná advent movement ná prophecy ka fulfilment lɛ, ándi ná áníi ka time preaching liá, á kɔ́rɛ lɛ. Á kɛhie liá ávui, Advent Herald through, ná ányie tɛ́i hold fast, ná patient tɛ́i, ándi ná ányie one another against grudge kɛ́; ándi God ná kɔ́rɔ́m kɛ́i ányie justify, time preaching liá. Hɛn way ka, á jewels ka hɛ́i plead kɛ́, ándi á hia liá ná ányie bɛ́i ‘accountability’ hɛ́i, ándi ná ‘it would be immense.’”

“‘Mavwe ya udesi na ndalama zaunyengi’ ivyo vikambalikanga pakati pa vyaunenesko, vikulongora pachibaya ŵakung’anamukira ŵatesi, panji ‘ŵana ŵachilendo,’ [Hosea 5:7.] kufuma apo mulyango ukajara mu 1844.

“‘캣킷’ 둘째는, 곧 이전 것보다 훨씬 더 크고 더 아름다운 것으로서, 흩어져 있던 ‘보석들’과 ‘다이아몬드들’과 ‘동전들’이 모아진 그릇은, 흩어진 양 떼가 곧 144,000명, 곧 살아 계신 하나님의 인을 가진 자들 전부가 모여들게 될 살아 있는 현대 진리의 넓은 분야를 나타낸다. 그 귀한 다이아몬드들 가운데 하나도 어둠 속에 남겨지지 않을 것이다. 비록 어떤 것들은 ‘바늘끝보다 크지 않다’ 할지라도, 하나님께서 그의 보석들을 모으시는 이 날에 그들은 간과되어 제외되지 않을 것이다. [말라기 3:16–18.] 하나님께서는 그의 천사들을 보내실 수 있으며, 소돔에서 롯을 이끌어 내셨던 것처럼 그들을 서둘러 나오게 하실 수 있다. ‘주께서 땅 위에서 일을 속히 이루실 것이다.’ ‘그가 의 가운데서 그것을 단축하실 것이다.’ 로마서 9:28을 보라.”

“‘Mvula ni vipande vya kuni, mchanga na kila namna ya takataka,’ vinawakilisha makosa mbalimbali na mengi ambayo yameingizwa miongoni mwa waamini wa kuja kwa pili tangu majira ya vuli ya mwaka 1844. Hapa nitatambua machache kati yake.

“1. 반야 목규가 외쳐진 직후, 어떤 ‘목자들’이 무례하게 취한 입장은, 일곱째 달 운동에 함께했던 성령의 엄숙하고 마음을 녹이는 능력을 최면적 영향이라고 한 것이었다. 조지 스토어스는 이러한 입장을 가장 먼저 취한 이들 가운데 하나였다. 1844년 후반부에 당시 뉴욕 시에서 발행되던 『Midnight Cry』에 실린 그의 글들을 보라. J. V. Himes는 1845년 봄 알바니 총회에서, 일곱째 달 운동이 깊이 일곱 피트에 이르는 최면술을 산출하였다고 말했다. 이것은 그 자리에 참석하여 그 말을 들은 한 사람에게서 내가 전해 들은 것이다. 일곱째 달 외침에 적극적으로 참여했던 다른 이들 가운데는, 그 후 그 운동을 마귀의 역사라고 단언한 자들도 있었다. 그리스도와 성령의 역사를 마귀에게 돌리는 것은 우리 구주의 시대에도 신성모독이었고, 지금도 신성모독이다.

“2. Magedule mengi juu ya wakati maalumu. Kwa kuwa zile siku 2300 ziliishia mwaka 1844, nyakati kadhaa sana zimewekwa, na watu mbalimbali, kuwa ndizo za kukoma kwake. Kwa kufanya hivyo wameondoa ‘alama za mipaka,’ nao wametia giza na mashaka juu ya mwendo wote wa ujio.

“3. Rohon ruroŋo, hamwe n’ibitekerezo byayo byose n’ubukabyo bwayo. Ubu buryarya bwa Satani, bwageze ku murimo uteye ubwoba w’urupfu, bugaragazwa neza cyane n ‘ibisigazwa byo gukata,’ n ‘ubwoko bwose bw’imyanda.’ Benshi mu bamize uburozi bwa rohon ruroŋo bemeye ukuri kw’ibyabaye mu bunararibonye bwacu bw’iyoborwa ry’ukuza kwa Kristo mu gihe cyashize, kandi kubera iyi ngingo benshi batewe kwizera ko rohon ruroŋo ari yo mbuto isanzwe yo kwizera ko Imana yayoboye ibikorwa bikomeye by’ukuza mu 1843 no mu 1844. Petero, avugana iby’abazazana ‘inyigisho z’ubuyobe zizanisha kurimbuka, ndetse bahakana Umwami wabacunguye,’ aravuga ati, ‘KUBERA BO INZIRA Y’UKURI IZAVUGWAHO IBIBI.’”

“4. S. S. Snow akijitangaza kuwa ‘Eliya Nabii’” Mtu huyu, katika mwenendo wake wa ajabu na usiozuilika, naye pia ametenda sehemu yake katika kazi hii ya mauti, na mwendo wake umekuwa na mwelekeo wa kuileta hali ya kweli ya watakatifu wanaongoja katika kudharauliwa, katika mawazo ya nafsi nyingi za waaminifu.

Ku katalog ya makeleleni yaiha kulundulula ni yikwavo yavangí, yizevene nge “myaka yikwivwa” ya Kusoloka 20:4, 7, mu kale; va 144,000 va Kusoloka 7:4; 14:1; vaze “vatalile nakutundamo mu mazavu” panyima ya kusanguka kwa Kulishitu; ngweji ya kukanda kusalako; ngweji ya kunanguka kwa vaana vavandende; ne vyango ne vyango.

“Makosa haya yalienezwa kwa bidii kubwa sana, na kusisitizwa juu ya kundi lile lililokuwa likingojea, hivi kwamba, wakati ule Ndugu Miller alipoota ndoto ile, vito vya kweli ‘vilifichwa visionekane,’ na maneno ya nabii yakawa yanatumika—‘Na hukumu imegeuzwa irudi nyuma, na haki imesimama mbali,’ n.k. n.k. Tazama Isaya 59:14. Wakati huo hakukuwa na gazeti lo lote la ujio katika nchi lililotetea kazi ya ukweli wa wakati huu. The Day-Dawn lilikuwa la mwisho kutetea msimamo wa kweli wa kundi lile dogo; lakini hilo lilikufa miezi kadhaa kabla Bwana hajampa Ndugu Miller ndoto hii; na katika mapambano yake ya mwisho ya kufa likawaelekeza watakatifu wale wachovu, wenye kuugua kwa huzuni, kwenye mwaka 1877, wakati ambao wakati huo ulikuwa bado miaka thelathini mbele, kuwa ndiyo wakati wa ukombozi wao wa mwisho. Ole! ole! Si ajabu kwamba Ndugu Miller katika ndoto yake, ‘aliketi chini akalia’ juu ya hali hii ya huzuni ya mambo.”

“Birayêr Miller di 22’ê Kanûna Pêşîn, 1849an de bi mirinê çavên xwe girt; ev yek wê gotinên pêşînkirî yên di xewna wî de temam kir: ‘Di nav qerebalixiyê de min ji bo demek kurt çavên xwe girt.’ Ev pêkanîna ecêb ew qas eşkere ye ku tu kesê wê nebîne têk naçe.

“Esanduku, kyekimu kiraga amazima ag’okuja okw’okubiri Mukama Miller ge yayolesa eri ensi, nga bwe galambikiddwa mu lugero olw’abawala ekkumi. [Matayo 25:1–11.] Ekisooka, ekiseera, 1843; ekyokubiri, ekiseera eky’okulindirira; ekyokusatu, okukaaba okw’omu ttumbi, mu mwezi ogw’omusanvu, 1844, n’ekyokuna, oluggi oluggaddwa. Tewali n’omu ku abo abasomye empapula ez’okukuza okujja okw’okubiri okuva mu 1843, aligaana nti Mukama Miller awadde obujulizi ku nsonga zino ennya enkulu mu byafaayo by’okuja okw’okubiri. Enkola eno ey’amazima ennywevu era etabagana, oba “esanduku,” yamenyeddwamu obutundutundu era n’esaasaanyizibwa mu kasasiro abo abaagaana bye baayitamu bo bennyini, ne beegaana ddala amazima ge ba, wamu ne Mukama Miller, baabuulira ensi n’obuzira obutaliiko kutya.”

“Chechi de ka ọcha n’oge ahụ, bụrụkwa ‘ndị na-enweghị mmejọ n’ihu ocheeze Chineke,’ ebe ha ekwupụtala njehie ha nile, adịghị ike ha na mmehie ha, ma e jiri ọbara Kraịst sachapụ ha ma hichapụ ha kpamkpam, ha ga-abụ ndị na-enweghị ‘ntụpọ ma ọ bụ mkpịakọta, ma ọ bụ ihe ọ bụla dị otu a.’ Mgbe ahụ ha ga-enwu n’ọma ‘ugboro iri karịa ebube mbụ ha.’” JAMES WHITE Oswego, Mee, 1850.