پانیوم ـ ژمارەی دوو

Makala ya mwisho tuliihitimisha kwa kuandika, “Mistari ya 10–15 inawakilisha vita vitatu vya uwakala vilivyotekelezwa na mfalme wa kaskazini, mamlaka ya upapa, kuanzia 1989 hadi sheria ya Jumapili.” Vita hivi vitatu vya uwakala huanza kwa kuitambulisha Marekani katika mstari wa 40 kama “magari ya vita, meli, na wapanda farasi.”

Kakanala ka ntambu ya kusadila bantu bakwabo, yina verse 11 ke monisa mpi yina lungisamaka na masolo ya ntama na Bitumba ya Raphia na mvula 217 K.K., vandaka na kati ya Ptolemy IV Philopator, ntinu ya sudi ya Ezipte, mpi Antiochus the Great, yina kele mpi kubikila Antiochus Magnus, ya Kimfumu ya Seleucid. Antiochus lungisaka verse 10 ntangu yandi vutulaka mvita na Ezipte sambu na kununga te ya kimfumu na yandi ya nordi mpi sambu na kuyiba ya bima na yandi, na kuvutula diaka bisika nyonso ya mbanza yina kimfumu ya sudi kubotulaka ntete na kimfumu na yandi. Yandi salaka mpidina, kansi yandi telemaka na ndilu ya Ezipte; na mutindu yina yandi lungisaka verse 10 mpi kumonisaka na kifwani mvula 1989.

ꯑꯃꯥꯅ ꯇꯧꯔꯤꯕ ꯄ꯭ꯔꯣꯛꯁꯤ ꯋꯥꯔ ꯑꯅꯤꯁꯨ ꯔꯥꯐꯤꯌꯥ ꯂꯥꯟ ꯑꯣꯏꯔꯦ꯫ ꯔꯥꯐꯤꯌꯥ ꯍꯥꯏꯕꯁꯤ ꯍꯥꯄ ꯂꯩꯕ ꯂꯝꯗꯝꯅꯤ꯫ ꯃꯁꯤꯒꯤ ꯂꯥꯟꯐꯝ ꯑꯁꯤꯅ ꯑꯟꯇꯤꯑꯣꯛꯀꯁ ꯑꯁꯤꯅ ꯃꯍꯥꯛꯀꯤ ꯃꯃꯥꯡꯒꯤ ꯑꯥꯛꯔꯃꯟ, ꯃꯇꯝ 10ꯒꯤ ꯑꯍꯣꯡꯕ ꯑꯁꯤ ꯃꯈꯥꯛ ꯂꯣꯏꯁꯤꯜꯂꯛꯄ ꯃꯐꯝ ꯑꯁꯤ ꯃꯥꯔꯛ ꯇꯧꯏ꯫ ꯑꯍꯨꯝꯁꯨ ꯄ꯭ꯔꯣꯛꯁꯤ ꯋꯥꯔ ꯑꯁꯤ ꯑꯍꯥꯟꯕ ꯄ꯭ꯔꯣꯛꯁꯤ ꯋꯥꯔ ꯑꯁꯤ ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯄ꯭ꯔꯣꯛꯁꯤ ꯋꯥꯔ ꯑꯁꯤꯒ ꯆꯥꯟꯅꯕ ꯑꯣꯏꯅ, ꯑꯆꯨꯝꯕꯥꯗꯒꯤ ꯄꯥꯟꯕꯥ ꯑꯣꯖꯥꯒꯤ ꯃꯦꯠꯌꯦꯡ ꯑꯣꯏꯅ ꯁꯤꯟꯅ ꯃꯦꯜꯂꯦ꯫ ꯑꯍꯨꯝꯁꯨ ꯂꯥꯟ ꯑꯁꯤ—ꯃꯇꯝ 10, 11, ꯑꯗꯨꯗꯒꯤ 13–15ꯒꯤ ꯑꯍꯨꯝꯁꯨꯕ ꯂꯥꯟ—ꯑꯗꯣꯝꯒꯤ ꯑꯍꯥꯟꯕ ꯃꯐꯝꯗ ꯃꯤꯇꯥꯡꯒꯤ ꯃꯍꯥꯛ ꯑꯃꯅ ꯂꯥꯟ ꯇꯧꯏ꯫ ꯑꯟꯇꯤꯑꯣꯛꯀꯁ ꯃꯦꯒꯅꯁ ꯑꯁꯤ ꯂꯥꯟ ꯑꯍꯨꯝꯁꯨꯗ ꯂꯩꯔꯦ, ꯑꯗꯨꯒ ꯃꯥꯏꯄꯥꯛ ꯃꯇꯨꯡ ꯏꯅ ꯑꯗꯣꯝ ꯑꯁꯤ ꯑꯃ ꯂꯥꯏꯟꯗ ꯁꯝꯕꯟ ꯇꯧꯔꯦ꯫ ꯑꯟꯇꯤꯑꯣꯛꯀꯁꯅ ꯑꯍꯥꯟꯕ ꯑꯃꯁꯨꯡ ꯑꯔꯣꯏꯕ ꯂꯥꯟ ꯑꯅꯤꯃꯛ ꯃꯥꯏ ꯄꯥꯡꯏ, ꯑꯗꯨꯕꯨ ꯃꯌꯥꯏ ꯒꯤ ꯂꯥꯟ ꯑꯁꯤꯗ ꯈꯣꯁꯥ ꯀꯧꯕꯤ ꯔꯥꯖꯥꯅ ꯃꯥꯏ ꯄꯥꯡꯏ꯫

Uko tu Rafia kukusenda mpakani, ni ko na Ukaraini kikusenda. Vita vya pili vya wajumbe, vya kwanza kutimizwa kwa Vita vya Rafia, sasa vikusitimizwa mu vita vya Ukaraini. Vladimir Putin ni mfalme wa kusini, mrithi wa kinabii wa mfalme wa kwanza wa kisasa wa kusini, Vladimir Lenin. Putin amedai mara kwa mara ya kwamba jibu la Urusi kwa Ukaraini linasimama juu ya mapatano yanayobishaniwa kwamba, wakati wa kuunganishwa tena kwa Ujerumani, NATO havingeendelea tena kupanuka kuingia mu eneo la zamani la USSR. Kusudi la Putin kinafanana na cha Ptolemy mu mistari ya 5–9 na cha Napoleon mu 1797. Wafalme hao watatu wa kusini wote wanahalalisha matendo yao dhidi ya mfalme wa kaskazini kwa kutegemea agano lililovunjwa.

Kolandana na Isaya 23, kahaba wa Tiro, anayewakilisha mamlaka ya upapa, angesahaulika kwa miaka sabini, kama siku za mfalme mmoja—kipindi kilichoonyeshwa mara kwa mara kuwa ni wakati ambapo ufalme wa sita wa unabii wa Biblia, mnyama wa nchi wa Ufunuo 13 (Marekani), hutawala.

Igihe cy’imyaka mirongo irindwi cy’ikigereranyo gikubiye hagati ya 1798 n’itegeko ryo ku Cyumweru, ari ryo mateka ahagarariwe n’umurongo wa 40. Nta bwo indaya yongera kugaragara kugeza ku iherezo ry’iyo myaka mirongo irindwi, cyangwa ku kwegera kw’itegeko ryo ku Cyumweru. Kubera iyo mpamvu, intambara y’izo ntambara eshatu zivugwa mu mirongo ya 10–15 isohozwa n’intumwa ikorera mu mwanya w’ububasha bwa papa, kuko mu buryo bw’ubuhanuzi yibagiranye muri icyo gihe.

Ngakali uha nuva nuvà ita proxy, mwene wa kaskazini hushinda mwene wa kusini. Katika vita vya kati, mwene wa kusini humshinda mwene wa kaskazini. Vita vya Rafia vilikuwa utimizo wa kwanza wa kihistoria wa aya ya 11, na aya hiyo pamoja na utimizo wake wa kihistoria huunda mashahidi wawili wanaopaswa kuunganishwa na vifungu sambamba vya siku tatu na nusu za kinabii za utawala wa Roma ya kipapa. Hivyo, vifungu viwili vya Maandiko ndani ya Danieli 11, vikifuatana na utimizo wake wa kihistoria, huweka wazi sifa za kinabii za vita vya nchi ya mpakani vya aya ya 11, vilivyotimizwa kwanza katika Vita vya Rafia na kisha tena wakati wa mwisho mnamo 1798.

Ebirongo bino eby’obujulizi bireetera amaanyi nti Vladimir Putin ye Vladimir ow’enkomerero ow’omulembe ogw’omulembe guno owa kabaka ow’obukiikaddyo. “Vladimir” emirundi mingi etegeezebwa ng’“afuga ensi,” naye ekigambo mir nakyo mu butuufu kitegeeza “ekibiina” oba “omukago.” N’olwekyo, Vladimir kitegeeza “afuga ekibiina,” oba “afuga obukomyunisiti.” Putin ategeera era alaga nti okwenyigira kwe mu Ukraine kwesigamiziddwa ku ndagaano eyamenyebwa eyali ekwata ku by’ali yeeraliikirira ku kweyongera kwa NATO okusukka ensalo ezaali zikkiriziddwako oluvannyuma lw’okugatta Germany. Obulagirizi bwa Putin tebwolekedde Zelenskyy ne Ukraine bokka, wabula businga kwolesebwa ku NATO ne EU mu ngeri y’emu. Okweyongera kwa NATO ne EU ku bitundu Putin by’agamba nti byalina okusigala nga tebiriimu NATO kufaanaganya n’obusungu bwa Ptolemy kabaka Omuselukidi bwe yateeka ku bbali omugole omumbejja ow’e Misiri n’addamu mukyala we ow’olubereberye. Endagaano eyo eyamenyebwa yalaga mu maaso ku Kiraano kya Tolentino ekyamenyebwa mu 1797. Mu Daniel 11, kabaka ow’obukiikaddyo bw’awangula kabaka ow’obukiikakkono, kizingiramu endagaano emenyiddwa.

Liga e li zìhìng de gûnyo̍k, sī kóng-kàu EU tī Ték-kok tông-it ê sî, bô willing lím-chè NATO ê khui-thián chhut-hūn ī ê kài-hān. Tī chit ê ì-gī siōng, Phú-tin, lâm-hong ê ông, teh kap pak-hong ê ông kau-tsiàn; hit ê pak-hong ê ông sī i ê thài-lí sêng-le̍k lâi piáu-hiān. Chhin-chhiūⁿ Tē-jī Tsù-sè-kài Tsiàn-tsing ê Nà-tsì sī Thiⁿ-tsú Kàu-huē ê thài-lí, Ū-khè-lân ê Nà-tsì to̍h chiâⁿ-chò 10–15 chat ê tē-jī pái thài-lí tsiàn ê siōng-t징. Saⁿ pái sè-kài tsiàn-tsing kah saⁿ pái thài-lí tsiàn—jî tī nn̄g tiâu suàⁿ lō͘ tiong, Nà-tsì lóng sī tiong-kan hit pái chhòng-tu̍t sî, Thiⁿ-tsú Kàu-huē ê thài-lí tāi-piáu.

Muna mitala tatu ya asili ya kihistoria ya utimizwaji wa hizi vita vya wakala, Antiochus Magnus alikuwamo katika kila pambano. Mara nyingi imeonyeshwa jinsi etimolojia ya “Antiochus” na ishara inayohusishwa na ufalme wa Seleukia kama mfalme wa kaskazini zinavyomtambulisha Antiochus kuwa mfano wa mpinga-kristo—yaani, papa wa Roma. Lakini katika historia ya hizi vita vitatu vya wakala, kahaba wa Tiro husahauliwa, hivyo ishara ya “papa” inayowakilishwa katika jina “Antiochus” husimama kwa mamlaka yake ya wakala. Katika pambano la kwanza na la mwisho, ni Marekani kwa uwazi ikitenda maagizo ya Roma. Katika aya ya 11, mamlaka ya wakala ni Unazi wa Ukraine, lakini ilikuwa na ingali ni meli na magari ya vita ya Marekani yaliyomtegemeza Zelenskyy katika vita. Kwa nje ya uso wa vita vya pili vya wakala, Marekani imefichwa, kama alivyojificha papa katika miaka sabini ya Isaya 23. Marekani imefichwa katika historia ile ile ambamo inakuza tabia zote za yule mnyama, jambo linaloifanya ifae kiunabii kwamba, mara tu vita vya pili vya wakala vinapoanza, Marekani inatiwa kivulini na mamlaka ya wakala ya Unazi wa Ukraine, ijapokuwa hubaki kuwa nguvu za kijeshi na kiuchumi za yule mnyama wa nchi zinazoiinua Ukraine hadi maangamivu yao.

Umuosi wa kusini alipoenda Babeli na kumteka nyara umuosi wa kaskazini, na vivyo hivyo Jenerali Berthier alipomteka nyara papa, aliingia moja kwa moja katika Vatikano, jambo linalodokeza kwamba vita vya Ukraini vitamalizika kwa ushindi wa Putin wakati ambapo upinzani wowote kutoka Ukraini utakuwa umeondolewa. Ufalme aliouteka Ptolemy ulikuwa Babeli, na ufalme aliouteka Napoleon ulikuwa Babeli wa kiroho. Hivyo basi, ufalme wa Zelenskyy unawakilishwa na wale raia wanaompa msaada. Sasa kwa kuwa Trump ameondoa msaada wa magari ya vita, wapanda farasi, na merikebu za mnyama wa nchi, msaada wa Ukraini ni EU, yaani kundi lilelile ambalo halijakuwa tayari kusikiliza madai ya Putin kuhusu agano lililovunjwa kuhusiana na kusogea kwa NATO.

Felsefeya ku rêberiya eurokratên Yekîtiya Ewropayê dike, tevgera Greenpeace e. Ji ber vê yekê, Zelenskyy wateya “kesk” dide. Zelenskyy serê sembolîk ê şerxwazên Yekîtiya Ewropayê ye, yên ku bi ajendaya cîhanî ya bêaqil a hawirdorparêziyê têne rêvebirin. Gava ku şerê Ukraynayê bi dawî bibe, Putin ê ne tenê serkeftinek li hember Ukraynayê pîroz bike, lê her weha li ser tevahiya Yekîtiya Ewropayê û NATO’yê jî.

له‌به‌ر ئه‌وه‌، ئه‌و سێ جه‌نگه‌ نیابه‌تییه‌ مۆری ڕاستییان هه‌یه‌. له‌ یه‌که‌م و دواهەم جه‌نگی نیابه‌تیدا، پاشای باشوور له‌ ڕێگه‌ی هاوپه‌یمانییه‌ک له‌ نێوان ئاژه‌ڵی ده‌ریا و ئاژه‌ڵی زه‌وی له‌ ئاشکرابوون 13دا شکستی پێ ده‌هێنرێت. له‌ سه‌ره‌تاوه‌، سه‌رکه‌وتنی پاشای باکوور به‌ هاوپه‌یمانییه‌ک هاته‌ دی، له‌گه‌ڵ پاپێکی پارێزگار، له‌ ڤاتیکانی یه‌که‌م، که‌ له‌ چوارچێوه‌ی نهێنییه‌کانی فاتیمای فه‌رهه‌نگی کاتۆلیکیدا، پاپی سپی یان پاپی چاکه‌. پاپی ئێستا، که‌ له‌ کاتی نووسینی ئه‌م دێڕانه‌دا له‌ سه‌ر جێگای مردندا‌یه‌، پاپێکی ئازادخوازه‌ له‌ ڤاتیکانی دووه‌م، که‌ له‌ چوارچێوه‌ی نهێنییه‌کانی فاتیمادا پاپی ڕه‌ش یان پاپی خراپه‌.

U vesi wa ikumi na ina ulandula ukutila pa kuti “abapokelesi ba bantu babo” abo abaitumbula no kugwa, benga mwingila mu lyashi lya buprofeti, ilangulilo lya lyeshiwa. Mu kukwanisheka kwa mavesi ikumi na fitatu ukufika pa ikumi na fisano mu Nshita ya Panium mu mwaka wa 200 BC, Roma ya bahedeni yaingishe yene mu fintu ifyo fyali pa mulandu wa iyo nshita nyine. Mu mavesi yatatu ayalandula pa Nshita ya Panium, u vesi wa ikumi na ina ulandula ukutila ilangulilo lya lyeshiwa na Roma.

Mu Ntambara ya Panium, amateka azerekana ko papa w’umweru, w’abahezanguni, wa Vatikani ya Mbere, azifatanya n’uwa nyuma mu baperezida umunani batangiye mu gihe cya Reagan, uwo mbere yari yaragize ubufatanye na papa w’abahezanguni wa Vatikani ya Mbere. Ibyo babikoze mu 1989 kugira ngo bahirike icyahoze ari USSR, kandi ku iherezo bazabikora kugira ngo bahirike umutware wa nyuma w’ubwo bwami nyine.

لە ساڵانی ڕیگاندا و بە هاوپەیمانیی پاپا یۆحەنا پۆڵی دووەم و ویلایەتە یەکگرتووەکان، یۆحەنا پۆڵی دووەم بەو باوەڕە گەیشت کە ئەو هەمان پاپای چاکەی پێشبینییەکانی فاتیمایە. بە هۆی ئەو دڵنیاییەوە دەستی کرد بە گەشتکردن بە سەرانسەری جیهان بۆ ئەوەی ئەوەی تێی دەگەیشت وەک تەواوبوونی پێشبینییەکانی فاتیمە بڵاوبکاتەوە. بەو کارە بووە پاپایەکی زیاترین گەشتی کردوو لە مێژوودا، هەروەها ناسراوترینی هەموو کاتەکان بوو، کاتێک پێشبینیی سیانی ئاشکراکردنەوەی یوحەننا تەواو دەکرد کە کاتێک دەبێت هەموو جیهان بە دوای ئاژەڵەکەدا سەرسام ببێت. کەسایەتیی گشتیی پاپا یۆحەنا پۆڵی دووەم نموونەی پاپای پارێزکارِ ڤاتیکانی یەکەمە کە دەچێتە ناو هاوپەیمانییەک لەگەڵ دوایین سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکان.

Onkeeno, kimwe mu bimenyetso by’ubuhanuzi biranga papa wa none wo mu gihe cya Reagan ni uko hari ahantu isura ye ya rubanda ishyirwaho nk’ikirango cy’inzira. Icyo kirango kiri mu murongo wa cumi na kane, igihe abambuzi b’ubwoko bwawe bahagarika iyerekwa. Papa Yohani Pawulo wa II asohoza ikimenyetso cy’ubuhanuzi cyo kuba papa isi yose yatangariye ikamukurikira, bityo akerekana mbere papa wa Vatikani wa I w’iherezo ry’igihe, w’umuhagarikamutima, winjira mu ihuriro na Trump. Igihe ibyo bibaye, iyerekwa riba rishyizweho; kandi igishyiraho iyerekwa ni uko papa yinjiza ubwe mu mateka ya Panium no mu mwaka wa 200 Mbere ya Kristo.

वाकोमांटागिन्र नी प्रेसिडेन्ट-फोरफोरबो जांखायनायनि गोदानि जेरै, बेफोरबो जांखायनायनि जोबनायखौबो फोरमायो; आरो फोरसोलोआनि षोलशो गोजौनि साननायनिफ्राय सिगांआव, बिसोरनाय जादों थाइरनि बेश्याया गोनां इतिहासनिफ्राय फिन फैदो, जेब्ला बेया रीगाननि समखालि, डोनाल्ड ट्राम्फजों मोजां जोथोन मोनो। माखासे, एन्टियोकास आरो मसेदोननि फिलिपनि मिताथायजों दैखानायनाय बिदिनो, सिबो गोख्रों रैज्लायनि जोबथा फिसा-आजा टोलोमिनि बिदिनो दैखानायनाय खिन्थाइनि रैज्लायनि जोबथा बिसोरनि फोसावनायनि फोजोबखौ गोदोमनो। बाइबेलनि प्रोफेसिनाव फिसाया जोबथा फोसावनायनि सोमोन्दै सिनायथि मोनसे, आरो युक्रेननि राननिफ्राय उनाव पुटिने खिन्थाइनि राजाफोरनि इतिहाखौ फिन मावनो, जेफोर मिलिटारि जयफोरनिफ्राय गोजौ लांदों आरो चर्च आरो राज्यनि मोनसे रोखोमनि दायज्लायनायाव बिसोरनि लामाखौ बिथाङो।

Nokyo, vhesi ya ikumi, yenye kuwakilisha mwaka 1989 na vita ya kwanza ya wakala, ndiyo mwanzo, au herufi ya kwanza ya alfabeti ya Kiebrania. Vita vya Raphia katika vhesi ya kumi na moja, vinavyowakilisha vita vya Ukraine, ni herufi ya kumi na tatu katika alfabeti ya Kiebrania. Namba 13 ni ishara ya uasi, na jeshi la wakala katika vita vya Ukraine ni Wanazi, ishara kuu kabisa ya uasi katika ulimwengu wa kisasa. Panium ni herufi ya mwisho katika alfabeti ya Kiebrania, ambayo ina herufi ishirini na mbili. Hivyo, neno la Kiebrania kweli, linaloundwa kwa kuleta pamoja herufi ya kwanza, ya kumi na tatu, na ya ishirini na mbili ya alfabeti ili kufanyiza neno la Kiebrania “kweli,” linatambulisha muundo wa vita hivi vitatu vya wakala kuwa ni kweli. Herufi ya ishirini na mbili na ya mwisho ya alfabeti ya Kiebrania ni ishara ya uungu kuunganishwa na ubinadamu, na utimilifu wa Vita vya Panium katika siku za karibu zijazo hutokea wakati wa urais wa Trump. Trump ni rais wa ishirini na pili kuhudumu mihula miwili.

پانیوم گەواهییەکی دووانە لەسەر هاوپەیمانییەکی دوولایەنە هەیە، و لە هەردوو ئاماژەکەدا ئەو هاوپەیمانییە هاوپەیمانییەک پێشکەش دەکات کە پەیوەندییەکی هێرارشی لەنێوان دوو لایەن ناساندووە. هاوپەیمانیی نێوان فیلیپ و ئەنتیۆخس ستراتیژیک بوو، و ئامانجی لەبەرامبەر وەستاندنەوەی کاریگەریی پطلیمەیی و ڕۆمانی لە دەریای ناوەڕاستی ڕۆژهەڵاتدا بوو. بەڵام هاوکارییەکەیان سەرنجی لەسەر خودی جەنگی پانیوم نەبوو—ئەنتیۆخس ئەم هەڵمەتییە بە سەربەخۆیی بەڕێوە برد، بێ بەشداریی ڕاستەوخۆی سەربازیی فیلیپ. ڕۆڵی فیلیپ زیاتر ناراستەوخۆ بوو، پاڵپشتیی سیاسی و ستراتیژیکی دابین دەکرد بەوەی هاوپەیمانانی ڕۆمانی و پطلیمەیی لە یۆنان و دەریای ئەیگەیدا سەرقاڵ دەکرد، بۆ ئەوەی ئەنتیۆخس بتوانێت سەرنجی خۆی بخاتە سەر Coele-Syria. مێژوونووسان هەموویان ناساندووە کە ئەنتیۆخس لە ناو ئەو هاوپەیمانییەدا بەهێزتر بوو، و تەنها ئەنتیۆخس بوو کە بەڕاستی جەنگەکەی کرد. هاوپەیمانییەکەیان پەیوەست بوو بەو ناوچە فراوانەی بە شانشینی پێشووی ئەسکەندەرەوە پەیوەندیدار بوو. لەبەر ئەوە، هاوپەیمانییەکە سەرۆکێکی پێشەنگ و ژێردەستێکی بچووک‌تر هەیە، وەک چۆن بە ناوی قیصەریە-فیلیپی نواندراوە، ئەو ناوەی بۆ پانیوم لەو کاتەدا بەکاردەهات کە مەسیح لەنێو مرۆڤاندا دەگەڕا. بۆیە قیصەریە-فیلیپی لەگەڵ ئەنتیۆخس و فیلیپ هاوتا دەبێت، چونکە قیصەر لە ناو ئەو هاوپەیمانییەدا بەهێزتر بوو، و ئەمە لە هەردوو کەسایەتیی قیصەر ئاگۆستس و هیرۆد فیلیپی تتڕارخدا هێماپێکراوە.

“Тетрарх” гэдэг үг нь дөрөвний нэгийг захирагч гэсэн утгатай. Цезарь бүхэл хаант улсыг захирч байсан бөгөөд Филип нутаг дэвсгэрийн дөрөвний нэгийг захирч байсан тул Панийн болон Кесари-Филиппийн холбоод дотор Филипийн бэлгэдлийг субъектив харилцаанд байрлуулж байна. Херод Филиптэй холбоотойгоор бид Бурхантай байгуулсан гэрээний эвдэрсэн харилцааны бэлгэдэл болсон хоёр цусан удмын бэлгэдлийг харж байна. Мөн бид Александр хааны улс дөрвөн хэсэгт, өөрөөр хэлбэл дөрвөн тетрархад хуваагдсан хуваагдлын дөрөвний нэгийн цуурайг ч харж байна. Филип гэдэг нь адуунд дурлагч гэсэн утгатай.

لە شەڕی پانیۆمدا، کە لە کۆتایی جەنگی ئۆکراین تەواو دەبێت، ئەنتیۆخۆس مەگنوس، واتە ویلایەتە یەکگرتووەکان، ڕووسیا شکست دەدات و دەچێتە ناو هاوپەیمانییەک لەگەڵ لایەنێکی بچووک‌تر کە بە فیلیپ نیشان دراوە. ئەو لایەنەی بچووک‌ترە بەشدار دەبێت، بەڵام نە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە شەڕەکەدا. ئەو شەڕە لەنێوان ئەمریکا و پوتیندا دەبێت، بە دیاریکراوی پەیوەستەیەکی ڕاستەوخۆی هەیە بە ناکۆکییەکی ئایینی کە لە هەڕەشەبوون و لووتبەرزیی پوتینەوە دروست بووە، وەک لە هەردوو پەتڵەمی چوارەم فیلۆپاتۆر دوای شەڕی ڕافیا، و لەلایەن پاشای یەهودا عوزیاوە پیشان دراوە. پەتڵەمی و عوزیا هەردووکیان پاشای باشوور بوون کە بە سەرکەوتنی سەربازییان لووتبەرز کرابوونەوە، پاشان ئارەزووی ئەوەیان کرد کاری پیرۆزێک بە ئەستۆ بگرن کە تەنها دەبوو لەلایەن کاهینانەوە ئەنجام بدرێت. عوزیا بەهۆی هەوڵەکانییەوە تووشی گەڕوو بوو، و پەتڵەمی لە تووڕەییدا لە ئەسکەندەریە 50,000 جولەکەی کوشت.

Ýta ya sikúmi na isatú elakisi etumba kati na nkola ya nsuka ya mokonzi ya lelo ya lisangá, to komunizme, Russie ya Vladimir Putin mpe États-Unis. Trump alongi na etumba yango, kasi asali bongo elongo na moninga moko oyo auti na eteni ya minei ya bokonzi, oyo na solo azali te na etumba yango moko. Tozali pene na suka ya ýta ya zomi na moko lokola makambo ya lelo ezali kotatola yango. Putin akolonga likoló ya Ukraine, ndenge ezali komonisama na Raphia. Na nsima akobanda kokwea na ye ya malembe-malembe, ndenge ezali komonisama na Uziya kotiamama na ndako kino na liwa na ye mpo na maba ya mposo. Nsima ya elonga na ye na Raphia na mobu 217 liboso ya Klisto, bokonzi ya Ptolemy IV Philopator ebebaki malembe-malembe mpo na bopɔli, bomilulami, mpe kotia motema na bapesi-toli ya mabe. Akufaki na mobu 204 liboso ya Klisto, mbala mosusu babomaki ye to bapesaki ye ngenge na ngenge na bazuzi na ye, Sosibius mpe Agathocles, lokola eteni ya likita ya kobombama mpo na kolendisa bokonzi mpo na mwana na ye ya mobali oyo azalaki naino moke, Ptolemy V. Suka yango ya mobulu emonisaka bozangi bosikisiki mpe mayele mabe oyo ezalaki momeseno na mapango ya bakonzi ya Helenizme, mpe etie elembo ya mbongwana monene na kokita ya Égypte ya Ptolemaïque.

Buhenu bwa kupwila kwa bumupashi bwa mfumu ya kumambwe, ubwafwanikishiibwe ku kufikilishiwa kwa ku mubili okwacitikile mu lukakanyo lwa kutungulula isonde lyonse panyuma ya mfwa yakwe Alexander, ni “inguquko.” Ubufalansa buba mfumu ya kumambwe ya bumupashi mu nshita ya Inguquko ya Bbufalansa. Mfumu ya kumambwe ya lelo, Russia, yakwelelwa mu Nguquko ya Russia. Ifyo ifisofi ifyaletelwe mu Nguquko ya Bbufalansa fyakomenemo ukufuma ku busumbu bwa mu Nguquko ya Bbufalansa ukufika ku bukomunisti bwa nguquko ya Soviet, e cishibilo ca mfumu ya kumambwe. Ubukomunisti bwasalangene mu calo conse ukupitila mu nguquko.

Mu bihe vya none, CIA, ikoresheje imiryango itari iya leta, yakoreye guhirika amahanga hirya no hino ku isi, kandi umugambi w’intambwe ku yindi bakoresheje incuro nyinshi ni wo witwa impinduramatwara z’amabara. Umwami w’ikusi ni imbaraga z’ikiyoka, kandi abashyigikiye ubuhuzabikorwa bw’isi na bo ni izo mbaraga z’ikiyoka, kandi impinduramatwara z’amabara za CIA ni ibimenyetso biranga imbaraga z’ikiyoka. Amateka y’Ubufaransa nk’umwami w’ikusi wo mu buryo bw’umwuka afite amateka yihariye agaragaza umusozo w’uwo murongo wihariye w’ubuhanuzi.

Uku kufika kuimelelwa na Napoleon. Uvukelo lwaseFransi luphawula ukuqalisa kweFransi njengokumkani wasemzantsi, yaye uNapoleon uphawula ukuphela kwalo. Ababhali-mbali bachonga uthotho lwamanyathelo olakhokelela uNapoleon eWaterloo yakhe, ngaloo ndlela bechonga isiphelo esiqhubekayo sokumkani wokuqala wokomoya wasemzantsi, ngokwahlukileyo eBhabheli nakuBheleshatsare abathatyathwa ngobusuku obunye. UVladimir wokuqala wokumkani wale mihla wasemzantsi, uVladimir Lenin, wasweleka kwisithuba seminyaka emibini ngenxa yothotho lwezibetho zengqondo. Abanye bacinga ukuba uJoseph Stalin wamtyhefa, kanye njengokuba abanye becinga ukuba uPtolemy IV watyhefwa ngabacebisi bakhe. Ukuphela kokumkani wale mihla wasemzantsi njengoko kwakumelwe yiSoviet Union nako kwafezekiswa ngovukelo.

Umoskowani protesti, eyafakela isandla ekubhujisweni kwe-USSR, kwakuyikumelana okukhulu komphakathi ngesikhathi se-August 1991 Coup (August 19–21, 1991). Lesi sehlakalo, esasigxile ekuvikelweni kwe-White House kanye ebuholini buka-Boris Yeltsin, sabukela phansi ngokuqondile abaqinile baseSoviet, saveza ubuthaka bombuso, futhi sasheshisa ukuwa kwe-USSR. Nakuba imibhikisho yangaphambilini eMoscow (isib., 1987–1990) kanye ne-Baltic Way (1989) kwakhe umfutho, imibhikisho ka-August 1991 yaba yisigaba esinqumayo eMoscow, yaholela ekuhlakazweni kwe-Soviet Union ekupheleni kuka-1991. Ukuqala kweRussia njengenkosi yaseningizimu kuqala futhi kuphetha ngenguquko. Ukuphela kwe-USSR kwakuyikuhlakazeka okuqhubekayo kombuso, njengoba kwakunjalo ngo-Ptolemy, u-Uziya, uNapoleon, ngisho no-Vladimir Lenin. Ukuphela kukaPutin kuwukuwa okuqhubekayo, okuqala masinyane nje lapho impi yase-Ukraine isiphelile. Ukuphela kwakhe kulethwa yiMpi yasePanium, lapho i-USA ithatha ukulawula kombuso, ngesikhathi yamukela ukwesekwa ngumngane ongasekho empini uqobo.

Tukakendeleza mistari hii katika makala inayofuata.