Ngã mbere y’uko tuvuga ku ngingo y’icyo ukuri ari cyo, turabona ko twatangiye iri somo dukoresheje imirongo itatu ya mbere yo mu Ibyahishuwe igice cya mbere, hanyuma nyuma yaho twongeraho inyandiko ivuga kuri Eliya. Zimwe mu ntego z’aya masomo ni ukugaragaza uruhare rwa Leta Zunze Ubumwe z’Amerika mu buhanuzi, guhishura ubutumwa bw’Ibyahishuwe bya Yesu Kristo, kumenya uruhare rw’abahanuzi nk’ibimenyetso by’ubwoko bw’Imana, no gutekereza ku ngaruka z’icyo bisobanura ko Yesu ari Alufa. Twerekanye ko imirongo itatu ya mbere y’Ibyahishuwe ihuje kandi ijyana n’imirongo ya nyuma y’Ibyahishuwe, kandi muri izo mpande zombi, haba mu ntangiriro no mu mpera, Yesu yivuga ko ari Alufa na Omega, intangiriro n’iherezo, uwa mbere n’uwa nyuma.

Twâkushangâsû nâ kâlâkûshîng kâsâ Elijah mûsâkû mûno nâ shâsâ mûkâlâ wa kabîri kâsâbâlâ, ânâsâ kâshindisha kûti mîshî yâ kutandikila yâ Biblia yâkwitaba na mîshî yâ kusukila yâ Maandiko Mâkâlâ na Mâshîmpya; kabîri, kûti mîshî yâ kutandikila yâ Maandiko Mâshîmpya nayo yâkwitaba na kutandikila kana kusukila, mwomwo onse wâsaka kutalila Biblia, kana ngwônsê pâmô ne pâmwâpâ, kana nga Maandiko âbidi.

Kuhusu jambo jingine tunalotafuta kulikuza ni ufahamu kwamba Uungu umetenda kazi ili kuufunua Uungu wake polepole katika historia yote. Hii ndiyo sababu tumetambua kwamba kadiri wakati unavyoendelea katika mada ya kibiblia ya historia ya agano, Mungu, hatua kwa hatua, alifunua zaidi na zaidi tabia Yake kupitia ishara ya majina Yake mbalimbali. Mungu Mwenyezi alisema na Ibrahimu, na Mungu yuleyule alisema na Musa, lakini akamjulisha Musa kwamba tangu wakati huo na kuendelea jina Lake lilipaswa kujulikana kama Yehova. Kisha Kristo alipokuja, alijitambulisha kwa jina ambalo halikujulikana katika Agano la Kale, isipokuwa tamko moja la jina hilo lililotolewa na Mbabiloni katika sura ya tatu ya Danieli. Yesu hakutambulisha tu kwamba Yeye alikuwa Mwana wa pekee wa Baba, bali pia katika historia hiyo mahususi ya agano alijitambulisha Mwenyewe kama Mwana wa Adamu. Mungu pia aliipa Adventizimu ya Kimilleri jina alipofanya agano na mwanzo wa Adventizimu.

«Di vê demê de, gava em ji dawiyê re ew qas nêzîk in, ma em ê di kirin û pêkanînê de ew qas bibin mîna cîhanê ku mirovan bi bêhêvî binêrin da ku gelê Xwedê yê bi nav hatî bibînin? Ma kesekî dê taybetmendiyên me yên xusûsî wek gelê Xwedê yê bijartî ji bo her sûda ku cîhan dikare bide bifiroşe? Ma kerema wan kesan ku qanûna Xwedê dişkînin dê wek tiştekî pir biqîmet were hesibandin? Ma wan kesan ku Xudan navê “gelê min” li wan kiriye dê bifikirin ku hêzekî ji “Ez Im”ê Mezin bilindtir heye? Ma em ê hewl bidin ku xalanên cihêkirî yên baweriyê, yên ku me kiriye Adventîstên Roja Heftemîn, ji holê bibin?» Evangelism, 121.

Umuvukadiventisti b’Umusi wa Karindwi bahawe izina na Nyagasani, kandi mushiki wacu White akunda kenshi kwita Abadiventisti abantu b’Imana bitiriwe izina ryayo. “Bitiriwe izina” bisobanura ko bahawe izina. Amatorero yonyine abiri mushiki wacu White agaragaza ko ari abantu b’Imana bitiriwe izina ryayo ni Isirayeli ya kera na Isirayeli ya none.

Yooyo, kooshi tukukwatya mu kusoma kwesu kwa mukanda wa Kusokolola, ndee ndekukonga ukuti “ishina lipya” ilyo lisokololwa ku baFiladelifya, abo nabo bamilangilwa nga ba myanda umwanda umo na amakumi yane na bane, lyaba icintu icikulu nganshi pa mfihlo ya buprofeti iyo ishiwululwa panono fye ilyo inshita ya kwelelwa itati yafungwa.

Ye, aneoshinda, ndamugira inkingi mu rusengero rw’Imana yanjye, kandi ntazongera gusohokamo ukundi; kandi nzamwandikaho izina ry’Imana yanjye, n’izina ry’umurwa w’Imana yanjye, ari wo Yerusalemu nshya, umanuka uva mu ijuru ku Mana yanjye: kandi nzamwandikaho izina ryanjye rishya. Ufite ugutwi niyumve ibyo Umwuka abwira amatorero. Ibyahishuwe 3:12, 13.

Ujumbe wa mwisho wa onyo ni ujumbe wa Ufunuo wa Yesu Kristo, nao ni ufunuo wa tabia Yake.

“Banaabo abalindirira okujja kw’Omugole balina okugamba abantu nti, ‘Laba Katonda wo.’ Emisinde egy’enkomerero egy’omusana ogw’ekisa, obubaka obusembayo obw’ekisa obulina okuweebwa ensi, kwe kubikkulirwa kw’embeera ye ey’okwagala. Abaana ba Katonda balina okulaga ekitiibwa kye. Mu bulamu bwabwe bo bennyini ne mu mpisa zaabwe balina okubikkula ekyo ekisa kya Katonda kye kyabakoledde.” Christ’s Object Lessons, 415, 416.

Kuna vyingi zaidi vya kuweka kwenye kumbukumbu kuhusu Yesu kama Neno, lakini sasa tutalichukua neno “kweli.” Ufahamu wa “kweli,” na pia wa neno “kweli,” na pia wa herufi zinazotumiwa kuunda “neno la kweli,” ni ufahamu wa tabia ya Kristo.

لەبەر ئەوە پیلاتس پێی گوت: کەواتە تۆ پاشایەكیت؟ عیسا وەڵامی دایەوە: خۆت دەڵێیت کە من پاشایەکم. بۆ ئەم مەبەستە لەدایک بووم، و بۆ ئەم هۆکارە هاتمە جیهان، تاکو شایەتی بۆ ڕاستی بدەم. هەرکەسێک کە لە ڕاستییەوەیە، دەنگم دەبیستێت. پیلاتس پێی دەڵێت: ڕاستی چییە؟ و کاتێک ئەمەی گوت، دیسان چووە دەرەوە بۆ لای جولەکەکان، و پێیان دەڵێت: من هیچ تاوانێک لەو نادۆزمەوە. یۆحەنا 18:37, 38.

Kiširiki kya Kiyunani kilichotafsiriwa kuwa “kweli” katika mstari huo kimetwaliwa kutoka katika neno la Kiebrania, ambalo pia ni herufi na hata namba. Herufi ya kwanza ya alfabeti ya Kiebrania ni ‘aleph.’ Kwa hakika, herufi mbili za kwanza za alfabeti ya Kiebrania ni “aleph” na “beth,” nazo zinafanana sana na herufi mbili za kwanza katika Kiyunani, ambazo ni alpha na beta. Kwa pamoja huunda mzizi wa neno “alphabet.” Kwa hiyo neno “alpha” (litokanalo na herufi ya Kiebrania aleph) hutumiwa kama herufi, neno, namba, na pia kama mojawapo ya majina mengi ya Yesu.

जब पिलातुस ने यह प्रश्न पूछा, “सत्य क्या है?” तब यीशु उसे पहले ही बता चुके थे कि जिस कारण वह “संसार में आए,” और साथ ही जिस कारण उनका “जन्म हुआ,” वह यह था कि वे “सत्य” की गवाही दें। उन्होंने यह भी जोड़ा कि “जो कोई सत्य का है, वह” उनकी वाणी सुनता है।

Xwezî ye yê ku dixwîne, û yên ku gotinên vê pêxemberiyê dibihîzin û wan tiştên ku tê de hatine nivîsandin diparêzin; çimkî dem nêzîk e. Peyxam 1:3.

KWELI: G225—Kutoka G227; kweli: – kweli, X kwa kweli, kweli, uhakika. G227—Kutoka G1 (kama chembe ya kukanusha) na G2990; kweli (ikiwa haifichi): – kweli, kwa kweli, kweli. G1; Α. Asili ya Kiebrania; herufi ya kwanza ya alfabeti: kwa mfano tu (kutokana na matumizi yake kama namba) ya kwanza. Alfa.

Yesu amwambia, Mimi ndimi njia, na kweli, na uzima; mtu haji kwa Baba, ila kwa njia ya mimi. Yohana 14:6.

Ngaaho Yesu aambile ati, “Ami ndili … echokwadi.” Aakanga achireva kuti Iye aiva bhii, nhamba, neshoko rebhii arifa; uye shoko rokuti arifa, pamwe nenhamba arifa, zvose “ichokwadi.” Mubhuku raDanieri, Kristu akazviratidza amene soMuverengi anoshamisa, zvinova ndizvo zvinoreva shoko rechiHebheru rinonzi “Palmoni,” iro rakashandurwa kuti “mutsvene wakati anotaura,” muna Danieri 8.

Awo ne mfa otumfoɔ kronkron baako rekasa; na otumfoɔ kronkron foforo bisaa otumfoɔ kronkron no a ɔrekasa no sɛ, “Ɛberɛ bɛn na anisoadehunu no a ɛfa daa afɔrebɔ no ne amumuyɛ a ɛde ɔsɛe ba no ho bɛkɔ so, de kronkronbea no ne asraafoɔ no ama wɔn atiatia so?” Na ɔka kyerɛɛ me sɛ, “Nkɔmhyɛ da mpem mmienu ne ahanson; na ɛno akyi no, wɔbɛtew kronkronbea no ho.” Daniel 8:13, 14

ئەو «پیرۆزە تایبەتە»ی لە ئایەتی سێزدەدا «پەلمۆنی»یە— ژمێرەری سەرسوڕهێنەر، یان ژمێرەری نهێنییەکان. ئەم دوو ئایەتە شوێنی ئەوەیە کە پێشبینیی 2300 ساڵ و دوو پێشبینیی 2520 ساڵ دەخرێنە ڕوو. 2300 ساڵەکە سەبارەت بە «پیرۆزگا»یە، و ئەو دوو پێشبینییەی 2520 ساڵە سەبارەت بە «سوپا»یە، چونکە هەردووکیان، پیرۆزگا و سوپا، لەلایەن ڕۆماوە پێشێل دەکرێن. پێشبینیی 2520 ساڵ نوێنەرایەتیی پێشێلکردنی پیرۆزگای خودا و گەلەکەی دەکات. سێ پێشبینیی قوڵی پێکەوە بەستراو کە لەسەر کات بنیاتنراون، لە هەمان خاڵی ناو پەرتووکی پیرۆزدا کە عیسا خۆی وەک ژمێرەری سەرسوڕهێنەری نهێنییەکان ناساندووە. تەنها ئەوە نییە کە ئەم دوو ئایەتەی هەڵبژاردووە بۆ ئەوەی خۆی وەک مامۆستای کات بناسێنێت، بەڵکو ئەو دوو ئایەتەی کە لەوانەدا خۆی ئاشکرا دەکات، ئەو کاتەش دیاری دەکەن کە تێیدا دەچێتە ناو پەیمان لەگەڵ ئیسرائیلی ڕۆحانیی سەردەم، و هەمان ئەو دوو ئایەتەش بنەما و ستوونی ناوەندیی ئادڤێنتیزمن.

“Dîroka pîroz a ku ji hemû yên din zêdetir hem bingeh û hem jî stûna navendî ya baweriya Adventê bû, ev daxuyanî bû: ‘Ta du hezar û sê sed rojan; paşê pîrozgeh dê were paqij kirin.’ [Daniel 8:14.]” The Great Controversy, 409.

Di dema dawiyê de di sala 1798-an de, pirtûka Danîel hat vekirin û peyama melaîketê ya yekem di dîrokê de hat, û ev nîşana zêdebûna zanîna pêxemberî bû ku di dema tevgera Millerî de pêk hat, ya ku destpêka Adventîzma Roja Heftemîn bû. Gava pirtûka Danîel ji bo Milleriyan hat vekirin, peyamek ji Palmonî — peyamekê derbarê demê de — hate têgihiştin. Gotina Xwedê qet têk naçe, û ew her dem dawî bi destpêkê re nas dike. Ji ber vê yekê, di dawiya Adventîzmê de bêguman dê eşkerekirina karakterê Wî hebe, wekî ku di dîroka Millerî de hebû. Ev rastî li ser destpêk û dawiya Adventîzmê ava dibe, lê herwiha li ser têkiliya ku bi awayekî eşkere di navbera pirtûka Danîel û pirtûka Eyankirinê de hatiye ragihandin jî ava dibe. Danîel û Eyankirin yek pirtûkê temsîl dikin, û di wê temsîliyê de ew du şahidan in, ya yekem Danîel e û ya dawî Eyankirin e.

“Ezra Danîêl û Vahî yek in. Yek pêxemberî ye, ya din vahî ye; yek pirtûkeke mohrkirî ye, ya din pirtûkeke vekirî ye.” Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 972.

Danyeri na Ebyoʼkusuukulurwa bitabo bibiri ebiri ekitabo kimu, mu ngeri y’emu nga Bayibuli kitabo kimu ekyawuddwamu Endagaano Enkadde n’Empya, oba okutandika n’enkomerero. Mu Kubikkulirwa essuula ya kkumi n’emu, abajulirwa ababiri abalangibwa nga Musa ne Eriya ze Ndagaano Enkadde n’Empya.

“Abahanga babiri ni abahe, umuhanuzi arongera akavuga ati: ‘Aba ni zo biti bibiri vy’umwelayo, kandi ni zo bikoko bibiri vy’amatara bihagaze imbere y’Imana y’isi.’ Umwanditsi wa Zaburi yavuze ati: ‘Ijambo ryawe ni itara ry’ibirenge vyanje, kandi ni umuco wo mu nzira yanje.’ Ivyahishuwe 11:4; Zaburi 119:105. Abo bagabo babiri bashingantahe bagereranya Ivyanditswe Vyera vyo mu Isezerano rya Kera no mu Isezerano Rishasha.” Intambara Ikomeye, 267.

Daniel na Yohana ni mashahidi wawili ambao wote wawili waliteswa, wote wawili walichukuliwa mateka, wote wawili wakapewa mstari uleule wa historia ya unabii wa kuandika, wote wawili wakiwawakilisha wale mia moja arobaini na nne elfu, wote wawili wakiishi katika kipindi cha baada ya uharibifu wa Yerusalemu, na wote wawili wakiwa alama za kifo na ufufuo, (Yohana kutoka katika mafuta yanayochemka na Daniel kutoka katika tundu la simba).

Daniel akimanya ubusukuro bwihariye bw’imico ya Kristo, kandi abigira muri iyo mirongo ibiri guhumekerwa kwita “inkingi nkuru n’ishingiro” by’Itorero ry’Abadivantisiti b’Umunsi wa Karindwi. Iyo mirongo ibiri yari “ibuye ryo ku mutwe” ari ryo buye bwa nyuma bushyirwa mu musingi wari ugereranyijwe n’imirimo ya William Miller. Iryo buye ryo ku mutwe ryazanye hamwe na ryo gusobanukirwa ubuturo bwo mu ijuru, amategeko y’Imana, Isabato, urubanza rw’iperereza, n’abamarayika batatu bo mu Ibyahishuwe cumi na bine. Danieli ni intangiriro y’igitabo, Yohana ni iherezo.

نووسینی یۆحەنا ئاشکرابوونەوەیەک لە کەسایەتی مەسیح دیاری دەکات لە کۆتایی ئادڤێنتیزمدا. لە سەرەتای ئیسرائیلی مۆدێرن، خۆی وەک ژمێریاری سەرسوڕهێنەر ناساند، داهێنەری هەموو ئەوەیەی پەیوەندی بە بیرکارییەوە هەیە؛ و لە کۆتایی ئیسرائیلی مۆدێرن، خۆی وەک زمانناسی سەرسوڕهێنەر ئاشکرا دەکات. ئەو داهێنەری هەموو ئەو شتانەیە کە پەیوەندییان بە زمانەوە هەیە، جا ئەگەر پێکهاتەی زمان بێت، یاسا گرامەرییەکان بێت، وشەکان بێت، تەنانەت پیتەکانی ئەلفوبێش. ئەو پەیوەندیکردنی داهێنا کە بە هۆی وشەکانەوە ئەنجام دەدرێت، بە یاسا گرامەرییەکان ڕێک دەخرێت، جا نووسراو بێت یان زارەکی، و بە ئەلفوبێیەک دەنووسرێت کە بە نەخشەی خۆی بوو؛ و لەوەش زیاتر—ئەو هەمان وشەیە. بەو وشەیە، ئەو لاودیکەییەکانی کوێر و ئامادەنەکراو دەگۆڕێت بۆ فیلادلفیاییە پیرۆزکراوەکان.

Baqaddis binwan bi-heqê te; kelamê te heq e. Yûhenna 17:17.

“toz hâni” dite çwendîşîna peyvê, “pîroz kirin” e. Ew sed û çil û çar hezar dê pîroz bin, û ew ê bi “rastiyê” vê rewşa xwerûyî bigihîjin; an jî tu dikarî bibêjî, bi “Peyva wî,” çimkî Îsa Peyv e û Ew Rastî ye.

Ku mbandiririzo kwariho Ijambo, kandi Ijambo yari kumwe n’Imana, kandi Ijambo yari Imana. Uwo ni we wariho mu mbandiririzo kumwe n’Imana. Ibintu byose byaremeshejwe na we; kandi ata kintu na kimwe mu byaremwe kitaremwe na we. Yohana 1:1–3.

یاد کریں کہ یہی پہلی بات ہے جو یوحنا اپنی انجیل میں لکھتا ہے۔ ظاہر ہے کہ یہ اس پہلی بات کے متوازی ہے جو پیدایش میں لکھی گئی ہے۔ یہ گواہی میں اضافہ کرتی ہے اور اس بات کو زیادہ واضح طور پر متعین کرتی ہے جو پیدایش ایک میں بیان کی گئی ہے۔

Ku ntangiriro Imana yaremye ijuru n’isi. Itangiriro 1:1.

Ijambo ryahinduwemo “Imana” mu murongo wa mbere riri mu bwinshi, bityo rikagaragaza uhereye mu “itangiriro” nyir’izina ko Imana irenze kuba imwe gusa. “Mu itangiriro,” mu Butumwa Bwiza bwa Yohana, Jambo yari kumwe n’Imana kandi yari Imana. Kandi Jambo ni We Muremyi.

Jesu ni Neno, naye akaitokeza Biblia kwa kuunganisha uungu na ubinadamu—uungu ukiwakilishwa na Roho Mtakatifu, na ubinadamu katika nafsi za wale walioandika maneno katika vitabu vilivyopaswa kupelekwa kwa makanisa. Hivyo basi, Biblia ni muungano wa ubinadamu na uungu kama alivyo Yesu. Biblia, licha ya ushiriki wa wanadamu wa mwili walioanguka, ni takatifu, na pia watu walioiandika walikuwa watakatifu.

Tukwetiile ne lizu lya buprofita ilyashininkishiwa nganshi; ilyo mwatendeka bulongo ukuliposha amano, nga ku mulilo uwabalika mu ncende ya mfifi, ukufika ilyo ubushiku bwaca, ne ntanda yakwe yakwe ubushiku yatula mu mitima yenu: Ukumanya ici pa ntanshi, ukuti takuli na buprofita bwa mu Malembo ubwa kuleondolola kwa muntu eka. Pantu buprofita tabwisa kale ku bufwayo bwa muntu: lelo abantu abashila aba kwa Lesa balandile nga balongozhwe na Mupashi wa Mushilo. 2 Petro 1:19–21.

Although the prophets were holy men, they were still fallen human beings, for all have sinned and fallen short of the glory of God. Nevertheless, the Bible is a combination of divinity and humanity, and it is holy, for the Word of God came to demonstrate in His life and in His written Word that humanity combined with divinity does not sin. What is true of the Bible is true of Christ, for He is the Bible.

Yesu atiwara umubiri w’icyaha, kandi ntiyigeze akora icyaha; bityo atanga urugero rw’uko ubumuntu buhujwe n’ubumana butakora icyaha.

“Betlehemu a mũthenya nĩ wa ũhoro ũtakũhota kũhũthirwo. Mũno mwayo mũhithĩtwe ‘ũriku wa ũtonga wa ũũgĩ o na ũmenyi wa Ngai.’ Arooma 11:33. Nĩtwĩrĩgamagia twĩ na kũgega nĩ igongona rĩa Mwathani Mũhonokia, rĩrĩa aheire ngĩoma ya igũrũ nĩ ũndũ wa irĩrĩ, na ũrata wa araika arĩa mamũhooyaga nĩ ũndũ wa nyamũ cia kĩumbĩ. Kĩhooto kĩa andũ na kwĩgĩtwĩra gwakwao gũcookagwo na gũkaririo mbere yake. No rĩu rĩu nĩguo kwambĩrĩria kwa kwĩnyiihia gwake kwa magegania. Nĩgũkorwo kwĩnyiihia kũnene ta gũtikaga gũtũma Mũrũ wa Ngai oeke mũtugo wa mũndũ, o na hĩndĩ ĩrĩa Adamu aarĩ na ũtheri wake wa ũtahĩtia thĩinĩ wa Edeni. No Jesũ nĩaamũkĩrĩire ũndũ mũndũ hĩndĩ ĩrĩa rũrĩrĩ rwathĩĩnĩkĩrĩtio nĩ mĩaka ngiri inya ya mehia. Ta mũciĩ mũothe wa Adamu, nĩaamũkĩrĩire maciaro ma wĩra wa watho ũrĩa mũnene wa ũrĩithio. Ũrĩa maciaro macio maarĩ nĩguo wonanĩtio thĩinĩ wa rũgano rwa maithe na maithe ma gũkũ thĩ ekũrũ ake. Nĩookire na ũrĩithio ũcio nĩguo agaacĩrĩrie na ithĩĩto ciitũ o na majaribio maitũ, na kũheana kĩonereria gĩa muoyo ũtarĩ na mehia.” The Desire of Ages, 48.

Yesu ni Neno, na Yesu pamoja na Biblia ni mchanganyiko wa ubinadamu na uungu. Yesu alipoitoa Biblia katika vipindi vya karne nyingi, aliweka kanuni ndani ya Biblia ili wale watakaosikia, wapate kusikia. Kanuni zinazoitawala Biblia pia ni sifa za tabia Yake.

“Mu Kitabu c’Ivyahishuwe ni ho ibitabu vyose vya Bibiliya bihurira kandi bikarangirira. Aha ni ho hari inyongera y’igitabu ca Daniyeli.” Ivyakozwe n’Intumwa, 585.

“Complement” re mana ʻa hoʻopiha i ka hemolele. Pau ka hōʻike a Daniel ma ka Hōʻikeʻike, a pēlā nō, ʻo ka hōʻike a Daniel ka hoʻomaka ʻana, a ʻo ka Hōʻikeʻike ka hopena. Hoʻomāhuahua hou ʻia ka hoʻomaka ʻana o ka Hōʻikeʻike ma ka hopena o ka Hōʻikeʻike, a ma ka paukū mua o Daniel mokuna hoʻokahi, aia ke kaua ma waena o ʻIseraʻela maoli a me Babulona maoli, kahi e lanakila ai ʻo Babulona; akā, ma ka hopena o ka moʻolelo hoʻāʻo, ma Daniel 11:45, 12:1, aia ʻo Babulona ʻuhane i ke kaua me ʻIseraʻela ʻuhane, a ma ka hopena, hāʻule ʻo Babulona, a lanakila ʻo ʻIseraʻela. E like me Ioane ma ka Hōʻikeʻike, kūlike ka hoʻomaka ʻana o ka hōʻike a Daniel me ka hopena o kāna hōʻike. No laila, he aha ka ʻoiaʻiʻo?

Mbîlîshyo ni izîna lîtondolola cîdì kasùmbù ka bânà bîtâbà bàmòna ne ncya bushùwà. Dîsàla dyàkù, anyì mùshindù wàkù wà kusadila, kî dyàjìdikila mu Bible anyì mu Bukrìstò nkààyaabù to. Mu cîdìbo babììkila ne Bukrìstò, pàmwǎpa kùdi “mbîlîshyo” ya mashimi yàbûngì kutàmba ya bushùwà, bwalu Babilònà wa nyumà, bwena pàpa, mmukàndà wa nyuunyi yônsò mikòla ne ya bupidyà, ne nyuunyi ayi yìdi yimanyika bubì, bûdì masangisha a kerkà asàkìdila ne asokela ku mbîlîshyo ya mashimi, bu mùdì mêyì aa ne mikenji mmumushìdììbwe. Kàdi kùdi mbîlîshyo ya bushùwà.

Mitungo ya Waberea hayakufinyangwa na ubaguzi. Walikuwa tayari kuchunguza ukweli wa mafundisho yaliyohubiriwa na mitume. Waliichunguza Biblia, si kwa udadisi, bali ili wapate kujua yale yaliyokuwa yameandikwa kuhusu Masihi aliyeahidiwa. Kila siku walizichunguza kumbukumbu zilizoongozwa kwa uvuvio, na walipokuwa wakilinganisha andiko na andiko, malaika wa mbinguni walikuwa kando yao, wakiziangazia akili zao na kuzigusa mioyo yao kwa nguvu.

“Ku weni poŋ joŋgana ŋanɔl kaŋ ba pɔcnyin, joŋŋa ma gɛk keŋ yɛnɛ kɔc ŋa jam keŋ cɔl piny ciɛk, kɛk aa tɔ̈u ku nyic baai buk juɛc. Ka, e yoŋthok ke dhɛl pinyni, kɔc ŋa ba pɔcnyin ŋanɔl ma raan aa rot kuɛth ku baai, enë buɔth ke kɔc Bɛriya, ku nyic baai Buk Agam nyin thin, ku tuɔc wɛt ŋa la tɔ̈u piny kek Wɛt Agam, anɔŋ cieŋ kën ëbën akɛc juɛc bïï ya raan ma dhiɛth ke cök cïï löŋ Agam, ku baai kën acï kɔc ma dhiɛth juɛc keŋ kën thiin. Kënë, ka ŋanɔl Buk Agam ma kɔc bï keŋ kɔr acï pɔcnyin, kɔc juɛc acï ya kuɔth baai kënë. Ku baai yeŋa keŋ tɔ̈u kaam ku pɛi ke pïr cïï yenë Buk Agam acï gam ku tɔ̈u, yenë acï gɔ̈t raan keŋ kɔr baai ke pɛi ŋa acï lueel. Kɔc keŋ acï tak ka, baa ka nyin këke acï ya ŋanɔl ma cï gam ku tɔ̈u, acieë raan cï rɔt lɔc baai ba gam kek ba kuɔth “new light,” ku yenë acï kuɔny kuɛny ke raan bï rɔt thiec ku thiɛc, ku acï cɔl keŋ lëu ba cɔk jiɛɛl ke raan bï thiɛc. Ku yenë acï cɔk piny ke tak këk ku rɔt në luɔi marol, ku bïï ya raan ma cï pɛl kek aarɔl.”

“Bose bakahinyulwa kulandela ukukhanya lokho abakuphiweyo. INkosi ithuma izithunywa zaYo zilomyalezo wosindiso, njalo labo abawuzwayo izabaphendulisa ngendlela abaphatha ngayo amazwi ezinceku zaYo. Labo abafuna iqiniso ngobuqotho bazahlolisisa ngonanzelelo, ekukhanyeni kweLizwi likaNkulunkulu, izimfundiso ezethulwa kubo.” Acts of the Apostles, 231, 232.

Hari “inyigisho” ari zo “ukuri kw’ubutumwa bwiza,” kandi zigomba gusuzumwa. Zimwe muri zo, niba atari zose, ni “ukuri kugerageza.” Isabato ni ukuri kugerageza kworoshye gusobanukirwa. Hari inyigisho z’ukuri n’inyigisho z’ibinyoma. Zimwe mu nyigisho z’ukuri zishyira ikigeragezo imbere y’abazumva. Hari kandi ubwoko bw’ukuri bwagenewe igihe runaka. Uko kuri kwitwa “ukuri kw’iki gihe.”

“Masaala ya mingi ya thamani imo ndani ya Neno la Mungu, lakini ni ‘ukweli wa wakati huu’ ambao kundi linahitaji sasa. Nimeona hatari ya wajumbe kupotoka kutoka kwa hoja za muhimu za ukweli wa wakati huu, na kukaa juu ya mada ambazo hazina uwezo wa kuliunganisha kundi na kuitakasa nafsi. Hapa Shetani atatumia kila nafasi iwezekanayo ili kuiumiza kazi hii.

“Bahi amasomo nk’ingoro yera, afatanyije n’iminsi 2300, amategeko y’Imana n’ukwizera kwa Yesu, yabereye rwose gusobanura neza urugendo rw’iyobokamana rw’ukuza kwa Kristo rwo mu gihe cyashize no kugaragaza aho duhagaze ubu, gukomeza ukwizera kw’abashidikanya, no guha ihame n’icyizere cy’ejo hazaza h’icyubahiro. Ibyo ni byo, nabonye kenshi, byari ingingo z’ingenzi intumwa zagombaga kwibandaho.” Early Writings, 63.

Baadvetisti baingi bakolesyanga ekitundu eki okusobola okwewala ekyo kye ddala kigamba. Bagamba nti byonna ebirina okussibwako amaanyi mu bubaka bwaffe obw’“amazima agaliwo mu kiseera kino” ye ssinzizo, ennaku 2300, amateeka, n’okukkiriza kwa Yesu. Bategeeza bwe batyo okusobola okwewala ekyo ekiragiddwa ku nsonga zino ennya.

مەبەستی ئەم چوار ڕاستییە گەورانە ئەوەیە کە «بە تەواوی بە شێوەیەکی گونجاو هەژمار کراون بۆ ئەوەی جوڵەی ئەدوێنتی رابردوو ڕوون بکەنەوە و نیشان بدەن بارودۆخی ئێستامان چییە، باوەڕی گومانکاران دامەزرێنن، و دڵنیایی بدەن بە داهاتووی شکۆدار.» ئەم چوار دۆکتریینی ڕاستیی ئێستا دانراون بۆ ئەوەی نیشان بدەن کە دەستپێکی ئەدوێنتیزم (جوڵەی ئەدوێنتی رابردوو) کۆتاییی ئەدوێنتیزم (بارودۆخی ئێستای ئێمە) وێنە دەکات. ئەو چوار دۆکتریینی سەرەکییانە «بە تەواوی هەژمار کراون» بۆ ڕوونکردنەوەی ئەو بنەمایەی کە کۆتایی بە دەستپێک وێنا دەکرێت. بەپێی ئەم دەقە ئیلهامە، ئەمە هەمان «ڕاستیی ئێستا»یە کە «ڕانەوەکە ئێستا پێویستی پێی هەیە.»

Eisraeli yakala ni mwanzo wa Israeli, na Israeli ya kisasa ni mwisho. Israeli ya kale halisi ilikuwa mfano wa watu wa Waadventista Wasabato tangu wakati wa mwisho katika mwaka wa 1798, hadi sheria ya Jumapili. Kabla ya kuja kwa kwanza kwa Kristo, “kweli ya wakati huu” haikuonekana na Wayahudi, kwa maana walikuwa vipofu (WaLaodikia) kwa sababu ya kutegemea kwao desturi na mapokeo.

“Hatutaka kufahamu wakati tunaoishi ndani yake. Hatuufahamu hata nusu yake. Hatuuingizi akilini hata nusu yake. Moyo wangu hutetemeka ndani yangu ninapowaza ni adui wa namna gani tunapaswa kukutana naye, na jinsi tulivyoandaliwa vibaya sana kukutana naye. Mateso ya wana wa Israeli, na msimamo wao muda mfupi kabla ya kuja kwa kwanza kwa Kristo, yamewekwa mbele yangu tena na tena ili kuonyesha hali ya watu wa Mungu katika uzoefu wao kabla ya kuja kwa pili kwa Kristo—jinsi adui alivyotafuta kila nafasi ili kutawala akili za Wayahudi, na leo anatafuta kuyapofusha mawazo ya watumishi wa Mungu, ili wasiweze kuitambua kweli ya thamani.” Selected Messages, book 2, 406.

Kulingana na rejea yetu inayofuata, Wayahudi walikuwa wamepoteza mtazamo wa “ukweli wa asili wa Mungu,” na ukweli huo wa asili kwa Wayahudi ulikuwa ni historia ya ukombozi kutoka Misri. Historia ya ukombozi huo ndiyo ilikuwa ukweli wao wa asili; ulikuwa ndio ukweli walioagizwa kuwafundisha watoto wao katika vizazi vyao vyote. Walishindwa, kama ilivyoshindwa pia Adventismu. Ili kuuwasilisha ukweli kwa Wayahudi waliopofushwa, Yesu aliweka ukweli huo katika mfumo.

“Mu gihe c’Umukiza, Abayuda bari baratwikiriye cane amatunga y’agaciro y’ukuri n’imicafu y’imigenzo n’ibitito, ku buryo bitashoboka gutandukanya ivy’ukuri n’ivy’ikinyoma. Umukiza yaje gukuraho iyo micafu y’imiziririzo n’amakosa yari amaze igihe kirekire akundwa, no gushira amatunga y’agaciro y’Ijambo ry’Imana mu rutonde rw’ukuri. Mbega Umukiza yokora iki hamwe yoza kuri twebwe ubu nk’uko yaje ku Bayuda? Yosanga ategerezwa gukora igikorwa nk’ico nyene co gukuraho imicafu y’imigenzo n’imihango. Abayuda barahagaritswe umutima cane igihe yakora ico gikorwa. Bari baratakaje ukuri kw’Imana kwa mbere, ariko Kristo yongeye kukugaragaza. Ni igikorwa cacu kubohora ukuri kw’agaciro kw’Imana tukugakuye mu miziririzo no mu makosa.”

“Ubw’ukuri bw’icyubahiro bwahishwe ntibukiboneke, kandi amakosa n’imigenzo y’ubupfumu byabugize ubudafite ubwiza n’ubudahesha amaso. Yesu ahishura umucyo w’Imana, kandi akagaragaza ukurabagirana kwiza kw’ukuri mu bwiza bwabwo bwose bwa kimana. Imitima y’inyangamugayo yuzuzwa igitangaro cyo kumwiyumvamo icyubahiro. Imitima yabo ikururwa n’urukundo rwera igana kuri we wazanye ahagaragara imitako y’ukuri maze akayerekana kugira ngo ubwenge bwabo buyisobanukirwe.”

“Wayahudi walielewa sehemu fulani ya kweli, na walifundisha sehemu fulani ya neno la Mungu; lakini hawakufahamu upeo mpana wa sheria ya Mungu. Kristo alifagia mbali taka za mapokeo, na akaudhihirisha punje halisi na kiini cha makusudi ya Mungu. Alipofanya hivyo, walikasirishwa kupita kiasi cha kujitawala. Wakaeneza taarifa za uongo kutoka mji mmoja hadi mwingine kwamba Kristo alikuwa akiiharibu kazi ya Mungu. Lakini ingawa Yesu aliziondoa desturi za kale, alizisimamisha tena kweli za kale, akiziweka ndani ya mfumo wa kweli. Alizilinganisha na kuziunganisha pamoja, akiufanya mfumo mkamilifu na wenye ulinganifu wa kweli. Hiyo ndiyo kazi ambayo Mwokozi wetu aliifanya; na sasa sisi tutafanya nini? Je, hatutafanya kazi kwa upatano na Kristo? Je, tutaongozwa na maneno ya kusikia-sikia? Je, tutaruhusu mawazo yetu wenyewe kutuficha nuru ya Mungu? Inatupasa kusoma kwa uangalifu, kusikia kwa ufahamu, na kuwafundisha wengine pia mambo yale tuliyojifunza. Ni lazima tuwe daima na njaa kwa ajili ya mkate wa uzima, daima tukitafuta maji yaliyo hai na theluji ya Lebanoni, ili tupate kuwaongoza watu kwenye maji yaliyo hai, yenye kuburudisha, ya Chemchemi ya kweli.” Review and Herald, June 4, 1889.

Kumā kuja kwake kwa kwanza, Yesu “alizisimamisha tena kweli za kale, akiziweka ndani ya mfumo wa kweli. Alizilinganisha na kuziunganisha pamoja, akifanya mfumo mkamilifu na wenye ulinganifu wa kweli.” Yesu alitumia historia ya mwanzo wa Israeli ya kale ili kuzisimamisha tena kweli za kale, naye alifanya hivyo kwa kuzilinganisha kweli hizo (kwa mada) na kuziunganisha pamoja (kwa ulinganifu, mstari juu ya mstari). Alifanya hivyo kwa kusudi la kuwaweka huru Wayahudi kutoka katika desturi na mapokeo yaliyokuwa yamewapofusha. Historia hiyo ilikuwa historia ya mwisho ya Israeli halisi.

Uadiventi ubuaninu unafatiza amateka y’iherezo rya Isirayeli ya kera, kandi urwego rwo gushyiramo ukuri kugira ngo ukurwaho ubuhumyi bwa Lawodikiya buterwa n’imigenzo n’amasano y’umuco rurimo kurangizwa ubu nk’uko byagenze igihe Kristo yagiranaga imishyikirano n’Abayuda. “Ukuri kwa kera” kugomba gushyirwa mu “rwego” rw’ukuri, kugira ngo imirongo y’ubuhanuzi ihuzwe n’indi mirongo y’ubuhanuzi, “umurongo ku murongo” mu buryo bujyanye, ku bw’intego yo kuba bishoboka ko Umulawodikiya yakurwa mu buhumyi bwe. Kristo ni urugero rwacu muri byose.

Mu Biblia muli amazina ya bwine ayo amanyikidwapo nga nyigisho, era “waliwo amazima mangi ag’ekitalo,” naye era waliwo “amazima ag’omulembe guno” agali “ekigezo eri abantu b’” “omulembe” ogubeerawo mu kiseera amazima ago lwe galabisibwa. Mu ngeri ey’obunnabbi kino kibaawo mu mulembe ogw’okuna ogw’Abadiventi, era “amazima ag’omulembe guno” “agali ekigezo eri omulembe guno” tegaali kigezo eri emirembe egyasooka egy’Abadiventi.

“Mu Miandiko mwevamo bintu bimu eby’obuzibu okutegeera, era ng’olulimi lwa Peetero bwe lugamba, abatayinza kuyiga n’abatanywevu babikyusakyusa okutuusa ku kuzikirira kwabwe bo bennyini. Mu bulamu buno, tuyinza obutaba na busobozi kunnyonnyola amakulu ga buli kitundu eky’Ekyawandiikibwa; naye tewali nsonga nkulu ez’amazima ag’okukola eziribeerwa ekifu ekya kyama. Ekiseera bwe kirituuka, mu bukulembeze bwa Katonda, ensi okukeberwa ku mazima ag’omu biro ebyo, ebirowoozo birikozesebwa Omwoyo We okunoonya mu Byawandiikibwa, era n’okusiiba n’okusaba, okutuusa ng’ennyungirizi ku nyungirizi ezinoonyezeddwa ne zigattibwa mu lujegere olutuukiridde. Buli nsonga ekwatagana amangu ddala n’obulokozi bw’emmeeme eritegeezebwa bulungi nnyo, ne watabaawo n’omu eyeetaaga okukyamizibwa oba okutambulira mu kizikiza.”

“Prophecy의 사슬을 따라 내려오면서, 우리 시대를 위한 계시된 진리가 분명히 보였고 설명되었다. 우리는 우리가 누리는 특권들과 우리 길 위에 비치는 빛에 대하여 책임이 있다. 지나간 세대에 살았던 사람들은 자신들에게 비치도록 허락된 빛에 대하여 책임이 있었다. 그들의 마음은 그들을 시험하는 성경의 여러 점들에 관하여 활동하였다. 그러나 그들은 우리가 이해하는 진리들을 이해하지 못하였다. 그들은 자기들에게 없었던 빛에 대하여 책임이 없었다. 그들에게도 우리와 같이 성경이 있었으나, 이 땅의 역사의 마지막 장면들과 관련된 특별한 진리가 펼쳐질 때는 땅 위에 살게 될 마지막 세대들의 시대이다.

“Gerçeqet taybetî li gorî şert û mercên nifşan, çawa ku hebûne, hatine adapte kirin. Gerçeqa niha, ya ku ji bo gelê vê nifşê ceribandinek e, ji bo gelê nifşên pir dûrê paşve ceribandinek nebû. Heke ronahîya ku niha li ser me di derbarê Şemiyê fermana çaremîn de tê xuyanî kirin, ji nifşên berê re hatiya dayîn, Xwedê ew ji bo wê ronahiyê berpirsiyar digirt.” Testimonies, volume two, 692, 693.

Kuva ishyaka guhakana ko mu mateka y’Abadiventisime harimo ibisekuru bine, naberekeza ku Mbonerahamwe za Habakuki. Uburyo bworoshye cyane bwo gusobanukirwa iyi ngingo ni uko izina Lawodikiya risobanura abantu baciriwe urubanza. Intangiriro y’Abadiventisime yatangaje gutangira kw’urubanza, kandi iherezo ry’Abadiventisime ritangaza kurangira kw’urubanza. Irangira ry’urubanza ribera mu gisekuru cya gatatu n’icya kane.

Kangqelelanga ekifuze, noma umfanekiso wanoma yini esezulwini phezulu, noma esemhlabeni phansi, noma esemanzini angaphansi komhlaba. Ungazikhothameli kukho, futhi ungakukhonzi; ngokuba mina, uJehova uNkulunkulu wakho, nginguNkulunkulu onomhawu, ngijezisa ububi bawoyise phezu kwabantwana kuze kube sesizukulwaneni sesithathu nesesine sabangizondayo; futhi ngibonisa umusa ezinkulungwaneni zabangithandayo nabagcina imiyalo yami. Eksodusi 20:4–6.

Ukupheleni kokwahlulela, isizukulwane sokugcina se-Adventism yaseLawodikeya (abantu abahlulelwayo) siyokwahlulelwa, siphinde sihlanzwe siphonswe siphume emlonyeni weNkosi, njengoba kwenzeka ku-Israyeli wasendulo ekubhujisweni kweJerusalema. Izimfundiso zeBhayibheli ziyiqiniso, futhi kukhona namaqiniso okuvivinya, bese kuba khona namaqiniso esikhathi samanje. Iqiniso lesikhathi samanje lihlala liyiqiniso lokuvivinya, kodwa likhomba ngokukhethekile iqiniso lokuvivinya elenzelwe isizukulwane esiphila manje. Nokho, iqiniso lendaba kungenzeka kakhulu libe yilokhu: noma yiliphi iqiniso elivela eZwini likaNkulunkulu esikhetha ukulilahla, selibe iqiniso lokuvivinya esisanda kwehluleka kulo.

Yesu ni Neno la Mungu, naye ndiye kweli. Alimjulisha Pilato kwamba sababu ya yeye “kuja” “ulimwenguni” ilikuwa ni “kuishuhudia kweli,” na kwamba kila mtu aliyeisikia sauti yake, “ni wa kweli.” Neno “kweli” ambalo Pilato na Yesu walinena habari zake latokana na neno la Kiebrania linalotafsiriwa kuwa “kweli” na lapatikana mara mia moja ishirini na saba katika Agano la Kale. Neno hilo la Kiebrania (H571) limetafsiriwa kwa maneno mbalimbali ya Kiingereza, lakini limetafsiriwa mara tisini na mbili kuwa “truth” katika Agano la Kale. Ni miongoni mwa maneno yale yenye nguvu ya kina sana, katika viwango vingi.

ꞌTegi ya kubadilishwa kuwa “ukweli” katika Agano la Kale inajumuisha herufi tatu za Kiebrania, na katika herufi za Kiebrania, kila herufi ina maana yake yenyewe; hivyo neno linaloundwa kutokana na herufi hizo huunganisha maana zilizounganishwa za kila herufi ili kutoa maana ya mwisho kabisa ya neno hilo. Neno “ukweli” limeundwa na herufi tatu za Kiebrania: herufi ya kwanza ya alfabeti ya Kiebrania, herufi iliyo katikati, na herufi ya mwisho ya alfabeti ya Kiebrania. “Ukweli” katika Agano la Kale unawakilishwa na herufi ya kwanza na ya mwisho za alfabeti, pamoja na herufi iliyo katikati!

Olu lolu uhumusho lwa “umthetho wa kubalula kwa ntanshi” wa mu Biblia. Inshita ya ntanshi iyo icintu cimo capelwa ni yo yabelekeshapo nganshi ku lyashi ilyo, ilyo line ni mbuto, kabili muli ciko muli DNA yonse iyafwaikwa ukuleeta ilyashi lyonse. Icibalulekile ca cibili mu “mutemo wa kubalula kwa ntanshi” ni ukubalula kwa kulekelesha, pantu ni mumo amafunde yonse ayafuma pakati ka kutendeka na kulekelesha akakakilwamo capamo. “Mu Kusokolola, amabuuku yonse aya mu Biblia ayasangukilamo no kupwishilamo,” kabili Kusokolola ni buku lwa kulekelesha lwa mu Biblia.

ئەو وشەی عیبرییەی «ڕاستی» کە لێی دەکۆڵینەوە، بە پیتی «ئالێف» دەست پێ دەکات؛ پیتی سێزدەهەم «مێم»ە، و پیتی بیست و دووەهەم و کۆتایی «تاڤ»ە. بێگومان، جیاوازییەکانی ورد لە واتاکانی ئەم پیتانەدا هەن بەگوێرەی ئەو زمانەوانەی بۆ وەرگرتنی پێناسەکەیان پەنا بۆیان دەبەیت، بەڵام پێناسە گشتییەکان زۆر ڕوونکەرنەوەن.

א (Aleph): Ibhangqa lokuqala lwezinhlamvu zesiHebheru, futhi livame ukuhlanganiswa nobunye, futhi limelela ubuNkulunkulu kanye nokuphakade, lifanekisa ukuxhumana phakathi kukaNkulunkulu nendalo.

מ (Mem): herfa ya kumi na tatu ya alfabeti ya Kiebrania, na mara nyingi huhusishwa na maji.

ת (Tav): Herfa isa i' ku alfabeton Hebraiko, isa i'n pagtaengan na “marka” oni “sinyal.” Magkaangay met laeng dayta iti konsepto ti pannakaleppas wenno ti “selyo” ti panamarsua. Iti kadaanan a Hebraiko, ti letra a Tav ket addaan iti langa ti kruz.

“እውነት” ተብሎ የተተረጎመው የዕብራይስጥ ቃል እኛ እየመለከትነው ያለነው፣ በአንድነት ዘላለማዊውን ወንጌል የሚወክሉ ሶስት ፊደላትን ያቀፈ ነው። ምን? ይህ በቀላሉ የሚታወቅ ነው፣ ምክንያቱም የሶስቱ መላእክት መልእክቶች ዘላለማዊው ወንጌል እንደሆኑ ከተረዳህ ነው። የሚታወቀውም የእነዚህ ሶስት ፊደላት ትርጓሜዎች የሶስቱን መላእክት መልእክት ስለሚወክሉ ነው።

Ukángelo wa kwanza wa Ufunuo kumi na nne anatambulisha injili ya milele, kisha anauambia ulimwengu wote “kumcha Mungu” na kumtukuza kwa kumwabudu Muumba. Ufafanuzi wa (Aleph), wa kwanza wa herufi hizo tatu, ni “Mungu wa Kiungu, wa Milele, na, akiwa Muumba wa wanadamu, Mungu ambaye wanadamu wanapaswa kumcha kwa kicho na kumwabudu.”

Aleph imwakilisha ujumbe wa malaika wa kwanza.

Ujumbe wa malaika wa pili huwaita watu watoke Babeli, huonyesha wakati Roho Mtakatifu anamwagwa, na hutambulisha uasi wa Babeli. Maana ya (Mem) inahusishwa na maji, (ishara ya kumiminwa kwa Roho) na ni herufi ya kumi na tatu ya alfabeti; namba kumi na tatu ikiwa ni ishara ya uasi, hivyo ikiitambulisha Babeli. Mem huiwakilisha ujumbe wa malaika wa pili.

Malaika wa tatu huwaonya watu dhidi ya kuipokea alama ya mnyama, hutambulisha makundi mawili ya waabudu na ghadhabu ya Mungu. Ufafanuzi wa (Tav) ni kwamba inawakilisha “alama,” (alama ya mnyama) na inawakilisha muhuri wa uumbaji (muhuri wa Mungu). Herufi yenyewe imeundwa kwa umbo la msalaba. Tav inawakilisha ujumbe wa malaika wa tatu.

“Ni muhuri gani ya Mungu aliye hai, unaowekwa katika vipaji vya watu Wake? Ni alama ambayo malaika, lakini si macho ya wanadamu, wanaweza kuisoma; kwa maana malaika mharibu ni lazima aione alama hii ya ukombozi. Akili yenye ufahamu imeiona ishara ya msalaba wa Kalvari katika wana na binti wa Bwana waliofanywa kuwa watoto Wake. Dhambi ya uvunjaji wa sheria ya Mungu imeondolewa. Wamevaa vazi la arusi, nao ni watiifu na waaminifu kwa maagizo yote ya Mungu.”

“Bwana hatawasamehe wale wanaoijua kweli ikiwa hawatii amri Zake kwa neno na kwa tendo.” Maranatha, 243.

“सत्य” भनी अनुवाद गरिएको हिब्रू शब्द तीन वटा अक्षरहरूले बनेको छ, र ती प्रत्येक अक्षरको आफ्नै परिभाषा छ। ती तीन परिभाषाहरू नै तीन स्वर्गदूतका सन्देशहरूको परिभाषा पनि हुन्। ती पहिलो स्वर्गदूतको सन्देशका परिभाषा पनि हुन्, किनकि पहिलो स्वर्गदूतको सन्देश एड्भेन्टवादको आरम्भको सन्देश थियो, र तेस्रो स्वर्गदूतको सन्देश एड्भेन्टवादको अन्तको सन्देश हो। किनभने येशूले अन्तलाई आरम्भद्वारा दृष्टान्त दिनुहुन्छ, पहिलो स्वर्गदूतमा तेस्रो स्वर्गदूतको सन्देशका सबै भविष्यसूचक चिन्हहरू निहित छन्। यसरी, ती तीन हिब्रू अक्षरहरूको परिभाषा केवल तेस्रो स्वर्गदूतको सन्देशका प्रतीक मात्र नभई, पहिलो स्वर्गदूतको सन्देशका प्रतीक पनि बन्छन्।

Mu Kusakubulwa, Yohane alagizibwa okuwandiika ebintu ebyaliwo mu biro ebyo; era bw’atyo yali awandiika mu kiseera kye kimu n’ebintu ebyalibaawo mu biseera eby’omu maaso. Yawandiika entandikwa okulaga enkomerero. Mu ngeri etategeerekeka bubi yonna, Abadiventi b’olunaku olw’omusanvu bategezeddwa okusoma n’okulangirira obubaka bw’Aba-Millerite, bwe bubaka bwa malayika ow’olubereberye. Mu kusoma n’okulangirira amazima ago n’ebyafaayo ebyo, tunaabanga tulangirira obubaka bwa malayika ow’okusatu era nga tuddamu ebyafaayo bya malayika ow’olubereberye.

“Ngai ndarĩtũheana ndũmĩrĩri mwerũ. Twagĩrĩirwo kũhunjia ndũmĩrĩri ũrĩa mwaka wa 1843 na 1844 watũrutire ngirĩkanĩro-inĩ ingĩ.” Review and Herald, January 19, 1905.

“1840–1844-imi ukiunilu nalunaarutit tamarmik maanna nukittorsarneqarlutik saqqummiunneqassapput, inuit amerlasuut sumukartuunnginnerat annaasimammassuk. Nalunaarutit ilagiinnut tamanut apuunneqassapput.” Manuscript Releases, volume 21, 437.

“1841, ‘42, ‘43, and ‘44 上帝賜給我們所領受的真理，現今都當加以研究並宣揚。”《Manuscript Releases》，第15卷，371頁。

Eloyisyo limetiwa tayari: Kisi kisiruhusiwe kuingia kitakachosumbua msingi wa imani ambao tumekuwa tukijenga juu yake tangu ujumbe ulipokuja mwaka 1842, 1843, na 1844. Nimekuwa ndani ya ujumbe huu, na tangu wakati huo nimekuwa nimesimama mbele ya ulimwengu, nikiwa mwaminifu kwa nuru ambayo Mungu ametupatia. Hatudhamirii kuiondoa miguu yetu kutoka kwenye jukwaa ambalo juu yake iliwekwa, huku siku baada ya siku tukimtafuta Bwana kwa maombi ya dhati, tukitafuta nuru. Je, mwadhani kwamba ningeweza kuiacha nuru ambayo Mungu amenipa? Yapaswa kuwa kama Mwamba wa Milele. Imekuwa ikiniongoza tangu nilipopewa. Review and Herald, April 14, 1903.

Ujumbe wa malaika wa kwanza na historia ambayo ndani yake ujumbe huo uliwasilishwa vinaendana sambamba na kuifafanua historia yetu ya sasa—pamoja na tahadhari fulani za kinabii. Historia hizo zote mbili pia zinawakilishwa na herufi tatu zilizotumiwa na Mwanaisimu wa Kiungu kuunda neno “kweli.” Na neno hilo “kweli” linaiwakilisha injili ya milele.

Kuanzia kwa Waadventista, historia ya Wamilleri inamwakilisha malaika wa kwanza; na historia iliyo mwishoni mwa Uadventista, inayowakilishwa na malaika wa tatu, ni historia zinazolingana, ingawa zina tofauti fulani.

Malaika wa kwanza hutangaza kufunguliwa kwa hukumu, na malaika wa tatu hutangaza kufungwa kwa hukumu. Muundo wa kinabii ambao juu yake historia ya Waadventista ilifunuliwa unafanana sawasawa katika historia yake ya mwanzo na katika mwisho wake. Upande wowote wa mwisho unaweza kuonyeshwa kufuata hatua tatu za wale malaika watatu wanapowasili katika historia. Nao wale malaika watatu pia ni zile herufi tatu. Kwa hiyo, mfuatano wa kinabii wa matukio katika ncha zote mbili za Uadventista unategemea hatua tatu za wale malaika watatu, ambazo ni alama za njia na pia zinawakilishwa na zile herufi tatu za Kiebrania zinazounda neno “ukweli.”

Альфа — это начало адвентизма, Омега — конец адвентизма, а буква, находящаяся посередине, будучи тринадцатой буквой, таким образом обозначает мятеж адвентизма от его начала до самого конца.

Tukufundishwa kuhusu mahali ilipo njia ya Mungu:

Rêya te, ey Xwedê, di perestgehê de ye: kî wekî Xwedayê me Xwedayekî mezin heye? Zebûr 77:13.

Mu nyumba ya kipeu twamona ya kuwa nzila ya Nguluvi ni hatua zilezile tatu kama ujumbe wa malaika watatu. Mu uwanda wa nje, kumwogopa Nguluvi humwongoza mutu kuleta sadaka na kupata kuhesabiwa haki. Mu Pahala Patakatifu, utakaso wawakilishwa na maisha ya maombi yanayowakilishwa na madhabahu ya uvumba, maisha ya kujifunza yanayowakilishwa na meza ya mikate ya wonyesho, na maisha ya utumishi yanayowakilishwa na vinara vya taa. Pahala Patakatifu Sana pawakilisha hukumu. Wakati tunapokuwa na kumwogopa Nguluvi kama kunavyowakilishwa katika ujumbe wa malaika wa kwanza, twatafuta kuhesabiwa haki chini ya msalaba, mu uwanda wa nje. Wakati tumehesabiwa haki (kufanywa wenye haki), twatembea katika upya wa maisha yaliyotakaswa (ukuaji katika utakatifu) kama kunavyowakilishwa na Pahala Patakatifu. Pahala Patakatifu pawakilisha kazi ya Mukristo kama ilivyotimizwa na Wamilleri katika ujumbe wa malaika wa pili ulioambatana na Kilio cha Usiku wa Manane. Tukiwa tumehesabiwa haki na kutakaswa, twaandaliwa kwa hukumu inayowakilishwa na Pahala Patakatifu Sana. Hatua tatu za nyumba ya kipeu, zikiwakilisha miongoni mwa mambo mengine istilahi tatu za kiteolojia—kuhesabiwa haki, kutakaswa, na kutukuzwa—na pia zikiwakilisha ujumbe wa malaika watatu, na bila shaka pia zikiwakilisha ujumbe wa malaika wa kwanza, na bila shaka pia zikiwakilisha herufi tatu zinazotumiwa kuunda neno “ukweli.”

Mu luholo lwa ndako ya buela ya cizina, twamona pe makudimuka onse atatu. Dikudimuka dya ntanshi dya kubwela mu cizina dya banga kupandulula dikudimuka dya ndekelu dya cizina, bu mudi mwanju wa ntanshi udi uvwana ne mwanju wa kasatu. Dikudimuka dya ntanshi mu luholo nditapula dya mulambu, dya kumwena bululame bwa kulamibwa. Dikudimuka dya bubilu nditanda dya mashi, padi mafuta (masumu) asungululwa ne mulambu usukudiibwa kumpala kwa makudimuka a ndekelu. Mâyì a ditanda dya mashi ngawu cimanyinu cya dikudimuka dya bubilu. Dikudimuka dya kasatu ndimulambu wa kushiswa wene, wâkafwanyikija Kristo pa nkuruse, pantu penepu ke padi dipangadika dyakakumbananga. Makudimuka onso atatu aa adi mu dikudimuka dya ntanshi dya cizina, bu mudi pe makudimuka onso atatu aa mu dîyi dya mwanju wa ntanshi. Mushinga wa alufa ne omega udi munda mwa cizina, bu wudi mu myaku ya banju basatu, bu wudi pe mu nketa ya nkanda yenza dîyi “bulelela.”

ទំនាយរយៈពេល ២៣០០ ឆ្នាំ មានរចនាសម្ព័ន្ធដូចគ្នាប្រកបដោយអត្តសញ្ញាណតែមួយ។ ទំនាយនេះបានចាប់ផ្តើមដោយក្រឹត្យបី ហើយបានបញ្ចប់នៅពេលសាររបស់ទេវតាទីបីមកដល់ នៅថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៤៤។ ទំនាយនេះបង្ហាញខ្សែទំនាយប្រាំ ហើយប្រវត្តិនៅដើមដំបូងនៃទំនាយ ២៣០០ ឆ្នាំ តំណាងឲ្យប្រវត្តិបញ្ចប់នៃទំនាយទាំងប្រាំនោះនីមួយៗ។ ការចាប់ផ្តើម និងការបញ្ចប់នៃទំនាយពេញលេញរយៈពេល ២៣០០ ឆ្នាំ មានក្រឹត្យបី ហើយវាបញ្ចប់ដោយសារបី។

Utabiri huo ulianza mwaka wa 457 KK katika nyakati za taabu, nao ukatoa nafasi kwa Wayahudi kurudi na kuijenga upya hekalu na mji. Kwa kulingana na utabiri huo, miaka 49 baadaye, baada ya kazi iliyoanzishwa mwaka wa 457 KK, ilikamilishwa katika nyakati za taabu. Mwanzo wa ile miaka 49 unaonyesha mwisho wa ile miaka 49.

457 B.C. dibe kanîna wê pêxemberiyê ye ku meshedarkirina Mesîh di vaftîzma Wî de nas dike. Meshedarkirina Wî destpêka karê Wî nîşan da di civandina gelê ku bibin hemwelatiyên Orşelîma Nû, ne ya Kevn, her weha çawa Îsraêla kevn di 457 B.C. de hate civandin da ku Orşelîma rastîn ji nû ve ava bike.

457 BC mwaka navyo huashiria mwanzo wa unabii unaotambulisha wakati Kristo angesulubiwa. Dada White huupanga mstari wa historia ya msalaba sambamba na Kivunjika Moyo Kukuu cha Oktoba 22, 1844, naye pia huipanga sambamba historia ya kuvuka Bahari ya Shamu na Kivunjika Moyo Kukuu. Katika 457 BC kulikuwapo kivunjika moyo ambacho kilifananisha kivunjika moyo cha Waebrania katika Bahari ya Shamu, Kivunjika Moyo Kukuu kwa Waadventista, kivunjika moyo cha wanafunzi pale msalabani, na cha Ezra katika 457 BC.

“Ezra akalingila kwamba idadi kubwa ingerudi Yerusalemu, lakini idadi ya wale walioitikia mwito ilikuwa ndogo kwa kusikitisha. Wengi waliokuwa wamejipatia nyumba na mashamba hawakuwa na nia ya kuzitoa sadaka mali hizo. Walipenda raha na starehe, nao waliridhika kabisa kubaki walipokuwa. Mfano wao ukawa kikwazo kwa wengine ambao, la sivyo, wangeweza kuchagua kujiunga na wale waliokuwa wakisonga mbele kwa imani.” Prophets and Kings, 612.

457 BC pia huonyesha mwanzo wa unabii unaobainisha wakati ambapo Israeli ya kale ingepewa talaka na Mungu na injili ingepelekwa kwa Mataifa, jambo linaloashiria mwisho wa kipindi maalumu cha rehema ya majaribio cha miaka 490 hasa kwa Israeli ya kale. Kwa hiyo, 457 BC huonyesha mwanzo wa kipindi chao cha rehema ya majaribio na 34 AD huonyesha mwisho wa kipindi chao cha rehema ya majaribio, kikifananishwa na ukweli kwamba kipindi cha rehema ya majaribio cha Uadventista kilianza mwaka 1844 na kuishia kwenye sheria ya Jumapili.

Mu burofesia bw’emyaka 2300 mulimu obunnabbi obulala obutonotono obw’ebiseera obw’omunda, naye bwonna bulina akabonero ka Alufa ne Omega. Entandikwa zaabwo zifaananyiriza enkomerero zaabwo.

Ni muhimu kutambua kwamba Israeli ya kale ilifanywa kuwa wahifadhi wa amana ya sheria ya Mungu, na kwamba Israeli ya kisasa ilifanywa kuwa si wahifadhi wa amana ya sheria Yake tu, bali pia wahifadhi wa amana ya unabii Wake. Bwana alipoingia katika agano na Israeli ya kale, aliwafanya kuwa wahifadhi wa amana ya Amri Kumi kama zilivyoandikwa juu ya mbao mbili za mawe. Alipoingia katika agano na Israeli ya kisasa katika historia ya Wamillerite, aliwafanya kuwa wahifadhi wa amana ya neno Lake la kinabii kama lilivyowakilishwa juu ya mbao mbili za Habakuki, zilizowakilishwa na chati za waanzilishi za 1843 na 1850. Mwanzo wa Israeli ya kale unaieleza kwa mfano mwanzo wa Israeli ya kisasa.

“Bwana aliwaita watu Wake Israeli, akawatenga na ulimwengu, ili aweze kuwawekea amana takatifu. Aliwafanya kuwa watunzaji wa sheria Yake; naye alikusudia kupitia kwao kuhifadhi kati ya wanadamu maarifa ya nafsi Yake. Kwao nuru ya mbinguni ilipaswa kung’aa mpaka mahali penye giza pa dunia, na sauti ilipaswa kusikika ikiwahimiza watu wote wageuke kutoka katika ibada yao ya sanamu wapate kumtumikia Mungu aliye hai na wa kweli.

“Ebrania kama wangalibaki waaminifu kwa amana yao, wangalikuwa nguvu katika ulimwengu. Mungu angalikuwa ulinzi wao, naye angaliwainua juu ya mataifa yote mengine. Uweza wake na kweli yake vingalidhihirishwa kupitia kwao, nao wangalijitokeza chini ya utawala wake wenye hekima na utakatifu kuwa mfano wa ubora wa serikali yake juu ya kila namna ya ibada ya sanamu. Lakini hawakulishika agano lao na Mungu. Walifuata desturi za ibada ya sanamu za mataifa mengine; na badala ya kulifanya jina la Muumba wao kuwa sifa duniani, walilileta katika dharau.”

“Buguha, umugambi w’Imana ugomba gusohozwa. Ubumenyi bw’ubushake bwayo bugomba guhabwa isi. Imana yazaniye abantu bayo ukuboko kw’akarengane, maze ibatatanyiriza mu mahanga ari imbohe. Mu mubabaro, benshi muri bo bihannye ibicumuro byabo, maze bashaka Uwiteka. Bityo, bamaze gutatanywa mu bihugu by’abapagani, bakwirakwije hose ubumenyi bw’Imana y’ukuri.

“Mu lunaku luno, Katonda ayise ekkanisa Ye, nga bwe yayita Isiraeri ow’edda, okuyimirira ng’ekitangaala mu nsi. Olw’ekyuma eky’amaanyi ekisala eky’amazima,—obubaka bwa bamalayika ab’olubereberye, ow’okubiri, n’ow’okusatu,—ayawudde abantu okuva mu makanisa ne mu nsi, abasembeze gy’Ali mu butukuvu obw’enjawulo. Abafuulidde abateresi b’amateeka Ge, era ababikidde amazima amanene ag’obunnabbi ag’ebiro bino. Ng’ebigambo ebitukuvu ebyateresebwa eri Isiraeri ow’edda, bino bikwaso bitukuvu ebirina okutuusibwa eri ensi.”

“Uvumbuzi watangaza kwamba malaika wa kwanza atatoa ujumbe wake kwa ‘kila taifa, na jamaa, na lugha, na watu.’ Onyo la malaika wa tatu, ambalo ni sehemu ya ujumbe huohuo wa namna tatu, na ndilo ujumbe wa wakati huu, halitakuwa na uenezi mdogo hata kidogo. Bendera iliyoandikwa juu yake, ‘Amri za Mungu na imani ya Yesu,’ yapasa kuinuliwa juu. Uweza wa ujumbe wa kwanza na wa pili wapasa kuongezwa nguvu katika wa tatu. Katika unabii unaonyeshwa kuwa watangazwa kwa sauti kuu na malaika arukaye katikati ya mbingu, nao utavuta usikivu wa ulimwengu.”

“다이사 시프야 인칸 알코카 바인그 아이케 가멕나님 삼캉무분카 와하니 내수옹 도고세 안간 우나잉레. 자메 오브 로카예 메르시 타마카니 하나님 진노 인다옹 도고 아쿰콰의 예 칸나간 아리마시다. 아니나, 이 중대한 일에 관하여 사람들을 어둠 가운데 버려두신 것은 아니다. 짐승과 그의 우상에 대한 경배를 경고하는 기별은 하나님의 심판이 임하시기 전에 세상에 주어져야 하니, 이는 모든 사람이 어찌하여 그 심판이 내리는지를 알게 하시고, 또 피할 기회를 얻게 하려 하심이다.” Signs of the Times, January 25, 1910.

Habakkuk sura ya pili ihingukizwa kwa meza mbili, kwali ugutunganywa kwa ubuhanuzi bwinshi.

Ndzi ta yima exivandleni xa mina xo rindza, ndzi tihoma exihondzweni, kutani ndzi ta langutisisa leswaku u ta vulavula yini na mina, ni leswi ndzi nga ta swi hlamula loko ndzi tshinyiwa. Kutani Yehovha a ndzi hlamula, a ku: Tsala xivono, u xi endla xi tlhela xi twala kahle ematlavini, leswaku la xi hlayaka a ta tsutsuma. Hikuva xivono xa ha ri xa nkarhi lowu vekiweke; kambe emakumu xi ta vulavula, naswona a xi nga hembe; hambiloko xi hlwela, xi rindzele; hikuva hakunene xi ta ta, a xi nga hlweri.

Lo, roho yakwe yîtiwîte nĩ ya kĩhĩĩ na ndĩrĩ ya kũrũgamĩrĩra thĩinĩ wake; no andũ arĩa athingu nĩmakũhũũra na ũhoro wa wĩtĩkio wao. Habakuku 2:1–4.

Çêbûna herdu tabloyên pêşeng ên 1843 û tabloya pêşeng ya 1850-an pêkanîna pêxemberiyê bû. Lêkolîna ser Tabloyên Habakkuk ji bo vê yekê delîlên gelek û têr peyda dike. Lê beşa ku di Habakkuk de ye, di vê xalê de ya gotûbêja me de beşdariyek girîng pêşkêş dike.

“Ndzi vonile leswaku chati ya 1843 a yi kongomisiwa hi voko ra Hosi, naswona a yi nga fanelanga ku cinciwa; leswaku tinomboro a ti ri hilaha Yena a a lava leswaku ti va hakona; leswaku voko ra Yena a ri le henhla kutani ri fihla xihoxo eka yin’wana ya tinomboro, leswaku ku nga vi na loyi a nga xi vonaka, ku kondza voko ra Yena ri susiwa.” Early Writings, 74, 75.

1843年の後、主は別の図表を作るように導かれた。しかし、最初の（1843年の）図表は、霊感によるのでない限り、改変されるべきではなかった。

“Namonokere va hakika yikulwe wazi juu ya mabamba, ya kuwa dunia na utimilifu wake ni vya Bwana, na ya kuwa njia zilizo za lazima zisibaniwe ili kuifanya iwe wazi. Nikaona ya kuwa chati ya kale iliongozwa na Bwana, na ya kuwa hakuna hata tarakimu moja yake iliyopaswa kubadilishwa isipokuwa kwa ufunuo wa Roho. Nikaona ya kuwa tarakimu za chati zilikuwa kama Mungu alivyotaka ziwe, na ya kuwa mkono Wake ulikuwa juu yake na ulificha kosa katika baadhi ya tarakimu, ili mtu awaye yote asilipate kuliona hata mkono Wake ulipoondolewa.” Spalding and Magan, 2.

Mw’igi hamwe na Mwene Data Nichols (uwakoze imbonerahamwe yo mu 1850), muri ico gihe yariko arakora iyo mbonerahamwe, Mushiki wacu White yavuze ko yabonye imbonerahamwe yo mu 1850 muri Bibiliya.

“Nikamona kwamba Mungu alikuwamo katika uchapishaji wa chati na Ndugu Nichols. Nikamona kwamba kulikuwako unabii wa chati hii katika Biblia, na ikiwa chati hii imekusudiwa kwa ajili ya watu wa Mungu, ikiwa inamtosha mmoja inamtosha mwingine pia, na ikiwa mmoja alihitaji chati mpya ichorwe kwa kiwango kikubwa zaidi, wote huihitaji kwa kadiri iyo hiyo.” Manuscript Releases, juzuu la 13, 359.

Habakuki aliamuru, “Andika maono, ukayafanye wazi juu ya mbao.” Mbao mbili za Habakuki zilikuwa ishara ya agano ambalo Mungu alifanya na Waadventista alipowafanya wawe watunza-amana wa unabii Wake, kama vile alivyofanya alipoingia katika agano na Israeli wa kale na kuwapa mbao mbili za sheria na wajibu wa kuwa watunza-amana wa sheria. Lakini Habakuki anataja makundi mawili ya waabuduo kuhusiana na mbao ambazo zilipaswa kuyafanya maono kuwa wazi. Kundi moja ambalo “nafsi yake imejivuna” na “si nyofu,” na kundi jingine linalotambulishwa kuwa “wenye haki” ambao “wataishi kwa imani yake.”

محيطى هەبەقوق ناساندنى ئەوە دەكات كە ئەوانەى ڕاستودروست شمێردراون، بە باوەڕێك دەژین كە لەسەر وشەى پێغەمبەرانە بنیات نراوە، وەك لە دوو لووحەكەدا نیشان دەدرێت؛ بۆیە ئەوانەى ڕاستودروست نین، دەستپێكى ئەدڤەنتیزمیان ڕەتكردووە. خاڵەى من دەمەوێت بیكەم، لەسەر دەقێك بنیات نراوە كە ماوەیەك پێشتر لێى ڕامانكردووە. دەڵێت:

“Nghayo syambo sya mujyilo, mu kwikatan’a na matuku 2300, amulayo ma Nguluve, ne lwitiko lwa Yesu, syatongoka bwino kutendela kutondolola kisuma mutyintyu wa Adventi wa kala no kulangisa niyya twimí lero, kukomesya lwitiko lwa barya bakeba-bakeba, no kupana busimbe ku bukata bwa kaambo ka kulutwe. Ebi, namwenéle kensí, byali syambo sya ntete syo bantume basanene kwikalanga.” Early Writings, 63.

Katuj revisó pe kaꞌga iꞌñe’ẽ añetegua mokõivente koꞌãva: pe santuario, umi 2300 ára, Tupã rembiapoukapykuéra ha Jesús jerovia. Romoĩ pe irundy añetegua peteĩ añetegua rape ryepýpe, pe oĩva “ojejapo porãite hag̃uáicha omyesakã hag̃ua pe Advento ñemyakãha yma guare ha ohechauka hag̃ua mbaꞌépa ñande ñaiméva koꞌág̃a.” Upéva pe rape haꞌehína “pe ñeꞌẽpy peteĩha regla,” haꞌe Alpha ha Omega firma, ha haꞌe pe añetegua rape, pórke pe ñeꞌẽ “añetegua” oguereko voi upe firma peteĩchagua umi irundy añetegua ndive, umi ojehechaukáva “añetegua koꞌág̃agua” ramo, ha ojejapóva omyesakã hag̃ua Adventismo ñepyrũ.

សិនបើគ្មានអ្វីផ្សេងទៀតទេ នេះមានន័យថា ពាក្យដែលត្រូវបានបកប្រែថា «សេចក្ដីពិត» ដែលយើងកំពុងពិចារណា គឺជាគ្រោងសំណង់នៃដំណឹងល្អអស់កល្បជានិច្ច ហើយវាជាគ្រោងសំណង់សម្រាប់សារព្រមានចុងក្រោយ ហើយវាជាគ្រោងសំណង់នៃសាររបស់ទេវតាទីបី ហើយវាជាផ្នែកដ៏ធំមួយនៃវិវរណៈរបស់ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ។

Ububaka bwa nyuma bwo kuburira, bugereranywa nk’Ibyahishuwe bya Yesu Kristo mu mirongo itatu ibanza y’igice cya mbere cy’Ibyahishuwe, bwongeye guhamywa ubwa kabiri ku iherezo ry’Ibyahishuwe. Iherezo ry’Ibyahishuwe rihamya imirongo ibanza y’Isezerano rya Kera, kandi rinahamya imirongo ya nyuma y’Isezerano rya Kera. Hifashishijwe izo nyandiko enye, kandi hakoreshejwe ihame ry’ubumana ryo gushyira umurongo w’ubuhanuzi ku wundi murongo w’ubuhanuzi, bishobora kugaragazwa ko ububaka bwa nyuma bwo kuburira bufitanye isano n’isano Umuremyi afitanye n’ibiremwa bye. Bifitanye isano n’imbaraga ze zo kurema. Bifitanye isano n’uburyo imbaraga ze zo kurema zishyikirizwa itorero rye. Bifitanye isano n’umwihariko w’Ubumana uranga iherezo nk’ihurirana n’itangiriro. Ni ububaka bugera hafi cyane mbere yo kurangira kw’igihe cy’igeragezwa, ndetse burenzeho. Iyo byose bifatiwe hamwe, biba bivuga ibyerekeye imbaraga z’Imana zo kurema! Kandi ubwa mbere havugwa izo mbaraga ze zo kurema ni mu itangiriro rya Itangiriro igice cya mbere, uhereye ku murongo wa mbere ukageza ku gice cya kabiri umurongo wa gatatu.

Mu ebandeli, Nzambi wakasangá zulu ne ntoto. Mpe ntoto vanda ve na mbeko, mpe vanda mpamba; mpe mudidi vanda na zulu ya elongi ya mozindo. Mpe Molimo ya Nzambi vanda kotambola na zulu ya elongi ya mayi.

ئینجا خوای گوت: «با رۆشنایی هەبێت»؛ و رۆشنایی هەبوو. و خوا رۆشنایییەکەی بینی، کە چاک بوو؛ و خوا رۆشنایی لە تاریکی جیاکردەوە. و خوا رۆشنایییەکەی ناو نا «ڕۆژ»، و تاریکییەکەی ناو نا «شەو». و ئێوارە و بەیان، ڕۆژی یەکەم بوون.

Kyala akati, “Kikaleho ikihande hagati y’amazi, kandi gitandukanye amazi n’amazi.” Nuko Kyala arema ikihande, atandukanya amazi yari munsi y’icyo kihande n’amazi yari hejuru y’icyo kihande; biba bityo. Kandi Kyala icyo kihande akita Ijuru. Kandi buragoroba, buracya: uwo ni wo munsi wa kabiri.

Kwa Mungu alisema, Maji yaliyo chini ya mbingu yakusanyike mahali pamoja, ili pakavu paonekane; ikawa hivyo. Mungu akapaita pale pakavu Nchi; na mkusanyiko wa maji akauita Bahari; Mungu akaona ya kuwa ni vyema. Mungu akasema, Nchi na itoe majani, mche utoao mbegu, na mti wa matunda uzaao matunda kwa jinsi yake, ambao mbegu zake zimo ndani yake, juu ya nchi; ikawa hivyo. Nchi ikatoa majani, na mche utoao mbegu kwa jinsi yake, na mti uzaao matunda, ambao mbegu zake zimo ndani yake, kwa jinsi yake; Mungu akaona ya kuwa ni vyema. Ikawa jioni ikawa asubuhi, siku ya tatu.

Û Xwedê got: Bila di firqeya ezmên de ronahî hebin, da ku roj ji şevê veqetînin; û bila ji bo nîşanan, û ji bo demsalan, û ji bo rojan, û salan bin; û bila di firqeya ezmên de ji bo ronahî bin, da ku li ser erdê ronahî bidin; û wisa bû. Û Xwedê du ronahiyên mezin çêkir; ronahiya mezin da ku serweriya rojê bike, û ronahiya biçûk da ku serweriya şevê bike; wî stêrk jî çêkirin. Û Xwedê ew di firqeya ezmên de danîn, da ku li ser erdê ronahî bidin, û da ku li ser roj û li ser şevê serwerî bikin, û ronahî ji tariyê veqetînin; û Xwedê dît ku ew baş bû. Û êvar bû û sibeh bû, roja çaremîn bû.

神ねぎあかせたまふ、「水は、いのちある這ひ動く生き物を豊かに生みいだし、鳥は天の大空にて地の上を飛べ。」かくて神、大いなる鯨を造り、また水の豊かに生みいだしたる、動きて生くるすべての生き物をその種類にしたがひて造り、また翼あるすべての鳥をその種類にしたがひて造りたまへり。神これを見て、良しとしたまへり。神またこれを祝してのたまはく、「生めよ、ふえよ、海の水に満てよ。鳥もまた地にふえよ。」かくて夕あり、また朝あり、第五日なり。

And God said, Let the earth bring forth the living creature after his kind, cattle, and creeping thing, and beast of the earth after his kind: and it was so. And God made the beast of the earth after his kind, and cattle after their kind, and everything that creepeth upon the earth after his kind: and God saw that it was good. And God said, Let us make man in our image, after our likeness: and let them have dominion over the fish of the sea, and over the fowl of the air, and over the cattle, and over all the earth, and over every creeping thing that creepeth upon the earth. So God created man in his own image, in the image of God created he him; male and female created he them. And God blessed them, and God said unto them, Be fruitful, and multiply, and replenish the earth, and subdue it: and have dominion over the fish of the sea, and over the fowl of the air, and over every living thing that moveth upon the earth. And God said, Behold, I have given you every herb bearing seed, which is upon the face of all the earth, and every tree, in the which is the fruit of a tree yielding seed; to you it shall be for meat. And to every beast of the earth, and to every fowl of the air, and to everything that creepeth upon the earth, wherein there is life, I have given every green herb for meat: and it was so. And God saw everything that he had made, and, behold, it was very good. And the evening and the morning were the sixth day. Thus the heavens and the earth were finished, and all the host of them. And on the seventh day God ended his work which he had made; and he rested on the seventh day from all his work which he had made. And God blessed the seventh day, and sanctified it: because that in it he had rested from all his work which God created and made. Genesis 1:1–2:3.

Averse ava mahinda gan’a konyi bintu byokulonda byona, gakonkya nti ijwi lya Nguluvi lya va ni nguvu za kuumba.

با هەموو زەوی لە یەزدان بترسێت؛ با هەموو دانیشتوانی جیهان لە بەردەم ئەو بە ڕێز و ترس بوەستن. چونکە ئەو فەرموو، و بوو؛ ئەو فەرمانی دا، و بە جێگیرى وەستا. زەبوورەکان 33:8, 9

Aandi a kuvangia a vumbile mbambi aatungua mu nsi, aendiwa ni Kilisito na kuvulungulula antu.

“Agbara ìṣẹ̀dá tí ó pè àwọn ayé sí ìwàláàyè wà nínú ọ̀rọ̀ Ọlọ́run. Ọ̀rọ̀ yìí ń pèsè agbára; ó ń bí ìyè. Gbogbo àṣẹ jẹ́ ìlérí; nígbà tí ìfẹ́-ọkàn bá gbà á, tí a sì tẹ̀ ẹ́ wọ inú ọkàn, ó mú ìyè Ẹni Aláìlópin wá pẹ̀lú rẹ̀. Ó ń yí ìwà padà, ó sì tún ọkàn dá ní àwòrán Ọlọ́run.”

“Okulamu obwo obuweebwa butyo, mu ngeri y’emu bwe bubeera nga buweerezebwa amaanyi agabukuuma. ‘Omuntu talibeera mulamu lwa mmere yokka, naye lwa buli kigambo ekiva mu kamwa ka Katonda’ (Matayo 4:4).” Education, 126.

كاشتوكيبوا يا ييسو كريستو كيسيسيتيزا مونزي وا نينو لا مڠولو نامونا ياكوتوموا كوا وانتو. ياتوا كو بابا، كوا موانا، كوا مالايكا، كوا نابي اناكيانديكا ناي كويتوما كوا ماكانيسا. مچاكاتو وا ماؤسيانو اوليواكوا مووانزوني نا مويشوني موا كتابو يا اوفونوو ويو، پيا اناكوليوشوا كوا ڠازي يا ياكوبو يينهي مالايكا واكيپاندا نا كوشوكا كاتكا ڠازي هيو. اناكوليوشوا پيا كوا ميجالالا ميويلي يا ذهابو يا زكريا ياليتا مافوتا كوينگيزا كاتكا پاتakatifu. مچاكاتو وا ماؤسيانو كاتى يا مڠولو نا مونادامو ني موياوپو كاتكا يونابيي وا بيبليا، نا اوجومبي اوناوتوموا مو يناي نڠوفو يا اومباجيليليو ياليوومبا اولويموينڠو. كاتكا مچاكاتو وا ماؤسيانو كاتكا سورا يا كوانزا يا اوفونوو، يافاسا كوفاهامو كوا اوجومبي اوليوكابيديوا ماكانيساني اونا نڠوفو يا كومباديلشا ملاوديكيا كوا كوا فيلادلفيا.

Kuandikia mwanzo au mwisho wa Agano la Kale au Agano Jipya, ujumbe ni uleule. Mungu anawasilisha ujumbe wa mwisho wa onyo, nao una uwezo wa uumbaji wa Mungu ikiwa utasikiwa na kushikwa na wale wanaousikia. Ujumbe unaotimiza jambo hili umewekwa ndani ya mfumo wa kimungu wa Alfa na Omega: mwanzo, kati, na mwisho. Herufi tatu za Kiebrania zinazoungana kuunda neno “kweli” ndizo injili ya milele; na herufi hizo, pamoja na maana zake, na neno linalotokana nazo zinapounganishwa pamoja, huwakilisha kanuni hiyo na pia Yeye aliye Alfa na Omega. Hili linasisitiza uwezo Wake wa uumbaji. Maneno matatu ya mwisho ya simulizi la uumbaji kila moja huanza kwa herufi hizo tatu, katika mpangilio unaounda neno “kweli.”

Magambo matatu agasoza inkuru y’irema atangirana n’inyuguti eshatu iyo zishyizwe hamwe zikarema ijambo “ukuri.” Amagambo atatu ya nyuma y’uwo murongo atangirana n’inyuguti א (Aleph), מ (Mem), na ת (Tav) uko zikurikirana. Ayo magambo atatu ahindurwa ngo “Imana,” “yaremye,” na “yakoreye.” Kuba ayo magambo uko ari atatu atangirana n’inyuguti א (Aleph), מ (Mem), na ת (Tav) muri uwo murongo nyine birushaho gushimangira ubwuzure n’imitunganyirize y’inkuru y’irema. Uwo murongo wagiye ugaragazwa n’abasobanuzi b’Abayahudi nk’umwihariko ushimishije w’imiterere y’ururimi rw’umwandiko w’Igiheburayo.

Daang Hlam C̱ha̱ḻaang.a gang “in the beginning” geigang hlaa guu tluu; ad ñaanggang tluu hlaa ga hla k’uuydang ga Alpha and Omega, beginning and ending, first and the last k’uuygang gud ad x̱aayda. Genesis testimony dii ga creative power k’ust’aan.gang ga wonderful linguist gud signature guu tluu ga x̱aaynaang ad guu tluu.

Ekintu ekisooka ekiraga ekisembayo ky’ekyo kye nnabbi Yokaana kye yanyweza nnyo bwe yali awandiika ebyo ebyaliwo mu biro ebyo, era mu kiseera kye kimu nga bw’awandiika ebyo ebyali bigenda okubaawo.

Dikokolelo ya temošo ya mafelelo ya Eliya yeo e emetšwego mafelelong a Testamente ya Kgale e hlaola molao wo mongwe wa boporofeta, ka gare ga seemo sa tlalelo ya molao wa Lamorena le dikotlo tše šupago tša mafelelo tše di batamelago.

“حوكمیِ یەکەم باسکردن” و هەموو ئەوەی کە نوێنەرایەتی دەکات، ئەو “چوارچێوە”یەیە کە “ڕاستیی ئێستا” دەبێت لەناویدا دابنرێت. ئەو چوارچێوەیە “حوكمیِ یەکەم باسکردن”ە، کە هەروەها یەکێکە لە تایبەتمەندییەکانی خودا.

Danyeli wa mukanda, oyo ezali komonisa ebandeli ya Adventisme, mpe mokanda ya Emoniseli, oyo ezali komonisa nsuka ya Adventisme, tozali kokuta bokokani ya kokamwa ntango totali yango na etinda ete oyo ya liboso emonisaka oyo ya nsuka. Mokanda ya Danyeli etalisi ezaleli moko ya Yesu ntango esaleli nkombo Palmoni, oyo elingi koloba motangi ya kokamwa ya mabombami. Danyeli mpe akotisi Yesu lokola Mikaele, anzelu mokonzi. Yoane atindami kosala ndenge moko na Danyeli, mpe ye azali komonisa, kasi mokonzi ya matematiki te, to mokambi ya baanzelu te, kasi Mokonzi ya monoko. Ntango tozali kotalela Yesu lokola Mokonzi ya alfabɛ, tosengeli kotalela Nzembo 119, mokapo molai koleka na Biblia.

Zaburi 119 ni utenzi wa kianakrostiki wa kialfabeti, yaani herufi za kwanza za kila fungu la mistari minane huanza kwa herufi ileile. Katika alfabeti ya Kiebrania kuna herufi ishirini na mbili, kwa hiyo kuna sehemu ishirini na mbili za mistari minane-minane. Kila sehemu huanza kwa herufi ya alfabeti kulingana na mpangilio wa alfabeti, na baada ya hapo kila moja ya mistari minane iliyowekwa chini ya herufi hiyo huanza kwa herufi hiyo. Kwa kila herufi kuna mistari minane; basi mistari minane ikizidishwa kwa herufi ishirini na mbili za alfabeti ya Kiebrania hutoa mistari mia moja sabini na sita. Zaburi hii inasisitiza utii kwa Mungu aliye Mungu wa utaratibu (ndiyo sababu ya muundo wa kianakrostiki), wala si wa machafuko.

Emebwa lino limanyike sana mu Zaburi 119 ni insi yakwe ya bukole bungi ngana yuko: Lilobelo lya Leza lilisanga byonse. Mu Zaburi yonse muli amashina cine lubali ayalanda pa Lilobelo lya Leza: amateo, ubunte, amafundisho, ifunde, amafunde yakwe, imisango ya bulungami, icebo, ne milandu yakwe. Mu vesi nga shonse, Lilobelo lya Leza lyalumbulwa. Zaburi 119 tayashimikila fye imibele ya Malembo; lelo ikashimikila no kuti Icebo cakwa Leza cilangisha imibele yakwe Leza Mwine. Moneni ifi fintu fya kwa Leza fyalembwa mu Zaburi 119:

  • دادپەروەری (ئایەتەکان ٧، ٦٢، ٧٥، ١٠٦، ١٢٣، ١٣٨، ١٤٤، ١٦٠، ١٦٤، ١٧٢)

  • Kukwaminika (mstari wa 42)

  • Obwesigwa bw’Amazima (ennyiriri 43, 142, 151, 160)

  • Ukwizerwa (umurongo wa 86)

  • 불변성 (89절)

  • ئەزەلیت (ئایەتەکان ٩٠، ١٥٢)

  • Mwanga (mstari 105)

  • Ubusugi (umurongo wa 140)

Zaburi ianza kwa heri mbili. “Heri” ni wao ambao njia zao hazina lawama, wanaoishi kwa kadiri ya sheria ya Mungu, wanaoshika mashuhuda zake na kumtafuta kwa mioyo yao yote. Haya ndiyo mafundisho kwetu katika Zaburi hii kuu. Neno la Mungu latosha kutufanya wenye hekima, kutufundisha katika haki, na kutukamilisha kwa kila tendo jema (2 Timotheo 3:15–17).

ئەلۋەتتە، زەبۇر 119 دىنىي دۇنيادا تېخىچە ئاساسەن ھەل قىلىنمىغان بىر مەسىلىنىڭ بىر قىسمىدۇر. بۇ، مۇقەددەس كىتابنىڭ ئوتتۇرا ئايىتى قايسى ئايەت ئىكەنلىكى ۋە مۇقەددەس كىتابنىڭ ئوتتۇرا بابى قايسى باب ئىكەنلىكى بىلەن مۇناسىۋەتلىكتۇر. ئىنتېرنېتتە ئىزدەنسىڭىز، قايسى مۇقەددەس كىتاب نەشرىنى قوللىنىشىڭىزغا ۋە شۇنىڭغا ئوخشاش ئىشلارغا مەركەزلەشكەن تۈرلۈك دەلىللەرنى تاپالايسىز. بۇ تالاش-تارتىشتىكى ھەر بىر قاراشنىڭ مەسىلىسى شۇكى، مۇقەددەس كىتابنىڭ ئوتتۇرىسىنىڭ تەرىپى—ئۇ ئايەت بولسۇن ياكى باب بولسۇن—مۇقەددەس كىتابنىڭ ئىنسان ئوقۇغۇچىسى ياكى تەنقىدچىسى تەرىپىدىن ئەمەس، بەلكى مۇقەددەس كىتابنىڭ مۇئەللىپى تەرىپىدىن بېكىتىلىشى كېرەك.

Biblia efundisha kwamba kuna mwanzo na mwisho wa kila kitu. Kwa kila kitu kuna majira yake.

Mîh demek heye, û ji bo her armancê li bin ezmênan demek heye: demeke ji bo dayînê, û demeke ji bo mirinê; demeke ji bo çandinê, û demeke ji bo derxistina ya ku hatiye çandin. Vaîzbûn 3:1, 2.

Kuli na kyanya kya kusemwa ne kyanya kya kufwa, lelo kabili kuli no bumi bwikala pakati ka kutendeka ne kusila kwa bumi bwesu. Ukusemwa ni nshita yakwepanako mu nshita, ngefyo no lufwa luli. Ubumi bwe bupakati, kabili mu kutiila kwa lyonse bulakwatana ne lyashi ilingi ukucila pa nshita twasemwapo ne nshita twafwilapo.

Ikati katika “kanuni ya kutajwa kwa mara ya kwanza” kwa ujumla huwa na ushuhuda mwingi zaidi kuliko wa kwanza na wa mwisho. Kutafuta aya moja au sura moja katika Biblia na kuifafanua kuwa ndiyo ikati ni kupuuza ushahidi wa kibiblia, ingawa mwanzo na mwisho kimsingi ni nukta za wakati; ikati kwa jumla ni kipindi cha wakati. Bila shaka, mwanzo, mwisho, na ikati vitapatana kati yao, ingawa mara nyingi alama ile ile ya njia mwishoni huwa kinyume cha mwanzo.

Yesu alimtambua Yohana Mbatizaji kuwa ndiye Eliya, na wote wawili wanaonyesha mfuatano uleule wa matukio ya kinabii; lakini Eliya aliteswa na mwanamke mwovu (Yezebeli) aliyetaka kumfunga gerezani na kumuua Eliya, lakini hakufanikiwa kamwe. Yohana, ambaye alikuwa ishara ya Eliya, alitafutwa na mwanamke mwovu (Herodia) ili afungwe gerezani na auawe, naye akafanikiwa. Eliya na Yohana ni ishara zinazoweza kubadilishana, lakini wana sifa fulani za kinabii ambazo ni sifa zinazopingana, ingawa bado zinaendana kwa ulinganifu. Eliya hakufa; Yohana alikufa. Kuelewa kwamba alama za njia za kinabii zinazolingana mara nyingi huwa ni kinyume huruhusu wale wanaotaka kuona kwamba katikati ya Biblia ni Zaburi 118.

Iyo dukoresheje ihame ry’itegeko ryo kuvugwa bwa mbere nk’uko twagiye turisobanura, dusanga intangiriro y’inkuru yo hagati ya Bibiliya ari Zaburi 117, igice kigufi kurusha ibindi muri Bibiliya, kigizwe n’imirongo ibiri. Gikurikirwa n’igice cya 118, ari cyo cyo hagati ya Bibiliya, kandi igice cya 118 gikurikirwa na 119, ari cyo gice kirekire kurusha ibindi muri Bibiliya ndetse kikaba n’iherezo ry’iyo nkuru yo hagati ya Bibiliya. Wa Muvunyi w’indimi w’igitangaza ashyira ikimenyetso ku ntangiriro akoresheje igice kigufi kurusha ibindi, hanyuma akashyira ikimenyetso ku iherezo akoresheje igice kirekire kurusha ibindi. Ni ibice bibiri bihabanye. Intangiriro ni urubuto, naho iherezo ni ho igihingwa cyamaze gukura neza gisesengurwa, aho ubuhamya bwose buri muri iyo nkuru yo hagati buhuzwa hamwe. Nimwite ku Zaburi 117.

مْبَایوْ لُوسوْ، اِنْتِ مَرَڠْسَا: پُوجِيلَه دِيَا، وَهَی سَگَلا بَڠْسَا. كَرَانَ كَسِه سَايَڠَنِيَا يَڠ پَنُوه بِلَس كَسِه بَسَر اَتَس كِتَا: دَنْ كَبَنَرَنْ تuhan تَتَپ سَلَمَا-لَامَانِيَا. مْبَایوْ لُوسوْ. Mazmur 117:1, 2.

Heta emboʼe ñahesaʼỹijóva, ojejapóva mbohapy taígui, oñembohasa “añetegua” ramo versíkulo mokõihápe, ha ohechauka Biblia mbyte ñepyrũ, (Biblia mbyte haʼéva Salmos 117–119). Upe mbyte paha haʼe Salmos 119. Salmos 118 haʼe upe mbyte mbyte. Salmos 118 oĩ mokõi kapítulo apytépe, peteĩ mbykyvéva ha peteĩ ipukuvéva Bibliape, ha upe mbykyvéva, haʼéva ñepyrũ, omoĩ tenondépe ñeʼẽ “añetegua”, ojejapóva mbohapy taígui ohechaukáva marandu porã opaʼỹva mbohapy jepysorã, ha haʼéva añetegua ñehesaʼỹijo rape. Upe rape haʼéva pe principio ohechaukáva Cristo rekove reko Alpha ha Omega ramo.

لە کۆتایی ناوەڕاستدا، کە مزموور 119 ـە، هۆنراوەیەکی ئەکرۆستیکی ئەلفوبێییە کە لە ناوەڕاستی پەڕتووکی پیرۆزدا دانراوە بۆ جەختکردنەوە لەسەر ئەو زمانزانە سەرسوڕهێنەرە. لە مزمووری 119 دا چوار جار هەمان وشە وەک «ڕاستی» وەرگێڕدراوە.

Na usiondoe kabisa neno la kweli kinywani mwangu; kwa maana nimezitumainia hukumu zako. Aya ya 43.

Uadilifu wako ni uadilifu wa milele, na sheria yako ndiyo kweli. Mstari wa 142.

Wewe u karibu, Ee Bwana; na amri zako zote ni kweli. Aya ya 151.

Erdhja jote është e vërtetë që nga fillimi; dhe secili prej gjykimeve të tua të drejta qëndron përjetë. Vargu 160.

حەقیقت لەمانەوە ئایەتانەدا یاسایەکی پێشبینیی کتێبی پیرۆزە کە کۆتایی لە سەرەتادا دیاری دەکات، و حەقیقتی ناو ئایەتەکان ئەوەیە کە ئەلفا و ئۆمەگا واژۆی خۆی لە ناوەڕاستی کتێبی پیرۆز داناوە، هەروەک چۆن بۆ سەرەتا و کۆتایی کردووە. واژۆی یەکەم و دوایین «چوارچێوە»یە بۆ پێشکەشکردنی پەیامی ئاگادارکردنەوەی کۆتاییی فریشتەی سێیەم. دوایینی ناوەڕاست چوار ئایەت لەخۆ دەگرێت کە وشەیەک بەکاردەهێنن کە وەک «حەقیقت» وەرگێڕدراوە، هەرچەندە ئاماژەی چوارەم تەنها وەک «ڕاست» وەرگێڕدراوە. دوایینی کۆتایی لەو چوار ئایەتە ناساندن دەکات کە «لە سەرەتاوە،» وشەکە «ڕاست»ە.

Kuumba eky’okubanza mu nkani y’Okutonda eya Olubereberye essuula emu n’ebbiri, ekigambo “amazima,” wadde nga tekiwandiikiddwa butereevu, kikiikirirwa mu bigambo bisatu eby’enkomerero eby’ennyanjula y’Okutonda, kubanga buli kigambo kitandika n’ennukuta eziddiriŋŋana ezikola ekigambo “amazima.” Ku lubereberye waaliwo Ekigambo, era ku bw’Oyo ebintu byonna ne bitondebwa; era obujulirwa bw’Okutonda mu Olubereberye butandika n’ebigambo, “Ku lubereberye,” ne bukoma ku bigambo bisatu ebikiikirira amazima agakwatagana n’empisa ya Kristo, era mu Isaaya ennukuta eyo ennyonnyolwa ng’obukakafu nti ye Katonda omu yekka era yekka.

Bhail hkihna Bible (Psalms 117–119) cu bung 117-ah “truth” tih thu hmangin a tan a, chumi hmang chuan a tanna chu a tawp a entîr tih thu dik tak chu a sawi a ni. Chu thu chu hminghlui thum hmanga siam a ni a; chûng hminghlui thumte chuan chanchin ṭha tawp chin lo leh vântirhkoh pathum thuchahte an entîr a, siam tirh thawnthu tawpna an hriatttîr bawk. Bible bhâil hkihna tâwp lam chu alphabet a puan chhuahna a ni a; chu chu tawng zir thiam ropui takin a siam chu, tunah A nungchang chungchanga thil puan chhuah mek chu “revelation” tih thu awmzia nên a inrem tih hriattîrna atâna a ni. Isua Krista Revelation chu Krista nungchang kawng khat, tun hma zawng hian hriat famkim loh, emaw hriat loh hlauh, entîr tura siam thuchah a nih avângin a ni. Chu revelation chu covenant history zirlâite nên a inrem a, a chhan chu covenant history-ah Pathianin hmingte hmangin Amaha a puan chhuah tumna finfiahna a awm a; chutiang chuan His-story a kal chho zêl a ni.

“Kanuni yirudi mikuru, yaani hali halisi ya Mungu mwenyewe, imefumbatwa ndani ya maneno ya Kristo mlimani. Yeyote ajengaye juu yake anajenga juu ya Kristo, Mwamba wa Milele. Katika kulipokea neno, twampokea Kristo. Nao ni wale tu wapokeao maneno Yake hivi ndivyo wajengao juu Yake. ‘Maana msingi mwingine hakuna awezaye kuuweka zaidi ya ule uliokwisha kuwekwa, nao ni Yesu Kristo.’ 1 Wakorintho 3:11. ‘Wala hakuna wokovu katika mwingine awaye yote; kwa maana hakuna jina jingine chini ya mbingu walilopewa wanadamu litupasalo sisi kuokolewa kwalo.’ Matendo 4:12. Kristo, Neno, ufunuo wa Mungu,—udhihirisho wa tabia Yake, sheria Yake, upendo Wake, uzima Wake,—ndiye msingi wa pekee ambao juu yake twaweza kujenga tabia itakayodumu.” Mount of Blessings, 148.

Di vê rastîyê de bêguman hîn gelek tişt hene ku divê li ser vê rastiyê bên destnîşan kirin, lê em ê li vir rawestin.