Krisito onongo onyutu jo pa En bot yath ma cako cweyo lolo i kare ma yath cako cweyo lolo, pi gu ongenyo “alama” pa nino me agiki, kede gin ma “alama” go nyutu.
Kristo ociko jo En me gwoko cing pi aloka me bino pa En, ki bedo gi cwiny maber ka guneno aloka me Rwot megi ma tye ka bino. ‘Ka jami magi cako time,’ En owaco ni, ‘ci uneno malo, ki yallo wiwu malo; pien loko kwo megi tye mac cet.’ En onyuto jo malubo En yic ma cako yubu, ki owaco ni: ‘Ka kombedi gi cako yubu, uneno ki unongo kun keken ni cawa me ceng obino mac cet. Kacel peka, ka uneno jami man tye ka time, unongo ni Tielo pa Lubanga obino mac cet.’ Luka 21:28, 30, 31. Lweny Madwong, 308.
‘Cal’ me nino me agiki onongo kityeko rwate ki ‘cal’ ma okobo kede okelo i wot pa malak acel. Cal magi bene tye ki yubu pa polo, ento Joel nyutu ni ‘cal’ me nino me agiki—nino ma kwer pa Isirayel bipek me yaro ento pe binongo; ka got pa Lubanga ma maleng obedo maleng pi kare ducu, pien pe ngat pa woko mo obino kato i iye doki matwal—yubu pa tego me polo bityeko ki yubu pa tego me piny bene. Mego White nyutu yot ma tye i kin yubu pa tego me polo ki yubu pa tego me piny.
Disemba 16, 1848, Rwot onyute an anyutu me oywalo teko me polo. A nene ni ka Rwot owaco ‘polo’ i miyo alama ma kicoyo ki Matayo, Marko ki Luka, en obedo ‘polo’; kadong ka owaco ‘lobo’ en obedo ‘lobo’. Teko me polo obedo ceng, dwe ki lating. Gin tye rwodi i polo. Teko me lobo obedo gin ma gibedo rwodi i lobo. Teko me polo gibiywalo ki dwon Lubanga. Ka ci, ceng, dwe ki lating gibikwanyo ki kabedo gi. Pe gibidok nono, ento gibiywalo ki dwon Lubanga.
Kome macol ma piri tek oaa malo, kede gicoo gi kacel. Polo ogire kede oturo odwogo; eka onongo watwero neno malo ki tung kabedo ma oyabe i Orion, kun dwon pa Lubanga oaa. Paco Maleng bi piny ki tung kabedo ma oyabe man. Aneno ni kombedi twero pa piny tye ka cuke, kede ni gin ma time tye ka bino i rot. Lalweny, kede ngec me lalweny, tong, lapur, ki gwer, magi aye mukwongo me cuke twero pa piny; eka dwon pa Lubanga bi cuke ceng, due, ki lacim, kede piny man bene. Aneno ni cuke me twero i Yurop pe obedo, macalo kit ma gin mogo tito ni, cuke me twero pa polo; ento en cuke me kabilo ma gi cwiny rac. Early Writings, 41.
Gonyo pa polo i Matthew, Mark ki Luke nyutu gonyo pa twero ma loyo polo, ma kitgi obedo ceng, dwe ki lacamer. Twero weng me polo magi gityeko gonyo, ki gi omiyo “aloka,” ma gi okelo cako kede omiyo ngec pi wot pa malaika acel. Twero me polo magi gibino dok gonyo i kare me wot pa malaika adek. Ento i wot pa malaika adek, twero me piny bene gibino gonyo. Twero me piny obedo twero ma loyo piny. I September 11, 2001, twero me piny, pe me polo, gityeko gonyo.
Kombedi obino lok ni an awaco ni New York obikwany woko ki por madwong me pi? Man pe abedo awaco. Ento an awaco, ka an neno ot madwong ma ki yaro kono, iye ki iye, ‘Gin me neno ma marac tutwal gubitime ka Rwot obel me odugu piny matek! Eka lok me Revelation 18:1-3 gibed orumu.’ Kabedo apar aboro weng me Revelation obedo lok me ciko ikom ngo ma obino i piny. Ento pe atye ki lac ma pire keken ikom ngo ma obino i New York, kende ni angeyo ni nino acel, ot madwong ma tye kono gibibolo piny ki wiro kede puro me Teko pa Rwot. Ki lac ma kigiami an, angeyo ni ketho tye i piny. Lok acel ki bot Rwot, kedo acel pa teko ma matek pa En, to ot madwong man gubibong piny. Gin me neno gubitime ki lworo matek ma pe watwero poyo. Review and Herald, July 5, 1906.
I mukato me jo Millerite, acel i alama ma Luka ocoyo obedo ‘pire tek pa oganda.’ Oganda ginyutu twero ma loyo lobo, kede i ceng September 11, 2001, oganda weng ma i lobo opuk ka ‘Woe ma adek’ odonyo i mukato me porofet. Puk man pa piny kicwone i Luka 21, ento pe ki nyig lok pa Baibul ma waco puk pa twero me lobo. Kicwone ki nyig lok ni, ‘pire tek pa oganda’, calo kit ma pire tek obino i oganda me piny kun gang maduong pa New York ogol woko. ‘Pire tek pa oganda’ i Luka en puk pa twero me lobo, kede otimore i mukato me jo Millerite.
Aneno ni teko pa piny kombedi tye ka yubu, ki ni gin matime tye ka bino i rwate. Lweny, ki lok me lweny, tong, lwak, ki tem madwong, gin eni aye ma acel me yubu teko pa piny; eka dwon pa Lubanga bi yubu ceng, dwe ki lamegi, kede piny man bene. Aneno ni yubu pa teko i Yurop pe obedo, calo ma jo mogo cwalo ngec, yubu pa teko pa polo, ento en yubu pa piny ma gi tye i cwer.
“Yweyo twero pa gwenge ma tye i kwee” obedo “yweyo twero pa lobo,” macalo kit ma kityeko yaro ne i acaki me Adventism ki “yweyo twero ma i Europe.” Uriah Smith onongo onyutu ngo ma oyweyo twero ma i Europe i 1838.
Ka kare me poro pa oduru [ma abicel] man ocako ki cwalo teko pire kene i cing pa Jo‑Turuk, ma Ladit‑ruoth pa Jo‑Kristo me Tung otime, ento wa twero yubo maber ni ogiko bi nyute ki cwalo pire kene tekone ikom Sultan pa Turuk, dwogo dok i cing pa Jo‑Kristo. I mwaka 1838, Turuk ocako lweny ki Misri. Kikome mere, jo Misri noneno ni bi jwayo teko pa Turuk woko. Me gengo mano, teko madit angwen pa Yuroop—Ingilande, Rasha, Ostria, ki Prashia—ogweyo woko me keto kony i gavumenti pa Turuk. Turuk oyie ki kony pa gi. Kacoke otimo i London, ma i iye gi gonyo lok me agiki me mino Mehemet Ali, Pasha pa Misri. Tye piny ni ka lok me agiki man ketyi i cing pa Mehemet, kit bino pa Ruothdom pa Ottoman bino bedo nitit i cing pa teko pa Jo‑Kristo pa Yuroop. Lok me agiki man ketyi i cing pa Mehemet i nino 11 me August 1840! Ki i nino macalo en bene, Sultan opoko barua bot ambasada pa teko angwen, peno ngo myero gitim ka Mehemet bino ka pe oyie ki yore ma gi cweyo. Lok ma giyerone ni, pe myero olworo i gin mo keken ma romo time; pien gi dong otero kit pi mano. Kare me poro ogiko, ki i nino acel acel en, twero me loyo tic pa Jo‑Mohamadi owoto dok i cing pa Jo‑Kristo, calo kaka twero me loyo tic pa Jo‑Kristo owoto dok i cing pa Jo‑Mohamadi 391 mwaka ki nino 15 cono. Kany, wo ma aryo ogiko, ki oduru ma abicel ojuko dwone.
Islam me Woe ma aryo odonyo woko i tung me twero ne ma maloyo weng, ma, malubo Lok pa Lubanga, myero omede pi higa 391 ki ceng 15. Ento i nino me 1830, Ijipita tye katemo kwedoko kabedo pa kalifate i Ijipita, pi mede kwede jihad madit me aryo i gin ma otime con pa Islam. Gin ma twero bedo ni lweny me Islam dong omede, omiyo lwak me Europe gitye ka yeyo pi bwoyo. Pi nino mapol, peko me Islam me doc cako woko lweny ne, jo me gin ma otime con ki jo me kwano lok pa kare gono kigamo nying “Lapeny me Tung Ceng.” Lweny pa nyithindo me Tung Ceng otimo pi higa mapol-mapol ikom pinyo me Europe, ma yiegi obino ki Kanisa me Roma. I 1838, “pek me piny,” ma Kristo onongo owaco ki iye, omwonyo yeyo me pinyo ma gitye ka mono, ma obino ki lweny ma Islam otero bot Lwak me Roma ma con.
Ki yweyo malaika angwen ma gicome i rwom pi madit Euphrates, aparo ni Lubanga dong obedo ka weko piny angwen madit ma Empaya Ottoman obedo kwede, ma gi-temo peke me loyo Empaya me Tung'Anyim i Constantinople, ci gi mede manok keken i loyo Yurop, kombedi weko gi mako Constantinople, ci gipuro ki loyo acel ikom adek me Yurop, ma en gin atir i dyere me cawa me apar abic. Tic pa William Miller, Volumu 2, 121.
Peko pa piny mapol i lok ma ki nongo i Luka onongo obedo “ki wic-goro; nam ki yie me pi tye kagoyo dwone,” kede “cwiny pa dano opoto pi bworo, kede pi geno ikom gin ma tye ka bino i piny.” Wic-goro pa ‘Eastern Question’ omede yubo twero pa piny niningo odugo i century me abicel, kede cal pa peko meno obedo “cwiny pa dano opoto pi bworo” kede “nam ki yie me pi tye kagoyo dwone.”
Keto ranyisi me latic pa Lubanga man obedo kacel ki ma nyutone bot Ezekiel i neno. John bende ne oneno ngec me nyutu man ma ogamo loyo. O neno nam ki lalam pa pi kuden kuro, ki cwinya pa dano gitye ka riyo pi bworo. O neno piny tye ka golic, ki got gicwalo gi i tung nam (ma tye ka time adieri), pi ne kitye ka kuro ki ramo, ki got gitye ka pidi pi dwongo pa en. O nyutone bal, bal me yot, kech, ki tho ka gi timo ticgi ma ogamo loyo. Testimonies to Ministers, 445.
Ka ginyuto Yohana keto cing pa 144,000, oneno peko me duli, calo ma nyanja ki mayengo gikutho, ki cwinya jo obalo gi pi bworo; kacel, keto cing acel ma Ezekieli bene ginyuto ne i chapta 9. Ezekieli ginyuto ne gin ma i iye me keto cing, ento Yohana ginyuto ne gin ma i woko ma orwate ki keto cing. Yohana oneno ni kec pa duli orwate ki keto cing pa 144,000; kacel, kec pa duli bene obedo peko me duli ma Luka okwaco, ma i kit ma nono giyero ne ‘Eastern Question’. Yohana ginyuto ne ni Islam me Woe adek obedo alama me woko me keto cing pa 144,000.
Kombedi obedo kare ma opong loyo i kwayo me cwiny bot dano weng ma tye kwo. Ladit me piny, ki jo me kit lobo, dano ma tye i tung me geno ki teko, kede dano ki nyeke me dul weng ma gityeko paro, giketo wangegi i gin ma tye ka timore i but wa. Gitye ka neno kit me bedo ma ocuk tek ki ma pe kuc, ma tye i kind duli me piny. Gineno te mapol ma tye ka nywako jami piny weng, kede gi ngene ni gin maduong’ ki ma ocweco tye ka obino time—ni piny tye i wang bal ma opong loyo.
Malayika kombedi tye ka gengo yamo me lweny, pi yamo pe gidiyo nyaka giciko piny weng pi bal ma obino; ento yamo madwong tye ka nyolo, otieka oywaro me kwallo i piny; ka Lubanga omiyo malayika mamegi cik me weko yamo, obedo ki kit lweny ma pire tek ma kalam mo pe twero coyo.
Bibul, en keken, omiyo wang neno ma tye atir ikom gin magi. Kany ginyutu tim me agiki madit i gin mukato me piny wa, tim magi ma dong gicweyo lapir gi i anyim, dwon pa bino gi omiyo piny oyubu, kacel ki omiyo cwinya pa dano opoto pi lworo. Education, 179, 180.
I Luka 21 Yesu oketo nying “alama” ma ocako yub pa Millerite, kede “alama” weng, ki gin ma Sister White owaco, gutimore. Ojuko piny pa Lisbon, nino macol, omalo pa lacim, kacel ki pire-tek me ogwanga—ma onongo nyuto ojuk pa teko me piny, ma ki tyeko kwede ki Islam i bwoc ma “Eastern Question” ocweyo—gin weng gutimore. Alama pa Millerite bene tye kwede Wod Dano bino kwede obur, ma bene ki tyeko calo rib ma “alama” ne omiyo Kristo; pien pire-tek me ogwanga otyeko con ki gimo woko pa teko madwong pa Ottoman i 1840, Kristo obino i Kabedo Maloyo Ber Weng i October 22, 1844, kede ka obino, obino kwede obur.
“En, nen, ngat acel ma macalo Wod pa Dano obino ki kuth me polo; obino i bot Ladit pa Ceng, gin ocwalo ne macek i bot En. Ci gicwalo ne twero, ki dwong, ki lobo pa rwot, pi ni jo weng, paco weng, ki leb weng myero ginyic ne; twero pa ne obedo twero pa kare weng, ma pe obiro conyo.” Daniel 7:13, 14. Bino pa Kristo ma kityeko tito kany pe obedo bino pa aryo ne i piny. Obino i bot Ladit pa Ceng i polo me gamo twero, ki dwong, ki lobo pa rwot, ma bimiyo ne i agiki pa tic ne calo lami woko. Bino man, pe bino pa aryo ne i piny, en ma ki poro iye i lok me poro ni bitime i agiki pa ceng 2300 i mwaka 1844. Ki lacar me polo ma tye ka konyo ne, Jadolo Madit wa madwong odonyo i kabedo maler me maler, ki kany onyutu pire i bot Lubanga me timo dul agiki pa luyico ne pi dano—me timo tic me cing me penyo-neno, ki me miyo kuc pi jo weng ma ki nyuto ni gitye ki twero me nongo cwere pa ne.” The Great Controversy, 479.
Ranyisi ma rwate kwede tuk pa Millerites ogero cal pa ranyisi ma rwate kwede tuk pa jo 144,000. Ka Kristo omiyo lagony marom aryo pi lok me con, kun otime ki lapire, oyero laticene bot “yik ma tye ka yweyo i cawa me spring.” Omiyo ngec botgi ni, ka yik ocako yweyo, un ngeyo ni obedo macok ki agiki pa lobo; kede ni jenereceni ma bino neno yik ma tye ka yweyo i cawa me spring, bino bedo matye me neno polo ki piny bi kato woko, i mac me dwogo ne marom aryo.
Ka kombedi gin cako puko, wun neno kede ngene keken ni cawa me samara tye i tung ceke. Kacel ki man, ka wun neno jami man otime, ngeni ni Piny pa Lubanga tye i tung ceke. Adier, awaco bot wun ni, kare man pe bi kato woko, nyo gin weng otyeko. Polo ki piny bi kato woko; ento lok na pe bi kato woko. Luka 21:30-33.
Con lapeny obedo ni, “kare nining yate ocako yaro?” Koth me agiki ocako orwenyo i September 11, 2001, ma, malube ki Ishaia, en “nino” me “yamo ma tek pa Lubanga i nino me yamo me Masariki.”
I pimo, ka oboto woko, ibicoyo kwede; obikwanyo yamo ne ma tek i cawa me yamo me tung cam. Pien ki man, richo pa Jakobo bikwero woko; kede man aye jami weng me kwanyo richo ne, ka omino kidi weng pa ot me misango obed macalo kidi me kalaki ma gityeko gipoto potopoto; yago ki cal mape pe gibidong. Ento gamo ma kigwoko ki rweny obibedo ayaba, ki kabedo gubiweyo woko, guleko calo lobo ma pe tye ngat: kany nyare obicamo yoot, kede kany bene obiboto piny, obiguro togo ne. Ka togo ne oroco, gipoto woko; nyeko bi bino, gibicako gi i mac; pien gin jo ma pe tye ki ngec; ka kwo, en ma ocweyo gi pe bikenyo gin, kede en ma ocweko gi pe bigwoko gi kica. En aye i cawa meno, Rwot obinyayo woko ki but me kak pa dary nyaka i too me Misri, kunu biceero woko acel acel, in nyithindo pa Isirayel. En aye i cawa meno, tarumpeta madit bikok, ci gibibino jo ma ne tye i cok me otho i piny pa Asiriya, kede jo ma kigoyo gi woko i piny pa Misri, gi bipak Rwot i got maleng i Jerusalem. Aisaia 27:8-13.
Ki nino 11 me dwe me September 2001, Kot me Agiki ocake onyurowo ki pimo, ci lweny me kwedo lok pi Kwena me Kot me Agiki, ki kwena me kuc ki ber bedo ma bwoc, ocake. Lok me con me lweny meno aye ka kec pa Jakobo kikwanyo woko (kikwero, me nyutu ni kityeko golo kom pa kec). Lok me con me lweny, ma en lweny pa Habakuku, obedo kare me keto lanyut pa 144,000, ma otum i agiki ki jo Seventh-day Adventist me Laodikea kigiweyo woko ki cing pa Rwot, pien en, calo ‘bur ma kigudu,’ obi bedo kac; pien ne otyeko bedo bur pa jo ma pe tye ki ngec, ma pe yudo kica onyo mor. I kare meno, ‘dwon aryo’ me Revelation apar aboro obi obo olut madwong, ma en olut me abiro ki ‘bal ma adek,’ ci lwak mapat pa Lubanga obino opako i ‘Jerusalem’, ma dong obedo ‘muvimenti’ pa kanisa ma okwongo lweny.
September 11, 2001 nyutu ni dul me agiki me talaro me piny obino, ci ka keken jo ma ngeyo yath ma tye ka yubu i cawa me Spring gibinongo koth ma omiyo yath yubu. Ka keken jo ma ngeyo ni Islam me ruc me adek en aye ma nyutu bino me koth me agiki kede cimo gi cing pa 144,000, gin aye bibedo i bot dul meno.
“Joma keken ma tye ka wot i ler ma gi tye kwede, gin keken bi nongo ler ma loyo. Ka pe wa tye ka medo ceng ceng i nyutu ki tic gin maber pa Kirisitiani ma rwate, wa pe bi ngeyo nyutu pa Roho Maleng i kot me agiki. En romo bedo tye ka aa i cwiny pa jo i tung wa weng, ento wa pe bi ngeyo onyo kawone.” Testimonies to Ministers, 507.
Pe myero wa kuro pi kot me agiki. En obino bot jo weng ma gineno ki girwako ladgi ki opobo me ng’wono ma kato bot wa. Ka wa okwanyo cokke me ler, ka wa atera ng’wono pa Lubanga ma adaa, ma omaro ni wa geno iye, ci paya weng bi dong otime. “Pien calo piny kelo yie ne, ki calo pot me yot omiyo gin ma orero iye oyie; kono ci Rwot Lubanga b’omiyo kica maleng ki pak oyie i anyim dul weng me piny” (Aisaia 61:11). Piny weng myero opongi ki kit maleng pa Lubanga. Lagoba me Baibul pa Seventh-day Adventist, volumu 7, pot 984.
Wa bi medo ki pieny i coc ma bino.
Ka gin ma twero konyo pe gipuk i ngec me rwate pa ticgi, pe gibed ngeyo tic pa Lubanga ka ywak madit pa lamedo ma adek obibongo. Ka liel owuok me lieli piny, i kom me bino i kony pa Rwot, gin biro mito me pungo tic pa En me rwate ki pargi ma macok. Waci mii wu ngec ni Rwot obitimo tic man me agiki i kit ma loyo woko rwom me gin ma pol kare, ki i yoo ma pe rwate ki cimo pa dano mo keken. Gubed tye bot wa gin mo ma kare weng gubed mito me lume tic pa Lubanga, me ciko bene ngo mo keken ma bi timi, ka tic obiwoto anyim i labongo cik pa lamedo ma ocobo kwede lamedo ma adek i lok ma obimii bot piny. Lubanga obicayo yore ki yore me tic, kun ma bineno kakare ni En aye ocako twero i cing pa En keken. Jotic obicenyo pi yore ma yot ma En obicayo kwede me kelo ne ki me tyeko keken tic pa En me atir. Testimonies to Ministers, 300.