Medo me ngec ma ki nyutu iye neno ma i Tung Pii Ulai, en aye ma ne gicono i agiki ikom tebul aryo pa Habakkuk.
Kakanyako ki lok pa lanabi ma gi con giparo ni gitiyo bot cawa me dwogo pa Kristo ma aryo, obedo cik ma kimiyo ma rwate maber ki kit bedo pa gi me pe ngeyo maber ki cwil, kacel ki gonyogi me kuro ki pacoo i yie ni gin ma kombedi obedo otum i pore me ngeyo pa gi, i kare ma kimiyo iye gubed dong maler.
I tung lunyuto magi onongo bene obedo pa Habakuku 2:1–4: ‘An abi bedo i wang agwok na, ki abi yiko an i ot me wang, abi lwenyo me neno ngo ma en bi waco pire an, ki ngo ma abi dwoko ka kinyubu an. Rwot ocoyo an, waci ni: Coc lunyuto ne, ki i timo ber ber i tabul, pi ngat ma kwano ne oyare. Pien lunyuto ne obedo pi kare ma kiketo, ento i agiki ne obiwaco, pe bi waco lok me con; kadi odiro, ikur ki ne; pien obino nining, pe bidiro. Nen, cwiny pa ngat ma oyweyo dwong pe obedo kare i iye; ento ngat ma kare obi bedo kwo ki yie pa en.’
Kare ma con con i mwaka 1842, cik ma kimiyo i lok me poropheti man, ‘Coyo nyutu, ki i miyo obedo cing i ipepa me cal, pi en ma kwano ne obed obilo,’ omiyo Charles Fitch orwate me yubo cal me poropheti me cing woko nyutu ma i Kitabo me Daniel ki i Kitabo me Nyutu. Golo cal man piny kicono calo puko cik ma Habakkuk omiyo. Ento i kare eno, pe ngat mo onongo oketo wii i ni i poropheti man keken bene kiyaro kare me med kare i puko me nyutu—kare me kuro. Bang cuk cwiny, lok me Woro man oneno bedo tiyo madwong: ‘Nyutu obedo pi kare ma kiketo ne; ento i agiki, obi waco, pe obi waco rac. Ka obikuro, kurne; pien nining obino, pe obikuro.... Ngat maleng bi bedo ngima ki geno ne.’ The Great Controversy, 391, 392.
I kit me porofeti, tebulu aryo pa Habakkuk gin lami aryo. I kit me Baibul, myero kelo lami aryo kacel me keto ada piny.
Ento ka pe obi winyo in, ci kel ki in dano acel onyo aryo mapat, pi i dho laneno aryo onyo adek lok keken obed i cik. Matayo 8:16.
Ka giketo cal aryo pa Habakuku (cal me pionia me 1843 ki 1850) i wi acel kacel, ginyutu adwogi ma ne “juwel” i nino pa Miller. Bal me 1843, ma kiyaro iye i cal me acel, ka kiweke i wi ne cal me aryo, giketo pire tek “cawa me kuro” pa neno. Miller (laywak ma cal pa lok me mukato meno) openyo ngo ma myero owaco i kare me lweny me lok me mukato ne.
Abi cungo i kabedo me lalo na, abi keto an i tung me ot ma lalar, abi rito me neno ngo ma obi waco bot an, ki ngo ma abi dwoko ka kinago an. Habakkuk 2:1.
Rwot ocwalo cik bot Miller me coyo neno, ki i kene pa ne, oketo apoti ma tye ki neno i iye i wi mesa i tung me ot pa ne.
Lubanga odwoko an, owaco ni, “Go coc me neno, ki imiyo obed maler i lepa, wek ngat ma kwano ocito.” Habakkuk 2:2.
Ci tebul gimiyo ngec maler i kom kare me kuro ki kecwiny me acel.
Pien nyutu eni tye pi cawa ma kiketo; ento i agiki obi waco, pe obi kwena; ka bene odwanyo, kur ne; pien adada obino, pe obi dwanyo. Habakkuk 2:3.
Ci kit aryo ma loke ka ngec medo kitero.
Nen, cwiny ne ma opong pe obedo kakare iye; ento ngat ma tye kakare obi bedo ngima ki yie ne. Habakkuk 2:4.
Kit aryo pa jo lamo Lubanga bi nyutu ki tem ma kicoyo i Buk Daniel, Dul apar aryo.
En owaco ni, “Wot i yo mari, Daniel; pien lok kigengore kede kilorore nyaka cawa pa agiki. Jo mapol bipwodhore, bimedo bedo maleng, bitemore; ento jo marac gibitimo marac; pe obedo ngat marac mo ma bi ngeyo; ento jo ma tye ki rieko bi ngeyo.” Daniel 12:9, 10.
Jo me ngec i Daniel en aye nyako ma ki ngec i Matayo apar abic, ma kicono gi obedo lacer ki geno; ento jo marac en aye nyako ma pe ki ngec ma gigolo wii gi ki dwong. I agiki pa nino pa Miller, jem gitye tito cal me mo i lok pa cal pa nyako apar ma pe okwero, ma en aye lok.
Lubanga ogamo ka wa pe wamako lok ma ocobo wa. Ka en aye, wa loro mafuta ma bulu ma obedo me cato iye i cwinya wa me yubo ne bot gi ma tye i otum. Ka gicoyo dwon ni, ‘Nen, laco nyako bino; wut woko me med kwede,’ gin ma pe gimako mafuta maleng, ma pe gigwoko maber kica pa Kristo i cwinya gi, gibinongo, calo nyako maleng ma pe gi lacim, ni pe gitetere me med kwede Rwotgi. I gin keken pe gitye ki teko me nongo mafuta, ki kwo gi ojwiko. Review and Herald, July 20, 1897.
Kidi ma welo pa Miller i cawa magiko gibiro miyo lero maloyo ki apar; kacel ki namba apar, lero bende obedo cal me temo. I cawa magiko, ma kiloko i agiki me nino pa Miller, lero me atir ma kiloko i tebul pa Habakkuk kelo lok me temo, ma i parabel me nyako apar ma pe ogamo obedo lok me temo me Kwac me Otum Dii. Yore me temo meno obedo dwogo me yore me temo ma otime i lok me kare pa Millerite, pien parabel me nyako apar ma pe ogamo odwogo calo macok keken i cawa magiko.
Dok dok gicwalo an i lok me yubu pa nyiri apar, ma abic gitye ki wii maber, kede abic gitye ki wii marac. Lok me yubu man dong otyeko ki i rek, kede obino tyeko ki i rek, pien tye ki yore me tic ma pire tek pi kare man; boti, macalo ngec pa malak ma adek, dong otyeko, kede bi mede bedo ada pa kare man nyaka giko kare. Review and Herald, August 19, 1890.
Gin ma otime i kare me kuro bi dwogo calo kit ma onongo tye keken i agiki me neno pa Miller, ci kidi ma loyo pa en dong bi rango ki dwong ma maloyo ceng dok apar, kun nyutu ni kidime loyo mago rwate atem me agiki i parabol pa nyiri apar. Apar obedo cal me atem, ci i agiki me ceng apar Daniel ki lukwene adek noneno i wang dano ni gi maler kede puk maloyo jo ma gicamo yo me cham pa Babilon. Jo lacem i Habakkuk, ma gibedo ki conyi, pe ki geno, gityeko yubo kit pa Babilon. I histori pa Millerite gi obedo nyiri pa Babilon, ci i Habakkuk Papasi kitiyo me nyutu kitgi.
Nen, cwiny pa en ma ogoro pe tye maleng i iye; entono ngat maber bi bedo ngima ki yie pa en. Eyo, pien okwalo cik pi divai, en ngat ma ogoro, pe bene obedo i gang; oyweyo mito pa en calo liel, ki en calo tho, pe orumo; entono oketo bot en piny weng, ki ogamo bot en jo weng. Pe bin jo weng magi cako waco lok me poro i kom en, ki lok me yubu i kom en, gi waco ni, “Yei bot ngat ma oyweyo jami ma pe pa en! kare nining? ki bot ngat ma oywayo pire ki lobo ma ping!” Pe bin cake lacen gi ma bi lutu in, ki gi ma bi kelo peko bot in, ka in ibedo gin me poko botgi? Pien i opoko piny mapol, jo weng ma ocungo bi poko in; pi rem pa jo, ki pi goro me piny, me kabedo, ki pa jo weng ma obedo iye. Habakuku 2:4-8.
Yo me temo ma oket bot dako ma pe gilonyo ma i Matayo 25 ocweyo kit pa joworo, ma gityeko yubo kit pa Rwot me North (Papasi), Rwot me North ma bende obedo twero ma "obalo piny mapol."
Lubanga owaco ni, Neno, dano obino ki piny me bor, ki dul madit obol ki i tung piny weng. Gibwoko okwec ki tong; gi goro, pe gi kica; dwon gi gogoro calo pi madit; gidho i faras, gicwalo i rek calo jo me lweny ikom in, O nyako pa Siyon. Wa winyo ngec pa gi: cengi wa ocere: piwo ma matek ocweyo wa, ki piwo, calo me nyako tye i nywelo. Pe icaa i pur, pe ityer i yoo; pien laa pa lacar ki rwate tye i tung weng. O nyako pa jo wa, iyubo lebet me yuta, ipud i peo: ibed i ketho, calo pi nyathi acel keken, kweco ma tuc tutwal: pien lajwako obino kacel iwa. Jeremiah 6:22-26.
Habakuk cwalo piny dul aryo: jo ma kiwaco ni gin atir ki yie, ki jo ma gicamo ki gimeo lagam pa Babilon. Jo ma i kare me agiki me nino pa Miller, ma kityeko yaro-gigi calo nyako ma pe ogamo cwe, giyubo kit pa Kristo, ci ginywako cim pa Lubanga; onyo giyubo kit pa Papasi, ci ginywako cim pa lewic.
Cawa obino me ler ma atir me nyutu i tung otum pa kit marac. Lok pa Malaika me adek kicwalo woko i lobo weng, me kom dano pe gimako cal pa lam onyo twac pa lam i wang wicegi onyo i cingegi. Mako cal man nyutu ni odonyo i moko acel kwede lam ma otyeko timo, ki cwalo par maromo kwede, ma rwate piny ki Lok pa Lubanga. I bot weng ma gimako cal man, Lubanga waco ni, ‘En acel obinywo waini me kwong pa Lubanga, ma gigolo woko pe ki ket i kop pa kwong ne; ki en obigoyo peko ki mac ki sufa i wang malaika maleng, ki i wang Rombo.’ Review and Herald, July 13, 1897.
Nyiri maleng ma giminyo waini me Babulon, i agiki gibino minyo bende waini me cec pa Lubanga. I Yesaya, jominyo me Efraim ginyiso minygi ma pe ki neno ki coyo woko gik piny iye, en tim man bicenyo calo bur me ogoyo anywangi.
Poko “the daily” calo cal me Kristo, lawiro ada me “the daily” i piny, pien “the daily” en cal me Setani. Poko me Miller me “the daily” calo lam me lapagani, tye nyutu pire keken ikom tabul pa Habakkuk. Nongo me Miller pa kabedo me coc i Tesalonika, ma omiyo ongeyo ni lam me lapagani en ma “kikwanyo woko”, wek “dano me richo” ma obedo ka bedo i tem me Lubanga kinyutu, en ada me tung acel ma tye i 2 Tesalonika, but me aryo.
An okwano dok, ki pe anyono ka mo mukene ma en [the daily] ononge kwede, ento i Daniel kende. Cak acel [ki kony pa concordance] acoyo lok ma ocung ki en, 'kwanyo woko;' 'obi kwanyo woko the daily;' 'ki i cawa ma the daily bino kwanyo woko,' ki mukene. An okwano dok, ki aporo ni pe abi nongo gin ma bi yaro lok eni maler; me agiki acono i 2 Thessalonians 2:7, 8. 'Pien ger me tim marac ma pe ngene dong tye ka timo; kende ngat ma kombedi tye ka gengo bimed ka gengo, nyo kikwany woko ki i yoo; ci eka lamarac eno binyutu piny,' ki mukene. Ka acono i lok eni, o, kit ma atir oneno ne maler ki ma loyo! Kany keken! En aye 'the daily'! Ber, kombedi, gin ma Paulo mito yiko wa kwede i 'ngat ma kombedi tye ka gengo,' onyo ma gengo, en ngo? I 'dano me goba,' ki 'lamarac,' gin ma kigamo bedo 'Popery'. Ber, ngo ma gengo 'Popery' ni pe onyutu piny? Ee, en aye 'Paganism'; ber, ento kombedi, 'the daily' myero bedo 'Paganism'. -William Miller, Second Advent Manual, pot 66. Advent Review and Sabbath Herald, January 6, 1853.
Ngec me "the daily" i coc me Thessalonians, ma Miller ononge, obedo ada ma mukwongo i lok man. Ka Paulo tye ka nyutu gin ma pe ohero ada, kacel ki gin ma ka mano gubed nongo ruc ma tek, obedo ki pire keken tye ka nyutu pe-hero pa ada i kit ma ducu; ento ada ma kiwaco ne kacel maber i lok man obedo ada ni "the daily," nyutu calo Roma pa pagani.
Wang obedo ler pa ringo: ka dong wangi obedo ma ler, ringi weng obiro opong ki ler. To ka wangi obedo marac, ringi weng obiro opong ki mudho. Ka dong ler ma tye i yin obed mudho, mudho eno dwong nining! Dano pe twero timo tic bot rwodi aryo: pien obiro kwero acel, ka obiro hero mukene; onyo obiro mako bot acel, ka obiro ciko mukene. Pe itwero timo tic bot Lubanga ki Mammon. Matayo 6:22-24.
En tye keken her bot adiera, onyo kwero adiera. Pe tye tung acel. Bolo ma tek ma obino bot birijini ma pe gi ngec i Matayo piero aryo abic, en oting’o e kwanyo gi woko ler pa juwel pa Miller ma nyiso tem me agiki. Tem me agiki pa Isirayel ma con obedo tem mar apar, kendo juwel pa Miller lero maloyo ki apar i kare me agiki. Simbol me kwanyo woko juwel pa Miller en “the daily,” ma jo ma orwate ki waini pa Efraim oyubo piny i kit mar adek pa Adventism. “The daily” en simbol pa Setani me paganism. Jo ma orwate okelo i tung juwel ma pe adiera, ma gikelone ki bot Protestantism ma opoto woko, ma nyiso ni “the daily” en simbol pa Kristo.
Ngec pa Miller ikom gim ma welo mamegi ne gamoso ki gin matime ma iye oguro. Pien otyeko geno tek ni Dwogo pa Yesu Kristo mar aryo obedo gin matime pa porofesi ma bino malubo i anyim, ento cwer ma kelo tho pa Paapasi i 1798 keken romo nyutu lwak pa piny ma angwen ki ma agiki i Daniel 2. Miller bende ne gamoso i ngec mamegi ikom “the daily,” pien lamo pa en en ni, ki nyutu pa Lubanga kicwalo ne i kit me cema ma ki yubu keken, ma iye owaco ni otyeko tic ki Baibul mamegi, Cruden's Concordance, kacel ki kwano gazeti mogo. Tam mamegi me cema i kit meno onwongo obino keken i cwiny mamegi.
Ka i mwaka apar aryo ma an obedo deist, an okwano histori weng ma anyalo nongo; ento kombedi ahero Baibul—omiyo leero ikom Yesu! Ento pud bene tye gin mapol i Baibul ma pe anywako ngeyo congi. I 1818 onyo 1819, ka atye ka waco ki lawi ma an odwogo ne, ma onongo ngene kede owinyo waci pa an kacel ka an obedo deist, openyo, i kit ma tek, “I tami pa lok me Baibul ma eni ki ma eno tye nining?” malube ki lok ma matwal ma an onongo apoko kwede ka an obedo deist. An onongo angeyo ngo ma obedo mito, kede an odwokone ni, “Ka ibino an ki cawa, abi waci ni congi.” “Cawa adi ma imito?” “Pe anyang, ento abi waci ni,” an odwokone, “pien pe atwero geno ni Lubanga omiyo nyutu ma pe romo ngene.” I kare eno, an ojuko cikke me neno Baibul an maber, ka angeyo ni abino ononge con ma Laro Maleng otyeko yaro. Ento ka an otiko cikke man, paro obino bot an ni, “Ka inonjo lok acel ma pe itwero ngeyo con pa en, itimo ngo?” I cawa eno, kit man me kwano Baibul obito i par an: abi ywayo nyig lok pa lok makwako eni, ka awango gi i Baibul weng, ka anongo congi i kit man. Onongo atye ki Cruden’s Concordance, ma an atamo ni obedo maber loyo weng i dunya; omiyo an akwayo en kacel ki Baibul an, ka abedo piny i meja, ka pe akwano gin mapat keken, makke gazeti matutunu, pien an oketo cikke me ngeyo ngo ma Baibul an mito nyutu. Apollos Hale, The Second Advent Manual, 65.
Kic ma wel pa Miller pe keken ginyutu ki yore me kwano pa en, ento bende ginyutu ki nyiso ma Lubanga pire keken onyiso.
Lubanga ocwalo malaika pa En me cweyo cwiny pa lalim acel ma pe onongo o geno Baibul, me lawo ne me yeny lok me porofet. Malaika pa Lubanga gibino bot dano ma kiyero kare kare, me lawo pwecne ki yabo i ngecne lok me porofet ma kare weng onongo obedo otum bot jo pa Lubanga. Cako pa rek me adiera omiyo ne, ci olawo ne mede me yeny keng acel ki acel, nyaka ne oneno Lok pa Lubanga ki lacim ki yaro. Kany oneno rek me adiera ma opong maber. Lok meno ma onongo oparo ne calo pe ki rwate ki Roho Maler, kombedi oyabi i wangne i ber ne ki dwongne. Oneno ni but acel i Baibul yubu but mukene; ci ka lok acel onongo ogeng iye i ngecne, onyono i but mukene me Lok gin ma oyube ne. Oyaro Lok pa Lubanga maler ki cwiny maber, ki paro dwong madit ki lworo madit. Early Writings, 230.
Ka Sister White owaco ni, “Lubanga ocwalo malaika pa En” bot Miller, man nyutu ni Gabriel obedo malaika ma kicwalo bot Miller, pien “malaika pa En” obedo lok ma kitero bot Gabriel.
Lok pa malaika, ‘An aye Gabriel, ma atye i anyim Obanga,’ nyutu ni kabedo pa en tye madit i koti pa polo. Ka obino ki lok bot Daniel, owaco ni, ‘Pe tye ngat mo ma tye kede an i gin magi, ento Mikael [Kristo], rwot pa yin.’ Daniel 10:21. Pi Gabriel, Laloro owaco i Revelation, owaco ni ‘Ocwalo ci onyutu ne ki Malaika ne bot laticne John.’ Revelation 1:1. The Desire of Ages, 99.
Gabriel ki lacot maleng mapatpat orwati 'cwinya ne ki' oyabo 'i ngeyo ne poropheti ma kare weng obedo mabur bot jo pa Lubanga.' Kwena ne pe keken otyeko yaro ki kit me kwan pa ne, ento bene ki nyutu pa Lubanga. Kit keken ma otyeko tic kwede me kwan Bibil ocito keken i cwinya ne. Ka Lubanga kelo gin ma adier i cwinya wa, en obedo nyutu pa Lubanga, kun pe en nongo adier ki kit me yabo Bibil maber. Miller otimo weng aryo, ento nyutu pa Lubanga obedo but acel i kit ma Miller otyeko nongo ngec ikom gin me "the daily."
Miller onongo pe ongiyo yweyo me kite me dich ki me dako i Daniel cabit 8, lok 9 tung ki 12, pien en tye kwede keken Baibul ki konkodans ma pe tye ki ngec mo keken pi leb me Baibul. Pe onongo oneno gonyo ma tye ikinyi 'sur' ki 'rum', ma gin aryo gicoyo calo 'kwanyo woko'. Pe onongo oneno gonyo ma tye ikinyi 'miqdash' ki 'qodesh', ma gin aryo gicoyo calo 'paco maleng'.
Onongo pe oneno ada pa lok ‘tamid’ ma nonge i Bibil kare 104. Ada ma onongo pe oromo neno (ma bene en ada ma oneno), obedo ni: kare 104 ma lok me Leb Ebru ‘tamid’ kitiyo kwede i Bibil, ento keken i buk Daniel kitiyo kwede lok me Leb Ebru ‘tamid’ calo nying. ‘Tamid’ en lok me Leb Ebru ma nyutu ‘continual’, ki loko ne i buk Daniel calo ‘the daily’.
I buk Daniel keken, leb en kitiyo kwede calo "noun"; ento i kare 99 mukene kitiyo kwede calo "adverb". Pien man, ka jo ma giyubu Bible me King James gineno ni Daniel otimo leb en 5 kare calo "noun", ka jo mukene weng me coc pa Bible otimo kwede leb en 99 kare calo "adverb", i rwate pa buk ma nen, gityeko yeyo "correct" i tic pa Daniel kwede leb en calo "noun". Me "correct" Daniel, gimedo leb "sacrifice" itung leb en, omiyo giloko leb ma obedo "noun" obed "adverb". Kadong me yeyo jo me yubu, Lamo ocako iye Ellen White, omiyo ocoyo ni, "aneno ikom 'Daily' ni, leb 'sacrifice' kimego kimedo ki ngec pa dano, ki pe obelong i coc; kadong Rwot omiyo neno ma tye 'correct' pa en bot jo ma giyaro ywak me 'cawa me kec'."
Miller, kama oweco pire kene, ne tye ka yeny me poyo “lam me kare-kare”, ma pi agiki otyeko nongo ngec i 2 Tesalonika. Ento bene, kama oweco pire kene, ka tye ka yeny me poyo nyig lok acel, onongo orwate kabedo weng ma kitiyo kwede nyig lok en; kede ni nyig lok en kitiyo kwede mapat 99 kare i Baibul. Kadi bed ni, waco ne ikom “lam me kare-kare” obedo ni pe onongo ononge i kabedo mo mukene, labongo keken i Buk Daniel; ka oweco ni, “Akwano ka mede, kede pe onongo atwero nongo kit mukene mo ma iye [lam me kare-kare] ononge; labongo i Daniel.” Miller pe keken ki yore ma otiyo kwede me kwano ma omiyo odonyo bot juwelo; ento bene ki nyutu pa Lubanga ma kimiyo ne ki bot tic pa malaika.
En aye pingo ngec pa en ikom “the daily” obedo atir, ento pe opong. Pe onongo romo cwinyone ni, i kare abic ma Buk pa Daniel waco ikom “the daily”, i gin adek ma “the daily” kikwalo woko, acel tye ki piro mapat ki gin aryo ma dong odong. I kare acel, “the daily” kicako kwede lok me leb Ebru “rum”; ento i kare aryo ma mukene kicako kwede lok me leb Ebru “sur”. Lok aryo magi kityeko loko gi calo “kwanyo woko”, ento “rum” i Buk pa Daniel pot-buk 8, nyig lok 11 romo “keto malo kacel ki yaro”, ci i pot-buk 11, nyig lok 31, kacel ki i pot-buk 12, nyig lok 11, lok “sur” romo “kwanyo woko”.
Jo me ngec pa Lubanga ma gicako kume ki kinyi pa Babilon, gi tero wic ni ka i kwanyo jami mo woko, onyo ka i cano jami i malo, gin weng nyutu kit maromo acel me kwanyo woko; omiyo lok aryo magi myero giparo ni gin tye ki piro acel. Gi tero wic ni, i kare adek ma “the daily” “kikwanyo woko”, pire tek nen calo kwanyo woko keken; ci i timo kamano gi nyutu ni Daniel onongo pe ocam maber i yero lok. Pe gi waco man openy, ento ki lok ma piny iye gi yubu ni Daniel myero otii ki lok ‘sur’ i kare adek weng, pien, kit jo me ngec pa Lubanga gi tero ni, en onongo mito piro acel i kare weng ka “the daily” “kikwanyo woko.”
Gin timo kit acel keken ki lok ‘miqdash’ ki ‘qodesh’ ma gi weng gityeko dwoko gi calo “sanctuary” i vese 11 ki 14 i chapta 8. I kabedo mo keken ma “sanctuary” ocoyo iye i vese magi, gitito ni gin weng tye calo kabedo maleng pa Lubanga. Ki con odoco, Daniel onwongo myero tiyo keken ki ‘qodesh’ i kabedo adek weng ma “sanctuary” ocoyo iye, ki pe tiyo ki ‘miqdash’ i vese 11. Miller pe onongo oneno yubu mapat ma tye ikum lokgi eni, ento jo me teologia me kombedi gin nongo en; kadi gineno, gitito ni pe myero kiyubu mapat mo. Ento Miller, ma pe onongo oneno yubu ma tye ikum lokgi, oyudo paro ma opong gi pa jo me teologia me kombedi.
Adwogi en ni Daniel obedo lakitabo ma otimo coc ki ngec ki paro maber; onongo niang Leb Ebru, ki kicoyo ni en loyo jo lalar weng pa Babilon dok apar i ngec ki wic. Ka ngat mo niang kit pa tic maber pa Leb Ebru, ki kit me nyutu ne maber i lok ma eni keken, en obedo Daniel. Ka Daniel otimo tic kwede lok ma pe marom, obedo pien gi bedo me cobo mit pa gi ma pe marom, ma en, ki con, otyeko dwaro me nyutu. Ka kiyero kit ma peke marom pa Daniel i tic kwede lok ma ki loke i Engili calo 'sanctuary' onyo 'take away', gin kwayo malo ngec pa Miller me 'the daily,' ma Miller onongo oyie kwede i pot buk keken ma Paulo nyutu ni joma cwinygi pe mito adwogi gibimiyo gi wilo ma matek.
Jo ma pe gi hero adiera, kendo gene goba ma kelo me gobo ma tek, bene ki yaro gi calo jo ma kodo pa Efraim, ma ki yaro i dul aryo. Dul acel obedo ludito ma tye ki ngec, kede dul mukene obedo jo ma pe tye ki ngec, ma gin bi winyo keken gin ma jo ma tye ki ngec bi waco botgi. Gin jo ma gupielo pire i goba, kendo gicako rwom ki tho. Gin obedo nyeko ma otum i Matayo 25, kede jo ma cwinygi opore i Habakuku 2. Gin jo ma giyabo adiera me tung pa lim pa Miller, ma lero gi loyo kuom apar i agiki (ma nyutu tem me apar ki agiki pi Isirayel me kombedi), macalo tem me apar ki agiki pa Isirayel me con.
Wa bino mede ki pwonye man i coc ma anyim.
Ci Lubanga owaco bot Mose, ‘Kare mane ma jogi bi ketho cwiny an? ci kare mane ma gibiketo geno bot an, pien alama weng ma anyutu i tunggi? Abi kwero gi ki twot, ci abi golo woko yubu gi, ci abi miyo bot in jo me lobo madit loyo gi ki matek loyo gi.’ Ci Mose owaco bot Lubanga, ‘Ento jo‑Misri gibi winyo ne, (pien in ki teko mamegi okweyo jogi ki iyegi); ci gibiwaco ne bot jo ma tye i piny man: pien gi winyo ni in, Lubanga, itye i tung jogi, ni in, Lubanga, kimino i wang ki wang, ki ni lanyut mamegi obedo i wigi, ki ni itye ka wot anyimgi, i cawa i tig me lanyut, ki i tig me mac i otum. Koro ka i beno jogi weng calo dano acel, ci pinye ma gi winyo nying mamegi gibicako waco ni, “Pien Lubanga pe onongo tye ki twero me kelo jogi i piny ma oroko botgi, eka obeno gi i buti.”’
Kany kombedi, akwayo in, we teko pa Rwot na obed madit, calo kit ma i owaco, ni, “Rwot obedo ki kuc mapol, ki kica madit, oweko richo ki bolo cik; ento pe oyweyo ngat ma otimo richo, obedo ka limo richo pa kwaro bot nyithindo, i kare adek ki kare angwen.” Wek, akwayo in, iweko richo pa jo man calo madit pa kica pa in, ka calo i onongo oweko jo man cokki ki Misri nyo oo kombedi. Rwot owaco ni, “Aweyo ne calo waci ma i owaco;” ento, ka an atye kwo adada, piny weng bi pondo ki madwong pa Rwot. Pien jo weng ma oneno madwong na, ki tic ma lamal mamega ma atimo i Misri ki i thum, ki gi temna i kare apar man, ki pe giwinyo dwon na; adada, pe gubinene piny ma awaco ki lagam bot kwaro gi, kede pe bene ngat mo ikinigi ma ogoyo cwinya bineneni. Ento lacoo na Kaleb, pien obedo ki cwiny mukene iye, ki orito an tutwal, en an abi kelo iye i piny ma odonyo iye; kede nyithindo pa iye bi mego piny en. Numbers 14:11-24.