Ka lwet natch nongo ka i tye me cing pa natch, “gin mo keken ducu tye ki kare pao,” kadi “cik mo keken ducu tye ki kare pao.”
“Baibuli tye ki cikki ducu ma dano mito ni ong’e wek obed ma kiyubo pi kom kwon man, onyo pi kwon ma bino. Kadi bedi cik man pe twero ng’eyo i bot dano ducu. Ng’at mo keken ma tye ki cwiny me karo pwony amege pe twero kwan ka cing acel pa Baibuli ma pe oyot iye tam mo ma konyo. Ento pwony pa Baibuli ma pire tek tutwal pe kiywako ki kwan mapore ki kare onyo ma pe tye ka rwate. Kube ne me adwong pa adier ne pe kikelone kit ma lakwan ma oyot onyo ma pe tye ki par twero neno gi. Mwaki me mwocce mapol tye ka piny loyo wang acel; gin twero nongo keken ki yeny ma tye ki tic me cwiny ducu ki temo ma pe gengo. Adier ma tye ka cako kube ne me adwong ducu myero kiyenygi ki kugi, ‘ka manok kany, dok manok kunu.’ Isaiah 28:10.”
“Ka kitye ka iyenyogi maber kede ka ikubogi kacel, gibibinongo ni gipore maber adada i kin gi. Injili acel acel tye ka meddo i mukene, profesi acel acel tye ka lanyut me acel mukene, adaŋŋa acel acel tye ka dongo ki nyuto maber adaŋŋa mukene. Kit ma nyutu jami i tic me dini pa Jo Yahudi ginyuto maber ki Injili. Cik acel acel i lok pa Katonda tye ki kabedo ne, gin mutye acel acel tye ki tic ne. Kede rwom ducu me ayub ne, i yub kede i tim ne, tye ka cako caden me Lwak ne. Ayub calo man, pe tye iye tam mo ma pe ni me Jamiweng ma romo paro onyo cweyo.” Education, 123.
Gin ma atye ni, lok me Ibru ma giwaco ni “ereb boqer” tye i Baibul tyen adek me aryo. Cawa weng gityeko loko lok man kaka “otino ki machiegni,” pe ki Daniel 8:14 keken kama giloko go kaka “nino.” Ka onongo rwot me neno ma atero ki cwiny Maleng, tyen me apar ki angwen en “loc me tye ki dogola me abicel me wiye me yec Adbenti.”
“Lok pa Lok me Mungu ma malo kato duc dok bene ma dong obedo cako kwede kede tung cel ma dit loyo me yweyo me adwogi pa Kristo obedo lok man ni, ‘Paka i nino alufu aryo ki mia adek; eka kabedo maleng obibedo gwokke kwer.’ [Daniel 8:14.]” The Great Controversy, 409.
Gin adaŋo ma tye ni, “nino” i akwana man en kare me aboro i kare me abicel aryo ma nyutu me Ibru man kitiyo kwede. Kadi, kanyut me buko me lanyut pa Mungu me prophecy i cobo me loke me King James, i bedo me tero gin mapol, ocako kany me cako ikare me poro me aboro bedo me me abicel aryo i akwana ma ripo acel i wang acel ki aryo me nyut i cabit aboro. Lok acel ma gitye ka loko ni “vision” i cabit aboro en lok me Ibru ni “chazon,” dok mukene en “mareh.” “Mareh” te lok me neno onyo kit ma gin oneneka, dok nyut me “mareh” en nyut me neno pa Kristo i Lok me prophecy pa Mungu. Nyut me “mareh” me Daniel 8:14 nyutu ni Kristo myero onen dok oyot oyot obino i kacel pa En acel i nino dwe 22, 1844. Adwogi magi ducu gin gin ma adier, dok gitwero twero me cako i akwana ma en diko madit me tungcel; dok diko madit me tungcel pe en pwony onyo prophecy ma otum maber i nino dwe 22, 1844; adier bedo ni akwana no en Kristo, diko madit me tungcel.
“Ka anongo atye i kit man mar cwercwiny, an awot i lek ma olwongo cingna tutwal. I lek aneno abala, ma lwak pa dano mapol gidwogo kwede. Dano acel keken ma gwoko kwo gi i abala man aye obino wok i cwercwiny ka kare obedo agiki; lwak ducu ma pud gitye i dye obino bal bedo ma gubedo poto daima. Lwak mapol ma gitye i dye, ma gitye ka cito i yoregi mapatpat, gubedo ka nyero kede turo jwok ma gitye ka donyo i abala, ci gubedo ka tito neogi ni yub man mar ber bedo ma kwo aye wii dyel mar ryeko mar bwola, ni i ada pe tye akec mo keken ma myero gijing woko. Gubedo dong ka mako mogo i kom, me twero gengo ni pe gibed ka oyot donyo i iye pa ot.”
“Niworo lwor me gonyo an, acalo ni ber me kuroo wang acel ka lwak mapol oyab, onyo wang acel ka anyalo donyo ma pe giweno an. Ento kwan pa jo dok omedo me bedo matino, ci niworo lwor ni atwero bedo lacen too, aacwalo gangna oyotoyot, ci apino aa i kin lwak. I kin cwercwiny na me oo i kacok me dolo, pe aneno onyo pe atamo pi lwak ma opongyo an.”
“Ka an adwogo i ot, atye ni atino ni kacok me tam mapol no ocung i kom ducu acel me dit, dok i kom ne obwot onyang acel ma otwany twan, kacel ki remo ma otur. Wan ma wan tye kuno, onen calo wa ngeyo ni onyang man otwany dok opwodwod pi lok wa. Dano ducu ma dongi i kacok me tam no myero obi anyim onyang no kede wyek bal gi. Ka i anyim onyang no tutwal, ne tye ka me bedo ma oyot, ma i kom gi ne dano gul acel obedo, ka gineno me yom adada. Leny polo onen calo oleng i wang gi, dok ne gitye ka pakogi Lubanga kede wero wer me pwoc me yom ma onen calo dwon malaika. Man obedo gin ma gubino anyim onyang no, guwyeko bal gi, gujolo kica me tim, dok kombedi gitye ka kuro ki yom adada, kun gitye i gen me neno gin mo me yom ma bibino.”
“Ka dong n aneno acalo i ot, lworo ocako tye ka omeda, kacel ki ni atye ki cuny marwiny me ni myero aodwok piny anywal kwede i wang jo magi; ento aneno ka ginongo cinga ni aa nyime, kadi ka atye ka acito mot moto ka atoro poto me doyo poto me atim wang otimoo i wang rombo, ka dong turumbeta odonyo, got pa larem oyeng, koko me loyot ocako aa ki ba likwena ma gutye kacok, ler ma tugo loyo tam opongoo ot, ka dong gin weng odoko cing inino matek. Jo mamwonye gucwec weng kacel ki ler man, ka an amedo keken acel i doro me ngico me dyewor me dyewor i ceng.”
“An awoto ki cana matek i tam para, dok pe aneno tek me poko cinga ni an abedo ka woro. Otyeko nen bot na calo kwona me gumo obedo kicwako; ni Laco me Twero pa Lacoo owoko an, pe dok bidwogo.” Experience and Teachings, 24, 25.
Kombedi pe ki temo wa kombedi ka wa bino donyo i kacel pa abila, dok i ngeyo wa wyek kwo marac wa, kadi wa nong pwoc me kuc me peko pa wyeko pa En. Luo me agiki man me lwongo wa donyo i kacel pa abila otwero gi goro mapol me kwero donyo pa dano acel acel, ento ka wa pe kelo adwogi kombedi, wa bino “weyo wa keken i lyeto me cwercwiny me dyeworworo.” Ento man pe aye lokna keken.
Rwate ma kelo tam adong pe iyee i kweri man ma pire tek adong ni en tye ka omiyo piny ikom piny pa lok “nino,” ma cwalo kwede apwoyo pa porofeto ni aboro aa ki ijo, ma en acel kuom yat me wilwiny i kare me cilo pa jo acel piya angwen aboro ki angwen apar. I kare pa cilo, tuli pa Porotesitanti gi tuli pa Ripablikan pa ker me abicel me porofeto pa Baibul bibedo woko cobo apwoyo ni me aboro aa ki ijo. Ki ijo prezedenti adek ki aboro manyen ki kare me agiki i mwaka 1989, Trump doko rwot me abicel pa ker me abicel, dok ka en oywongo kare me tic me aryo, en odoko me aboro ma aa ki ijo. I tic pa United States i neno dok i cako kwo pa Edict of Milan i 313, cung pa Laodikea pa jo acel piya angwen aboro ki angwen apar bidoko cung pa Filadelfia pa jo acel piya angwen aboro ki angwen apar. Kare me cilo tum i cike pa Ceng Nino Sande ma iye nyono marac pa papacy cango, kede ci en cobo apwoyo pa Revelation apar ki abiriyo calo me aboro ma aa ki ijo. Lok acel, ma kinyuto iye i tol Ebru acel, calo lok acel i Dhopadhola pa Inglis; kawo kweri ma nyuto yabo pa bura mede i kweri ma nyuto agiki pa bura i kare me cilo pa jo acel piya angwen aboro ki angwen apar.
Adwogi weng tye ki kabedo ne, dok tye ka woro acel keken ma i Testament Manyen iye tye ka nyutu keto me namba acel tyenyo namba mukene; dok i Testament Macon tye ka woro aryo keken. Alfa pa “keto me namba” tye i Genesis.
Ka Kain myero culu kwede tyen abicel ka aryo, atata Lamek tyen piero abicel ka abicel. Genesis 4:24.
“Yub me namba” me omega tye i Matayo.
Kanyuma Peter odonyo bute, owaco ni, Apwoyo, awan abino adwong nining ma owadwa atima richo ku i an, kede an adwok tic kwede kica? Myero obed nyo wang abiriyo? Yesu owaco botte ni, An pe awaco boti ni, Wang abiriyo keken: ento, Wang piero abiriyo tyen abiriyo. Matayo 18:21, 22.
Lok man tye ka nyuto kare me acel kacel ki me agiki i Baibul ka namba acel oketo woko ni myero omed ki namba mukene. Namba dwong tye pol, ento alfa me Genesis ki omega me Matthew gitye ki rwom me namba acel keken, dok gitye ka tic ki namba aryo acel—“abiro” ki “abiro me apar.”
I kin cing alpha ki omega; i dyere, ka kare ma mukene keken ma kit me namba man tye iye, obedo i Kit pa Lawi acel ki angwen abicel. Kanyo namba aryo pe obedo ‘abiro’ ki ‘pito abiro,’ ento obedo ‘abiro tyen abiro me imyaka.’
I bicwero pi mwaka abiro me mwaka, abiro tyen abiro; kadi meno, kare me bicwero abiro pi mwaka obed boti mwaka piny abiro ki abiro abiro. Leviticus 25:8.
Kit ma i kineno, kityeko me namba ma tye i dyere dok tiyo ki namba “abicel,” ento pe ki namba “abicel acel wiye.” I yoo ma obedo iye, tye kica me pwonyo pi woro, dok tye bene kwena pi pe woro. Kica me weko lutic me piny bedo laru, kacel ki dwoko ngom me gangi, oyerore ki kwena me “abicel tyen,” ma otye ka tito tyen angwen i kitabu me Lawi 26. Kica no otye ka keto ginacoya pa Lubanga i mwaka ma ngom otye ka yweyo, kacel ki kica me aryo i mwaka me Yubili, dok kwena me Lawi 26 en lawote i cik me koba me ber me kapok me pot buk aryo mago.
Nwek ma tye i dye kwena ginanyuto i Kiwandiik me Lawi 25:8 (“mwaka abiro maracel ki abiro maracel”). Cokcok pe iye kacel ki kwena me “nino abiro” ma omio atela me tungcel i Lawi 26. Pi meno, nwek ma tye i dye kwena nyuto gitye me guro dok me cwercwiny, ka otimo cing acel ma odubbe i buk me Lawi. Nwek me guro onyo me cwercwiny pa Jubili kettye i kin atela pa Lamek, ki nyut pa Yesu me wang acel ma twero me kare me temo tye ka tum. Ducelu weng acel, ginanyuto wang acel me kare me temo, ma ka otyeko, bino anyuto gurupu acel ma guro tye iye, ki gurupu acel ma cwercwiny tye iye. Alfa ki Omega, ma ginyuto ote me malaika me kwoko ki me adek, ginyuto mia angwen ki cing abiro me acel angwen kaka calon me kare me temo. Ka ma ocako rwatte ki cwercwiny onyo guro pa Jubili, loki gi doko me peko madit ka wacako neno pwony i Ezekiel acaki me acel, nyig coc me acel, ma keto Ezekiel i mwaka me adek piero i Jubili me apar wiye ki abiro.
Cakra pa Yubili manokoni ogik i dwe mar October 22, 573 BC, kadi pe iketo gin ma otwero nyutu October 22, 1844 kende, ento bene cik me Sunday ma tye ka bino ceng. Kombedi wa tye i mwaka 2026, ma en mwaka mar adek ki abicel ki acel i ka acel mar cik mar Yubili me abiro. Cakra man mar Yubili ononyutwako ki cakra mar Yubili me “abicel ki abiro,” ka Ezekiel ocung i mwaka me adek ki apar. Ocing i ot me Yehova, ka onyutu lukwong me mia acel ki angwen piero angwen ki angwen, ma ki yeleya dong odonyo i Kabedo Maleng Madit loyo i agiki me ngolo, macalo jo ma ogen mapatpat ma orwate i ngeyo po October 22, 1844. Ka peke i twero neno “gin ma adier” i kare ma Ezekiel tye iye i lok me porofeto i buk me acel, ka wot ki waraga me acel, ci iweyo “cung me neno yore” mamegi.
I nyuma me neno ducu me Yecu ma kimedo bot poto Kebar, Ezekiel otingi piny i pro ka Daniel, Isaiah, ki John bene otimere. Ka dong, jami ma tye i tekwaro angwen magi ducu miniye gin ma tye i gwoko pa rwot me yubo kwena bot kanisa ma pe bino neno onyo winyo.
Tye tye nino abicel acel i buk pa Ezekiel ma lok iye ku Yerusalemu. Wabin dong walok ku nino me acel ki me agiki ma ononge i dog cakwiny acel, lok acel ki aryo, ka dong i dog cakwiny piero apar, lok acel. Atye dong aloko ku nino me aryo ma ononge i dog cakwiny abicel, lok acel, ento aneno kwede keken i kit me romo nyuto gin ma iye, pe ka akonyo oyubo iye i wat ki dwer me tyenyo ki balo pa Yerusalemu, ka buk weng girewo i apoka man. Yerusalemu obale i agiki pa mwaka 586/585 BC. Ka i Ezekiel 33:21 ngat ma otim peko ka tongo ceto oo ki lok me too me Yerusalemu.
Ka otimme i mwaka me apar wiye aryo pa twe me pinywa, i dwe me apar, i nino me abic me dwe, dano acel ma tonyo ki Yerusalem bino bot an, ka waco ni, Keta dong ojwong. Koro cing pa Rubanga obedo i kom an i otino, ma pud pe onyo ma tonyo; kadi oboyo doga, nio cawa ma en obino bot an i kiny; doga dong oboyore, ci an pe adong leng. Ezekiel 33:21, 22.
I mwaka apar wiye acel mo adek, gang tye odong calo ma igoyo; ci Ezekiel dong obedo me loko lok ki pwonye me en kikome. Ni neno pa Ezekiel i cura mukene abicel aryo tye i mwaka apar wiye acel, pi meno tye calo mwaka abicel angec ma dong ocako ka gang tye odong calo ma igoyo.
Ka ono obedo i mwaka me abicel, i dwe me abicel, i nino me abicel me dwe, ka an atye ka atamo i ot na, ci ludito pa Yuda bene otamo anyim na, ci cing pa Wonyaci Rubanga omwono anyaka kunnu. Ezekiel 8:1.
I mwaka ma obedo mwaka me abiro, Ludito guwoto i Enyekeciel me penyo ki bot Rubanga.
Ci obedo i mwaka me abiro, i dwe me abic, i nino me apar me dwe, jonywale me Israel mogo bene gu bino me penyo bot RWOT, ci gu bedo anyim para. Ezekiel 20:1.
Itye i mwaka me abiro, okec me mwaka acel ki dila ocako.
Nakwene i mwaka me abiro, i dwe me apar, i nino me apar me dwe, lok pa Rubanga obino boti, ka waco ni, In wod dano, cwal pi in nying nino man, ee nino man kene: kabaka pa Babiloni ocake lweny ikom Yerusalemu i nino man kene. Ezekiel 24:1, 2.
Nino kare obedo ka nyut-nyut mogo ma ter me nino me agiki, pien Paulo owaco ni Israel me anyim en adwogi bot jo ma tye kwo i agiki me piny.
Kombedi gin weng man obino botgi calo ranyisi; kede kigwoyo gi me poko wa cik, wa ma agiki pa lobo obino i wiwa. Omio meno, ngat ma tamo ni tye ka cung mot bed ma orito wek pe opod. 1 Corinthians 10:11, 12.
Nino weng adek acel ma gitoo ki Yerusalemu otimme i kin nino mukwongo i otbuk acel, weri acel, ki nino madit ma ononge i otbuk pyer abicel, weri acel. Nino aryo magi gimako mwaka abicel i otbuk acel, ma ne obedo 592 BC, kacel ki mwaka pyer aryo ki abicel i otbuk pyer abicel, ma ne obedo 573 BC. I ipele me “line upon line,” Ezekiel tye ki rek pa Misiri, ma tye ka kwanyo nyuto pa Turo, dok ki rek pa Yerusalemu. Rek pa Misiri tye ki waymarks abiriyo ma ginyuto ter, (ka ikwanyo Turo iye), dok Yerusalemu tye ki abicel. Kacel ki rek aryo magi, tye rek pa Yosia ki cycle me Jubilee ma apari ki abiriyo. Ento rek ma kinyuto ki pe tye ki nino ma ginyuto ter ononge i otbuk angwen, dok rek pa otbuk angwen tye ki jami me “wheels” mapol ma Ezekiel oneno ka oloro i Dyer Maleng Atye Dano. Dok bene otye ki adwogi mapol me adier me nyig coc.
430
Namba adek mia angwen ki adek acel kato piny cike me wiec ma pe tum, kadi i otela me angwen Ejekieli gitiyo kwede ki Mukama calo ngero ma kwo, ngero ma tye ki namba adek mia angwen ki adek acel.
In i, dan pa dano, mako kite acel, iket i nyimwu, kadi iporo iye kuc pa taon, ma en Yerusalemu: Kadi iketo lworo me lweny iwiye, kadi igero ot me lweny iwiye, kadi ipwonyo dyer iwiye; kadi iketo kaa me lweny iwiye, kadi iketo yogo me turo iwiye doko gangweng. Kadi bene imak pire tye me nyinyi, iket obed kuta me nyinyi i kin iwu ki taon: kadi iketo wangwu iwiye, en obed i bwo me lweny, kadi ibed ka lworo iye. Man obed anyut bot ot pa Israel. Kadi ilwo cingwu me tung cem, iketo tim marac pa ot pa Israel iwiye: calo kwan pa nino ma ibino nino iye iwiye, ibino tingo tim maracgi. Pien An aketo iwu mwaka pa tim maracgi calo kwan pa nino, nino mia adek ki abongwen; kumeno ibino tingo tim marac pa ot pa Israel. Ka ityeko gi, ibinino dok i kom cingwu me tung tuny, kadi ibino tingo tim marac pa ot pa Yuda nino artam: Aketo nino acel pi mwaka acel. Pi meno ibino keto wangwu tung i bwo me lweny pa Yerusalemu, kadi batwu obed ayaba, kadi ibino lok adwogi iwiye. Kadi nen, Abino twero pingo iwu, kadi pe ibino lokke ki tung acel dok i tung mukene nio wang nino pa bwo me lweny moku tyeko. Ezekiel 4:1–8.
Kubo Yerusalemu, calo Ejekieli owono, en “anyut,” kit ma kuba ma Cestius ocwalo ikom Yerusalemu i mwaka me 66 bene tye anyut. Ka owaco pi Yesu ma oyero opwonyo kwene tieko me Yerusalemu, Siita White nywako wa ni “otim pire tek” me tieko me Yerusalemu tye i nino me agiki. Anyut me tieko ma cobo ikom jo adwogi aryo ma Nebukadneza ki Cestius ginyutu, nywako ni anyut me kubo tye anyut me cike me Sunday ma tye ka cok.
Nino acel pi mwaka acel
I iye atic ma wa tye ka nenone, wa bene tye ka neno lok me mwisho me Baibul ma omega, ma cako cik me mukwongo adwong i loko me anyut pa lunebi me William Miller i mwak me cakke ma i yubo me cawa pa malaika mukwongo kacel ki malaika me aryo. Alpha pa cik ni “nino acel pi mwaka acel” bene obedo cee omega, pien alpha pa cik ni “nino acel pi mwaka acel” onyutere i buk me Numbers calo temo me apar, ma obedo me agiki, ma Israel ogweko, ci ogolo ikom gi to i tim me bunge me tim me otino i tim me camo i tim me yot i bwo tim me ot me tim me tim me acalo me mwaka pyer adek ki angwen.
Anatunu bino obino wot i tim apol i tim kaacel pi mwaka artam, kede gibed pegi cwin maraco mamegi, atata ka dyeregi opwod i tim. Ka kit me nino ma unu onongo unyuto ngom, nino artam, nino acel pi mwaka acel, unubed pegi tim maracowu, mwaka artam, kede unubedo ni ungo ngeyo kwede me awobi me cawa na. An AYEKA awaco, adwong ata alub tim man i kom ogwok maraco man ducu, ma ocokke kene me bedo buta; i tim man gibicweko, kede kanyo gibito. Namba 14:33–35.
Tye gin ma obedo me adwogi pa lakwena ni cik me nino acel pi mwaka acel kelo ni onongo gitye ka nyut i dwo kene me agwok me agiki i yo me temo me tung apar ma ocako ka i pyem me Nam Abarat, kadi bene ni cik acel no dok ocaki ka tyer matek ka Yerusalemu myero gitingi ka otwero ci gubalo, myero ginywako maber ci giwot kwede i but gin ma watye ka paro i kom gin man, calo bene tic pa “ting” bedo “cim.”
Lanyut me gin cato kacel ka tye ka tic ki “kwo” me Yerusalemu calo cingany, myero ngene, pien dok bedo calo “oŋwelo” me ter kun pwodho, ci i lok me calany, cingany me kwo man tye ki “boko” mapol ma rwate kwede. Cingany me kwo man twero bedo gin ma dit matek i Ezekiel, ci cingany man miyo Lubanga me piny Yuda oyot me kwanyo rwom me bedo maber atika ki i gin ma con oneno i wang Ezekiel calo yamo ki tye ka poto. “Cingany” me kwo man, cik me mwaka pi nino acel, ki lanyut me profesi ma kwo man ocako kwanyo kacel, myero guneno i kine ma mia angwen ki adek (430) nyuto lagam ma pe tum.
Gwok pa Cik
Kwo olokole Abram ati, Ngēn maber adier ni nyikiro me i bipedo jonyalo i piny ma pe megi, kendo gibitiyo botgi; kendo gibiyweyo gi mwaka piero abicel. Acakki 15:13.
Rwot odonyo iwang cing ki Abraham i yo mar dong adek, kede cal ma okwongo i kin dong adek man oyubo profesi ni nyar Abraham obed jo jeny i Misiri pi mwaka piero abicel. Cal mar aryo, Abraham otyeko yubo cik mar laket, dok cal mar adek obedo tyen pa Isaka i Got Moria. Mwaka piero abicel onyuto i alpha mar dong adek ma Rwot oyubo i cako kwo dok i donyo i wang cing ki jo ma oyero. Jo wang cing ma oyero gi bene gityeko kwanyo ki Bot Luba i kare ma gikwanyo Stefano gi kidi i mwaka 34, dok ka ma orumo, Paulo, lakwena ma oyero pi Jentail, onyuto ni mwaka piero abicel meno obedo — mwaka piero abicel adek.
Atye an atye awaco ni, kiriro ma Katonda ocuko conge i Kristo, cik ma obino inyim ka mwaka mia angwen ki adek, pe twero kwanyo onyo balo kiriro no, wek olubo ni cikke bedo ma pe tye ki teko. Genesis 3:17.
Namba ma nyutu cing ma tye me kwo piny me lagam en adek mia angwen ki pier adek, ento caden aryo ma gin Abram ki Saul, ma nyinge gi obedo lokke calo Abraham ki Paul keken, ginyutu kare aryo ma pe rom acel ma dok gicako kucel namba ducu ma en adek mia angwen ki pier adek. Ka Katonda loko nying dano acel, meno en cing me nyut pwonye me lagam ma tye ikin dano meno ki Katonda. Pi meno, myaka adek mia angwen ki pier adek en wel ma oyot ki medo namba aryo ma pe rom acel, calo adek mia angwen pa Abraham ki medo pier adek pa Paul. Ezekiel onino i kom tungcel mere ma lacam pi nino adek mia abiro ki pier adek, ka dong i kom tungcel mere ma lacung pi nino artam; ka nyutu namba aryo ma welgi ducu en adek mia angwen ki pier adek.
I Buk Kwan, dog otino acel ki apar, lagam me tooro ma ki kelo anyim tutwal ka i dye acrel nge pwony me ngol pa Nimrod, nyutu tungcel i kin lagam aryo. Gin mo ma onongo i wi ot pa Babel cako bedo cing adwong me cing pa Satana me “gwok keni keni” pa lwak ma onongo gibedo me kwanyo kacel kacel ki nywalo piny. I dog acel meno, kwan me nyig coc pa Iburu cako ka ki nywalo Eber, ka nyutu cakke pa lwak ma kiyero me kwanyo lagam me kwo, ka pe rom ki lagam me tooro pa Nimrod.
Eber otye imyaka mar aryo adek abicel, ci onywalo Peleg: ka Eber otye pien onywalo Peleg imyaka mia angwen adek abicel, ci onywalo otino coo ki nyare. Ci Peleg otye imyaka adek, ci onywalo Reu. Genesis 11:16–18.
I buk apar me apar wiye mar Acakki, nyinge Eber ki Peleg omako tic mewoko me acel.
Eber owotone woko nywal lutino aryo; nying acel Peleg; pien i kare ne ame, lobo opodere; dok nying owote ki dano omiyo Joktan. Genesis 10:25.
Peleg tiye nywako piny onyo poko, kadi i nino me Peleg poko pa kiboke aryo me jo me lagam ocilo ka iwoto me ot me Babel kacel ki kwo me buntu pa Nimrod. Eber okwo mwaka mia angwen ki abicel ki angwen, ento i nyuma ka onywalo Peleg (poko), odoko okwo mwaka mia angwen ki adek. Kwo me lok ducu tye ki rwatte pa onyo, ka mia angwen ki adek en namba ma Pawulo omiyo bot profesi me lagam pa Abraham. Kadi bedi namba mia angwen ki adek okwanyo kacel ki kwo pa Eber i nyuma me nywol pa Peleg, miaka me acel apar adek ki angwen me kwo pare acel anyutore calo “miaka angwen ki adek,” ma gin bene en miaka apar adek ki angwen, ento ka lok me miaka apar adek ki angwen meno anyuti keken i yo mapol lac, okunyi “angwen” ki “adek” (430). Ka dong mia angwen ki adek obino, ka dong nyut pa acel me kwo pa Peleg en “adek.”
Eber obedo doggola nying “Hebrew,” kede en aye adwogi me acel ma kigamo iye lok i kom jo-Hebrew, ma pe dong gibedo jo ma kiketo pi yubo me cing goba. Eber te lok ni “katyo kata ngwec,” ci meno obedo cal me jo me cing goba ma katyo aa ki i piny dong ni dok i piny manyen, calo lutino Abrahamo onwongo gikatyogo ka gityeko Aol me Red dok gicito i Piny me Cik. Yot me tam i thim me myaka abicel nongo ojuko ngwec meno, ento i agiki me myaka abicel meno gikatyogo Aol Jordan dok ginywalo i Piny me Cik, ci meno obedo cal me ngwec me agiki me jo pa Katonda. Peleg nyutu lok me teke ma iye pok pa dano dok obedo i dul me cing goba aryo me acel ka obedo i ot me Nimrod. Cing me goba me to pa Nimrod en yweyo, dok cing me goba me ngima pa jo-Hebrew en myaka mia angwen kede adek abicel me kwano pa Eber mapwod pe pok pa Peleg omedo. Nying Peleg bene keto pwony me kwan ma tye i cal, pien myaka mia angwen kede adek abicel pa Eber kipok iye kwan aryo, dok Peleg nyutu pok pa mia angwen ki kwan adek abicel.
Pii angwen abicel adek gi wiye aryo. Miaka pii angwen me karama pa Abraham kacel ki myaka adek awene paulo oketo calo coc. Medo me ngec ma tye kawo cweyo me agiki me ceng pa lut me Mungu kitye kwany kwede i Daniel cura apar wiye aryo, ka nyig coc me wiye aryo me karama ma pe tum kinyuto kore maber, ka kiketo bene i yo me coc i but buk 9/11.
Kadi en owaco ni, Dhi i yo mamegi, Danieli: pien lok man ociko, kadi otyeko okeko anyim wang, oo ka i kare me agiki. Dano pol bitye ka pwodho gi, kadi ka yubo gi, kadi ka temo gi; ento jo marac bitye ka timo marac: kadi acel i kin jo marac pe biwinyo tic man; ento jo ryeko bibiwinyo. Kadi ki kare ma bilok kwer me ceng duc woko, kadi ka kicano gin marac ma kelo kwedi me apol, ibed ni nino alufu acel mia aryo kede abongo iwang acel. Danieli 12:9–11.
Yabo me golo me agiki ma cako tic me temo ma tye i hatua adek, calo kinyuto i ayat me apar calo “ki yweyo,” “ki keto bedo lela,” “ki temo,” romo kacel ki miaka alufu acel ki mia aboro ki acel me abicel. Nying adwong me jo me cako me ngec i ayat man en ni kwanyo me teko me geng me piganismo i mwaka 508, ocako tic me miaka adek ki apar ma omedo wa i tero me keto papi i gang acel me abicel me ker me porofeto me Baibul i mwaka 538, ma dong en ocobo rwot calo ker me abicel me porofeto me Baibul nio ka miaka alufu acel ki mia abicel me acel ki abicel otyeko i mwaka 1798. Miaka adek ki apar ma aa i 508 nio i 538, bene Pawulo onyuto calo “kwer ma cako me kwanyo woko,” i 2 Thessalonians.
I buk me 2 Thessalonica, lok ma iye en aye wat ma tye ikin Roma pa jopagan kacel ki Roma pa pap, ma gin ker me abicel ki me abicel acel pa porofeto, ka kwo piny. I kabedo man pa Thessalonica aye William Miller nongi ni “me nino ducu” i buk pa Daniel norwate ki Roma pa jopagan, ci Miller dong bene nongi ni “me nino ducu” i Daniel obedo kare ducu ka kikwanyo kwede kacel ki gin ma anywalo kwede ka obedo marac me kelo toki onyo timo me kelo toki. Gin ma anywalo kwede ki timo me kelo toki i buk pa Daniel norwate ki gin ma John nyuto i buk pa Revelation calo cal pa lee kacel ki pwony pa lee, ka kwo piny.
William Miller ocako tic ma pol, ka pe dong ducu, me keto tic i kom lok pa lanen onongo i kom ngec mene oyeko nyutu twero aryo ma tye ka kelo kwoto, ma kiketo calo “jam nino ducu” (Roma me poga), ki twero me aryo ma tye ka kelo kwoto, ma kiyubo i yoo aryo: calo cul me kwoto (rwom me kibina woko kanisa ki pa gamente), i Pwony pa Neno—calo cal me lee (kit me lanen pa paapa), ki gin ma okec me kwoto (lam me coyo i kom wang acel) i Pwony pa Neno—calo anyim pa lee. Ngec ma Miller oywayo ki i nyutu pa Paulo i 2 Thessalonica obedo acel ma pire tek i kame me lwongo pa Miller, en ma obedo cal pa lobo me yubo me Adventism. Paulo owaco ni jo ma pe omaro ada ma kikonyo i pot buk me aryo pa 2 Thessalonica gin bene jo ma giyamo bal me yubo ma tek.
I kinia i nyutu adek me Daniel (Daniel 12:9–11) pwony me nyig coc i nino me agiki pe twero keto kacok pa kare, pien kacel ki October 22, 1844; keto tic pa kare me profesi dong pe tye maber. I nyutu me 9/11 nyutu kare aryo ma patpat, me myaka adek piny ki me mwaka alufu acel ki mia abicel ki abicel. Namba artam ki namba alufu acel ki mia abicel ki abicel weng tye cal me profesi pa tim me timore i tim me tim me ot pa tim me timore, kadi dong i yo me profesi gin twero loko kacel. Pi meno, alufu acel ki mia abicel ki abicel twero niang calo artam, dok artam en dyec pa mia angwen. I nyutu me 9/11 gin nyutu namba pa kuc me wiec, calo ma kinyuto ki mia angwen (Abraham) i wat ki adek piny (Paul). “Tim me ot pa timore” ma kineno i “alufu acel ki mia abicel ki abicel” rwatte ki “tim me ot pa timore pa ‘artam’,” dok angwen en dyec pa mia angwen. Adek piny en adek piny. Mia angwen ki adek piny cwiny ka namba mia angwen-gi kidwogo i namba adek piny, ma i Ezekiel pot buk angwen kinyuto calo mia adek ki abongwen dong kidwogo i namba artam.
Wekit 9/11 i iye mokene apar i dyer apar wiye adek me kare me profesi ma tye i iye, dok gin en cal me koba ma pe tum, ma gitye ka yubo i nino me agiki. Yub me lok man me mia angwen ki adek adwe i nino me agiki kityeko cako i mokene angwen me Ezekiel.
Rwot mar Koko pa Yuda kombedi tye ka yabe kwede cike me giko me ciko piny bot gin ma ki i lworo me bedo odonyo i Karuma Maleng Tutwal kacel ki Ezekiel, Yohana, Daniel, ki Isaia. Ada pa lok man ki yabe i kubbe ki cako malo pa gin ma pe keken ki nyuto calo jo ma ki cwalo woko i Israel, ento bene calo alam me mia acel ki angwen alubu dyere. Ada pa lok man ki keto i kino me lagam ma ki nyuto ki myaka mia angwen pa Abraham i kubbe ki lagam ma ki nyuto ki myaka adekumi pa Paulo. Ada pa lok man ki laro i Daniel apar wiye aryo, i nyir 9/11, ma ki nyuto dyere kama tye i kin kare adek me nyig coc, ma jo Millerite ki niang maber. Ada pa 9/11 ma tye i kin, ma kombedi tye ka ki yabe i Daniel apar wiye aryo, ki nyuto ki nino mia adek ki abicel wiye abicel ki nino pyerabicel pa Ezekiel. Nino magi ki yabe bot Ezekiel i mwaka adekumi pa cycle me Yubili abiriyo wiye abicel, dok Ezekiel, calo ajwaka, tye ka nyuto ajwaki pa mia acel ki angwen alubu dyere, ma tye i tem ma tye i kin, i kin temo adek.
Ezekiel, kicoyo iye i leb tem pa kacok i “nino acel me abic” me “dwe me angwen,” ma i lok me tarih pa Millerite onyuto kakare i dyec (“i kin”) me dwe me abiro manok, ma ocako ki kwer me acel i nino 19 April, 1844, ka pe obedo kit ma gubedo tye ki gen, dok ogik i nino 22 October me mwaka acel ka eni.
“Ceng dyer 1844, i kinonge ikare ma dong gin obedo ka kwano nining ni nino 2300-gi bibedo agik acel, ki ceng kwon me mwaka acelmanu ma i ngeye gin nong ni gitye ka doko yatwal meyo kuno, kwena no ki lallwongo i lok me Coc Kikome keken ni: ‘Nen, Lacoo me nyom bino!’” The Great Controversy, 398.
Nino apar wiye apar ki acel, mwaka 1844, tye i dyere me dwe abiro maleng, dok i nino meno Samuel Snow ni tye i Tabernacle me Boston ka otye ka omiyo kwena ne me Kwo me Dyewor. Kanyo, pi kare me acel i nyuto pa lwak, “okok i lok me Cik Maleng kene-kene ni: ‘Nen, Dul pa nyako tye ka bino!’” Kombedi watye ka cing wa i kit me cik pa lanebi ka wa kwo kacel ki Ezekiel i Tabernacle me Boston, manok ka pud pe giyeko yik me cogo ka malo me lulengej pa kwo me dyewor ma obino wuot ka ba nawang me pii. Tic pa lanebi me cogo ka malo me bendera me nyuto ginyuto i laini pa lanebi me Islam i Revelation dul me abiro wiye abicel. Ezekiel dul me angwen omiyo lacaden me aryo ki tyeko pa lanebi meno me myaka adek mia angwen abiro ki nino abicel, dok otimo meno i dul me angwen.
Wa bino wabicak i coc ma lacen.