Ka lwet natch nongo ka i tye me cing pa natch, “gin mo keken ducu tye ki kare pao,” kadi “cik mo keken ducu tye ki kare pao.”
“Baibuli tye ki cikki ducu ma dano mito ni ong’e wek obed ma kiyubo pi kom kwon man, onyo pi kwon ma bino. Kadi bedi cik man pe twero ng’eyo i bot dano ducu. Ng’at mo keken ma tye ki cwiny me karo pwony amege pe twero kwan ka cing acel pa Baibuli ma pe oyot iye tam mo ma konyo. Ento pwony pa Baibuli ma pire tek tutwal pe kiywako ki kwan mapore ki kare onyo ma pe tye ka rwate. Kube ne me adwong pa adier ne pe kikelone kit ma lakwan ma oyot onyo ma pe tye ki par twero neno gi. Mwaki me mwocce mapol tye ka piny loyo wang acel; gin twero nongo keken ki yeny ma tye ki tic me cwiny ducu ki temo ma pe gengo. Adier ma tye ka cako kube ne me adwong ducu myero kiyenygi ki kugi, ‘ka manok kany, dok manok kunu.’ Isaiah 28:10.”
“Ka kitye ka iyenyogi maber kede ka ikubogi kacel, gibibinongo ni gipore maber adada i kin gi. Injili acel acel tye ka meddo i mukene, profesi acel acel tye ka lanyut me acel mukene, adaŋŋa acel acel tye ka dongo ki nyuto maber adaŋŋa mukene. Kit ma nyutu jami i tic me dini pa Jo Yahudi ginyuto maber ki Injili. Cik acel acel i lok pa Katonda tye ki kabedo ne, gin mutye acel acel tye ki tic ne. Kede rwom ducu me ayub ne, i yub kede i tim ne, tye ka cako caden me Lwak ne. Ayub calo man, pe tye iye tam mo ma pe ni me Jamiweng ma romo paro onyo cweyo.” Education, 123.
Gin ma atye ni, lok me Ibru ma giwaco ni “ereb boqer” tye i Baibul tyen adek me aryo. Cawa weng gityeko loko lok man kaka “otino ki machiegni,” pe ki Daniel 8:14 keken kama giloko go kaka “nino.” Ka onongo rwot me neno ma atero ki cwiny Maleng, tyen me apar ki angwen en “loc me tye ki dogola me abicel me wiye me yec Adbenti.”
“Lok pa Lok me Mungu ma malo kato duc dok bene ma dong obedo cako kwede kede tung cel ma dit loyo me yweyo me adwogi pa Kristo obedo lok man ni, ‘Paka i nino alufu aryo ki mia adek; eka kabedo maleng obibedo gwokke kwer.’ [Daniel 8:14.]” The Great Controversy, 409.
Gin adaŋo ma tye ni, “nino” i akwana man en kare me aboro i kare me abicel aryo ma nyutu me Ibru man kitiyo kwede. Kadi, kanyut me buko me lanyut pa Mungu me prophecy i cobo me loke me King James, i bedo me tero gin mapol, ocako kany me cako ikare me poro me aboro bedo me me abicel aryo i akwana ma ripo acel i wang acel ki aryo me nyut i cabit aboro. Lok acel ma gitye ka loko ni “vision” i cabit aboro en lok me Ibru ni “chazon,” dok mukene en “mareh.” “Mareh” te lok me neno onyo kit ma gin oneneka, dok nyut me “mareh” en nyut me neno pa Kristo i Lok me prophecy pa Mungu. Nyut me “mareh” me Daniel 8:14 nyutu ni Kristo myero onen dok oyot oyot obino i kacel pa En acel i nino dwe 22, 1844. Adwogi magi ducu gin gin ma adier, dok gitwero twero me cako i akwana ma en diko madit me tungcel; dok diko madit me tungcel pe en pwony onyo prophecy ma otum maber i nino dwe 22, 1844; adier bedo ni akwana no en Kristo, diko madit me tungcel.
“Ka anongo atye i kit man mar cwercwiny, an awot i lek ma olwongo cingna tutwal. I lek aneno abala, ma lwak pa dano mapol gidwogo kwede. Dano acel keken ma gwoko kwo gi i abala man aye obino wok i cwercwiny ka kare obedo agiki; lwak ducu ma pud gitye i dye obino bal bedo ma gubedo poto daima. Lwak mapol ma gitye i dye, ma gitye ka cito i yoregi mapatpat, gubedo ka nyero kede turo jwok ma gitye ka donyo i abala, ci gubedo ka tito neogi ni yub man mar ber bedo ma kwo aye wii dyel mar ryeko mar bwola, ni i ada pe tye akec mo keken ma myero gijing woko. Gubedo dong ka mako mogo i kom, me twero gengo ni pe gibed ka oyot donyo i iye pa ot.”
“Niworo lwor me gonyo an, acalo ni ber me kuroo wang acel ka lwak mapol oyab, onyo wang acel ka anyalo donyo ma pe giweno an. Ento kwan pa jo dok omedo me bedo matino, ci niworo lwor ni atwero bedo lacen too, aacwalo gangna oyotoyot, ci apino aa i kin lwak. I kin cwercwiny na me oo i kacok me dolo, pe aneno onyo pe atamo pi lwak ma opongyo an.”
“Ka an adwogo i ot, atye ni atino ni kacok me tam mapol no ocung i kom ducu acel me dit, dok i kom ne obwot onyang acel ma otwany twan, kacel ki remo ma otur. Wan ma wan tye kuno, onen calo wa ngeyo ni onyang man otwany dok opwodwod pi lok wa. Dano ducu ma dongi i kacok me tam no myero obi anyim onyang no kede wyek bal gi. Ka i anyim onyang no tutwal, ne tye ka me bedo ma oyot, ma i kom gi ne dano gul acel obedo, ka gineno me yom adada. Leny polo onen calo oleng i wang gi, dok ne gitye ka pakogi Lubanga kede wero wer me pwoc me yom ma onen calo dwon malaika. Man obedo gin ma gubino anyim onyang no, guwyeko bal gi, gujolo kica me tim, dok kombedi gitye ka kuro ki yom adada, kun gitye i gen me neno gin mo me yom ma bibino.”
“Ka dong n aneno acalo i ot, lworo ocako tye ka omeda, kacel ki ni atye ki cuny marwiny me ni myero aodwok piny anywal kwede i wang jo magi; ento aneno ka ginongo cinga ni aa nyime, kadi ka atye ka acito mot moto ka atoro poto me doyo poto me atim wang otimoo i wang rombo, ka dong turumbeta odonyo, got pa larem oyeng, koko me loyot ocako aa ki ba likwena ma gutye kacok, ler ma tugo loyo tam opongoo ot, ka dong gin weng odoko cing inino matek. Jo mamwonye gucwec weng kacel ki ler man, ka an amedo keken acel i doro me ngico me dyewor me dyewor i ceng.”
“An awoto ki cana matek i tam para, dok pe aneno tek me poko cinga ni an abedo ka woro. Otyeko nen bot na calo kwona me gumo obedo kicwako; ni Laco me Twero pa Lacoo owoko an, pe dok bidwogo.” Experience and Teachings, 24, 25.
Kombedi pe ki temo wa kombedi ka wa bino donyo i kacel pa abila, dok i ngeyo wa wyek kwo marac wa, kadi wa nong pwoc me kuc me peko pa wyeko pa En. Luo me agiki man me lwongo wa donyo i kacel pa abila otwero gi goro mapol me kwero donyo pa dano acel acel, ento ka wa pe kelo adwogi kombedi, wa bino “weyo wa keken i lyeto me cwercwiny me dyeworworo.” Ento man pe aye lokna keken.
Guketo diyo lok ki yub i tyeng man ma pire tek maloyo, kun gimedo apoka pa nyig lok “nino,” ma otingo lok imung me dwaropiny ni aboro tye i kin abiro, ma en aye acel i kin gure i kare me keto capa i kom jo 144,000. I kare me keto capa, tung me Protestant ki tung me Republican me ker me abicel i lok me dwaropiny me Baibul, gin aryo ducu gibicobo lok imung ni me aboro tye i kin abiro. I kin lupulejident aboro nicake i kare me agiki i mwaka 1989, Trump odoko rwot me abicel me ker me abicel, ki i nge ma oloyo me nongo kare me locce me aryo, odoko me aboro ma tye i kin abiro. I tic pa United States me nwoyo Cik me Milan me mwaka 313, dul me Laodikia pa jo 144,000 bidoko dul me Piladelpia pa jo 144,000. Kare me keto capa gik i kare me cik me Ceng Cabit, ma ret me to pa loc pa Papa cang iye, ci en cobo lok imung me Niyabo apar wi abiro, kun en aye me aboro ma tye i kin abiro. Lok ada acel, ma kinyuto i dul lok acel me Leb Iburu, calo nyig lok acel me Leb Munu, kelo tyeng ma nyuto acaki me ngolo kop i tyeng ma nyuto agiki me ngolo kop i kare me keto capa i kom jo 144,000.
Lok ada acelacel tye kede kabedo mere, dok i Cik Manyen tye lok acel keken ma kitiyo iye kede yub me namba me ‘namba’ acel tyen ‘namba’ mukene, dok aryo keken i Cik Macon. Alfa me ‘yub me namba’ tye i Acakki.
Ka Kain myero culu kwede tyen abicel ka aryo, atata Lamek tyen piero abicel ka abicel. Genesis 4:24.
“Yub me namba” me omega tye i Matayo.
Kanyuma Peter odonyo bute, owaco ni, Apwoyo, awan abino adwong nining ma owadwa atima richo ku i an, kede an adwok tic kwede kica? Myero obed nyo wang abiriyo? Yesu owaco botte ni, An pe awaco boti ni, Wang abiriyo keken: ento, Wang piero abiriyo tyen abiriyo. Matayo 18:21, 22.
Lok man tye ka nyuto kare me acel kacel ki me agiki i Baibul ka namba acel oketo woko ni myero omed ki namba mukene. Namba dwong tye pol, ento alfa me Genesis ki omega me Matthew gitye ki rwom me namba acel keken, dok gitye ka tic ki namba aryo acel—“abiro” ki “abiro me apar.”
I kin alfa ki omega, ka ma tye i dyere dok obedo ka mukene acel keken ma yub me wel man nonge iye tye i Leviticus cura me pyer aryo wie abic. Kunu, wel aryo-no pe obedo ‘abiro’ ki ‘pyer abiro,’ ento ‘mwaka abiro wang abiro.’
I bicwero pi mwaka abiro me mwaka, abiro tyen abiro; kadi meno, kare me bicwero abiro pi mwaka obed boti mwaka piny abiro ki abiro abiro. Leviticus 25:8.
Yub me wel ma tye i dyere dok tiyo ki wel ‘abiro,’ ento pe ki wel ‘pyer abiro.’ But coc ma yub man tye iye tye ki gum pi winyo dog, ki lam me rac bene pi pe winyo dog. Kinyuto apokapoka i kin gum me gony opii ki dwoko lobo ki lam me rac me wang abiro ma kiwaco pire wang angwen i cura me pyer aryo wi abicel me Leviticus. Gum meno onwongo tye iye jami ma Rwot omiyo me gwoko kwo i mwaka ma lobo onwongo yue, ki gum ma omede wang aryo i mwaka me Jubili, ki lam me rac ma tye i cura me pyer aryo wi abicel en ma rwate ki gum meno i lok me ciko jo pi cikere ma tye i cura aryo meno.
Yub me wel ma tye i dyere nen i Levitiko 25:8 (‘mwaki abiro tyen abiro’). Kiribo en cut ki ŋolkop me ‘tyen abiro’ ma kiwaco tyen aŋwen i Levitiko 26. Pi meno, yub me wel ma tye i dyere nyuto gwedo ki lam ducu, ma yubo caden me dul aryo i buk me Levitiko. Yub me wel me gwedo onyo lam me Jubili kiketo i kin ŋolkop pa Lamek ki nyuto pa Yesu me agiki me kare me temo. Gin adek ducu kacel tye ka nyuto agiki me kare me temo, ma ka otum, obinyuto dul acel me jo ma kigwedogi ki dul acel me jo ma kilamogi. Alfa ki omega, ma cung pi kwena pa lumalaika me acel ki me adek, nyuto ni wel me miya aŋwen ki pyera aboŋwen obedo lanyut me kare me temo. Ka kiribo man ki lam onyo gwedo me Jubili, lok ada magi bedo piregi tek ka wanyiko i kwano Ejekiel cura me acel tyekop me acel ma keto Ejekiel i mwaka me pyera adek i dul me mwaki me Jubili me apar wiye abiro.
Dul me mwaka me Jubili meno otum i nino 22 me dwe me apar, mwaka 573 mapud pe kinywalo Kristo, ki obedo lanyut pe me nino 22 me dwe me apar, 1844 keken, ento me cik me Ceng Cabit ma cok bino bene. Ezekiel onongo ocung i ot maleng, ma cung pi jo alip mia acel ki pyere angwen wiye angwen ma dong gudonyo ki niye i Kabedo Maleng Loyo Weng i agiki me ngolo kop, macalo jo ma gucung matek i niye gutimo inge nino 22 me dwe me apar, 1844. Ka pe iniang “lok ada” me kabedo ma Ezekiel tye iye i lok mukato me adwarpiny i cura me acel ki tyeng me acel, ci irwenyo “yoo” ni.
Iyonge neno deyo pa Rwot ma onyute i nget kulu Chebar, Ezekiel odwoke mwol naka i apwuru, kit ma bene otimme i kom Daniel, Isaiah ki John. Ka lanen angwen-ni ducu miyo bute me wiro moo i kom jo ma myero okob kwena bot kanica ma pe bino neno onyo winyo.
I buk me Ezekiel tye nino dwe abicel ma loko lok i kom Jerusalem. Wan con watyeko lok i kom nino dwe me acel ki me agiki ma nonge i dul me acel, tyeng me acel ki me aryo, ki lacen i dul me pyer angwen, tyeng me acel. An atyeko lok i kom nino dwe me aryo ma nonge i dul me aboro, tyeng me acel, ento i kit me lanyut keken, labongo nyuto kit ma nino dwe meno kube kwede ki gengo Jerusalem ki mony ki nyoto ne; ki lok meno aye gin ma buk ducu wire i kome. Onyoto Jerusalem i agiki me mwaka 586/585 ma pud pe onywalo Kristo. Ki i Ezekiel 33:21, ngat acel ma oringo otony obino ki lok me poto pa Jerusalem.
Ka otimme i mwaka me apar wiye aryo pa twe me pinywa, i dwe me apar, i nino me abic me dwe, dano acel ma tonyo ki Yerusalem bino bot an, ka waco ni, Keta dong ojwong. Koro cing pa Rubanga obedo i kom an i otino, ma pud pe onyo ma tonyo; kadi oboyo doga, nio cawa ma en obino bot an i kiny; doga dong oboyore, ci an pe adong leng. Ezekiel 33:21, 22.
I mwaka apar wiye acel mo adek, gang tye odong calo ma igoyo; ci Ezekiel dong obedo me loko lok ki pwonye me en kikome. Ni neno pa Ezekiel i cura mukene abicel aryo tye i mwaka apar wiye acel, pi meno tye calo mwaka abicel angec ma dong ocako ka gang tye odong calo ma igoyo.
Ka ono obedo i mwaka me abicel, i dwe me abicel, i nino me abicel me dwe, ka an atye ka atamo i ot na, ci ludito pa Yuda bene otamo anyim na, ci cing pa Wonyaci Rubanga omwono anyaka kunnu. Ezekiel 8:1.
I mwaka ma lubo meno, ma onongo obedo mwaka me abiro, ludito oyenyo Ezekiel me penyo Rwot.
Ci obedo i mwaka me abiro, i dwe me abic, i nino me apar me dwe, jonywale me Israel mogo bene gu bino me penyo bot RWOT, ci gu bedo anyim para. Ezekiel 20:1.
Ka i mwaka me abongwen, guro gang ma obedo pi mwaka acel ki nucu ocake.
Nakwene i mwaka me abiro, i dwe me apar, i nino me apar me dwe, lok pa Rubanga obino boti, ka waco ni, In wod dano, cwal pi in nying nino man, ee nino man kene: kabaka pa Babiloni ocake lweny ikom Yerusalemu i nino man kene. Ezekiel 24:1, 2.
Nino acel acel i kin nino magi nyuto lanyut me yoo ma patpat me nino me agiki, pien Paulo waco ni Icrael me con obedo apor bot jo ma kwo i agiki me lobo.
Kombedi gin weng man obino botgi calo ranyisi; kede kigwoyo gi me poko wa cik, wa ma agiki pa lobo obino i wiwa. Omio meno, ngat ma tamo ni tye ka cung mot bed ma orito wek pe opod. 1 Corinthians 10:11, 12.
Nino weng adek acel ma gitoo ki Yerusalemu otimme i kin nino mukwongo i otbuk acel, weri acel, ki nino madit ma ononge i otbuk pyer abicel, weri acel. Nino aryo magi gimako mwaka abicel i otbuk acel, ma ne obedo 592 BC, kacel ki mwaka pyer aryo ki abicel i otbuk pyer abicel, ma ne obedo 573 BC. I ipele me “line upon line,” Ezekiel tye ki rek pa Misiri, ma tye ka kwanyo nyuto pa Turo, dok ki rek pa Yerusalemu. Rek pa Misiri tye ki waymarks abiriyo ma ginyuto ter, (ka ikwanyo Turo iye), dok Yerusalemu tye ki abicel. Kacel ki rek aryo magi, tye rek pa Yosia ki cycle me Jubilee ma apari ki abiriyo. Ento rek ma kinyuto ki pe tye ki nino ma ginyuto ter ononge i otbuk angwen, dok rek pa otbuk angwen tye ki jami me “wheels” mapol ma Ezekiel oneno ka oloro i Dyer Maleng Atye Dano. Dok bene otye ki adwogi mapol me adier me nyig coc.
430
Namba adek mia angwen ki adek acel kato piny cike me wiec ma pe tum, kadi i otela me angwen Ejekieli gitiyo kwede ki Mukama calo ngero ma kwo, ngero ma tye ki namba adek mia angwen ki adek acel.
In i, dan pa dano, mako kite acel, iket i nyimwu, kadi iporo iye kuc pa taon, ma en Yerusalemu: Kadi iketo lworo me lweny iwiye, kadi igero ot me lweny iwiye, kadi ipwonyo dyer iwiye; kadi iketo kaa me lweny iwiye, kadi iketo yogo me turo iwiye doko gangweng. Kadi bene imak pire tye me nyinyi, iket obed kuta me nyinyi i kin iwu ki taon: kadi iketo wangwu iwiye, en obed i bwo me lweny, kadi ibed ka lworo iye. Man obed anyut bot ot pa Israel. Kadi ilwo cingwu me tung cem, iketo tim marac pa ot pa Israel iwiye: calo kwan pa nino ma ibino nino iye iwiye, ibino tingo tim maracgi. Pien An aketo iwu mwaka pa tim maracgi calo kwan pa nino, nino mia adek ki abongwen; kumeno ibino tingo tim marac pa ot pa Israel. Ka ityeko gi, ibinino dok i kom cingwu me tung tuny, kadi ibino tingo tim marac pa ot pa Yuda nino artam: Aketo nino acel pi mwaka acel. Pi meno ibino keto wangwu tung i bwo me lweny pa Yerusalemu, kadi batwu obed ayaba, kadi ibino lok adwogi iwiye. Kadi nen, Abino twero pingo iwu, kadi pe ibino lokke ki tung acel dok i tung mukene nio wang nino pa bwo me lweny moku tyeko. Ezekiel 4:1–8.
Kubo Yerusalemu, calo Ejekieli owono, en “anyut,” kit ma kuba ma Cestius ocwalo ikom Yerusalemu i mwaka me 66 bene tye anyut. Ka owaco pi Yesu ma oyero opwonyo kwene tieko me Yerusalemu, Siita White nywako wa ni “otim pire tek” me tieko me Yerusalemu tye i nino me agiki. Anyut me tieko ma cobo ikom jo adwogi aryo ma Nebukadneza ki Cestius ginyutu, nywako ni anyut me kubo tye anyut me cike me Sunday ma tye ka cok.
Nino acel pi mwaka acel
I but coc ame wan tye ka ngiyo-ni, wan bene waneno coc me Baibul me omega ame kwako cik adit pa William Miller me gonyo tyen lok me adwarpiny i dul me acaki me kwena pa malaika me acel ki me aryo. Alpha me cik me nino acel pi mwaka acel bene onongo obedo anyut me omega, pien alpha me cik me nino acel pi mwaka acel onyute i buk me Wel calo atemat me apar ki me agiki, ame jo Israel opoto iye, man oweko gikelo to i komgi kengi i tim i kare me mwaki pyer angwen me wotgi awota i tim.
Anatunu bino obino wot i tim apol i tim kaacel pi mwaka artam, kede gibed pegi cwin maraco mamegi, atata ka dyeregi opwod i tim. Ka kit me nino ma unu onongo unyuto ngom, nino artam, nino acel pi mwaka acel, unubed pegi tim maracowu, mwaka artam, kede unubedo ni ungo ngeyo kwede me awobi me cawa na. An AYEKA awaco, adwong ata alub tim man i kom ogwok maraco man ducu, ma ocokke kene me bedo buta; i tim man gibicweko, kede kanyo gibito. Namba 14:33–35.
Tyen lok ame lubbe ki lok pa lunebi, ni cik me nino acel pi mwaka acel kiŋeyo i jemo me agiki i yo me temo ame tye ki rwom apar, ame ocakke ki ŋolo Nam Makwar, dok ni cik acel meno kituco odoco i kare ame kibino loro Jerusalem ki mony ki balo woko, myero kiniang dok kiti kwede i but coc ame wan watye ka nono, macalo bene tyen lok ni “loro ki mony” obedo “lanyut”.
Lanyut me gin cato kacel ka tye ka tic ki “kwo” me Yerusalemu calo cingany, myero ngene, pien dok bedo calo “oŋwelo” me ter kun pwodho, ci i lok me calany, cingany me kwo man tye ki “boko” mapol ma rwate kwede. Cingany me kwo man twero bedo gin ma dit matek i Ezekiel, ci cingany man miyo Lubanga me piny Yuda oyot me kwanyo rwom me bedo maber atika ki i gin ma con oneno i wang Ezekiel calo yamo ki tye ka poto. “Cingany” me kwo man, cik me mwaka pi nino acel, ki lanyut me profesi ma kwo man ocako kwanyo kacel, myero guneno i kine ma mia angwen ki adek (430) nyuto lagam ma pe tum.
Gwok pa Cik
Kwo olokole Abram ati, Ngēn maber adier ni nyikiro me i bipedo jonyalo i piny ma pe megi, kendo gibitiyo botgi; kendo gibiyweyo gi mwaka piero abicel. Acakki 15:13.
Rwot oketo cikere ki Abraam i yoo ame obedo ki dul adek, dok dul mukwongo i kom dul adek meno onongo tye iye lok me adwar ni likwayo Abraam gibibedo lutwec i Ejipt pi mwaka mia angwen. I dul me aryo, kimio Abraam tim me lir, dok dul me adek onongo obedo tyero Icaka i wi Got Moria. Mwaka mia angwen kinyuto i alfa me dul adek ame Rwot olubo i tingo jo ame oyero malo ki keto cikere kedgi. Jo me cikere ame oyero meno, Rubanga opoko nyom mere kedgi i kare ame kigoyo Citefano ki kidi i mwaka 34, dok i nge meno Paulo, lakwena ame oyero pi jo me rok, onyuto ni mwaka mia angwen meno obedo—mwaka mia angwen ki pyer adek.
Dok man aye gin ame akobo: cik, ame obino iyonge mwaka mia angwen ki pyer adek, pe romo juko winye ame Obanga onwongo omoko con i Kricito, me weko cikere bedo gin nono. Jo Galatia 3:17.
Wel a nyuto gicikere obedo mia angwen ki pyer adek, ento lucaden aryo, Abram a onwongo kiloko nyinge odoko Abraham ki Saul a onwongo kiloko nyinge odoko Paul, nyuto kare aryo apatpat a kacel gicobo wel ducu me mia angwen ki pyer adek. Ka Obanga oloko nying tipu, meno obedo lanyut me wat me gicikere a tye i kin tipu meno ki Obanga. Pi meno, mwaka mia angwen ki pyer adek obedo wel a nonge ki medo wel aryo apatpat kacel, calo mia angwen a Abraham ki pyer adek a Paul omedo. Ezekiel obuto ki kore me tung acam pi nino mia adek ki pyer abongwen, ka dong obuto ki kore me tung acuc pi nino pyer angwen, kun nyuto wel aryo a ka kimedo gi kacel, wel-gi ducu obedo mia angwen ki pyer adek.
I Buk Kwan, dog otino acel ki apar, lagam me tooro ma ki kelo anyim tutwal ka i dye acrel nge pwony me ngol pa Nimrod, nyutu tungcel i kin lagam aryo. Gin mo ma onongo i wi ot pa Babel cako bedo cing adwong me cing pa Satana me “gwok keni keni” pa lwak ma onongo gibedo me kwanyo kacel kacel ki nywalo piny. I dog acel meno, kwan me nyig coc pa Iburu cako ka ki nywalo Eber, ka nyutu cakke pa lwak ma kiyero me kwanyo lagam me kwo, ka pe rom ki lagam me tooro pa Nimrod.
Eber otye imyaka mar aryo adek abicel, ci onywalo Peleg: ka Eber otye pien onywalo Peleg imyaka mia angwen adek abicel, ci onywalo otino coo ki nyare. Ci Peleg otye imyaka adek, ci onywalo Reu. Genesis 11:16–18.
I buk apar me apar wiye mar Acakki, nyinge Eber ki Peleg omako tic mewoko me acel.
Eber owotone woko nywal lutino aryo; nying acel Peleg; pien i kare ne ame, lobo opodere; dok nying owote ki dano omiyo Joktan. Genesis 10:25.
Peleg tiye nywako piny onyo poko, kadi i nino me Peleg poko pa kiboke aryo me jo me lagam ocilo ka iwoto me ot me Babel kacel ki kwo me buntu pa Nimrod. Eber okwo mwaka mia angwen ki abicel ki angwen, ento i nyuma ka onywalo Peleg (poko), odoko okwo mwaka mia angwen ki adek. Kwo me lok ducu tye ki rwatte pa onyo, ka mia angwen ki adek en namba ma Pawulo omiyo bot profesi me lagam pa Abraham. Kadi bedi namba mia angwen ki adek okwanyo kacel ki kwo pa Eber i nyuma me nywol pa Peleg, miaka me acel apar adek ki angwen me kwo pare acel anyutore calo “miaka angwen ki adek,” ma gin bene en miaka apar adek ki angwen, ento ka lok me miaka apar adek ki angwen meno anyuti keken i yo mapol lac, okunyi “angwen” ki “adek” (430). Ka dong mia angwen ki adek obino, ka dong nyut pa acel me kwo pa Peleg en “adek.”
Eber obedo doggola nying “Hebrew,” kede en aye adwogi me acel ma kigamo iye lok i kom jo-Hebrew, ma pe dong gibedo jo ma kiketo pi yubo me cing goba. Eber te lok ni “katyo kata ngwec,” ci meno obedo cal me jo me cing goba ma katyo aa ki i piny dong ni dok i piny manyen, calo lutino Abrahamo onwongo gikatyogo ka gityeko Aol me Red dok gicito i Piny me Cik. Yot me tam i thim me myaka abicel nongo ojuko ngwec meno, ento i agiki me myaka abicel meno gikatyogo Aol Jordan dok ginywalo i Piny me Cik, ci meno obedo cal me ngwec me agiki me jo pa Katonda. Peleg nyutu lok me teke ma iye pok pa dano dok obedo i dul me cing goba aryo me acel ka obedo i ot me Nimrod. Cing me goba me to pa Nimrod en yweyo, dok cing me goba me ngima pa jo-Hebrew en myaka mia angwen kede adek abicel me kwano pa Eber mapwod pe pok pa Peleg omedo. Nying Peleg bene keto pwony me kwan ma tye i cal, pien myaka mia angwen kede adek abicel pa Eber kipok iye kwan aryo, dok Peleg nyutu pok pa mia angwen ki kwan adek abicel.
Pii angwen abicel adek gi wiye aryo. Miaka pii angwen me karama pa Abraham kacel ki myaka adek awene paulo oketo calo coc. Medo me ngec ma tye kawo cweyo me agiki me ceng pa lut me Mungu kitye kwany kwede i Daniel cura apar wiye aryo, ka nyig coc me wiye aryo me karama ma pe tum kinyuto kore maber, ka kiketo bene i yo me coc i but buk 9/11.
Kadi en owaco ni, Dhi i yo mamegi, Danieli: pien lok man ociko, kadi otyeko okeko anyim wang, oo ka i kare me agiki. Dano pol bitye ka pwodho gi, kadi ka yubo gi, kadi ka temo gi; ento jo marac bitye ka timo marac: kadi acel i kin jo marac pe biwinyo tic man; ento jo ryeko bibiwinyo. Kadi ki kare ma bilok kwer me ceng duc woko, kadi ka kicano gin marac ma kelo kwedi me apol, ibed ni nino alufu acel mia aryo kede abongo iwang acel. Danieli 12:9–11.
Gonyö kïdö më agiki ame kelo yoo më tëmö i rwöme adek, calö ame onyutö i tyeng më apar ni “kipwodögi, ëka kimïögi dökö atar, ëka kitëmögi,” rwatërë kede mwaka alip acël ki mia aryo ki pyer abongwën. Kit ame jo më acakki onïangö kwede tyeng man obedo ni kwanyö gëng më dini më lëgö lubange më goba i mwaka 508 ocakö yoo më mwaka pyer adek ame okelo gërö löc pa Papa calö ker më abic i lok më adwar më Baibul i mwaka 538, ame lacen obedo i löc calö ker më abic i lok më adwar më Baibul nio wa ame mwaka alip acël ki mia aryo ki pyer abicël otum i mwaka 1798. Paulo bene onyutö mwaka pyer adek cake i 508 nio wa i 538 calö “wëkö yëe ame kwongo timërë,” i 2 Jo Tecalonika.
I buk me 2 Thessalonica, lok ma iye en aye wat ma tye ikin Roma pa jopagan kacel ki Roma pa pap, ma gin ker me abicel ki me abicel acel pa porofeto, ka kwo piny. I kabedo man pa Thessalonica aye William Miller nongi ni “me nino ducu” i buk pa Daniel norwate ki Roma pa jopagan, ci Miller dong bene nongi ni “me nino ducu” i Daniel obedo kare ducu ka kikwanyo kwede kacel ki gin ma anywalo kwede ka obedo marac me kelo toki onyo timo me kelo toki. Gin ma anywalo kwede ki timo me kelo toki i buk pa Daniel norwate ki gin ma John nyuto i buk pa Revelation calo cal pa lee kacel ki pwony pa lee, ka kwo piny.
William Miller otiyo ki ŋeyo mege pi twero aryo a balo piny calo gudi me yore mege a pol loyo, ka pe gin ducu, me tic ki lok me adwar. Twero aryo-ni ginyuto calo “me nino ducu” (Roma a lamo jogi), kede twero me aryo a balo piny, a gitito pire i yore aryo: calo turo cik a balo piny (ribe pa kanica kede gamente), i Niyabo—calo cal pa lee (yik me loc pa Papa i lok me adwar), kede gin akwer a balo piny (lamo ceng) i Niyabo—calo alama pa lee. Niaŋ a Miller onwongo ki i lok a Paulo otito i 2 Atesalonika obedo niaŋ a pire tek a ocungo calo gudi pa Miller, ŋat a obedo lanyut me gudi me yie me Adventist. Paulo kobo ni jo a pe maro lok me ateni a ginyuto i cura me aryo me 2 Atesalonika gin aye a jolo bwoc a tek.
I tyeng adek pa Daniel (Daniel 12:9–11), niang te lanyut i nino me agiki pe twero bedo ki tic ki kare, pien cake i nino 22 me dwe me apar, 1844; tic ki kare me lok me adwarpiny pe dong tye atir. Tyeng me 9/11 nyuto kare aryo ma patpat, me mwaka pyer adek ki me mwaka alip acel, miya aryo ki pyer abicel. Wel me pyer angwen ki wel me alip acel, miya aryo ki pyer abicel gin aryo ducu obedo lanyut me tim i lok me adwarpiny, dok i lok me adwarpiny kitwero tic ki acel i kabedo pa awote. Pi meno, kitwero niang te alip acel, miya aryo ki pyer abicel calo pyer angwen, dok pyer angwen obedo dul acel me apar me miya angwen. Tyeng me 9/11 obedo lanyut me wel me cikere me nakanaka, calo ma kinyuto ki miya angwen (Abraham) ma okube ki pyer adek (Paul). ‘Tim’ ma kinyuto ki ‘alip acel, miya aryo ki pyer abicel’ rwate ki ‘tim me pyer angwen’, dok pyer angwen obedo dul acel me apar me miya angwen. Pyer adek obedo pyer adek. Miya angwen ki pyer adek nonge ka kimedo wel me miya angwen i kom wel me pyer adek; i cura me angwen me Ezekiel, kinyuto wel man calo miya adek ki pyer abongwen ma kimedo i kom wel me pyer angwen.
Wekit 9/11 i iye mokene apar i dyer apar wiye adek me kare me profesi ma tye i iye, dok gin en cal me koba ma pe tum, ma gitye ka yubo i nino me agiki. Yub me lok man me mia angwen ki adek adwe i nino me agiki kityeko cako i mokene angwen me Ezekiel.
Atunya me kaka Judah kombedi tye ka yabo lami me kwena me ciko me agiki bot jo ma gudonyo ki niye i Kabedo Maleng Tutwal kacel ki Ezekiel, John, Daniel ki Isaiah. Ada meno kiyabo kacel ki tingo malo jo ma kinyuto pe macalo jo me Israel ma kiryemo woko keken, ento bene macalo bendera me jo alip mia acel ki pyer angwen wiye angwen. Ada meno kiketo i tyen kop me cikere ma kinyuto ki mwaka mia angwen pa Abraham, kacel ki cikere ma kinyuto ki mwaka pyer adek pa Paul. Ada meno kinyuto i tyeng 9/11 me Daniel cura me apar wiye aryo, ma nyuto kare me dye i kin kare adek me lanyut, ma jo Millerites onwongo giniang iye kakare. Ada me 9/11 ma tye i dye, ma kitye ka yabo lamine i Daniel cura me apar wiye aryo, kinyuto ki nino mia adek ki pyer abongwen pa Ezekiel ki nino pyer angwen. Nino meno kiyabo bot Ezekiel i mwaka me pyer adek me dul me apar wiye abiro me mwaka me Jubilee, ki Ezekiel, macalo alamdog, nyuto tic me lulamdog pa jo alip mia acel ki pyer angwen wiye angwen ma gitye i atem me dye i kin atem adek.
Kicimo Ezekiel i atem me ot pa Obanga i “nino me abic” me “dwe me aŋwen,” ma i lok macon pa jo Millerite ocimo dyere kikome (“i dyere”) me kare me dwe abiro ma ocakere i cwercwiny me acel i nino 19 me April, 1844, ci ogik i nino 22 me October me mwaka meno.
“Ceng dyer 1844, i kinonge ikare ma dong gin obedo ka kwano nining ni nino 2300-gi bibedo agik acel, ki ceng kwon me mwaka acelmanu ma i ngeye gin nong ni gitye ka doko yatwal meyo kuno, kwena no ki lallwongo i lok me Coc Kikome keken ni: ‘Nen, Lacoo me nyom bino!’” The Great Controversy, 398.
Nino apar wiye apar ki acel, mwaka 1844, tye i dyere me dwe abiro maleng, dok i nino meno Samuel Snow ni tye i Tabernacle me Boston ka otye ka omiyo kwena ne me Kwo me Dyewor. Kanyo, pi kare me acel i nyuto pa lwak, “okok i lok me Cik Maleng kene-kene ni: ‘Nen, Dul pa nyako tye ka bino!’” Kombedi watye ka cing wa i kit me cik pa lanebi ka wa kwo kacel ki Ezekiel i Tabernacle me Boston, manok ka pud pe giyeko yik me cogo ka malo me lulengej pa kwo me dyewor ma obino wuot ka ba nawang me pii. Tic pa lanebi me cogo ka malo me bendera me nyuto ginyuto i laini pa lanebi me Islam i Revelation dul me abiro wiye abicel. Ezekiel dul me angwen omiyo lacaden me aryo ki tyeko pa lanebi meno me myaka adek mia angwen abiro ki nino abicel, dok otimo meno i dul me angwen.
Wa bino wabicak i coc ma lacen.