En bi pwonyo ngat mane ki ngec? Kede ngat mane ma bi miyo ngeyo tito? Gin ma gityeko weko caano, kede ma gikwanyo ki ididi.
Pien myero cik obedo i wii cik, cik i wii cik; rek i wii rek, rek i wii rek; kany manok, ki kun manok:
Pien, ki labi ma okoto-koto kede leb mukene, obiwaco bot jo man. Bot jo ma owaco gi ni, “Man aye kuc ma utwero cayo jo ma goro obed i kuc; ci man aye dwogo kuc; ento pe giwinyo.”
Ento lok pa Rwot obedo botgi: cik i kom cik, cik i kom cik; rek i kom rek, rek i kom rek; kany matin, kanyo matin; paka giceto, ki gipobo i anyuma, ki giyubore, ki gitingore i twok, ki gipungore. Aisaia 28:9-13.
Lok magi ma oaa ki i Yesaya, gutye kigiwaco ikare mapol i Tabulu pa Habakuku. Kany, atero keken me kwanyo kom lok acel onyo aryo ki i lok ma con, me medo i lok ma wacalo kombedi. Lok man nyutu jo ma pe giloyo tem, pien “giceto, gicwer piny i dwogo, gigoro, gitingo, kadong gikwanyo.” Gin obedo jo ma pe giloyo tem ma ikom ngat mane Lubanga onwongo bitemo “kwano” me “poyo” “ngec” onyo “tito lok me cik.” En tem ma orumi i kom poyo pi “medo ngec”; ka mano, en aye tem acel ma oketo “jo ngec” ki “jo marac” i tung tung i Daniel pot-ocel abicel, pien Nabii weng gubedo ki wiya acel ka gitito agiki pa piny. I Daniel pot-ocel abicel “jo ngec” ginen, ento “jo marac” pe ginen “medo ngec.”
Jo ma i pot buk Isaya gitemi ki "Lok pa Rwot" ma "pe giyie winyo." Kacel, "Lok pa Rwot" ma giyabo woko—ma onongo twero gimi "nongo ngeyo" i "medo pa ngec"—en obedo cik me Baibel ma nyutu kit me lolo maber tari me poropheti. Jogi ma gipoto i pot buk Isaya giyabo woko cik ma nyutu ni me nongo ngeyo tari me poropheti, myero i yeny rek ma "kany matin, ka kany matin." "Lok pa Rwot" ma ocweyo atam ma giyabo woko, en obedo yore me yero rek me poropheti ki kany ki kany, ci kete rek acel pa tari me poropheti i rwate ki rek mukene pa tari me poropheti ma cwalo lok ikom gin acel. Rwom pa tic me weko rek bot rek i kit man dong tye piny ki tic me keto cik ma adada me nyutu pa poropheti. Cik ginen, ma obedo "cik," piny gi myero kicobo kacel, ki giningo kany ki kany i Baibel. Nyako pa Isaya ma pe onongo obedo ki dic, ma gipeko i atam, gitimo kamano pien gimul lok madit ma pe myero gimul, en aye ni, tari dwogo cako pire kene.
Peke gin mo ma wa myero lwor pi kare ma obino, ka keken ka wa pe waparo yo ma Rwot okwalo wa, ki yubu pa En i gin me con pa wa. Life Sketches, 196.
Lubanga pe obedo lami me jukan, ki adwogi ma rwate kwede me moko atir en ni lanabi weng i Bibul tye ka nyutu rek acel keken me lok pa lanabi. Pe weng gi neno gin acel acel i rek en, ento kare weng en obedo rek acel keken pa gin ma timegi i agiki me lobo. Gin ma timegi magi gi ywayo wa dok i giko kare me tem, ma dong lubo kwede kec abiro ma agiki, ma giciko ki Donyo marom aryo pa Kiristo. Lok pa lanabi acel romo bedo ikom jo pa Lubanga ma tye kidog cikke i rek man me con, ento kwena pa lanabi mukene romo bedo ikom jo pa Lubanga ma pe tye kidog cikke, onyo ikom the United States, the Vatican, the United Nations, jocat pa piny, onyo Islam, ento kare weng obedo rek acel keken.
Kwena pa Elija ma i Malaki, kede kwena ma tye i Buk me Revelation chapta acel, apar angwen ki apar aboro, ki kwena pa Daniel chapta apar acel ki apar aryo, gin kwena acel keken. Gibedo rek acel me gin matime con, ento gin acel acel tye ki rwategi mapat i tito me gin.
Gin ma macalo piny weng pe ki ngeyo maber ikom kwena mapat meno en ni ki nyuto ne bot jo pa Lubanga keken i kare matidi mapud pe giko pa kare me temo pa dano. Kun wa ngeyo ni kwena mapat jwijwi kwer ni giko pa kare me temo obino cok-coki, waparo romo bedo cal ma maleng loyo pi giko pa kare me temo i Baibul.
Ngat ma pe atir, obed pe atir dok keken; ki ngat ma dirica, obed dirica dok keken; ki ngat ma atir, obed atir dok keken; ki ngat ma maleng, obed maleng dok keken. Revelation 22:11.
Mapwod pe ki miyo ngec pa tyeko pa kare me temo i Templo me Ciel ki lok ma i dul apar acel, obi bedo lok me gonyo ma pire tek, ma obedo me nabi, ma obino ki bot Buk me Nyutu, ma kiyabo bot lacoo pa Lubanga.
En owaco bot an, “Pe i gudo lok me poropesi me buk man; pien kare tye macek. En ma pe atir, pud obed pe atir; en ma lup, pud obed lup; en ma atir, pud obed atir; en ma maleng, pud obed maleng.” Revelation 22:10, 11.
Myero obed lok me lanabi ma pire tek, ma jo pa Lubanga bikenyo ne con keken, mapwod pe mapigo abicel aryo me agiki obino. Ka kare meno dong rwate, lok me lanabi me kwon man (lok me lanabi me Apokor) ma kikano, myero gigolo kano ne. Lok me lanabi keken i kwon me Apokor ma kikano, en aye lok me lanabi me rwom madongo abicel aryo me polo.
Aneno Lakwena mukene ma tye ki teko madwong oboro woko ki polo, ma obedo ki law me kome polo; ki reinbo tye i wiye, wang-wiye calo ceng, ki tiye calo otir me mac. I lwete tye buk matidi ma oyabe; ci oketo tiye tung macego i wi nyanja, ki tiye tung amalo i piny, okok ki dwon madwong calo ka leona okwang; ka dong okok, kube abicel aryo gicwalo dwon-gi. Ka kube abicel aryo dong gicwalo dwon-gi, abedo ka cako coyo; ento acweno dwon ma aa ki polo ma owaco bot an ni, Igeng maber gin ma kube abicel aryo giwaco, pe i coyo gi. Kwena pa Yohana 10:1-4.
Ka pud pe ogiko kare me tem pa dano, ka ‘cawa tye macokcoki,’ gibiyabo woko ada pa Bibil ma patpat me nyutu ‘gin ma myero otime macokcoki.’ Lacam ma tek i Buk me Nyutu lur apar en obedo Yesu Kiristo, ma ogoyo dwon calo leone.
“Malaika madwong ma oyubu John pe onongo obedo ngat mo mukene, ento Yesu Kristo keken. Keto tung macero pa En iye nam, ki tung macego pa En iye lobo ma pe tye pi, nyuto dul me tic ma En tye timo i kare me agiki me lweny madwong kwede Setani. Kabedo man nyuto twero pa malo ki cing pa En i lobo weng. Lweny man onongo cako medo i teko ki bedo ma pe gilokki, ki kare ki kare; binedo bene nyo, ocoke i kare me agiki, ka tic ma loyo me twero pa otur obino tyeko rwom pa gi. Setani, kacel ki dano marac, bimiyo lobo weng ki kerek ma pe ginongo hera pa adiera obed i bal. Ento malaika madwong mano kwayo winyo. Oyabo dwon madit. Obin nyuto twero ki cing pa dwon pa En bot gin ma kicwalo pire ki Setani me kongo adiera.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, Volumu 7, 971.
I kare me agiki, “kanisa” ma “Setani” obolo gi, gibedo i bolo pien pe ginongo alira me “truth”. Lok me “truth” i gonyo me 2 Thessalonika ma Sister White otyeko nyuto kombedi, obedo lok me Giriki ma mokwongo, ma kicako ki i lok me Eberi ma kiloko calo “truth”, ma kiketo pire ki leta me Eberi adek, kacel ki tito “Alfa ki Omega”. Tye tyenyo mo i Biblia ni “truth” ma kicwako kwede “cik me waco me mokwongo”, ma tito jami me kit pa Kristo, en aye “truth” ma kikweyo, ci kelo bolo madit?
Kombedi wakwayo wun, owota wa, pi bino pa Rwot wa Yesu Kirisito, ki pi rwate wa weng ocweyo bot En, ni pe ipoto cwinyu kare manok, onyo itur; pe ki Lamo, pe ki lok, pe ki barua ma calo ki wa, calo ka nino pa Kirisito ocikke. Pe dano keken obwanyu ki kit mo keken; pien nino eno pe obino, ka pe cono dong “weko Lamo woko” obedo i acel, ki ngat ma tim marac oporo, lakit me goro; ma tye ka cwanyo ki ogolo pire tek loyo gin weng ma ki lwongo ni Lubanga onyo ma kipako; nyo calo Lubanga, obuto i ot pa Lubanga, onyutu pire ni en Lubanga. Pe upoo ni, ka pod an obedo ki wun, an owaco wunu gin man? Kombedi unongeo gin ma tye ka omako, me obed oporo i kare ne. Pien teko me tim marac ma ocobo dong tye ka tic; ento en ma kombedi tye ka omako, obi mede omako nyaka ki kwanyo woko ki yo. Ci eka dong ngat marac eno oporo, ma Rwot obi ogoyo woko ki pum pa wiyene, ki obi bolo woko ki cal maler pa bino ne; pa en, bino ne onyo ikare me tic pa Setani, ki teko weng, ki alama, ki tim matek me bwola, kacel ki bwanyo weng me pe kicol i joma tye ka goro; pien pe gigamo mero pa ada, me gubed gwoko kwo. Kacel pi man, Lubanga obi cwalo botgi tim ma tek me bwola, me gigeno bwola; me gubed weng kigero woko joma pe gigeno ada, ento gimero pe kicol. 2 Tesalonika 2:1-12.
Nyig lok man ma aa ki i Maco bot Tesalonika gityeko waco pi en mapol i Tabul me Habakkuk; eka i kare man wa bicono tam macok coki keken. Gin ma Sister White cwako nying ni “tic ma lamal pa Satani” obedo lok pa Paulo ma waco ni, “tic pa Satani, kun tye kwede teko weng, alama, ki lamal ma pe adier.” Tic marac ma pe adier ma Sister White ki Paulo giyaro ocake i cik me Nino Abicel i Amerika ma Kacel.
Ki cik ma kiyubu me cako kit pa Paapasi, ma peko ki Cik pa Lubanga, lobo wa bi yweyo woko kwede pire keken ki bedo atir. Ka Protestantism ogudo cing pa en i woko lac madwong me ngolo cing pa twero pa Roma, ka ogudo cing i woko goro mapiny me konyo cing ki Spiritualism, bene, i lwak pa kobo pa gin adek man, lobo wa obako woko pirinsipo weng pa Konsititueshon ne calo gamente me Protestant ki me Republika, ci obedo yeko yoo me yubu bwola ki boko cwiny pa Paapasi, eka watwero ngeno ni cawa obino pi tic ma lamal pa Setan, ki ni agiki dong obino macok. Testimonies, volume 5, 451.
I kabedo man me Tesalonika ma wa tye ka neno iye, Paulo nyutu wa ni Paapa i agiki me piny obedo gi nying angwen ma pe rwate. Paapa obedo “dano me keca,” obedo “nyathi me loro,” obedo “misteri me keca,” ki “ngat ma marac en.” Paulo bene miyo wa ngec mapatpat ikom kit pa Paapa labongo nying angwen, pien owaco wa ni Paapa (ma i kare pa Paulo, en pud con obedo me aa) “binyutu i kare pa en.”
Paapa “bin nyutu i kare ne.” Kede angec, ada pa Bibul ma cwec loyo—ento pe obedo keken ada pa Bibul—ni Paapa pa Kanisa Roma obedo Antikristo pa porofesi pa Bibul, ki keto atir ki abicel me ngec ma rucu keken ki ma atir i Bibul ma nyutu “kare” ma Paapasi bin loro lobo, en kacel “kare” ma dano ducu yaro kwede nying “Dark Ages.” Bibul nyutu Paapa macalo Paapasi, kun nyutu acok-acok kare atir, aa ki 538 dok ce 1798, ma Paapasi bin loro lobo. Paulo owaco ni en bin nyutu i kare ne.
Paulo bende nyutho ni en Paapa ma ‘ogengo ki cweyo pire ite maloyo gin weng ma kityeko yee ni obedo Lubanga, onyo ma ki woro; kun keken calo Lubanga obedo piny i ot pa Lubanga, nyuto pire ni en Lubanga.’ I bot gin mukene mapol, man nyutho ni Antikristo me poropheti pa Baibul obedo cal me dini. Pe en Hitler, onyo Alexander the Great. Man dok gonyo mapol nongo pa Paapa, pien pe keken en rwot marac me dini; ento en rwot marac me dini ma waco ni tye i ot pa Lubanga. Antikristo waco ni obedo piny i lacic me Kristiani.
Keken ki Paulo ki Daniel, ka Papa obedo i kanisa mamegi ma en owaco ni me Kricitiani, en onyutu kit pa Setani ma onongo omero bedo i kom pa Lubanga ki bedo malo loyo gin weng. A waco Paulo ki Daniel pien jo mapol ma gicweyo lok pa Bibul gityeko neno ni, ka Paulo onyutu ni acel ikit pa Papa en ngat ma yaro kene ducu, Paulo onongo keken omako lok pa Daniel ma ocoyo pa Papa i Diro apar acel pa Daniel, ka Daniel kany ocoyo ni:
Rwot obitimo kit kica pa en; obiyweyo wi pa en, ka obidwongo iye loyo lubanga weng, obiwaco loc mubec i kom Lubanga pa lubanga, obilare kun kec otyeko: pien gin ma kiketo dong obitimo. Daniel 11:36.
Ka Paulo owaco ikom kit me mito kene madwong pa Paapa, ogamo tyen coc pa Daniel, kede owaco ni en aye Paapa ma “ocango ki oyaro wiye malo maloyo gin weng ma gilwongo ni Lubanga onyo ma gepako; ki kamano ni, calo Lubanga, obut i temple pa Lubanga, nyutu wiye ni en aye Lubanga.” Tyen coc pa Daniel ma nyutu kit pa Paapat, bene waco ikom “cawa” ma kigero me “nyutu” ni Paapat obedo Antikristo, kede oyaro ni Paapat binen obedo yot nyaka “kudho ogiko.”
“Indignation” otyeko i mwaka 1798. Daniel i rek man—kadi pe man obedo acel ki kabedo 7 ma atir i buk me Daniel ki buk me Revelation, kama kikwaco gin matime me higni 1260—ento nyutu maber twero pa Papa, kede keto cal ni onongo okwako ‘laro ma kelo tho,’ macalo John lwongo ne, i mwaka 1798. Kumeno, rek man nyutu tyeko me kare me kongo pa Papa, ento pe nyutu dwong pa kare me kongone.
I tyen me coc man, Paulo bende nyutu teko ma obin gengo lwak pa Papa piny ki tero rwom i lobo i mwaka 538, ka owaco ni jo Tesalonika ma ocoyo botgi dong onongo ongeyo adwogi man ma pire tek. En openyo ni, "Pe upare ni, ka anongo pud abedo ki botu, anongo owaco botu lok man?" En omiyogi par ni dong onongo ongeyo "gin ma tye gengo" (mityo ni gengo) lwak pa Papa nyo okane "obin nyutu i cawa ne." Teko ma onongo obedo anyim, ma ogengo lwak pa Papa me tero rwom i lobo, en ne teko ma onongo tye kitero rwom i lobo ka Paulo ocoyo baruwa. En ne Roma me pagani. Paulo ocoyo ni Roma me pagani "kikwanyo woko ki yoo" wek lwak pa Papa omed tero rwom i lobo.
Ngec man keken omiyo William Miller onen ni twero ma giketo calo “the daily” i buk pa Daniel, obedo Roma me Pagani. Adventizim tyeko yee ni kit pa yubo ne, ci dok piny pa ngec porofetik pa William Miller weng, onongo kityeko bedo i kom ngec ma otyeko nongo i buku pa Daniel ki Revelation, ki ni buku aryo meno gikwano ikom twero aryo ma golo lobo woko: Roma me Pagani ki Roma pa Papa. I dul me lok i Thessalonians, Miller, ka dong onongo tye ki ngec (macalo Protestant weng i cawa ne onongo ngeyo ni Papa obedo Antikristo); ka orwate ni Roma me Pagani obedo twero me mukato ma onongo odonyo anyim twero pa Papa, ki ni Paulo owaco ni Roma me Pagani myero kikwanyo woko anyim papasi me dongo ka kicako bedo i kom pa lobo, eka oyiiko man ki buk pa Daniel ki “the daily”, ma i kare adek giwaco ni “the daily” myero kikwanyo woko anyim papasi cano twero pa lobo. Lok pa Paulo omiyo Miller onen ni Roma me Pagani en obedo “the daily” pa Daniel, ci ki ten acel dok onongo twero neno ni twero aryo ma golo lobo pa Daniel en Roma me Pagani ki Roma pa Papa. Gin ma kare man obedo faundesoni pa moviment pa Millerite. Kombedi Adventizim tye ka kwero tutwal tic pa Miller, ento pe keken, gi dong twero nongo ni yore ma lamal pa medo me ngec pa Miller i kom “the daily” i Daniel nyutu adwogi ni twero ma Paulo owaco ni “tigo” nyime me dongo pa twero pa Papa nyo ka kikwanyo woko, en obedo Roma me Pagani; en aye poyo ma kare pa paro pa Miller ikom gin magi.
Ka ada pa "the daily" i Buk pa Daniel tye cal pa Roma ma pe yero Lubanga, ma onongo ocako con i lwak pa Roma me Pope, ma Daniel onongo oyaro calo rac ma golo piny, ento Miller onwongo twero ngeyo cawa me poropesii ma rwato ki lwak ma poropesii pa Bible okwaco; ki, ka wic pa iye oyabere bot ngec magi, oketo kacel dyere me adaa ma nyutu pati pa Adventism. Gin ada meno kityeko oketo gi pire tek i tebul aryo pa cal pa piyonia me 1843 ki 1850. Gin ada meno obedo pat pa Adventism, ki gityeko keto piny i ngeyo pa "cawa". Mukato pa kare ma pat kityeko oketo i kabedo, obedo lok ma makwongo i Tebul pa Habakkuk.
Gin ma pe ginyutu i Tebulu pa Habakkuk en ni, kac ma ki keto iye kare giyubo kit ma omiyo twero me neno ma mite pi jo ikare me agiki me ngeyo ni tye adiera ma ki nyutu calo kac. Tye adiera me acaki ma en kidi me acaki ma ki keto i kac, ento “the daily” i buk pa Daniel pe en adiera me acaki pa Miller. Adiera ma bino bedo kidi me acaki i kac ma Miller onongo ki cako yubo, en “the seven times” me Leviticus 26; ento, labongo adiera me “the daily,” Miller pe ongenyo kit me porofesi ma myero ongenyo me cwalo kwena pa lakica me acaki. Kit ne en ma oketo porofesi i neno pa twero aryo ma gubalo. Miller onongo waco lok makwako the dragon (pagan Rome) ki the beast (the papacy). Lakica me adek cwalo kwena bot the dragon (United Nations), the beast (the papacy), ki laneno marac (the United States).
Ka ngat acel oyie weng—pe manok, ento weng—poropheti me kare ma jo Millerite oketo atir i cal me jo mukwongo ma pwod aryo, ngat en myero openyo ka oneno gin atir meno pire keken. Iromo oyie gi nining ka pe iteme gi con? Ka joma tye ka penyo gin atir me cim gimeko gin atir meno pi teme pire keken, ci lacen giyie gi weng, ci gityeko yubu i bot Kidi, pe i bot ywaya.
Wek jo ma tye ka cung i ocing pa Zion calo jogwoko pa Lubanga obed lacoo ma twero neno peko ma tye i anyim jo, lacoo ma twero yaro atir ki bal, maber ki marac.
Ngec me ciko obino: Pe myero yweyo gin mo me bino ma obiro balo tung me yie ma iye, ma wa otyeko yiko kwede kun kare ma kica obino i 1842, 1843, ki 1844. An onongo abedo i kica man, ki kare weng abedo anyim lobo, atir bot lare ma Lubanga omiyo wa. Pe wa paro ni wabikwanyo cing wa woko ki i piny ma kiketo gi iye, ka cawa ki cawa wa kwayo Rwot ma pire tek, kwanyo pi lare. Iparo ni atwero weko lare ma Lubanga omiyo an? En myero obed macalo Kidi me Kare Weng. En dong olongo an kun kare ma kimiyo. Review and Herald, April 14, 1903.
Pi weko jo ma biwinyo me lenyo maber poropheti me cawa ikom lok me con pa Millerite, myero gitim tic me neno kare me con ma ginyutu kwede poropheti me cawa. Man nyutu tic me gonyo gin matime i rek me cawa. Ka ngat ma tye ka kwano poropheti okato rwom me penyo ma i iye obaro kare magi me poropheti, ma gi Millerite oketo nyinggi ki i Bibil, ci ceken gicwako kwede ki rekod me lok me con, dong en bino bedo i kabedo me ngeyo ni lok me con ma i acaki pa poropheti me cawa ki i cal nyutu lok me con ma i agiki pa poropheti acel keken. Ki wang man, ngat me kwano myero okwano ni lok me con dogi dwoko. Kun ngec man dong tye, myero bene onen ni Yesu nyutu agiki ki acaki.
Kede ki rek me poroporo ma nyutu agiki pa piny calo 'cweyo tempu', lakwan myero ongeyo ni tye kidi me agiki ma ki keto i wi tempu ma ki cweyo i wi lagam. Myero odonyo neno ni lagam pa tempu ma ki tiyo kwede Miller me kelo i wang (ma nyutu Yesu Kiristo, pien pe tye lagam mukene mo ma ki romo keto, labongo Yesu Kiristo), obedo lagam ma ki cweyo i wi cawa me poroporo. Pien Yesu nyutu agiki ki acaki, lakwan myero bene neno ni kidi me agiki i wi tempu myero ocakala kwede lagam. Lagam pa tempu pi Miller obedo cawa me poroporo; ento kadi kamano, lagam en Yesu Kiristo.
Ki kica pa Lubanga ma omii an, calo lajubi ma ngec, aketo kit me acaki, ki dano mukene tye ka yubo iye. Ento dano weng obed ki paro maber ikom kit ma oyubo iye. Pien pe tye kit me acaki mukene ma dano twero keto, mapol ikom ma dong kiketo, en aye Yesu Kiristo. 1 Korint 3:10–11.
Paulo nyuto ni ticine en yubo ot pa Rwot, ma iye en okete odira, onyo cako ne. En obedo apwostol pa jo pe Yawudi, ki en onongo okete odira pa Kanisa me Kristo. Pien, Paulo bene nyuto ni ring wa gin ot pa Roho Maler. Bende tye ot pa Solomoni ki kac maler ma i thim; ma weng gitye ki odira, ma weng gitye calo Yesu Kristo. Odira ma Miller onongo oyubo en odira pa ot pa Adiventisimu, ki odira pa ot meno en Yesu Kristo keken, pe ki rim; ento tutwal, ot meno en ma kiyubo ki gin me yubo ma gin me Roho ki me porofetik.
Eka, kidi me wii bende myero obedo Yesu Kristo; ento kidi me wii bende myero tye ki cik me poropheti ma pire tek, pien Miller ne onwang cik mapol, ma iye tye cik ma pire tek pa jo‑Miller, me “nino acel obedo macalo mwaka acel”. Ka pe tye cik eni, poropheti me cawa pe ngene, ci tyen pe tye. Myero i agiki bedo gin ma rwate ma nyutu Yesu Kristo (Tyen), ma obedo cik ma pire tek i iye cic mapol ma keto Nyutu pa Yesu Kristo. Cik en aye cik me “lok me acaki”, ma nyutu gin ma cing i kikome pa Kristo ma miyo ngene agiki ki acaki.
I 2 Tesalonika, gin ma pe giyudo amaro ada matir, pi gikonye woko, gikwero ada ma ginyutu kwede ki lok me Leb Girik, ma ki cwalo ki lok me Leb Hibrio ma kimiyo ki cuk adek, ma ki loko ne calo “ada matir” i Cik Macon. Dul ma oyudo goba ma tek, pien gin geno bwola, gi okwero dwogo i yoo macon, pite me Adventism ma ginyutu i kacoc aryo lamal. Kono, i poto me coc ma wa tye kedo kwede pi kare mapol kombedi, owaco ni:
“Malaika madwong ma oyubu John pe onongo obedo ngat mo mukene, ento Yesu Kristo keken. Keto tung macero pa En iye nam, ki tung macego pa En iye lobo ma pe tye pi, nyuto dul me tic ma En tye timo i kare me agiki me lweny madwong kwede Setani. Kabedo man nyuto twero pa malo ki cing pa En i lobo weng. Lweny man onongo cako medo i teko ki bedo ma pe gilokki, ki kare ki kare; binedo bene nyo, ocoke i kare me agiki, ka tic ma loyo me twero pa otur obino tyeko rwom pa gi. Setani, kacel ki dano marac, bimiyo lobo weng ki kerek ma pe ginongo hera pa adiera obed i bal. Ento malaika madwong mano kwayo winyo. Oyabo dwon madit. Obin nyuto twero ki cing pa dwon pa En bot gin ma kicwalo pire ki Setani me kongo adiera.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, Volumu 7, 971.
I lok ma kicoyo anyim, “kanisa ma pe giywako hera pa ada” obedo nyiri ma marac ki ma puk pa Daniyeli ki pa Matayo, ma Amos 8:12 nyutu ni gibicako yeny ngec me ciko me agiki pa Lubanga ikare ma dong ogiko. Dong ogiko, pien gi geno lok mape ada ikom bon pa Adventism. Adventism ka acel ocako me camo lok mape ada eno i 1863; kacel ki kare eno, en odok pire marac kacel.
An atamo ni gin ma an abedo ka coyo kombedi obedo mara keken ducu, ento lacer pa lanabi manyen mane ki cweyo i Adventismo ki ceng 1863, obedo ngo? Ellen White owaco ikom kwena pa Jones ki Waggoner me 1888 ni, en obedo kwena ma obedo tye ka yaro pi ceng mapol. I 1888, bot Adventismo, kwena gi romo winyo calo manyen ki ma oketo goro; ento bedo manyen ne kede goro ne pe obedo piny ki kwena manyen, entono obedo piny ki opuk me wange ma obedo ka dogo i jo Lubanga ki ceng 1863.
Ellen White otyeko nyuto ni Adventism obedo i kit Laodikea pi anyim 1863, ci opur-wang me Laodikea dong ocako oywako iyie Adventism pi anyim 1863; ento i 1863 Kanisa, ki lok me cik, oweko woko adwogi ikom “kare abiro” me Levitiko 26, ma en aye “porofesi me kare” ma acel me acel ma Miller onwongo nongo. Pe tye ler me porofesi ma oaa i Adventism ki 1863 doki! Ngo ma oloko?
Kidi me acaki pa ot pa Lubanga, ma ki cweyo iye kare me poro, ma onongo tito Yesu Kristo, ki weko ne i tere ki Adventism i 1863. Kidi me acaki ma Miller oketo i acaki pa ot pa Lubanga, ma rwate i kare calo ma Kristo onongo nyutu iye i Daniel, ma onongo nyutu kene calo Palmoni, “ngat me cimo ma maber matek,” kijuko ne kede ki weko ne i tere. Kidi me acaki mapire tek ma Miller onongo nongo...
Ka Kristo owaco lok pa lanabi ikom kidi ma kijuko, en onongo oterone bot gintim ma otime atir i ngec pa Isirayel. Kit ma otime man onongo ki kube kwede yiko templo me acaki. Ento ka onongo tye ki cwalo mapire keken i cawa me bino pa Kristo me acaki, ki myero odonyo i cwinya pa Yuda ki teko maloyo, in aye tye ki kwena pi wa bene. Ka templo pa Solomono giyiko ne, kidi madwong pi ogulu ki pite gicweyo weng i kacweyo kidi; ci ka gi okelo gi i kabedo me yiko, pe myero gigonyo iyegi gin me tic keken; latic onongo romo keken me keto gi i kabedo ma kiketo pi gi. Pi tic i pite, gicweyo kidi acel ma madwong loyo ki ki mwon ma pire keken; ento latic pe ginyuto kabedo mo pi en, ki pe giyee ne. Obedo gin ma lacer botgi, pien onongo obedo tye i yo me ticgi labongo pe gitiyo kwede. Pi kare madongo odong calo kidi ma kijuko. Ento ka latic me yiko ot odonyo i keto tung, gi ocamo pi kare madongo me nongo kidi ma rwom ne keno ki teko ma oromo, ki mwon ma atir, me cako kabedo meno, ki me nyutu dwe madwong ma binyalo bedo peke iye. Ka giyero pe ki rweny pi kabedo man ma piro madwong, bedo ber pa ot weng obin dong i kwo me peko. Myero ginongo kidi ma romo dwir bot ceng, bot yie, ki bot yamo matek. Kidi mapatpat gityeko giyero i kare kare mapatpat, ento i pongo me dwe madwong gi opoko piny i kete. Gin mukene pe ginyutu tem me lok ma peya i pieng. Ento me agiki, gi odugo wii gi i kom kidi mane kare madongo kijuko. Onongo ocako bedo bot pieng, bot ceng ki bot yamo me koth, ento pe oneno rweny motwo keken me poko. Latic me yiko ot opimone. Otyeko poko tem weng, ento tem acel kende onongo pe gityeko timo iye. Ka romo nyutu tem me pongo matek, gityeko moko ni gibinoyee obed kidi me tung. Gitemone. Kidi giyee ne, gi okelo ne i kabedo ma kiketo pi en, ki ginyutu ni orwate atir. I neno pa lanabi, Aisaia onyutne ni kidi man obedo cal me Kristo. Owaco ni:
“Mii Rwot me lweny keken obed ma maleng botwu; mii en obed lworwu, mii en obed lacimwu. En obedo kabedo me gwoko; ento bot gang aryo pa Isirael, obedo kidi ma gicobo iye, ki kidi ma gipoto iye; obedo twol ki nyig bot jo me Jerusalem. Ki ngat mapol i ikomgi gibicobo, gibipoto, gibicego, gibinyig, ki gibimako.” Ki cwalo lanen piny i neno nyo i bino pa acel, kinyuto ni Kricito myero oremo pek ki tem, ma kit me timo bot kidi me tung madit i Tempol pa Solomon obedo cal me nyutu ne. “Ento pien kama eni, Rwot Lubanga owaco: ‘Di, an abeto i Siyon pi rwom kidi, kidi ma kikemo, kidi me tung ma par, rwom ma otum: ngat ma tye ki yie pe obi oyoo.’” Isaya 8:13-15; 28:16.
I ngec madwong ma pe tye tyen, Lubanga oyer kidi me but, ci okete keken. Oyeo ne “but ma atir.” Lobo weng twero keto iye gin ma pire tek ki bal cwinygi; twero tedo gi weng. Ki lugwok ma opong, gin twero yubo iye. Kristo obedo “kidi ma kitemo.” Gin ma geno iye, pe bi tur. Otyeko temo weng. Orwako pire tek pa bal pa Adamu, ki bal pa jo ma bino anyim pa Adamu, ci otyeko loyo mapol teko me marac. Orwako pire tek ma dano weng ma otimo peko ma odwogo giketo iye. I Kristo, cwinya ma tye ki bal otyeko nongo yweyo. En obedo but ma atir. Dano weng ma gicwalo iye me geno, gimero i lugwok ma opong.
I lok pa porofet Aisaia, gicoyo atir ni Kirisito en obedo kidi me dul piny ma atir, kede bende kidi me poto. Aposto Pita, kun ocoyo lok ki cwiny ma Roho Maleng omiyo iye, nyutu atir bot ngat mene Kirisito obedo kidi me dul piny, ci bot ngat mene obedo kidi me gudo:
Ka obedo ni wun otemo ni Rwot tye ma ber. Bot en ma wun obino, calo i kidi matye ki kwo, ma kikwero ne ki dano, ento kiyero ne ki Lubanga, ka ma wel; wun bende, calo kidi ma tye ki kwo, ki goro wun dok ot me Lamo, lwak pa jodolo maler, me miyo cer me Lamo, ma kiye ki Lubanga ki Yesu Kiristo. Kono bende kicoyo i Cik ni: “Nen, an ater i Siyon kidi me kor madit, ma kiyero, ma wel; ki ngat ma genone pe obi kuny.” Bot wun ma genone, en tye ma wel; ento bot jo ma pe gwinyo, kidi ma jo ogoro otyeko kwero ne, en keken omiyo obedo wi me kor, ka kidi me boto, ki pobo me kwoyo; pam ki jo ma giboto i Yub, pien pe gwinyo. 1 Peturo 2:3-8.
I bot jo ma geno, Kristo obedo rwom ma adaa. Gin aye jo ma gipye i Kidi ki gibale. Bedo piny i bot Kristo kede geno i iye, gin ki nyutu kany. Opye i Kidi ki obale nyutu weko bedo maber pa wa keken, wot bot Kristo ki pacwiny calo nyithindo, ka waloko peko wa, ka wa geno i hera ne ma kwero. Kede kamano, ki geno kede winyo ni wan wayiko i Kristo calo rwom wa.
I tung kidi matye kwo man, Yahudi ki Gentile weng twero yubu. En piny me yubu ma keken, ma iye watwero yubu ki ber bedo. Obure romo pi weng, ki tekone romo me cwako dwong ki yot me piny weng. Ki rwate ki Kristo, Kidi matye kwo, joma yubu i piny man weng gibedo kidi matye kwo. Jo mapol, ki tic pa gingi kene, kicwagi, kityeli, ki kimegi maber; ento pe gubedo ‘kidi matye kwo’, pien pe gibirwate ki Kristo. Labongo rwate man, pe tye dano mo ma twero gwoko kwo pa gin. Labongo kwo pa Kristo i wawa, pe watwero mede ki lweny me tem. Gwoko wa me kare weng tye ikom yubu wa i piny me yubu ma atir. Kombedi, jo mapol giyubu i piny me yubu ma pe gitem. Ka pi obarak, yamo madwong odiny, ki pi madwong obin, otgi bi lubo piny, pien pe kigiyubu i tung Kidi ma pe kato kare, Kidi me icugu madwong, Kristo Yesu.
I bot gin ma gi gopore i lok, ka pe gi winyo, Kirisito obedo lit ma ogoyo piny. Ento, ‘lit ma jo ma gicako ot ocayo, en aye kityeko timo wii me kong.’ Calo lit ma kicayo, Kirisito i tici pa en i piny, otyeko kwo i bot pe kiworo ne ki kobo. En, ‘kityeko yabo en ki kicayo ne gi dano; en dano me kum, ma opongo ngeyo kum: ... kityeko yabo en, wan pe wa woro ne.’ Isaia 53:3. Ento kare obino macok ma bityeko keto dwong iye. Ki dwogo ne bot gi ma githo, bityeko yaro ne ni, ‘Obedo Wot pa Lubanga ki teko.’ Roma 1:4. I dwogo ne marom aryo, bityeko gonyo ni en Rwot pa polo ki piny. Jo ma kombedi gutye ka gubino okumo en iye i yat, gubinyege dwong pa en. I anyim polo ki piny weng, lit ma kicayo obedo wii me kong.
I dano mo keken ma obipoto iye, obiyayo ne odoko peya. Jo ma ojuko Kristo, cok-cok obineno gang-gi madongo ki piny-gi kityeko balo woko. Lamal-gi obiyey woko, kityekiyek calo lwo i anyim yamo. Ento ngo ma obalo Yahudi? En kidi, ma ka gicoyo iye, giben bedo ki kuc. En ber pa Lubanga ma kicwalo piny, bedo kakare ma kicwalo woko, ki kica ma kicako niang kwede. Dano gidwogo i lweny ki Lubanga, ki gin weng ma giben kwor-gi gidwogo odoko balo-gi. Gin weng ma Lubanga ocano pi ngima, gineno ni obedo pi tho. I tero Kristo i latal ma giYahudi otimo, obedo tye ki balo Yerusalemu. Rewu ma opye i Kalivari obedo dwong ma ocoyo gi i bal pi piny man ki pi piny ma bino. I nino madongo me agiki, ka yaro pa Lubanga obipoto i wi jo ma gicwalo piny ngwono pa Lubanga. Kristo, kidi me poto-gi, dong obimonone botgi calo got me cwer. Lamal pa wii-gi, ma i bot jo maleng obedo ngima, ibot jo marac obedo mac me golo weng. Pien iromo ma kicwalo woko, ngwono ma kikwero, jaricho obibalo.
Ki porabulu mapol kacel ki ciko ma doki-doki, Yesu onyuto gin ma bi time bot jo Yahudi ka giyabo Wod pa Lubanga. I lok man onongo waco bot dano weng i kare weng ma gipe ogamo ne calo Lakonygi. Ciko weng obedo pi gi. Od pa Lubanga ma gityeko yaro, wod ma pe owoto, jo me pot me wii ma rac, jo-cweyo ot ma gigeyo, gitye ki rwategi i ngolo pa jaricho keken. Ka pe odwogo, gin ma gityeko poyo ni bino otime bi bedo pa iye. Desire of Ages, 597-600.
Wabimedo ki gin man i coc ma anyim.