Mapwod pe wa med kom ‘ngo ma adier’, wa neno ni wa ocako pwonyo man ki lok adek ma acakke i chapta acel me Revelation, ci dok wa medo coc ikom Elija. Gin mo mapatpat me dwaro pa pwonyo magi obedo ni: me nyutu tiyo pa United States me Amerika i porofeci; me yweo lok pa Nyutu pa Yesu Kriisto; me ngoogo tiyo pa lanabi calo kica pa jogi pa Lubanga; ki me paro lok ma tye eyo ni Yesu en Alfa. Wa nyutu ni lok adek ma acakke i Revelation rwate ki lok ma agiki pa Revelation; ci i acaki ki i agiki, Yesu nyutu kene ni en Alfa ki Omega, acaki ki agiki, acel ki agiki.
Wan wamoko lok ma macok-cok ikom Elija i kwano ma aryo me nyutu ni nyig coc me acaki me Baibul rwate ki nyig coc me agiki me Testamen macon kede me Testamen manyen; kede dok ni nyig coc me acaki me Testamen manyen bende rwate ki acaki onyo agiki, i kit mo keken ma imito neno Baibul, bedo ka itamo ne calo buk acel weng onyo calo Testamen aryo.
Gin mukene ma watye ka temo yabo, obedo ngec ni Lubanga otimo piny piny me nyutu kit pa Lubanga i kare weng pa gin matime. Pien man, wacoyo ni i yoo me gin me kica i Baibul, ka kare ocako mede, Lubanga, piny piny, onongo onyutu mapol-pol pa kit pa iye ki lacim me nyingne mapol-pwol. Lubanga ma obedo ki Teko Weng owaco bot Abraham, ki Lubanga acel acel en owaco bot Moses, ento otito Moses ni, ki cawa man con, nyingne myero ongene calo Jehovah. En mukato, ka Kristo obino, onongo oyaro iye ki nying ma pe onongo ngene i Kitap Mapol, ka woko ki loka acel me nyingno ma ngat me Babulon owaco i chapta adek me Daniel. Pe keken Yesu onyutu ni en Wod ma ocweyo keken pa Lacoo, ento bene, i gin me kica man, onyutu iye keken ni en Wod Dano. Lubanga bene omiyo Adventism me Millerite nying ka odonyo i kica kwede i cako pa Adventism.
I cawa man, ka wacung atata ki agiki, wa bin bedo macalo piny i kit ma watiyo kwede, ni jo bin yenyo pe gibinongo jo ma Lubanga oketo gi nying? Ngat mo bin cato kit wa ma peke calo jo ma Lubanga oyerowa, pi ber maromo mo keken ma piny romo miyo? Pac pa jo ma gonyo cik pa Lubanga obin neno calo ber madwong? Jo ma Rwot oketo gi nying ni gi jo pa en, bin paro ni tye teko mo ma loyo An Atye madwong? Wabin temo yweyo woko kite me yie ma omiyo wa obedo Jo Seventh-day Adventist? Evangelism, 121.
Nying ma ki miyo Seventh-day Adventists, Rwot keken omiyogi, ki Sister White dok dok nywongo Adventists calo jo pa Lubanga ma omiyo nyinggi. Lok “denominated” nyutu ni bedo kimiyo nying. Kanisa aryo keken ma Sister White nyutu ni gin jo pa Lubanga ma omiyo nyinggi, gin obedo Israel me con ki Israel me kare man.
Kamano, ka wamedo anyim i pwony wa ikom Buk me Neno, atye ka yaro ni “nying manyen” ma kinyutu bot jo Philadelphia, ma bene kityeko nyuto gi calo 144,000, obedo pat madwong me mung me porofesi ma kiweyo cobo ne kare matidi mapud pe kare me temo otug.
Ngat ma ogoyo, abi miyo en obed yang me ot i ot pa Lubanga pa an, kede pe dong obi aa oko; kede abi cono i iye nying pa Lubanga pa an, kede nying pa poto pa Lubanga pa an, ma en Jerusalem Manyen, ma obino aa ki polo ki bot Lubanga pa an; kede abi cono i iye nying pa an manyen. Ngat ma tye ki wii, winy gin ma Lamo owaco bot kanisa. Revelation 3:12, 13.
Ngec me ciko ma agiki obedo ngec me Pinyero pa Yesu Kiristo, ci obedo pinyero pa kit pa Yesu.
"Gin ma tye ka kuro bino pa lami nyako myero gi waci bot jo, ‘Nen Lubanga mamegi.’ Tung lere me kica ma agiki, waci me kica ma agiki ma myero miye bot piny, obedo nyutu kit me hera pa Lubanga. Nyithindo pa Lubanga myero gi nyutu dwong pa Lubanga. I bedo-gi keken ki kit pa gi, myero gi nyutu gin ma kica pa Lubanga otimo pi gi." Christ's Object Lessons, 415, 416.
Wan tye ki jami mapol tutwal me med i coc ikom Yesu ma En Lok, ento kombedi wabicako lok ‘Atir’. Ngec ikom ‘Atir’, kacel ki lok ‘Atir’, kacel ki cal me coc ma kitiyo kwede me yubo ‘lok ma atir’, obedo ngec ikom kien pa Kiristo.
Ci Pilato owaco bot en ni, ‘In itye rwot?’ Yesu odwoko ni, ‘In iwaco ni an aye rwot. Pi mano onywake an, ki pi mano abino i piny, wek anyutu ada. Dano ducu ma tye ki ada winyo dwon na.’ Pilato owaco bot en ni, ‘Ada obedo ngo?’ Ci ka otyeko owaco mano, dok oaa bot jo Yahudi, owaco botgi ni, ‘Pe anongo bal mo keken i iye.’ Yohana 18:37, 38.
Lok me Leb Giriki ma kityeko loko ne dwoko “truth” i rek man, kigamo ne ki i lok me Leb Heberu, ma bene obedo tar, ki bende obedo namba. Tar mokwongo i “alphabet” me Leb Heberu en “aleph.” Atir, tar me acaki aryo i “alphabet” me Leb Heberu en “aleph” ki “beth,” ki gi kiconyo maber ki tar me acaki aryo i Leb Giriki, ma en “alpha” ki “beta.” Ka gi bedo kacel, gi doko tyen me lok “alphabet.” Eka lok “alpha” (ki i tar me Leb Heberu “aleph”) kitiyo kwede calo tar, calo lok, calo namba, ki bene calo acel i nying mapol pa Yesu.
Ka Pilato openyo lapeny, “Ngo obedo adiera?” Yesu dong owaco botone ni obino i lobo, ki bene onywol, pi me nyuto “adiera.” Omedo waco ni, “ngat weng ma obedo pa adiera winyo” dwone.
Ngat ma kwano tye ki kica, ki jo ma winyo leb me poropheci man, ki gi gwoko jami ma ondik i iye; pien kare tye macok coki. Revelation 1:3.
ADA: G225 - Ki bot G227; ada: - ada, X kom ada, ada, ada matir. G227 - Ki bot G1 (macalo nyig 'pe') ki G2990; ada (macalo pe goro): - ada, kom ada, ada. G1; Α. Ma oaa ki Leb Heberu; cuk me acel i alfabet: i kite me 'calo' keken (ki kit ma kitiyo kwede calo namba) ma acel. Alfa.
Yesu owaco bot iye ni, An aye yo, adwogi ki ngima: dano mo pe obino bot Wuoro, ka pe ki tung an. Yohana 14:6.
Ka Yesu owaco ni, “An aye… ada.” En tye ka waco ni en obedo coc, namba, ki lok; pien coc “Alfa,” lok “Alfa,” ki namba “Alfa” gin weng “ada.” I buk Daniel, Khristo onyuto kene calo Lapim ma ber tutwal, ma obedo yaro pa leb Ebru “Palmoni,” ma kiloko calo “ngat maler acel ma nowaco,” i Daniel 8.
Eka awinyo ngat acel ma maleng tye ka waco; ki ngat mukene ma maleng owaco bot ngat ma maleng ma otyeko waco ni, “Obed adii wang neno me lamo me nino ka nino, kede golo cik me goro, me miyo Ka Maleng kede lweny obed kigoyo i ti?” En owaco bot an ni, “Nino alufu aryo kede miya adek; eka Ka Maleng bino yweyo.” Daniel 8:13, 14.
‘Ngat maleng acel’ ma oromo i rek namba apar adek, en aye ‘Palmoni’—Lami me pim ma maleng-ber, onyo Lami me pim gin i mung. Lok aryo magi obedo kabedo ma kicweyo piny iye lok me nabi me higa 2300, kacel ki lok me nabi aryo me higa 2520. Higa 2300 otye ikom ‘Santuwari,’ ento lok me nabi aryo me higa 2520 otye ikom ‘Lwak,’ pien Santuwari ki Lwak gubed kigoyogi i ceke piny ki Rome. Lok me nabi me higa 2520 nyutu goyo i ceke piny me Santuwari pa Lubanga ki jo pa Lubanga. Lok me nabi adek ma tek tutwal, ma gicubo kacel, ma ki keto iye cawa, i kabedo keken i Bibul ma Yesu oyaro kene calo Lami me pim gin i mung ma maleng-ber. Pe obedo keken ni oyero lok aryo magi me oyaro kene calo Rwot me cawa; ento lok aryo ma oyaro kene iye nyutu cawa ma obino donyo i ber kwede Israel me cwinya me kare pa kombedi, ki lok aryo magi bene obedo rwom ki tong madwong me i tung acaki pa Adiventisim.
Lok pa Lubanga ma loyo lok mapatpat weng, ma obedo kacel kit ma oketo i piny kede apok me iye i yie me Advent, en obedo waco ni, ‘Nyo i nino alufu ariyo ki mia adek; eka Ka Maleng biyiweyo.’ [Daniel 8:14.] The Great Controversy, 409.
I kare me agiki, i 1798, buk me Daniyel oyab lacim ne, ki kwena me malaika ma acel obino i mukato, ma oketo alama i medo pa ngec me poropheti ma otime i kare me dul pa Millerite, ma en obedo cako pa Adventismo me Nino Abicel. Ka buk me Daniyel oyab lacim ne bot jo Millerite, kwena ma obino ki Palmoni—kwena me cawa—onege. Lok pa Lubanga pe obalo matwal, ki con con oyaro agiki kwede cako. Kamano, i agiki pa Adventismo obedo adiga yubo pa kit pa En, macalo ma ne obedo i mukato pa jo Millerite. Gin man otur i cako ki agiki pa Adventismo; ento bene otur i kamako ma kigolo waco ikom buk me Daniyel ki buk me Yubu. Daniyel ki Yubu ginyuto buk acel, ki i nyutone, gitye calo lami-waco aryo; acel obedo Daniyel, ki agiki obedo Yubu.
Buk pa Daniel ki pa Nyutu gin acel. Acel obedo lok pa janabi, moro obedo nyutu; acel buk ma kikoyo maber, moro buk ma kiyabo. Seventh-day Adventist Bible Commentary, volumu 7, pot 972.
Daniel ki Revelation gin kitap aryo ma en kitap acel, macalo Bibilia obedo kitap acel ma gicweyo ne i Cik ma Dura ki Cik Manyen, onyo cako ki agiki. I buk me Revelation apar acel, joneno aryo ma ginyiso macalo Mose ki Elija, gin Cik ma Dura ki Cik Manyen.
I kom jonyutu aryo nabi owaco dok bene ni: “Gin en yadi aryo me olivu, ki tel me lapia aryo ma tye i wang Lubanga pa piny.” “Lok ni,” lami Zabura owaco, “obedo lapia bot cing na, ki ler bot yore na.” Revelation 11:4; Zabura 119:105. Jonyutu aryo gin coc pa Testament Macon ki pa Testament Manyen. The Great Controversy, 267.
Daniel ki John obedo jo ma cwalo cwak aryo; kityeko lego gi weng, kityeko mako gi i ocwiny weng, kityeko miyi gi rek acel keken me gin mukato me lok pa laloc me cano, kityeko cwalo cal pa jo 144,000, kibedo tye enyim golo woko pa Jerusalem, kede bene gin cal pa tho ki dwogo ki tho (John ii mo ma tye ka yub, ki Daniel ii ot pa lejon).
Daniel nyiso ni tye nyiso ma peke me kica pa Kiristo, kede otimo ne i nyig lok aryo ma Roho Maleng waco ni gin “cungu ma iye kacel ki twolo piny” pa Kanisa me Seventh-day Adventist. Nyig lok aryo meno ne obedo “kidi me agiki”—kidi ma agiki ma kiceto i twolo ma kinyiso calo tice pa William Miller. Kidi me agiki eno okelo keken ngec me Kac pa Lamo ma i Polo, Cik pa Lubanga, Sabata, kwero me temo, kacel ki malaika adek me Buk me Nyuto apar angwen. Daniel obedo acaki pa buk, Yohana obedo agiki pa buk.
Coc pa Yohana bityeko yaro nyutu me kit pa Kristo i agiki pa Adventism. I caki pa Israel me kombedi, En onyueto pire keken calo Lami-kwano Namba ma lamal, Lacoo me gin weng me namba; ki i agiki pa Israel me kombedi En tye ka onyueto pire keken calo Lami-leb ma lamal. En aye Lacoo me gin weng ma rwate ki leb—obedo kit me tero leb, obedo cik me leb, obedo lok, kadi bene nyig coc me alfabet. En ocweyo kube ma tic kwede lok, ma kiyiko ki cik me leb, kadi obedo coc onyo piyo dwon, ma gicoyo ki alfabet ma ocweyo keken ki tam pa En; ki maloyo weng—En aye Lok. Ki Lok en, En dwoko jo Laodikiya ma pe neno, ma pe kityeko tero, obed jo Filadelfia ma kityeko miyo gi bedo maleng.
Mi gi bed maleng ki adiera me In: lok me In en adiera. Yohana 17:17.
Lok ma gitero calo "sanctify" nyutu ni miyo maleng. Jo 144,000 gibibedo maleng, ki gibityeko nongo kit pa kica man ki "ada," onyo itwero waco ni ki "lok ne," pien Yesu en Lok, ki En en ada.
I kare me acaki, Lok onongo tye; ki Lok onongo tye kede Lubanga; ki Lok onongo en Lubanga. En keken onongo tye i kare me acaki kede Lubanga. Gin weng onongo otimo ki i iye; labongo iye, pe otimo gin mo bene ma otimo. Yohana 1:1-3.
Nen ni eni obedo gin ma acaki ma John ogoyo coc i Ngec Maber pa en. Atir, en rwate ki gin ma acaki ma kicoyo coc i Genesis. Omiyo med i testimoni, kede nyutu maber atir gin ma kicoyo coc i Genesis 1.
I acaki Lubanga ocweyo polo ki piny. Genesis 1:1.
Lok ma kitero calo "God" i karacel me coc obedo me mapol; mano nyuto ni i "chon" Lubanga obedo mapol, pe acel keken. "I chon" i Enjili pa John, Lok obedo kede Lubanga, ki Lok obedo Lubanga. Ki Lok en aye Luyub.
Yesu obedo Lok, kede en omiyo Baibul otime kun keto kacel kit pa Lubanga ki kit pa dano—kit pa Lubanga, ma ki nyutu ne kwede Lamo Maleng; ki kit pa dano, ma oneno i jo ma gicoyo lok i kitabu ma me gicwalo bot kanisa. Kamano, Baibul obedo keto kacel kit pa dano ki kit pa Lubanga, macalo Yesu. Kata bene jo pa ring ma opoto obedo ki tic iye, Baibul en maleng; kede jo ma ocoyo ne gin bene maleng.
Wa bene tye ki lok me poropheti ma atir loyo; ki iye, obedo maber ni wunu i keto pire tek, macalo cal ma yaro i kabedo ma ocany, nyo cawa obedo ka ocake, kede lede me cawa obedo ka oro i cwinya wunu: Kun i ngeyo man me acel, ni poropheti mo keken me Kitap pe obedo me poko pire keken. Pien poropheti pe obino con ki dwaro pa dano: ento dano maleng pa Lubanga owaco ka Lamo Maleng oguro gi. 2 Petero 1:19-21.
Kare ka lanabi gin dano lamal, ento gin dong dano ma opoto, pien dano weng otimo richo, ki pe gi tyeko nongo duŋ pa Lubanga. Ento Bibilia obedo rwom me kit pa Lubanga ki kit pa dano, ki obedo lamal, pien Lok pa Lubanga obino me yaro i kwo pa En kede i Lok pa En ma kicoyo i coc, ni kit pa dano ka ocwako kacel ki kit pa Lubanga pe timo richo. Gin matye atir i kom Bibilia, bene atir i kom Kristo, pien En aye Bibilia.
Yesu ocwako pire kede ring me richo, kadong pe otimo richo mo keken, ka kany omiyo cal ni kit dano ma kigamo ki kit pa Lubanga pe timo richo.
"Lok me Bethlehem obedo gin ma pe giko. I iye ocano 'kumu pa rwom pa rieko kede ngec pa Lubanga.' Roma 11:33. Wan wangeo tutwal i kit ma Jawar ocoyo kom rwot pa polo ki te me nyene, kede bedo kwede pa malaika ma gupako Rwot ki gwan me ot me nyene. Dwong cwiny pa dano ki bedo me gin keken gicobo i wang iye. Ento man con aye cako me weko wiye piny ma lamal. Obedo piny madit keken ka Wod Lubanga onwako kit pa dano, kadi ka Adam otyeko bedo maleng i Eden. Ento Yesu onwako dano ka dul pa dano otyeko ojuki ki higa alufu angwen pa lapor. Calo nyithindo weng pa Adam, onwako adwogi ma aa ki tic pa cik madit me cwalo kit. Gin ma adwogi magi obedo, nen woko i lok me kare pa kwaro pa piny mamegi. Obino ki kit me cwalo kit macalo en me poko kwede i bal me cwinya wa ki tem wa, kede me miyi wa lero pa kwo ma pe tye ki lapor." The Desire of Ages, 48.
Yesu obedo Lok, kede Yesu kede Bibilia tye ki kit pa dano kacel gi kit pa Lubanga. Ka Yesu ocweyo Bibilia i kare me hiny mapol, en oketo cik i tung Bibilia me weko jo ma bi winyo bi winyo. Cik ma loyo Bibilia bene gin jami me kit pa Yesu.
I Nyutu pa Yohana, kitap weng me Bibil gicoko ki gityeko. Kany tye ma miyo pire tek Kitap pa Daniel. Tic pa Jao, 585.
Lok "complement" nyutu ni miyo opong maber. Lok me laco pa Daniel ogiko i Buk me Nyuto, me timo ni lok me laco pa Daniel obedo cako, en aye Buk me Nyuto obed giko. Cako pa Buk me Nyuto ditimo dok i giko pa Buk me Nyuto; ki i pot-buk acel pa Daniel, i verse acel, tye lweny i bot Israel pa kom ki Babylon pa kom, ma i iye Babylon oloyo; ento i giko pa gin matime me temo i Daniel 11:45, 12:1; Babylon pa cwiny tye i lweny ki Israel pa cwiny, ci i giko, Babylon pe oloyo, ento Israel aye oloyo. Macalo kwede John i Buk me Nyuto, cako pa lok me laco pa Daniel rwate ki giko pa lok me laco pa Daniel. Ento, ngo aye ada-ada?
Pwon obedo lok ma nyutu ngo ma dul pa jo ma geno gineno ni obedo atir. Kit me tic pa en pe kikigiko i Bibul onyo i Kricitiani keken. I kit ma gi waco ni “Kricitiani”, twero bedo ni tye pwon marac mapol loyo pwon matir, pien Babulon me tipu, papasi obedo ot me yubu pa twol weng ma pe maleng ki ma gicwero, ki twol magi ginyutu tim marac, ma kikongo ki kikan iye ki kere kun pwon marac, macalo ni cik kigabo woko. Ento tye pwon matir.
Wii pa jo Berea pe kibalo piny ki tam ma kiketo con. Gibedo redi me yenyo ada pa lok me pwonyo ma Apostol gikobo. Gikwano Baibul, pe pi nyutu-nyutu, ento pi gubed ngeyo ngo ma kiketo i coc ikom Mesia ma kiwaciye. Cawa keken gicenyo coce ma Roho Maleng ocwinyogi, kun giketo coc ki coc i boc; lacar pa polo obedo i tunggi gi, gicweyo twol i piny wiyogi ki miyo cing i cwinygi.
Ka keken ma ada me Lok ma Ber ki yubo, jo ma tye ki cwiny atir me timo twero gikelogi i yeny maber pa Buk pa Lubanga. Ka i yore agiki pa kit pa lobo man, gin ma kicwalo botgi ada me temo gubed lubo cal pa jo Berea, gitye ka yeny Buk pa Lubanga i nino keken, ki gicenyo rwate lok ma kimiyo botgi kwede Lok pa Lubanga, dong kombedi obed jo mapol ma gikwako ki gwoko kwegi pa cik pa Lubanga ki cwiny atir, ka kombedi tye manok keken. Ento ka kiketo ada me Buk pa Lubanga ma pe cwiny dano mito, jo mapol gikwero timo yenyo man. Kadi pe gi twero loko woko tito ma pore pa Buk pa Lubanga, entit gi yaro matek me kwano caka ma kicwalo botgi. Jo mukene giyero ni, kadi ka tito man en atir, pe tye dwong madwong ka gi cwako can manyen onyo pe; ki gi mede rwako waci ma pyem cwinya, ma lacan tye ka tic kwede me wudo cwinye gi woko. Ka kamano, bal oko cinggi i buti, ki gibedo gipeke ki Polo.
“Gin weng bi pimir ki calo ler ma kimiyo. Rwot cwayo lami pa iye ki kwena me gwoko kwo, gin ma winyo obi kwayo gi me dwogo lok pi yore ma gi timo kwede lok pa jatik pa iye. Gin ma ki cwinya maleng tye ka yenyo ada bi tim yeny pi matek, i ler pa lok pa Lubanga, pi lok me tito ma kigi miyo gi.” Tic pa Apostol, 231, 232.
Tye yore me kwano ma obedo “lok me atir pa Injili”, ki myero kikwano gi. Ka cam (ka pe weng) gin “lok me atir me tem.” Sabat obedo lok me atir me tem ma yot me ngeyo. Tye yore me kwano ma atir ki ma bwoc. Ka cam ki yore me kwano ma atir, gimiyo tem i bot jo ma winyo gi. Tye bene kit me lok me atir ma kiketo pi kare mo. Lok me atir man kilwongo gi “lok me atir me kare man.”
Tye adwogi mapol ma wel tutwal i Lok pa Lubanga, ento ‘adwogi me kombedi’ aye gin ma jo Lubanga mito kombedi. Atyeko neno peko ma tye ka jo malako lok cako woto woko ki gin ma tek i adwogi me kombedi, me bedo ikom lok ma pe kitimo pi miyo jo Lubanga bedo kacel ki yiko cwiny obed maleng. Kany Setan obicako kelo twero weng ma romo me balo tic man.
Ento gin calo kabedo maleng, ma kirwate ki cawa 2300, Cik pa Lubanga ki Geno pa Yesu, gin tye ber atir me yaro maber tic me Advent ma con, ki nyutu ngo ma kabedo wa kombedi obedo, ki keto piny geno pa joma gicobo, ki mi cwiny ber atir pi kare ma lamaleng ma obino. Gin eni, ma an aneno mapol, obedo gin madwong ma jo-loko lok myero bedo ikomgi. Early Writings, 63.
Jo Adventist kare kare gi timo kwede lok man me kwalo woko gin ma en owaco adada. Gi waco ni jami weng ma myero wa gwoko pire tek i lok wa me adada me kombedi obedo Ka Maleng, nino 2300, cik, ki yie pa Yesu. Gi cwalo lok man me kwalo woko gin ma ki nyuto ikom gin angwen man.
Mit pa lok atir madit angwen man en ni gityeko "cego gi maber atir me poko wot me Advent ma con ki nyutu kabedo wa kombedi, me tero geno pa jo ma tye ki conyi, ki miyo atir pi kare ma maler ma obino." Yore me yubu angwen me lok atir ma kombedi man gityeko cego gi me nyutu ni acaki me Adventism (wot me Advent ma con) nyutu agiki me Adventism (kabedo wa kombedi). Yore me yubu mapire tek angwen gin "gityeko cego gi maber atir" me poko cik ni agiki nyutu kwede ki acaki. Ki tol lok man me inspiration, man en "lok atir ma kombedi" ma "lwak mito kombedi."
Isirayel me kare macon en aye cako pa Isirayel, ki Isirayel me kombedi en aye agiki. Isirayel me kare macon ma adier obedo ranyisi pa jo Adventist me Ceng Abicel, ki cako ki kare me agiki i 1798, nyo oko i Cik me Ceng Acel. Mapwod pe Kristo obino me acel, “ada me kombedi” pe gineno ne ki jo Yahudi, pien gi onongo gi wang otum (Laodikean) pi gen ma gicwiro i yore ki kit pa kwaro.
Wan wamito ngeyo cawa ma wan obedo iye. Pe wa ngeyo maber keken. Pe wa yee iye maber keken. Cwinya ogogo i an ka aparo ikom laco ma wa myero ocake kwede, ki kit ma wa pe tye maber kiceto me lacako kwede. Tem pa nyithin Israel, ki kitgi i kare ma pud pe bino me acaki pa Kiristo, kikinyut an dok dok me nyuto kit ma jo pa Lubanga gitye kwede i yoregi i kare ma pud pe bino me aryo pa Kiristo—kaka laco onongo otemo nongo cawa weng me loyo wii pa jo-Yahudi, ki kombedi bene otye ka temo me okanyo wii pa latic pa Lubanga, pi pe gibedo twero yaro adwogi ma wel. Selected Messages, buk 2, pot 406.
Ki kom lok wa ma obino anyim, Yahudi otyeko orwenyo neno pa “adiera me con pa Lubanga,” en adiera me con pi Yahudi obedo lok me golo gi woko ki Misri. Lok me golo gi woko ma eni obedo adiera me con pa gi; obedo adiera ma gicweyo gi me pwonya bot nyithindgi i kinde weng. Gibalo, calo Adventism bende obalo. Me yaro adiera bot Yahudi ma tye i lic, Yesu oketo adiera i rwom me yore.
I cawa pa Lakony, jo Yude gi cungo woko kidi ma mit pa atir ki kop me yore me kit pa jo ki lok me bap, pien pe twero keken yero gin atir ki gin me bap. Lakony obino me kwanyo woko kop me yec ma pe atir ki bal ma gi gwoko tutwal, ki me keto kidi ma mit pa lok pa Lubanga i yore pa atir. Ngo ma Lakony odong tye me timo ka obino bot wa kombedi, calo en obino bot jo Yude? En myero otim tic maromo kwede i kwanyo woko kop me yore me kit pa jo ki yore me cika. Jo Yude gicwer cwiny tutwal ka otimo tic man. Gikato neno atir pa Lubanga ma i acakki, ento Kiristo odwogo onyuto doki. Tic pa wa ni me cweyo woko gin atir ma mit pa Lubanga ki yec ma pe atir ki bal.
Ki bal ki yie mape adier, adiera ma lamal ginyeke mape i wang, kendo gityeko gicwayo lamal-gi, kendo gimeyo gi mape mito. Yesu nyutu lumeny pa Lubanga, kendo ogolo woko lamal ma ber pa adiera i lamal pa Lubanga ma weng. Pwonye pa joma adier opong ki kumu. Cwinya-gi gitero bot en ki mito maleng, en ma ogolo woko dyere pa adiera kendo onyutu gi bot ngec-gi.
Jo-Yahudi onongo gineno but moko me adiera, kede onongo gipwonyo but moko me lok pa Lubanga; ento pe gongeyo kit ma cik pa Lubanga opimo tutwal. Kirisito okwanyo woko lanyep me tekwaro, ki onyuto kore matut ki cwiny pa dwaro pa Lubanga. Ka otime man, gibalo cwiny malo loyo twero. Gipwoyo lok ma pe adier i gang acel i gang mukene, ni Kirisito obalo woko tic pa Lubanga. Ento ka Yesu okwanyo woko kit macon, odwogo dwoko adiera macon, oketo gi i rwom pa adiera. Oyubo gi dok oruko gi kacel, omiyo obed yore pa adiera ma opong weng ki rwom maber. Man en tic ma Mulokozi wa otime; kombedi, wan watimo ngo? Pe watim tic ki rwom ki Kirisito? Wa bite duto wot ki lok me winyo kende? Waweko ni paro me wa keken ocik wa ki lawi pa Lubanga? Wa myero kwano ki paro maber, winyo ki ngeyo maber, kede pwonyo bot mukene bene gin ma wan onege. Wa myero kare weng wabedo ki lacim me kwon me kwo, ki kare weng wanen pii me kwo ki theluji me Lebanoni, pi wabed ki twero me kel jo bot pii me kwo ma macol pa tyen pi pa adiera.
Ka obino me acaki, Yesu “ocako odoco ada ma con, oketo gi i kit me ada. Orato gi ki orwategi kacel, me timo kit me ada ma opong weng ki ma obale maber.” Yesu otiyo kwede lok me kare ma acaki pa Israel ma con pi ocako odoco ada ma con, ci otimo mano kun orato ada magi i kit me lok ki orwategi kacel (i kit ma obale, rek i rek). Otimo mano pi yweyo jo Yahudi woko ki yore ki cike magi ma ogudo wanggi. Lok meno ne obedo lok me agiki pa Israel ma piri.
Adventism tye ka dwogo lok me gin matime pa agiki me Israel me con, ki ter me keto adiera me yweyo ocuki pa Laodikea ma orwate ki yore ki kit me tim, timo kombedi calo ka Kiristo otongo kwede jo Yahudi. “Adiera me con” myero kiketi iye “ter me adiera”, me kelo rek pa porofeti ocoko kacel ki rek pa porofeti mukene, “rek i tung rek” ma riyomo, pi romo yweyo dano pa Laodikea ki ocuki. Kiristo en cal pa wa i gin weng.
Tye gin atir i Baibul ma gicako calo pwonya, ki “tye gin atir maber mapol,” ento tye bene “lok atir me kombedi” ma obedo “tem pi jo me” “kare” ka lok atir kityeko nyiso. I kit poropheti, man otimore i kare me angwen me Adventism, ki “lok atir me kombedi” “ma obedo tem pi kare man” pe ne obedo tem pi kare me con me Adventism.
I Baibul tye gin mogo ma tek me ngeno, ci, calo ki lok pa Pita, jo ma pe gi can ki jo ma pe gicung matek giyuko gi me gubalo gi keni. I kwo man watwero pe poko mit pa lok weng i Baibul; ento pe tye lapok tic mo ma matek tutwal i adwogi matiyo ma bi bedo i mung me ruc. Ka kare obino, i yore pa Lubanga me gwoko, pi piny opoloki i adwogi me kare eno, wic gi bi poke ki Lamo Maleng pa Lubanga me pore lok pa Baibul, keken ki cege ci ki lamo, nyaka gin ka gin onen piny ci oketek kacel i rek ma pe ki bal. Gin weng ma tuko pire tek i kom woro kwo pa tipu bi nyutu maber, pi pe keken myero obale onyo wot i mudho.
Ka wa owoto i rek pa lok me lanabi, adiera ma kinyuto pi kare wa ki neno maber ki kiyubu maber. Wan myero wa mii yubu pi twero ma wa tye kwede kede pi ler ma lero i yo wa. Jo ma obedo con gi myero mii yubu pi ler ma kiyeyo ni obed lero i gi. Wi cegi onongo paro i gin mapol i Lok pa Lubanga ma gitemogi. Ento pe gi ngeyo adiera ma wan ngeyo. Pe gi myero mii yubu pi ler ma pe gi tye kwede. Gi tye ki Baibul calo wa; ento kare me nyutu woko adiera mapire tek ma ikom giko pa lok me piny man obedo i cawa me agiki me jo ma bin bedo i piny.
Lok atir mapat kityeko yubo gi ki kit pa dul pa kare, kaka gityeko bedo. Lok atir me kare man, ma obedo tem bot jo pa kare man, pe obedo tem bot jo pa dul pa kare ma otyeko otime cen. Ka ler ma kombedi wa tye kwede ikom Sabata pa cik angwen onongo kigi miyo bot dul pa kare ma otyeko otime cen, Lubanga onongo oyiko gi pi ler meno. Testimonies, volume two, 692, 693.
Pi jo ma romo mito cayo ni tye jenereson angwen i histori me Adventism, an abi miyo inen Tebul pa Habakkuk. Yore ma peka me ngeyo gin man obedo ni nying Laodicea nyutu jo ma kiloro. Cako pa Adventism onwongo nyutu yabo me loro, kede giko pa Adventism nyutu giko me loro. Giko me loro timore i jenereson me adek ki me angwen.
Pe imyero itimo me in cal ma gicoko, onyo cal ma macalo gin mo keken ma tye i polo malo, onyo ma tye i piny i tong, onyo ma tye i pi ma iye piny: Pe imyero ikoto piny i botgi, onyo itije gi: pien an Rwot, Lubanga mamegi, Atye Lubanga ma ocwinyo, ma alimo kwer pa kwaro i wi nyithindo paka i nyutu me adek ki me angwen pa jo ma gicayo an; ki amiyo kica bot alufu pa jo ma gihero an, ki gi gwoko cik na. Exodus 20:4-6.
I agiki pa kica, dul ma agiki pa Adventism pa Laodicea (jo ma kityeko ciko gi), Rwot obino ciko gi i kica, ki obino lupo gi ki i tyene, macalo ma otime bot Israel me con i kare me balo Jerusalem. Yore me tito pa Bibul obedo ada; tye ada me temo, ci tye ada me kare man. Ada me kare man pol kare obedo ada me temo; ento en nyutu ada me temo ma kityeko keto pire kene pi dul pa jo ma tye bedo kombedi. Ento ada me gin eno, romo bedo ni ada mo keken ma aa ki i Lok pa Lubanga, ma wan yero me kwanyo woko, dong obedo ada me temo ma warwenyo iye.
Yesu obedo lok pa Lubanga, kede en aye atir. En owaco bot Pilate ni kit ma omiyo ‘obino’ ‘i piny’ en ‘me yaro pi atir’; kede ni ngat weng ma owinyo dwon pa en, ‘tye ki atir’. Lok ‘atir’ ma Pilate ki Yesu owaco kwede, obuto ki lok me leb Hibri ma kigonyo calo ‘atir’, kede ononge tyen 127 i Old Testament. Lok pa Hibri (H571) man kigonyo ne i leb Munu kwede lok mapol, ento kigonyo ne calo ‘atir’ tyen 92 i Old Testament. Obedo acel ikin lok ma tye ki twero matek madwong, i yore mapol.
Nyig me lok ma kiyubu calo "truth" i Cik Macon otye ki rek adek me Leb Hebru; ci i Leb Hebru rek acel acel tye ki piro megi kene, komi nyig ma kicweyo ki rekgi omako piro me rek acel acel weng odoko acel, me miyo piro me agiki me nyig en. Nyig "truth" otye ki rek adek me Leb Hebru: rek ma acaki i buk me rek me Leb Hebru, rek mo i tung acaki, ki rek ma agiki i buk me rek me Leb Hebru. "Truth" i Cik Macon kinyutu ne ki rek ma acaki ki rek ma agiki i buk me rek, kede rek mo i tung acaki!
Man en nyutu pa ‘cik me nyuto me acaki’ me Bibul. Cawa me acaki ma kiwaco gin me lok obedo madwong loyo weng pi nyig lok, pien nyig lok en biye, en tye ki DNA weng ma mite me yubo lok weng. Nyutu ma madwong me aryo i ‘cik me nyuto me acaki’ en nyutu me agiki; pien kany obedo ka ma lok weng ma time i tung acaki ki agiki kikubo kacel. "I kitab me Revelation kitab weng pa Bibul gicung kacel ki gigiko," ki Revelation en kitab me agiki pa Bibul.
Lok me Hibru ma nyutu “ada” ma wa tye ka kwano iye cako ki “Aleph”; ma apar adek en “Mem”, ki ma aryo apar aryo—ma obedo ma agiki—en “Tav”. Atir, tye ki yaro me piny-piny mapol i yaro pi jami man, malube ki ngat me leb ma ituro botone pi yaro; ento yaro ma i rwom weng miyo ngec maber tutwal.
א (Aleph): En gin ma acel i alfabeta pa leb Hibru; en ma mapol giyubo kwede bedo kacel, kede nyutu kit me Lubanga ki kare ma pe otum, kede bene nyutu rwate i kin Lubanga ki jami ma ocweyo.
מ (Mem): Nyukuta ma apar adek i alfabeta pa Ebru; pol kare rwate ki pii.
ת (Tav): Nyukuta ma agiki i alfabet me Leb Hebru, ki tye ki tito me 'cal' onyo 'tera.' Pol kare rwate ki kit me tyeko onyo 'seal' me cweyo. I Leb Hebru me con, nyukuta Tav ne tye ki kit ma calo 'kros'.
Lok me Leb Ebrani ma ki loko ne “ada” ma wa tye ka poyo, obedo ma kiketo ne ki kit coc adek, ma kacel gitye ka tito Lok Maber ma matwal. Ango? Man yaro yot ka i ngeyo ni kwene pa malaika adek obedo Lok Maber ma matwal. Ki yaro ne pien loro pa kit coc adek man tito kwene pa malaika adek.
Malayika ma acel i Apokor me apar angwen nyutu Lok ma Ber pa kare weng, ci dong owaco bot lobo weng ni, “woro Rubanga,” ki mi ne pak kun lamo Lacimo gin weng. Lok me tito pa (Aleph), ma obedo acel i kit me coc adek meno, en ni: “Rubanga Maleng, Rubanga pa kare weng; ci calo Lacimo pa dano, Rubanga ma jo myero gu woro ki lamo.”
Aleph nyutu lok pa malaika me acel.
Dwon pa malaika ma aryo lwongo jo woko ki Babilon, nyutu kare ma Roho Maleng ocobo, kede nyutu gengo pa Babilon. Lok me (Mem) oketore ki pii (cal me ocobo pa Roho Maleng), ci obedo namba ma apar adek i alfabet; namba apar adek obedo cal me gengo, omiyo nyutu Babilon. Mem nyutu dwon pa malaika ma aryo.
Malaika adek goyo cik bot jo ni pe okano capa pa leca; bene onyuto dul aryo pa jo me lamo kacel ki kec pa Lubanga. Tav obedo calo “capa” (capa pa leca), kede obedo calo “capa me yubu” (capa pa Lubanga). Nyig lok ne pire keken obedo macalo msalaba. Tav nyutu ngec pa malaika adek.
Ngo ma obedo cing pa Lubanga ma tye ngima, ma kiketo i tung wi pa jo pa Lubanga? En cing ma malaika romo kwano, ento wang dano pe romo kwano; pien malaika me balo myero neno cing man me golo kwo. Cwinya ma ngec o neno lameny pa musalaba pa Kalvari i lati ki nyiri ma Rwot ocako gi me bedo pa En. Kwic me kwer me cik pa Lubanga kigolo woko. Gitye ki gauni me nyom, ka giwinyo ki gigwoko matek cikke pa Lubanga weng.
“Rwot pe bi golo kica bot joma ngeyo adwong, ka pe gi gwoko cikke pa Rwot i lok ki i tic.” Maranatha, 243.
Lok me Leb Hebru ma kiloko ne calo ‘ada’ tye ki herufi adek, ka herufi acel acel tye ki poyo pa gi keken. Poyo adek magi bende gin poyo pa ngec pa malaika adek. Gin bende poyo pa ngec pa malaika ma acel, pien ngec pa malaika ma acel en ne ngec i cako me Adventism, kacel ki ngec pa malaika ma adek obedo ngec i agiki me Adventism. Pien Yesu nyuto agiki ki cako, malaika ma acel tye kede alama weng me yor poropheti pa ngec pa malaika ma adek. I timo kamano, poyo pa herufi adek me Leb Hebru kibedo alama, pe pa ngec pa malaika ma adek keken, ento bende alama pa ngec pa malaika ma acel.
I buk me Loka, Jaani kimiyo cike ni ocwalo gin ma ne tye i cawa eno; ki ka timo mano, obedo kacel tye ka cwalo gin ma binen i anyim. Ocwal cako me nyutu agiki. Pe ki cing-alinga, Jo Adventist me nino abicel kimiyo gi ngec ni myero gi kwane ki gi yaro lok pa Jo Millerite, ma obedo lok pa malaika ma acel. Ka wan tye ka kwano ki yaro adwogi mene ki tariik mane, wabedo ka yaro lok pa malaika ma adek, ki wadok cako tariik pa malaika ma acel.
Lubanga pe miyo wa lok manyen. Wa myero waco lok mane i 1843 kacel ki 1844 okelo wa woko ki kanisa mapat. Review and Herald, January 19, 1905.
Ngec weng ma ki miyo ki 1840 dok i 1844 myero ki miyo obed matek kombedi, pien tye jo mapol ma gubalo yoo gi. Ngec myero ceto i kanisa weng. Manuscript Releases, volume 21, 437.
Lok me adier ma wa omako i 1841, ’42, ’43, ki ’44 kombedi myero gikwane ki gikwace. Manuscript Releases, volumu 15, 371.
Ngec me ciko obino: Pe myero yweyo gin mo me bino ma obiro balo tung me yie ma iye, ma wa otyeko yiko kwede kun kare ma kica obino i 1842, 1843, ki 1844. An onongo abedo i kica man, ki kare weng abedo anyim lobo, atir bot lare ma Lubanga omiyo wa. Pe wa paro ni wabikwanyo cing wa woko ki i piny ma kiketo gi iye, ka cawa ki cawa wa kwayo Rwot ma pire tek, kwanyo pi lare. Iparo ni atwero weko lare ma Lubanga omiyo an? En myero obed macalo Kidi me Kare Weng. En dong olongo an kun kare ma kimiyo. Review and Herald, April 14, 1903.
Kwena pa Malaika mokwongo, kede gin ma otime con ka kwena en omiye, rwate ki nyutu kit wa matye kombedi — kacel ki cik matin me poro. Gin ma otime con aryo bene ginyutu ki coc adek ma Lalok Maleng otiyo kwede me yubu nyig lok ‘truth’. Kede nyig lok ‘truth’ en nyutu Injili ma pe giko.
Lok me acaki pa Adventism i kom Jo‑Miller, ma nyutu malaika me acel, ki lok me agiki pa Adventism, ma nyutu malaika me adek, gin lok ma rwate ki rwate; ento gigamo lapok ceke.
Malaika ma acel miyo ngec me yabo bura, ki malaika ma adek bende miyo ngec me loro bura. Kit me porofetik ma iye lok me kare pa Adventism oyabe, obedo marom kacel-kacel i cako pa en ki i agiki pa en. I cako ki i agiki, twero nyutu ni gitelo tung adek pa malaika adek, ka gi aa i lok me kare. Kede malaika adek magi gin bende nyig coc adek magi. Omiyo, dog-odog me gin matime ma porofetik i cako ki i agiki pa Adventism gubedo i kom tung adek pa malaika adek, ma gin cim me yore, ma bende gicoyo gi cal ki nyig coc adek pa Leb Hibrio ma gicweyo lok "truth."
Alpha obedo acaki pa Adventism, Omega obedo agiki pa Adventism, ki karatac ma i tung, me bedo karatac me apar adek, kamano nyutu poto pa Adventism ki acaki pa en dok i agiki pa en.
Gi pwonyo wa pi ka yoo pa Lubanga tye:
Yoo me in, Yaa Lubanga, tye i ka kwer: ngat ma obedo Lubanga madit calo Lubanga wa? Zabur 77:13.
I Sanctuary wanongo ni yore pa Lubanga obedo keken gi tung’ adek calo wach pa malaika adek. I Courtyard, Lworo pa Lubanga walo dano me miyo offering ki nongo Jastifikesyen. I Holy Place, Santifikesyen kiyaro ki kwo me lamo (ma kiyaro ki altar of incense), ki kwo me pwonyo (ma kiyaro ki table of showbread), ki kwo me tic (ma kiyaro ki candlesticks). Most Holy Place kiyaro Kwer. Ka wan tye ki Lworo pa Lubanga macalo ma kiyaro i wach pa malaika acel, wan kwayo Jastifikesyen i tung me Musalaba, i Courtyard. Ka wan obedo jastifa (kiketo wa obed kakare), watye ka woto i kit manyen pa kwo ma osantifika (medo i maleng) macalo ma kiyaro ki Holy Place. Holy Place kiyaro tic pa Kristiani calo ma Millerites otimo i kare me wach pa malaika ariyo ma okwedo ki Midnight Cry. Ka wa obedo jastifa ki santifa, wa tye atera pi Kwer ma kiyaro ki Most Holy Place. Tung’ adek me Sanctuary, ma kiyaro, piny ki gin mukene, lok me teologia adek (Jastifikesyen, Santifikesyen ki Glorifikesyen), ki kiyaro bende wach pa malaika adek, ki bende kiyaro wach pa malaika acel, ki bende kiyaro three letters ma kicako kwede cweyo lok ‘ada’.
Iye ting'ot me kabedo maleng, wan bene nongo kome adek weng. Kom acel me donyo i kabedo maleng myero nyutu kom agiki pa kabedo maleng, calo kaka malaika acel rwate ki malaika adek. Kom acel iye ting'ot aye neko sadaka, ma nyutu miyo dano ocimi maber i wang Lubanga. Kom aryo aye agulu me lwoyo, ka gikwanyo yot (kwer) woko, ki loyo sadaka maber mapwod pe otyeko kome agiki. Pi me agulu me lwoyo obedo kit me kom aryo. Kom adek aye sadaka ma golo woko i mac, ma nyutu Krisito i msalaba, ka hukumu otyeko. Kome adek manonge keken tye i kom acel pa kabedo maleng, calo kaka kome adek manonge keken tye i lok pa malaika acel. Cik me Alfa ki Omega tye ii kabedo maleng, calo tye i lok pa malaika adek, calo bene tye i herufi ma cweyo nyig lok "ada."
Lok pa nabi me mwaka 2300 tye ki kit acel keken. Lok eni ocake ki cike adek, ki otyeko ka kwena pa malaika ma adek obino i 22 October 1844. Lok eni keto piny rek abic me lok pa nabi, ci gin ma otime con i cako pa lok pa nabi me mwaka 2300 nyuto gin ma otime i agiki pa keken gi. Cako ki agiki pa lok pa nabi me mwaka 2300 weng obedo ki cike adek, ci otum kwede kwena adek.
Cako me lok pa nabi ma i 457 anyim Kristo obedo i cawa me peko matek, ki omiyo Yahudi twero me dwogo ki yubu odoco ot pa Lubanga ki bur. Calo kaka kiwaco anyim, cawa 49 lacen ki tic ma ocako i 457 anyim Kristo, gityeko ogiko ne i cawa me peko matek. Cako me cawa 49 nyutu agiki me cawa 49.
Mwaka 457 BC omako cako pa lok me poro ma nyutu lubo Kristo ki mo i bapatiso pa En. Lubo pa En ki mo omako cako pa tic pa En me coko kacel jo me bedo jo pa Jerusalema Manyen, pe pa Jerusalema Macon, macalo kaka jo Isirael macon ocoko kacel me dok cweyo Jerusalema ma adaa i mwaka 457 BC.
Mwaka 457 BC bene obedo cako pa porofesi ma nyutu kare ma Kristo bi kete i Msalaba. Sister White oketo rwate lok pa gin ma otime i Msalaba ki Great Disappointment me October 22, 1844; kede bene oketo rwate lok pa gin ma otime i kwanyo Red Sea ki Great Disappointment. I mwaka 457 BC obedo welo cwiny acel ma obedo cal pa welo cwiny pa Hebru i Red Sea, Great Disappointment pa Adventists, welo cwiny pa latic pa Yesu i Msalaba, kede pa Ezra i 457 BC.
Ezra otamo ni myero jo mapol tutwal odok cen i Jerusalem; ento dwong pa jo ma odwoko kwac obedo matin tutwal mape niyomo. Jo mapol ma oyudo ot ki piny pe gi mito weko jami man. Gi mito yot me bedo ki kuc, kede gi yee maber bedo piny. Pire kicgi ogengo jo mukene, ma ka ne pe kamano, gubineno oyer me rwato ki jo ma tye woto anyim ki geno. Prophets and Kings, 612.
457 BC bende timo alama me cako pa lok me poro ma nyutu kare ma Lubanga obi yweyo Isirael me kare macon woko, kede ni Lok ma Ber bicwalo bot jo ma pe Yudaya, me timo alama me giko pa kare me temo ma pire tek me mwaka 490 ma kiketo pi Isirael me kare macon keken. En aye ni 457 BC timo alama me cako pa kare me temo pa gi, kede 34 AD timo alama me giko pa kare me temo pa gi, me bedo calo alama ma nyutu ni kare me temo pa Adventism ocako i 1844, ki giko ne obed i Cik me Ceng Abicel.
I porofesi me mwaka 2300, tye porofesi mapat manok me kare ma i iye, ento gin weng tye ki alama pa Alfa ki Omega. Cakgi nyutu ogikgi.
Ber tutwal me ngeyo ni Israel ma i con kiketo gi me bedo jogwoko Cik pa Lubanga, ki ni Israel ma kombedi kiketo gi me bedo, pe keken jogwoko Cik ne, ento bene jogwoko lok pa lanabi ne. Ka Rwot ocako kica ki Israel ma i con, oketo gi me bedo jogwoko Cik Apar ma kicoyo i lawang got aryo. Ka Rwot ocako kica ki Israel ma kombedi i gin mukato pa Millerite, oketo gi me bedo jogwoko lok ne ma lanabi, macalo ma ginyutu i lawang aryo pa Habakkuk, ma gitito ki cal pa pionia me 1843 ki 1850. Cako pa Israel ma i con nyutu cako pa Israel ma kombedi.
Rwot olwongo woko jo pa En, Israyel, ka ogologi woko ki lobo, pi omiyo gi tung matek ma maleng me gwoko. Ocweyo gi bedo jo me gwoko cikke pa En; kacel ki mano, En oparo ni, ki komgi, myero ogwoko i tung jo ngec pa Iye. Ki komgi, lero pa polo myero olieny woko i kabedo ma ocem i lobo, ci dwon myero winyo ma tye kwayo bot jo weng wek gilok woko ki nyisechegi, me timo tic bot Lubanga ma tye ki kwo ki ma atir.
Ka jo Hebru onongo obed atir i jami ma ki rwako botgi, gi onongo obedo teko madwong i piny. Lubanga onongo obed gwokgi, ki En onongo oyweyo gi maloyo ogwanga mukene weng. Tekone ki atirone onongo omiyo ngeyo kede gi, ki gi onongo obedo anyim i twero mere ma ngec-ber ki maleng, macalo cal ma nyutu ni rwotne loyo kit weng me yubu jok. Ento pe gi gwoko rwategi ki Lubanga. Gi luwo kit me yubu jok me ogwanga mukene; mapat ki miyo nying Lami gi obed pako i piny, gi miyo nyinge piny.
Ento kano pa Lubanga myero otim woko. Ngec pa dwaro pa En myero kimiyo i piny weng. Lubanga oketo cing me yubu i bot jo pa En, ka oyabo gi i tung kabila mapol i kit pa otigi. I peko, mapol pa gi gidwogo ki weko bal megi, ka giyeny Rwot. Kacce, ka gi yabore woko i piny ducu pa jo ma pe ngene Lubanga, giyabu ngec pa Lubanga ma adier.
I kare man, Lubanga ooro kanisa pa Ene, calo en ooro Isirael ma con, me obedo calo ler i wang piny. Ki tong madwong me adwogi, lok pa malaika me acel, me aryo, ki me adek, o yabo woko jo ki i kanisa kede ki i lobo, me kelo gi i bedo ma cɛn maleng bot Ene. Ocweyo gi bedo jomagwoko Cik pa Ene, kede oketo botgi adwogi madwong pa porofeti pi kare man. Calo lok maleng ma oketo bot Isirael ma con, man gin tic me maleng ma ki miyo botgi me nyutu bot lobo.
Lok me lanen waco ni malaika me acel obi waco ngecne bot ‘oganda weng, ki kic weng, ki leb weng, ki jo weng.’ Lok me ciko pa malaika ma adek, ma obedo but i ngec marwom adek macalo keken, kede obedo ngec pi cawa man, pe bine woto manok; bino opong lobo keken. Cal ma kiyiko iye, ‘Cik pa Lubanga ki yie pa Yesu,’ myero ki lolo malo. Twero pa ngec me acel ki me aryo myero ki medo i me adek. Kiyaro ne i lok me lanen calo ma kiwaco gi dwon madit ki malaika ma tye ka ywayo i tung polo, kede obinyutu paro pa lobo weng.
“Kwer ma medo baya loyo weng ma kare weng ki owaco bot dano ma tye ki tho, tye iye i kwena pa malaika ma adek. Obedo bal marac mabor tutwal ma kelo piny cwiny marac pa Lubanga ma pe ki yubo kwede ki kica. Ento dano pe kigweyo gi i otuk ikom kit man ma dit; kwer me gengo paki pa le kede cal pa en myero kikwano bot piny weng mapwod pe yubu pa Lubanga ogamo piny, pi dano weng oyabe pingo yubu gutimi, ki myero bene gibed ki twero me wot woko.” Signs of the Times, January 25, 1910.
Tic me cweyo lapii aryo me tyeko Habakuku dul aryo obedo tyeko pa nyutu moko mapol.
An abedo i poto me gwoko na, ka aketo an i otum; abito neno ngo ma obi waco bot an, ki ngo ma abiwaco ka gicweyo an. Rwot ocwako an, owaco ni, “I co aloka me neno, ki i mego piny i cal, wek ngat ma kwano odiro. Pien aloka me neno tye pi cawa ma ki yaro, ento i agiki obicako waco, pe obol; ka obedo odony, ikur pi ne; pien obino adieri, pe obed odony.”
Nen, cwiny pa en ma odwongo pe obedo atir iye; ento dano ma atir bi bedo ki yie pa iye. Habakuku 2:1-4.
Tic me cweyo caat me pionia me 1843 kede caat me pionia me 1850 obedo pongo me lunabi. Nongo ngec i Tabulu pa Habakuku miyo atir madwong pi man. Ento lok ma i buk pa Habakuku medo kony madwong i kom gin man i lok wa.
Aneno ni tabelo pa 1843 obedo ma kigiko kwede ki cing pa Rwot, ki ni pe myero kiloke; ni namba ma iye obedo calo kaka En omito gi; ni cing pa En ocadone iye ki ocano bal mo i namba mogo, pi pe ngat mo onongo twero neno ne, nyaka cing pa En kikwanyo woko iye. Early Writings, 74, 75.
Bang 1843, Rwot ocwalo cike ni gitimo cal mapat, ento cal macek (1843) myero pe giloko, labongo ka ki mino cwiny pa Lamo.
Aneno ni adiera myero kimiyo poya i tabul, ni piny weng ki gin weng ma ocito iye en pa Rwot, ki ni gedo ma mite pe myero kikweyo me miyo obed poya. Aneno ni cal ma macon kitero ki Rwot, ki ni pe myero kilok gin mo keken iye, ka pe ki cwiny ma Lubanga omiyo. Aneno ni yore me cal onongo tye kaka Lubanga omito gin obed, ki ni lwetne onongo obedo i wi gi, omoko bal i yore mogo, pi ngat mo pe oneno ne nyaka lwetne okwanyo woko. Spalding and Magan, 2.
Ka onongo otye bedo ki Brother Nichols (ma otimo chart me 1850), i kare ma onongo otimo chart en, Sister White owaco ni onongo oneno chart me 1850 i Bibul.
An neno ni Lubanga nonge i tici me cwalo bot lwak cal ma Omera Nichols ocoyo. An neno ni tye lok me aporo pa cal man i Bibul; ci ka cal man kicweyo pi jo pa Lubanga, ka obedo ma romo pi acel, bene obedo ma romo pi moro mukene; ci ka dano acel mito cal manyen ma kicoyo i rwom ma madit loyo, dano weng mito ne kam acel. Manuscript Releases, volumu 13, pot 359.
Habakuku omiyo cik ni, “Con neno, ka imiyi odok maler i tabo.” Tabo aryo pa Habakuku ne obedo alama pa kica ma Lubanga ocako ki Adventism, ka omiyo gi bedo ogwokke pa lok pa porofeti pa en; calo kaka otime ka ocako kica ki Isirayel me con, ka omiyo tabo aryo pa cik, kede tic me bedo ogwokke pa cik. Ento Habakuku onyuto dul aryo pa joma pako Lubanga i kom tabo ma ne myero miyo neno obed maler: dul acel, ma “cwinya ma ogolo iye” kede “pe obedo maler,” kede dul mapat, ma kinyuto calo “jo ma ler” ma “bibedo gi kwo ki yie pa en.”
Konteksti pa Habakkuk nyutu ni gin ma obedo atir i wang Lubanga tye bedo ki yie ma otur i Lok pa porofesi, ma kinyutu kwede i tabulu aryo; omiyo gin ma pe obedo atir kogi yweyo acaki pa Adventism. Lok ma an amito cwal piny otur i tung me coc ma wan oweko cono i kare manok i con. En waco ni:
Ento gin calo kabedo maleng, ma kirwate ki cawa 2300, Cik pa Lubanga ki Geno pa Yesu, gin tye ber atir me yaro maber tic me Advent ma con, ki nyutu ngo ma kabedo wa kombedi obedo, ki keto piny geno pa joma gicobo, ki mi cwiny ber atir pi kare ma lamaleng ma obino. Gin eni, ma an aneno mapol, obedo gin madwong ma jo-loko lok myero bedo ikomgi. Early Writings, 63.
Wa keken dong otyeko neno gin adwogi angwen eni; ot maleng pa Lubanga, nino 2300, cik pa Lubanga, ki yie pa Yesu. Wa oketo gin adwogi angwen eni i kica me adwogi ma “ma kicweyo maber tutwal me nyutu tic pa Adwenti me con ki me nyutu kabedo wa kombedi.” Kica eni en “the rule of first mention,” en coc me nying pa Alfa ki Omega, ki en kica me adwogi; pien lok “adwogi” tye kwede coc me nying acel keken calo gin adwogi angwen weng ma ki miyo nying calo “adwogi ma kombedi” ma ki cweyo ne me nyutu acaki pa Adventism.
Ka pe tye gin mukene, man nyutu ni lok ma kigonyo ne calo “truth” ma wa tye ka paro ikom, en obedo rwom pa Lok Maber ma pe otum, kede obedo rwom pi lok me ciko ma me agiki, kede obedo rwom pa lok pa malaika ma adek, kede obedo but madit i Nyutu pa Yesu Kristo.
Lok me ciko ma agiki, ma ki nyutu calo Yabo pa Yesu Kiristo i coc adek ma acaki pa dyer acel me Yabo, kimiyo lami dok aryo i agiki pa Yabo. Agiki pa Yabo nyutu coc ma acaki pa Testament macon, kede bende nyutu coc ma agiki pa Testament macon. Keken gin angwen man, twero kwanyo woko, kun ki tic ki cik pa Lubanga me keto rek pa poropheti i wi rek pa poropheti, ni lok me ciko ma agiki rwate ki kube pa Lacwec ki jogi ma ocweyo. Obedo ikom twero me cweyo pa En. Obedo ikom kit ma twero me cweyo pa En kimiyo ngec bot Kanisa mere. Obedo ikom lakkit pa Lubanga ma nyutu agiki rwate ki acaki. En obedo lok ma obino ka pud pe giciko kare me temo, kede mukene. Ka kiketo weng kacel, en obedo pi twero me cweyo pa Lubanga! Nyutu ma acel pi twero me cweyo pa En tye i acaki pa Genesisi, i dyer acel, ki cako ki coc acel nyo oo i dyer aryo, coc adek.
I cawa me acakki Lubanga ocweyo polo ki piny. Piny bene ne obedo pe ki kit, ki nono; ci nining ne tye i wi poya. Ci Roho pa Lubanga ne obur-bur i wi pi.
Lubanga owaco ni, “Leer obed”; leer obedo. Lubanga oneno leer ni obedo ber; Lubanga oporo leer ki otum. Lubanga omiyo nying leer “Ceng”, ki otum omiyo nying “Otum”. Irot ki kiny obedo ceng acel.
Lubanga owaco ni, “Obed polo i iye pi, omiyo opoko pi ki pi.” Lubanga otimo polo, omiyo opoko pi ma tye i piny me polo ki pi ma tye i malo me polo; ne obedo kamano. Lubanga omiyo polo nying Polo. Ki odhiambo gi okinyi ne obedo ceng mar aryo.
Lubanga owaco, “Pi ma iyabo polo obed ocoko kacel i kabedo acel, ka piny ma pe tye pii iye onyutu”; kede obedo kamano. Lubanga omiyo nying piny ma pe tye pii iye “Piny”; kede pi ma ocoko kacel omiyo nying “Nam”; kede Lubanga oneno ni obedo maber. Lubanga owaco, “Piny obed okelo olemo, kede gia ma kelo mbegu, kede yath me mich ma kelo mich ki kit ne, ma mbegu tye iye, i piny”; kede obedo kamano. Piny nwo okelo olemo, kede gia ma kelo mbegu ki kit ne, kede yath ma kelo mich, ma mbegu tye iye, ki kit ne; kede Lubanga oneno ni obedo maber. Kede atica anyim kede otinyi obedo nino adek.
Lubanga owaco ni, “Obed lum i lawa pa polo me piyi nino ki odii; kede obed pi ranyisi, ki pi kare, ki pi nino, ki pi higa. Kede obed lum i lawa pa polo me miyo ler i piny.” Kadi obedo kamano. Lubanga ocweyo lum aryo madit; lum madit me loyo nino, kede lum matino me loyo odii; bene ocweyo lagwete. Lubanga oketo gi i lawa pa polo me miyo ler i piny, kede me loyo nino ki odii, kede me piyi ler ki mudho; kede Lubanga oneno ni obedo maber. Kede odhiambo gi okinyi ne obedo nino angwen.
Lubanga owaco ni, "Mii pi ogol mapol gin ma tye ki kwo ma rwate, kede layeny ma romo yeyo i wi piny i leyo ma oyabe me polo." Lubanga ogero ryo ma madit, kede gin weng ma tye ki kwo ma rwate ma pi ogolo mapol, ki kitegi, kede layeny weng ma tye ki twic, ki kitegi; ci Lubanga oneno ni obedo maber. Lubanga ogwede gi, owaco ni, "Nywaluru, kede meduru, ci oponguru pi i dogola pi, kede layeny meduru i piny." Kare me odii kede kare me otyen obedo ceng me abic.
Lubanga owaco ni, ‘Lobo obed yubo gin ma tye cwinya ki kit pa gi: lwor, ki gin ma rimo, ki leŋo me lobo ki kit pa gi.’ En obedo kamano. Lubanga ocweyo leŋo me lobo ki kit pa gi, ki lwor ki kit pa gi, ki gin weng ma rimo i lobo ki kit pa gi; ci Lubanga oneno ni obedo maber. Lubanga owaco ni, ‘Wan walubo dano i cal wa, ki i macalo wa; ki kik gubed rwodi i rech me pi, ki i ywayo me polo, ki i lwor, ki i lobo weng, ki i gin weng ma rimo i lobo.’ Omiyo Lubanga oyubo dano i cal pa en keken; i cal pa Lubanga oyubo en; lacoo ki dako oyubo gi. Ci Lubanga ogwede gi, ci Lubanga owaco bot gi ni, ‘Bed gi mapol, ki medo mapol, ki opong lobo, ki mi i cing; ki lub i rech me pi, ki i ywayo me polo, ki i gin weng ma tye cwinya ma wuoto i lobo.’ Lubanga owaco ni, ‘Nen, ami ibotwu yath weng ma kelo kic, ma tye i wang lobo weng, ki yat weng ma lela pa en kelo kic; pi yin obedo me cham.’ Ki pi leŋo weng me lobo, ki i ywayo weng me polo, ki i gin weng ma rimo i lobo, ma cwiny tye iye, ami gi yath weng me cham; en obedo kamano. Lubanga oneno gin weng ma ocweyo, ci nen, obedo maber tutwal. Ci ruc ki oturo obedo cawa me abicel. Omiyo polo ki lobo otyeko, ki jami pa gi weng. I cawa me abiro Lubanga otyeko tic pa en ma ocweyo; ci i cawa me abiro ocungo ki tic pa en weng ma ocweyo. Ci Lubanga ogwede cawa me abiro, ki ocoyo maleng; pien iye ocungo ki tic pa en weng ma Lubanga oyubo ki ocweyo. Genesis 1:1-2:3.
Lok me anyim tye calo dwogo lok weng me cweyo, ka pire tek nyutu ni Lok pa Lubanga tye ki twero me cweyo.
Wek piny weng obwogo Rwot; wek jo weng ma obedo i lobo gicung i lworo bot en. Pien owaco, ci dong otimere; omiyo cik, ci dong ocungo matek. Zabura 33:8, 9.
Kirisito tiyo kwede teko acel keken ma ogero piny me loko dano.
Teko me cweyo ma owongo piny mapol i bedo tye i Lok pa Lubanga. Lok man omiyo teko; omiyo kwo. Cik weng obedo kica; ka kiyero gi wii, ka kicwako ne i cwinya, kelo kwede kwo pa Lubanga ma pe ki por. Lok man oloko kit, ci dwogo cweyo cwinya i cal pa Lubanga.
Kwo ma kimiyo macalo man bene kigwokone i kit macalo acel. ‘Ki lok weng ma aa ki icim pa Lubanga’ (Matayo 4:4) dano bi tye ki kwo. Education, 126.
Nyutu pa Yesu Kiristo keto dwong i kit ma Lok pa Lubanga kelo bot dano. En aa bot Won, dok odonyo bot Wod, dok bot malaika, dok bot laloc ma cono ne woko ki cwalo ne bot kanisa. Kit me cwalo lok ma kiyaro i cako ki i agiki me buk me Nyutu pa Yesu Kiristo bene ki yaro ne ki lader pa Jakobo, kun malaika tye ka boro malo ki kato piny i lader. Bene ki yaro ne ki piip me zaabu aryo pa Zekariya ma kelo mafuta i ka maleng. Kit me cwalo lok ikinyi pa Lubanga ki dano obedo gin me porofesi pa Baibul, ki lok ma ki cwalo woko tye ki twero me yiko polo ki piny weng. I kit me cwalo lok i chapta acel me Nyutu pa Yesu Kiristo, myero poyo ni lok ma ki cwal bot kanisa tye ki twero me loko dano me Laodikia obed dano me Filadelfia.
Ka wa tam acaki onyo agiki pa Cik Malac onyo Cik Manyen, en obedo ngec acel keken. Lubanga tye ka cwalo ngec me ciko ma agiki; en tye kwede twero me cweyo pa Lubanga, ka jo ma winyo gubedo winyo ki gwoko ne. Ngec ma otimo man kityeko keto iye i pim pa Lubanga ma maleng me Alfa ki Omega—acaki, iyie, ki agiki. Coc adek me Leb Ibru ma gikube kacel me yubo nying “Adiera” en aye Lok Maber ma pe giko; ki cocgi kede tito-gi, ki nying ma gimiyo ka gicobo gi kacel, gipwonya cik, ki bene gipwonya En ma obedo Alfa ki Omega. Man nyutu maber twero me cweyo pa En. Leb adek me agiki i lok me cweyo, acel acel gicako ki coc adek magi, i rwom ma gimedo ki gi me yubo nying “Adiera.”
Lok adek ma tye i ogiko pa tito me yubo cako ki cal me buk adek, ma ka gicwako kacel gicweyo nyig lok "truth". Lok adek ma tye i ogiko pa coc eni cako ki cal א (Aleph), מ (Mem), ki ת (Tav) i tung cing. Lok adek eni gidwoko leb gi calo "Lubanga," "oyubo," ki "otimo". Lok adek eni, acel acel, cako ki cal א (Aleph), מ (Mem), ki ת (Tav) i tung cing; ci mano dwogo nyutu maber tyeko keken ki keto maber i cing pa tito me yubo. Kit man gityeko neno ne ki jo me yubi wac pa Jo-Yahudi calo gin ma mape keken me leb i coc me leb Ebrani.
Lok me cweyo ocake ki lok “i acaki”, ki dong ogiko ki lok adek ma nyutu Alpha ki Omega, acaki ki agiki, gin me acel ki gin ma ogiko. Twero me cweyo ma kinyutu i ngec me Genesis ocake ki dong ogiko kwede alama pa lapwony me lok ma maber tutwal.
Makwongo pa gin ma nyuto agiki pa gin, man aye ma Janabi Yohana oketo iye dwong, ka coyo gin ma tye i kare kono, en bene ka ii acel coyo gin ma bi bedo.
Lok me ciko me agiki pa Elija, ma kinyutu i agiki me Cik me Odoco, nyutu mit acel keken me lanabi i kit me pire tek pa cik me Sande ki bal abiro me agiki ma tye ka bino.
“Cik me waco ma acel,” ki gin weng ma nyutu, en “kacero” ma “ada me kombedi” myero kitero iyie. Kacero meno en “cik me waco ma acel” ma bende obedo gin acel i kit pa Lubanga.
I buk pa Daniel, ma nyutu acaki pa Adventism, kede i buk pa Kwena pa Yohana, ma nyutu agiki pa Adventism, wanongo gin ma rom maber ma cwee ka waneno ne ki cik me ni acaki nyutu agiki. Buk pa Daniel cwalo woko kica acel pa Yesu ka tye katico ki nying Palmoni, ma lagam ni ngat ma cwee me pimo gin ma kuc. Daniel bende nyutu Yesu calo Mikael, malaika maduong. Kimiyo Yohana tic me timo tutwal acel ki Daniel, kede pe onongo oketo Yesu calo rwot me pimo, onyo lati pa malaika, ento calo rwot me leb. Ka waparo Yesu calo rwot me alfabeti, obedo maber ni waparo Zabura 119, chapta ma bor maber loyo i Biblia.
Zabura 119 obedo akrostik me alfabet; mano nyutu ni leta mukwongo me ceke keken me ves 8 weng ocako ki leta acel keken. I alfabet me Leb Hebru tye ki leta 22; omiyo tye ki sekison 22, keken ki ves 8. Sekison keken cako ki leta me alfabet i rwak me alfabet; ci lacen ves 8 ma kiketo bot leta en weng cako ki leta en. Pien pi leta keken tye ki ves 8, ci pien alfabet me Hebru tye ki leta 22, romo weng 176 ves. Zabura eni kwayo wole bot Lubanga ma obedo Lubanga me ter (omiyo bene kit ne obedo akrostik), pe me kec.
Gin madito mukene i Zabura 119 en ada ma pire tek ni Lok pa Lubanga obedo ma rwate weng. I Zabura eni weng tye nyig lok aboro ma tye pi Lok pa Lubanga: law, testimonies, precepts, statutes, commandments, judgments, word, ki ordinances. Mapol i rek acelacel me Zabura eni, Lok pa Lubanga kityeko poko. Zabura 119 pe keken tye ka moko kit pa Coc pa Lubanga, ento bene tye ka moko ni Lok pa Lubanga nyutu kit pa Lubanga keken. Mi wii i jami magi me kit pa Lubanga ma kinyutu i Zabura 119:
-
Kare (rek 7, 62, 75, 106, 123, 138, 144, 160, 164, 172)
-
Bedo ma romo genone (rek 42)
-
Kit me atir (lok 43, 142, 151, 160)
-
Bedo ki Geno (lok 86)
-
Bedo ma pe loko (verse 89)
-
Kare ma pe giko (tem 90, 152)
-
Ler (rek 105)
-
Bedo maleng (verse 140)
Zaburi man cako ki apoka aryo. “Gin ma tye ki apoka” obedo gin ma yoregi pe tye ki bal, ma gityo calo cik pa Lubanga, ma gikwoko cikke mamege, ki gi yeny En ki cwinya gi weng. Megi aye pwonya ma pi wa i Zaburi ma dit man. Lok pa Lubanga obedo maromo me miyo wa rieko, me pwonya wa i bedo ma kare, ki me teto wa pi tic maber weng (2 Timoteo 3:15-17).
Dong gineno ni, Zabura 119 tye but me lok ma pe ocobo maber i piny pa dini. Lok man tye ka waco ikom angeyo ngo ma obedo ves ma tye i wang Baibul, kede ngo ma obedo chapta ma tye i wang Baibul. Ka iyenyo i Intanet, ibinongo gonyo lok mapol ma kiketo i kom Baibul mene ma itiyo kwede, dok kumeno. Peko ma tye ki tam weng ikom lweny man en ni, loki keken pa ‘wang Baibul’—ka en obedo ves onyo chapta—myero obed ma Lami coc pa Baibul omiyo ne, pe dano ma tye ka kwano onyo ju me poyo Baibul.
Baibul opwonyo ni jami weng tye ki cako kede agiki. Pi jami weng tye kare.
Gin weng tye ki cawa megi, ki cawa pi tic pa gin weng ma i wii polo: Cawa me nywolo, ki cawa me tho; cawa me keto i piny, ki cawa me golo woko gin ma kiketo i piny. Ecclesiastes 3:1, 2.
Itye cawa me nywol ki cawa me tho, ento bene itye ngima ma tye i tung me cako ki tyeko pa ngima wa. Nywol obedo cawa matidi, kede tho bene obedo cawa matidi. Ngima obedo i tung me cako ki tyeko, ki pol kare itye lok mapol ma kengi kwede loyo kare ma wa nywol ki kare ma wa tho.
Agiki i “cik me lwongo macek” kare ducu tye ki lamo mapol loyo ki acaki ki otum. Me yeny lok acel keken onyo pot buk acel i Baibul ki mii ter ni en aye agiki, obedo weko woko baya me Baibul, kadi bene acaki ki otum, pire tek, gin kabedo me kare; agiki, kare ducu, obedo kare ma yot. Kakare, acaki, otum ki agiki bi rwate kacel, kadi pe kare ducu aloka me yoo maromo acel ma i otum obedo macok ki macok kwede ma i acaki.
Yesu onongo owaco ni Yohana ma Bapatiso obedo Elia, ki keken gi nyutu rwom acel me jami me porofeti ma time; ento Elia onongo giluyo ne dako marac (Yesebel) ma onongo temo akano i dije kede otyeko kwo pa Elia, ento pe onongo otimo. Yohana, ma onongo obedo alama pa Elia, dako marac (Herodiya) onongo temo akano i dije kede otyeko kwo pa yene, ki otiekone. Elia kede Yohana gin alama ma gi nyalo loke gi keken, ento gitye ki keken me porofeti mogo ma obala gi, ento pud gi rwatek kwede. Elia pe otho, ento Yohana otho. Ngec ni alama me yoo me porofeti ma rwatek kwede keken pol obedo gin ma obala weko dano ma mito neno ni i wic me Bibul obedo Zabur 118.
Ka watiyo ki cik me nyutu me mukwongo calo kaka watito ne, wanongo ni cako pa dyere pa Baibul obedo Salamo 117, pot buk ma otir loyo weng i Baibul, ma tye ki rek aryo keken. I mede dong tye pot buk 118, ma en dyere pa Baibul; i mede ci bino pot buk 119, ma obedo pot buk ma mabor loyo weng i Baibul, kede giko pa dyere pa Baibul. Latic me leb ma lamal otero cako ki pot buk ma otir loyo, ci otero giko ki pot buk ma mabor loyo. Gin pot buk aryo ma tye i agiki pa keken. Cako obedo yik, giko obedo kany ma yik ocweyo odoko yago ma opong woko, kany ka lagam weng ma tye i dyere giketo kacel. Neno Salamo 117.
Paki Rwot, pinye weng; paki en, jo weng. Pien ngwono pa en obedo madit bot wa; ki adiera pa Rwot dong obedo kare weng. Paki Rwot. Zabura 117:1, 2.
Lok ma wa tye ka paro, ma kicoyo ki nyig coc adek, kiloko ne calo "Adiera" i rwom 2, ki nyutu acaki pa tung cen pa Baibul (tung cen pa Baibul obedo Zaburi 117-119). Agiki pa tung cen obedo Zaburi 119. Zaburi 118 obedo tung cen pa tung cen. Zaburi 118 tye atir i tung i kin pot buk ma matidi loyo weng ki pot buk ma madwong loyo weng i Baibul, ki pot buk ma matidi loyo weng, ma obedo acaki, kiketo i anyim lok "Adiera" ma kicoyo ki nyig coc adek, ma ginyutu kit adek me Injili ma pe ki giko, ki gin aye lalam pa ngec me poyo pa adiera. Lalam en aye cik ma nyutu kit pa Kirisito calo Alfa ki Omega.
Agiki pa tung, ma obedo chapta 119, obedo akrostik me alifabet ma kiketo i tung Baibul me miyo cing bot lamony leb ma ber tutwal. Kare angwen i chapta 119, lok acel keken kityeko loko ne calo ‘truth’.
Kadong pe i kwanyo lok me adwogi pire keken ki i leb an; pien atye ka geno i cikke mamegi.
Kit me atir me in obedo kit me atir ma pe giko, ki cik me in obedo atir. Rek 142.
Itye macok, A Rwot; cik pa in weng tye adier. Lok 151.
Lok pa in obedo ada ki acaki: kede tami pa in ma tye maber keken gibedo matwal. Nyig lok 160.
Adiera i rek magi obedo cik me lok me janabi pa Baibul ma nyuto agiki ki kare me cako. Kede adiera i rek magi aye ni Alfa ki Omega oketo coc me nying pa En i tung pa Baibul, macalo ma otime pi cako ki agiki. Coc me nying pa En ma Acel ki Agiki obedo "framework" me yaro ngec me loro agiki pa malaika me adek. I dul me tung, agiki tye ki rek angwen, ma gitiyo kwede lok ma giketo calo "truth"; ento rek ma angwen giketo keken calo "true". Rek ma agiki i rek angwen magi nyutu ni, kare me cako, lok en "true".
I acaki i coc me cweyo me Genesis 1 ki 2, lok “adiera”, ento ka pe kicoyo ne maber me wang, ki nyutu i lok adek ma i agiki me coc me cweyo; pien lok keken cako ki tar me coc, i rek ma rwate, ma kelo lok “adiera”. I acaki, lok obedo; ki kede en gin weng ocweyo; kede coc me cweyo ma i Genesis cako ki lok “I acaki” kede otum ki lok adek ma nyutu adiera ma rwate ki kit pa Kristo, ma i Isaia kicono calo lacim me nyutu ni en Lubanga acel keken.
Tung pa Bibil (Zabur 117-119) cako i dyel 117, ki waco ikom gin atir ni cako nyutu giko, kien tic ki lok ‘Atir’. Lok en ocweyo kede nyig coc adek, ma gi nyutu Injili ma pe giko ki kwena pa malaika adek, ki gi nyutu malube giko pa lok me yiko. Giko pa tung Bibil obedo nyutu pa alfabeti ma japuonj leb ma maleng ocweyo, me keto adwogi me ngec ni gin ma dong kinyutu ikom kit pa En rwate ki poyo pa lok ‘nyutu’; pien Nyutu pa Yesu Kristo en kwena ma kiketo me nyutu but acel pa kit pa Kristo ma con pe kityeko ngeyo maber tutwal, ka obedo tutwal. Nyutu man rwate ki rek pa lok pa kica, pien lok pa kica tye ki lagam me tice pa Lubanga me nyutu kene ki nying, ka lok pa En tye ka yabu woko.
Kit ma dit me cik, ki me kit pa Lubanga kene, tye i lok pa Kristo ma onongo owuoko i got. Ngat mo keken ma yubu i tunggi, tye yubu i tung Kristo, Kidi me Kare Weng. Ka wamako lok, wamako Kristo. En aye gin keken ma kamano gamo lok pa En, gin tye yubu i tung En. ‘Tumb me yubu mukene pe ngat mo twero keto, maloyo ma ketyone; en aye Yesu Kristo.’ 1 Corinthians 3:11. ‘Pe tye nying mukene i kun polo, ma kiweko bot dano, ma kwede wa myero rwate.’ Acts 4:12. Kristo, Lok, nyutu pa Lubanga—nyutu pa kit pa En, cik pa En, hera pa En, kwo pa En—en aye tumb me yubu keken ma i tung en wa twero yubu kit ma bi odong kare weng. Mount of Blessings, 148.
Pud dong tye jami mapol me yaro ikom ada man, ento wa bi giko kany.