Cuny kwena me ciko ma tye i buk pa Ezekiel onyute ki lworo boma ki mony ma ocake i mwaka 587 BC. Lworo boma ki mony meno okelo balo Jerusalem mwaka acel ki nucu lacen, i mwaka 586 BC. Lworo boma ki mony ma ocake i mwaka 587 BC onongo obedo cal me lworo boma ki mony ma Cestius otimo i mwaka 66. Balo Jerusalem i mwaka 586 BC onongo obedo cal me lworo Jerusalem ki mony ki bale i mwaka 70.

Mwaka 587 ma pud pe kinywalo Kristo ki mwaka 66 gin aryo ducu onwongo obedo anyut. Too pa dako pa Ezekiel onyutu balo Jerusalem ma onwongo bino time i anyim, ki keto bendera ma nyutu twero pa Roma i dyekal ma leng me ot pa Obanga pe onwongo obedo anyut me ringo keken, ento bene onyutu kide pa lee ma bino i kare me cik me Ceng Cabit. Dako pa Ezekiel ki mwaka 66 gin aryo ducu onyutu balo Jerusalem ma onwongo bino time i anyim, ma en aye cik me Ceng Cabit—kide pa lee.

Guro boma i lweny me Ezekiel obedo lanyut me jo a Obanga a donyo i buc i kare me cik me Ceng Cabit, dok mwaka 66 obedo lanyut me bwot ki i alama me lee. Dako a Ezekiel obedo lanyut me bedo i buc me anyira amingo me Adventism, dok jo a obwot i mwaka 66 onwongo gin lanyut me anyira aryek i kare me peko acel-lono kikome. Anyira aryek a obwot i mwaka 66 oniang i lanyut con, a pud pe oketo bendela me mony me Roma.

Bendera me mony pa jo Roma nyuto anyut pa lee, dok kunu aye doggola lore iye i carokop me anyira apar ma pud pe ongeyo co. Kethere me Jerusalem i mwaka 70 bene nyuto cik me Ceng Cabit. Mwaka 66 nyuto kwena me ciko pa lamalaika me adek. Kwena me ciko meno cako medde me doko koko matek i mwaka 66. Kare nicakke i mwaka 66 nio i mwaka 70 rwate ki kare me yubo cal pa lee, dok kare meno cakere dok gikere ki cik me Ceng Cabit. Mwaka 66 obedo alfa me kare meno, dong pi meno en aye cal me anyut, dok mwaka 70, ma obedo omega, obedo cik me Ceng Cabit ma cobo cal me anyut. Mwaka 66 obedo tipo, dok mwaka 70 obedo gin kikome. Doggola lore bot kanica i lanyut me yo me mwaka 66 ma obedo alfa, dok doggola lore bot rok i lanyut me yo me mwaka 70 ma obedo omega.

Lanyut me ciko me mwaka 66 nyuto acaki me luro Jerucalem ki mony, dok nyuto kare ma dong ocere bot jo Adventist me yikere pi keto cik me Ceng Cabit i tic ma bino timere ka Jerucalem obale i mwaka 70. I kare me luro Jerucalem ki mony aye kiketo capa, ento lumalaika keken aye neno capa meno; dok balo Jerucalem en aye cik me Ceng Cabit, ma capa nen maleng iye bot jo me lobo.

Kiketo citam i kare me gengo gang, ento i kare meno lumalaika keken aye twero neno citam meno.

“Alama pa Obanga ma kwo, ma kiketo i ter wang jo mere, obedo ngo? En obedo lanyut ma omalaika, pe wang dano, twero kwano; pien malaika ma balo myero onen lanyut man me larre. Wic ma ryek oneno lanyut me yatariya me Calvary i awobe kede anyira ma Rwot ojolo calo otino mere. Bal me turo cik pa Obanga kikwanyo woko. Giruko law me nyom, dok gin jo ma winyo cik pa Obanga ducu dok ma genne i gwoko gi.” Gospel Herald, nino 11 me dwe me abicel, 1902.

I kare me cik me Ceng Cabit, kitingo bendera malo, eka lobo ducu neno jo ame dong kiketo alama i komgi.

“Tic pa Tipo Maleng en aye me miyo jo me lobo niang ada i kom bal, kit atir kede ngolo kop. Jo me lobo gitwero nongo ciko keken ka gineno jo a ye ada, a gimiyo gibedo maleng kun beo i ada, kun gitiyo lubere kede cik me kwo a malo kede a maleng, kun ginyuto i rwom a malo adada apokapoka a tye i kin jo a gwoko cik pa Obanga kede jo a nyono gi i te tyengi. Doko maleng a Tipo Maleng kelo nyuto apokapoka i kin jo a tye kede alam me moko pa Obanga, kede jo a gwoko nino me yweyo a goba. Ka kare me tem obino, gibinyuto maleng gin a obedo alam pa lee. En aye gwoko Ceng Cabit. Jo a, i nge winyo ada, gimedo kwano nino man calo nino a maleng, gitingo ket cing pa dano me bal, a otamo me loko kare kede cik.” Bible Training School, 1 me Dwe me Apar Aryo, 1903.

I kare ma kibalo Jerusalem, ma en aye cik me Ceng Cabit, ci kitingo bendera malo, dok apokapoka i kin jo ma woro i ceng me abiro kede jo ma woro i ceng me acel doko gin ma dano ducu keto cwinygi iye. Lanyut pa Cestius tye ka nyuto cal me balle ma bino i kare me cik me Ceng Cabit, dok bene ciko dano pi balle meno. Mwaka 66 nyuto kare ma tero wa i cik me Ceng Cabit, ma balo Jerusalem aye nyuto. Kit me lweny me gengo boma nio wa i cik me Ceng Cabit obedo kit acel kede me lucaden adek ma gin mukato i kanica me Pergamos nyuto.

Lanyut nyuto acakki me gengo Jerusalem i lweny, ma mede pi kare mo nio ka obalo Jerusalem woko. Mwaka 321 ki mwaka 538 rwate ki mwaka 586 BC ki mwaka 70. Mwaki magi ducu angwen nyuto cik me Ceng Cabit ma dong cok bino. Cik me Ceng Cabit me mwaka 321 obino i nge Cik me Milan me mwaka 313, ki cik me Ceng Cabit me mwaka 538 obino i nge Ngol me mwaka 533. Mwaka 313 ki mwaka 533 rwate ki mwaka 66 ki mwaka 587 BC.

“‘Cal me lee’ nyuto kit dini me Aporotestanti ma oweko yie me ada, ma bino dongo i kare ma kanicani me Aporotestanti bino yenyo kony ki bot twero me gamente pi diyo dano me lubo pwonygi me dini. ‘Lanyut me lee’ pud odong me tito tyen lokke.” Lweny Madit, 445.

Kare ki Ka Acel i Kare

Cal pa lee ki lanyut pa lee obedo lanyut aryo ma kube kacel, ento ma patpat. Yubbe pa cal pa lee nyuto kare mo lung, ki lanyut pa lee nyuto cawa mo acel. Guro gang ki mony nyuto kare mo lung, ki balo Jerusalem nyuto cawa mo acel. Lok ma Obanga okumo cwinyne iye onyuto apokapoka man maleng kun obalo Jerusalem, kit ma Obanga oyubo kwede, i mwaka 70 ki i mwaka 586 ma pud pe ginywalo Kristo, i dwe ki nino ma rom aroma i mwaki meno acelacel. Balo Jerusalem, ma en aye cik me Ceng Cabit ki lanyut pa lee, obedo cawa mo acel. Guro gang ki mony obedo kare mo lung ma cako ki lanyut. Lanyut meno obedo cal me cik me Ceng Cabit.

Too pa dako pa Ezekiel, “gin ma waŋe mito,” kede lok me ciko pa Yecu ikom gin makwer ma kelo bal, ma adwarpiny Daniel owaco pire, miyo caden aryo me Baibul. Cik me Milan kede Ŋol pa Justinian bene obedo lanyut me gin mutimme i kare mukato, pien gin aryo weng nyuto acakki pa kare acel me adwarpiny ma oo wa i cik me nino Cabit.

Anyut ma Yesu omiyo i Matayo 24 onongo mito ni jo ma onongo bino tony myero niang i cik me gwokere meno mapud pe ocobbe.

Dong ka wuneno gin me kwero ame kelo bal, ame Daniel adwarpiny okobo pire, ocung i kabedo maleng, (ngat ame kwano, myero onyang:) Ci jo ame tye i Yudaya myero oring i gode: Ngat ame tye i wi ot pe myero olor piny me kwanyo gin mo keken ki i ote: Dok ngat ame tye i poto pe myero odok cen me kwanyo bongone. Matayo 24:15–18.

Nua

I kwena me ciko ma tye i Matayo 24, Yecu onyuto ni balo Jerucalem obedo apor me agiki pa lobo. En bene oporo kit ma jami bino bedo kwede mapud En pe odwogo pi tyen me aryo ki kit ma gin onongo tye kwede i kare pa Noa. Pi meno, balo Jerucalem ki pii me ataro i kare pa Noa, gin aryo obedo apore me lok akor ma nyuto jami ma rwate ki agiki pa lobo.

Ento kit ma onongo tye i nino pa Noe, kit meno bene bino pa Wot pa dano obibedo kwede. Pien i nino ma onongo pud pii me alele pe obino, dano onongo camo ki mato, nyom ki miyo anyira i nyom, nio wa i nino ma Noe odonyo i yeya, gin pe ongeyo nio wa ka pii me alele obino, otero gin weng; kit meno bene bino pa Wot pa dano obibedo kwede. Matayo 24:37–39.

Kit ma gengo gang oyubbe kwede onyute i kare pa Noah ki too pa Lamech kede Methuselah, jo matir. Lamech oto mwaka abic ma peya pii me atar obino, dok Methuselah oto i mwaka me pii me atar, nino abiro ma peya doggola olore. Lamech onwongo tye ki mwaka 777 i kare ma en oto, dok pi meno en cung pi lanyut me abiro i acaki me mwaka abic me agiki ma peya pii me atar obino. Lanyut me 777 ma tye i acaki cung pi lanyut ma nyuto acaki me gengo gang. Namba me omega “7” me kare me gengo gang obedo nino abiro ma olubo too pa Methuselah, i kare ma lee onwongo tye ka donyo i yeya. Kare me gengo gang obedo kare ma kiyubo iye cal pa lee, kare ma tum ki lanyut pa lee. Doggola ma olore i kare me cik me Ceng Cabit onyute i yo me lanyut ki doggola ma olore i yeya.

Mwaka abic i kin too pa Lamech ngat atir ki too pa Methuselah rwate ki kare me mwaka abic i kin mwaka 1448, ame John Palaiologos oto iye, ki mwaka 1453, ame ominne oto iye i lweny me guro Constantinople pi nino pyerabic wi adek. Kare aryo ni ducu cake ki gik ki too pa won ki wod, nyo ki too pa omego. Kare aryo ni ducu romo mwaka abic, ki i kare ame Constantine me agiki oto i wi cele me Constantinople, en orwate ki doggola me yeya ame kiloro, pien kare me tem pi United States gik i kare ame gibalo cel me poko ame obedo lanyut i Cik Madit. Kimoko ada i kom lucaden aryo nyo adek, ki i rek aryo ni gin ducu tye ki acaki ki agiki ame rwate, ame obedo lanyut pa Alpha ki Omega. Kare pa gin aryo ducu romo mwaka abic. Gin aryo ducu gik ki keto teko i kom cik me Ceng Cabit.

Lok macon me mwaka abic me Constantinople ocakere ki too pa John VIII Palaiologos i mwaka 1448, dok otum ki poto me boma i mwaka 1453. I nge too pa ominne, Constantine XI ogamo kom ker me Byzantine i mwaka 1449, kun malube ki tekwaro pa lulub Miller me gonyo lok me adwarpiny, donyo mere i loc oribere ki yee twero maloyo pa Ottoman. Nino 27 me dwe me abiro i mwaka 1449 onyuto acaki me lok me adwarpiny me mwaka miya adek ki pyerabungwen wi acel kede nino apar wi abic, ma otum i nino 11 me dwe me aboro i mwaka 1840. I agiki me lok macon me mwaka abic man, Constantinople opoto i nge ma mony guluro boma pi nino pyerabic wi adek, dok guneko Constantine XI kun en onongo tye ka gwoko boma. Poto me Constantinople onyuto agiki me Ker Madit me Roma me Tung Wokceng, ma mony mere onongo guloyo Persia i Lweny me Nineveh i mwaka 627, kun meno tyeko ribere me lok macon ki lok ma Mohammed otito con pi gin ma onongo bino timere i kom jo Roma.

John VIII Palaiologos oyenyo kony me mony ki Tung Poto-ceng me geng jo Turki me Ottoman ma onongo tye ka nyono anyim. Me nongo kony meno, en otelo dul lukwena me Byzantine i Kacoke me Florence (1438–1439), kama en oyee i yoo me cik ribbe pa Kanica me Tung Tuu-ceng ki Kanica me Tung Poto-ceng. Winye man onongo bene tye ki yee pwony pa Kanica me Tung Poto-ceng (adwongere Filioque ki bedo pa Papa i kabedo me acel i Kanica) ma Kanica me Tung Tuu-ceng onongo dong okwero pi kare malac.

Ka en odok i Constantinople, jo apol i kin ludote, lumonki, ki lwak me Byzantine okwedo ribbe-nu. Pe onwongo kiketo ribbe-nu i tic i yo ame kelo adwogi i kare mo keken, dok kony me mony ki Tung Poto Ceŋ ame onwongo kigeno pe obino. Kwero ribbe me Florence omede bedo tyen lok adwong me pokere nio wa ka boma-nu opoto i mwaka 1453.

Odwarpiny weng giwaco lok maleng i kom nino me agiki loyo nino ma gin gukwo iye, ci jami weng ma gicoyo iye tye me ciko jo ma gikwo i nino me agiki meno kikome. Lamin White nyuto “aa malo kede poto pa loc” calo lok acel ma pire tek loyo i kwan me lok me adwarpiny. Cik magi nyuto ni poto pa loc macon obedo anyut me poto pa loc i nino me agiki. I rwom acel me niang, kare me mwaka abic ma nyuto acaki pa lok me adwarpiny me kare ma otum i nino 11 me dwe me aboro, 1840, ci ma otito gin ma okelo acaki pa lok me adwarpiny meno kede adwogi me acaki meno, ci ma bene otum kede lweny me gengo ma otero nino pyer abic wiye adek i mwaka 1453, ocake iyonge atela pa loc meno onwongo odwaro kony ki bot Kanica Katolik me Roma i yo me ribbe ma ocung i kom yee pwony aryo me dini ma pigi tek loyo, ma opoko kanica me Orthodox kede kanica Katolik me tung poto ceng. Kacoke meno lubore kede kacoke me acel me Nicaea me mwaka 325 ma Constantine Madit onwongo ocoko.

Fractal ma tye i acakki me mwaka abic nyuto winye me ribbe i kin latela me byek loc me ker ma cok poto ki Kanica Katolika. I timo meno, en rwatte ki Constantine Madit, ma ocwodo cokere me acakki i mwaka 325 me lweny i kom dini me goba me Arianism, calo Palaiologos bene otimo me lweny i kom dini me goba me Islam. I fractal me alfa me mwaka abic meno, lok me adwar me adek ma kwako kare, ma tye i Anyut abungwen, ocake. Ka i fractal ma tye i agiki, kinyuto umo gang ki mony ma otero nino pyer abic wi adek. I acakki me mwaka abic, i kare me to pa Lamech, tye lok me tekwaro ma pat ma yabo kare meno, pien i lok me adwar, Lamech aryo ducu kiketo calo joo ma oto i anyut me yoo acel.

Lamech ma tye i dogola pa Cain nyuto matek giko kare me atemat ki kwong mere me pyer abiro tyen abiro, ma rom ki mwaka mia angwen ki pyer abongwen. Kacel ki lok ada ni kare me atemat adek, ma kare acelacel tero mwaka mia angwen ki pyer abongwen, tye pi ludwarpiny, lulamdog ki rwodi i lok macon me ker ma kipoko, too pa Lamech ma kite atir i kare ma en tye ki mwaka 777 nyuto kit ma kanica ma oloyo oyubbe ki dul adek. Adwarpiny, alamdog ki rwot kiketo kido me moko i komgi acelacel. Keto kido me moko ki keto lanyut me agiki me kare me atemat ma nyute i kom Lamech aryo en aye cal me doggola me yeya ma kiciko. Cal ma nwoyo kite i dul matino ma tye i agiki en aye nino abiro ma lee ito i yeya. Acakki me gengo ka ki mony en aye lanyut, pi meno cal ma nwoyo kite i dul matino me nino abiro i agiki me mwaka abic pa Noah cakke ki lanyut.

“Kare me temmigi onongo dong cok ki gikone. Jo me lobo ma pe oyee, dok ma onongo nyero ki yany, onongo gibineno lanyut ma kite pat me teko pa Obanga. Noah onongo obedo lagen i lubo cik ma Obanga omiye. Yeya onongo dong kiyubo otyeko atir kit ma Obanga ociko kwede. En onongo okano cam mapol tutwal pi dano kede lee. Dok inge ma otyeko timo magi, Obanga ociko Noah ma lagen ni, ‘Bin i yeya, yin kede jo me odi ducu, pien aneno ni yin ibedo ngat atir i nyima.’ Kicwalo lumalaika me coko lee ma Obanga ocweyo ki i tim kede i bar. Lumalaika otelo i nyim lee magi, dok gin olubo korgi, aryo aryo, me co kede me mon, dok lee ma leng abiro abiro. Lee magi, cakere ki ma gero loyo ducu naka wa ma mwol loyo ducu dok ma pe gibalo gin mo, owoto odonyo i yeya ki kuc kede wor. Polo onongo nen calo oumme ki winy me kit ducu. Gin obino ka wir bot yeya, aryo aryo, me co kede me mon, dok winy ma leng abiro abiro. Jo me lobo oneno ki ur—mukene ki lworo, ento cwinygi onongo odoko nwang tutwal pi jemo, ma omiyo nyuto teko pa Obanga man ma onen atir tutwal omulo cwinygi pi kare manok keken. Pi nino abiro lee magi obedo ka donyo i yeya, dok Noah onongo tye ka ketogi kakare i kabedo ma onongo kiyubo pirgi.” Tipo me Kor, buk 1, 71.

Jo aboro ma onongo gitye i meli giwoto ki i lobo macon oo i lobo manyen, kun gibedo lanyut me jo alip mia acel ki pyer angwen wiye angwen ma giwoto ki i lobo man oo i lobo ma kimiyo odoko manyen labongo bilo to. Macalo lanyut me jo alip mia acel ki pyer angwen wiye angwen, Noah bene onyuto kwena pa malaika me adek. Enoch, ma owoto ki Lubanga pi mwaka mia adek ka lacenne kitero, nyuto jo meno kikome me nino me agiki ma jo aboro pa Noah onongo ginyuto. Jo aboro-no gibedo lanyut me jo ma pe gito, dok Enoch, ma onyuto jo meno kikome, pe oto. Enoch obedo malaika me acel ma obedo lanyut me William Miller, ma bene olando lok me Dwogo me Aryo pa Kristo ki ngolo kop.

Dok Enok bene, ame obedo dano me abiro cakere i Adam, okoro lok i kom jo man, kun waco ni, Nen, Rwot bino kede jo ne maleng alip aparapar, me ngolo kop i kom jo ducu, kede me nyuto ni jo ducu ame pe lworo Obanga i kin-gi obedo kede bal pi tim-gi ducu me pe lworo Obanga ame gin otimo labongo lworo Obanga, kede pi lok-gi ducu matek ame lutim bal ame pe lworo Obanga owaco i kome. Yuda 1:14, 15.

Enoch, calo lamalaika me acel, onwongo obedo anyut me Noah, ma onwongo obedo lamalaika me adek. Enoch, calo lamalaika me acel, nyuto kare me agiki, i kare ma lamalaika me acel tuno iye. Pi lulub pa Miller, man onwongo obedo mwaka 1798; pi jo alip mia acel ki pyer aŋwen wie aŋwen, onwongo obedo mwaka 1989. Kare me agiki i mwaka 1798 otuno i agiki me kare abiro ma tye i Leviticus pyer aryo wie abicel, dok kare me agiki otuno i mwaka 1989 i agiki me mwaka mia acel ki pyer aryo wie abicel, cakere i jemo me mwaka 1863 nio wa i poto pa Soviet Union i mwaka 1989. Kare abiro ma nyuto mwaka alip aryo ki mia abic ki pyer aryo, cakere i mwaka 723 ma pud pe onywalo Kristo nio wa i mwaka 1798, opokere i kare aryo ma rom aroma, ma kare acelacel tye ki mwaka alip acel ki mia aryo ki pyer abicel. Mwaka alip acel ki mia aryo ki pyer abicel obedo anyut me kare abiro, dok mwaka mia acel ki pyer aryo wie abicel obedo acel me apar me mwaka alip acel ki mia aryo ki pyer abicel, pi meno kare me agiki aryo ducu, me mwaka 1798 ki me mwaka 1989, otuno i agiki me kare ma kare abiro me Leviticus pyer aryo wie abicel nyuto. Enoch, calo anyut me lamalaika me acel ki tuno pa lamalaika i kare me agiki, onwongo obedo me abiro cakere ki Adam.

Enoch onongo obedo malaika me acel; Lamech onongo obedo malaika me aryo, pien malaika me aryo kare ducu tye ki kit me nyute wang aryo, dok Lamech ame tye i doggola me Seth kiporo ki Lamech ame tye i doggola me Cain me nyuto apokapoka gi. Methuselah nyuto kwena me Kok me Dyewor ame kube ki malaika me aryo me Lamech dok miyo teko bote. Too pa Lamech nyuto lanyut me loro gang ki mony, pien too pa Lamech rwate ki too pa dako pa Ezekiel. Lanyut me dako pa Ezekiel onongo nyuto cik me Ceng Cabit ame bino ki twec ame lubo kore. Lanyut pa Lamech onongo obedo mwaka me kwo mere 777. Lanyut mere rwate ki dako pa Ezekiel ki Cestius i mwaka 66. Lanyut mago rwate ki lanyut me Cik me Milan i mwaka 313. Kit macalo kipoko Ezekiel i kare ame dakone oto, lanyut me Cik i mwaka 313 opoko kanica me Smyrna ame kite atir ki kanica me Pergamos ame kite pe atir.

Pokere ikin dul dano aryo kinyuto i lanyut me gengo boma ki mony. Pokere meno bene kinyuto ki dul aryo ma kem me Watertown ki kem ma Samuel Snow otito iye kwena me ada me Kok me Dyewor i nino abicel me cokere me kem i Exeter nyutogi. Nino pyer abicel wiye abicel ma otuno wa i doggola ma kiloro i nino 22 me dwe me apar, 1844, olubo nge nino abicel me cokere me kem i Exeter. Lamech me kaka pa Seth nyuto lanyut me gengo boma ki mony ki 777, dok ngat ma rwate kwede, Lamech me kaka pa Cain, nyuto lanyut mere ki mwaka mia angwen ki pyer abongwen me kare me temo. Mwaka 66 nyuto lanyut me gengo boma ki mony ma bino anyim me balle ma kubere ki cik me nino me acel me cabit, macalo ma kinyuto ki apor me balle pa Jerusalem i mwaka 70. Nino abicel i Exeter rwate ki mwaka 66, kun nino pyer abicel wiye abicel ma otuno wa i doggola ma kiloro rwate ki kare ma tye ikin lanyut me gengo boma ki mony ki balle i mwaka 70, ma nyuto kare me temo ma tum i doggola ma kiloro.

I anyut me loro boma, kinyutu wel 666 calo anyut i rek magi, kun kiporo ki wel 777 pa Lamek. Loro boma obedo kare me kor lok, dok Yecu nyutu agiki ki acaki kare ducu. Pi meno, citam pa Lamek ngat atir, kacel ki anyut pa Lamek ngat ma pe atir, nyutu jo ma orwenyo ki jo ma kilare ma kiketo anyut i komgi i acaki me loro boma, kun bene nyutu dul aryo ma nen i agiki me loro boma. Loro boma ducu rwatte ki yubu cal pa lee ma tero wa i anyut pa lee dok gik i anyut pa lee.

Wabimede ki lok magi i coc ma lubo.