Enkozesa emisatu egy’Eriya ekwata ku bubaka, omubaka n’ekibiina mu kiseera ky’okusalira kwa Katonda omusango okw’okussa mu nkola, ekitandika ku tteeka lya Sande mu United States era ne kigenda mu maaso okutuuka ku kuggalawo kw’ekiseera ky’omukisa. Okusalira omusango okw’okussa mu nkola kweyongera okuva mu kiseera we okusalira kwa Katonda omusango kubeera kusakaniddwa n’okusaasira okutuuka ku kiseera lwe ebibonerezo bye bifukibwa awatali kusaasira mu ebibonerezo musanvu eby’enkomerero.
Enkozesa essatu ey’omubaka ateekateeka ekkubo erya Omubaka w’Endagaano ekwata ku bubaka, omubaka n’ekibiina mu kiseera eky’okukomekkereza eky’okusala omusango kwa Katonda okw’okunoonyereza, ekiraga ekiseera eky’okusiigibwa akabonero kw’abantu 144,000. Ekiseera ekyo kiggwa ku tteeka lya Sande erituuka mangu mu United States, nga we watandikira okusalawo kwa Katonda okw’okussa mu nkola.
Yokaana Omubatiza yatereeza ekkubo eri Kristo, Omubaka w’Endagaano, alyoke akakase endagaano, nga kituukiriza ebyogerwako mu Danyeri essuula y’omwenda, olunyiriri olw’amakumi abiri mu musanvu. Mu kukola bw’atyo, yatereeza n’ekkubo Kristo alyoke ajje mangu mu yeekaalu ye n’atukuza abaana ba Leevi, kye yakola ku ntandikwa era ne ku nkomerero y’obuweereza bwe obw’emyaka esatu n’ekitundu. Okutukuza yeekaalu ennyini kwali ekifaananyi ky’omulimu gwe ogw’okutukuza yeekaalu y’emmeeme ey’abo abakiikirirwa ng’abaana ba Leevi.
Omulimu gwe ogwennyini ogw’okutukuza Yeekaalu kyali okutuukiriza obunnabbi, era bwe yamaliriza omulimu ogwo mu Yokaana essuula ey’okubiri, ennyiriri 13 okutuuka ku 22, Omwoyo Omutukuvu yaleeta abayigirizwa okujjukira ekitundu mu Byawandiikibwa eby’Endagaano Enkadde ekyali ekitundu ku mulimu gwe ogw’okutukuza n’okuyonja abayigirizwa, nga kituukiriza Malaki essuula ey’esatu.
Mu kitundu ekiri mu Yokaana, Kristo yalambulula nti bwe bamenya yeekaalu y’omubiri gwe, ajja okugizzaawo mu ennaku ssatu. Mu kukubaganya ebirowoozo ne Bayudaaya abaabuzaabuza, baayongerako nti okuddaabiriza kwa yeekaalu ennyini okwakolebwa Herode, okwamaliddwa mu mwaka gwennyini ogwo, kyatwala emyaka amakumi ana mu mukaaga. Yesu yali atukuza abayigirizwa be ng’abayigiriza okuyitira mu kye kyalabirako ku tteeka limu ku mateeka agakwatanagana n’ekigambo eky’obunnabbi, kye yali asimbudde mu Kigambo kye okuyita mu mulimu gw’abamalayika, Omwoyo Omutukuvu n’abannabbi.
Yawaayo ekyokulabirako eky’obunnabbi nti ekiri mu ngeri ey’obwennyini kiyimirira eky’omu mwoyo. Yateekaawo ekisumuluzo eky’obunnabbi eky’ennamba “amakumi ana mu mukaaga,” ng’akabonero ka yeekaalu. “Amakumi ana mu mukaaga” ze nnaku Musa ze yabeerera ku lusozi ng’aweebwa obulagirizi ku yeekaalu. “Amakumi ana mu mukaaga” ye nnamba ya chromosome ezikola omubiri gw’omuntu ogw’eyitibwa yeekaalu. “Amakumi ana mu mukaaga” ye nnamba y’emyaka (1798 okutuuka ku 1844) egyatuukirizibwa mu kuzzaawo yeekaalu ey’omu mwoyo, eyali enyigiriziddwa wansi w’obusenza era oluvannyuma w’obufuzi bwa Papa.
Okutukuza Ekkalu okubiri kulimu akabonero akalaga nti ennaku ssatu zingana n’emyaka 46. Kirimu n’ensonga enkulu nti ekirabika eky’ennyini kiyimirira eby’omwoyo. Kyayimirira byombi: okutuukirizibwa kw’obunnabbi n’okutegeeza ebyali bigenda okujja. Okutukuza Ekkalu okubiri kuyimirira amazima agatategeerwa bulungi ekibiina ekimu, ate ne gagabbikkulirwa eri ekibiina ekirala.
Okutukuza okubiri kulaga ekiseera lwe Ekkanisa ya Katonda eyononebwa okutuuka n’okufuuka ‘ekika eky’obwenzi, abaana b’emisota,’ abanoonya akabonero, ng’akabonero kabannyonnyolebwa butereevu; kubanga akabonero akokka akuweebwa ke kabonero k’okuzikirizibwa kwa yeekaalu, eyimusibwa mu nnaku ssatu.
Mmwe ezzadde ly’emisota, muyinza mutya, nga muli babi, okwogera ebirungi? Kubanga akamwa kwogera ku bujjudde bw’omutima. . . . Awo abamu ku bawandiisi n’Abafalisaayo ne baddamu ne bagamba nti, Omuyigiriza, twagala okulaba akabonero okuva gy’oli. Naye n’abaddamu n’abagamba nti, Ezzadde eribi era ery’obwenzi linoonya akabonero; so tewali kabonero kaaweebwa, wabula akabonero ka nnabbi Yona: Kubanga nga Yona yali ennaku ssatu n’ebyekiro bisatu mu lubuto lw’ekisolo ekinene eky’ennyanja; bw’atyo era Omwana w’Omuntu aliba ennaku ssatu n’ebyekiro bisatu mu mutima gw’ensi. Matayo 12:34, 38-40.
Enkola z’obunnabbi zino zonna zirabikira mu okutuukirizibwa okusatu okw’Omubaka w’Endagaano okuyingira amangu mu yeekaalu ye, nga bwe yakola mu Yokaana essuula ey’okubiri.
Era embaga ya Paasika ey’Abayudaaya yali kumpi okutuuka, ne Yesu n’ayambuka e Yerusaalemi. N’asanga mu yeekaalu abo abaaguzisanga ente ennume, n’endiga, n’enjiba, era n’abakyusa ensimbi batuudde. Awo bwe yakola ekiboko ky’emiguwa emitono, n’agobamu bonna mu yeekaalu, awamu n’endiga n’ente; n’ayiwa ensimbi z’abakyusa ensimbi, n’avuunika ebimeza; n’agamba abo abaaguzisanga enjiba nti, Muggyeewo ebintu bino wano; temufuula nnyumba ya Kitange nnyumba y’obusuubuzi. Abayigirizwa be ne bajjukira nti byawandiikibwa nti, Obuggya bw’ennyumba yo bunziridde. Awo Abayudaaya ne baddamu ne bamugamba nti, Akabonero ki otulaga, nga okola ebintu bino? Yesu n’abaddamu n’abagamba nti, Mumenye yeekaalu eno, era mu nnaku ssatu ndigizimba nate. Awo Abayudaaya ne bagamba nti, Yeekaalu eno bazimbye okumala emyaka amakumi ana mu mukaaga; naawe ogiyimusa mu nnaku ssatu? Naye yayogera ku yeekaalu y’omubiri gwe. Awo bwe yazuukira mu bafu, abayigirizwa be ne bajjukira nti byeyali abagambye; ne bakkiriza Ebyawandiikibwa n’ekigambo Yesu kye yayogera. Yokaana 2:13-22.
Omubaka w’Endagaano yalina okutukuza era ate n’okuwunda batabani ba Leevi ng’ ‘effeeza’, eyo ekikiikirira Ekigambo kya Katonda, ne ‘zaabu’, eyo ekikiikirira okukkiriza. Omubaka w’Endagaano alitukuza abayigirizwa be nga ayongera ‘okukkiriza’ kwabwe mu ‘kigambo’ kye eky’obunnabbi. Ekigambo ekyo eky’obunnabbi kyategekebwa okutukuza, naye era n’okuwunda. Ekigambo kye eky’obunnabbi bulijjo kiba ekigezo, era kwe kuyita mu Kigambo kye eky’obunnabbi kwe batabani ba Leevi bawundibwa mu kiseera lwe ajja amangu mu yeekaalu ye.
"‘Ekisunsuzo kye kiri mu mukono gwe, era anaatukuza ddala oluggya lwe, n’akuŋŋaanya eŋaano ye mu ggwanika.’ Matayo 3:12. Buno bwali bumwe ku biseera by’okutukuza. Mu bigambo by’amazima, amaguwa gaali gayawulibwa okuva mu eŋaano. Olw’okuba nga baali b’amalala nnyo era beesiima nga batuukirivu okutuuka n’okugaana okunenyezebwa, era nga baagala ensi nnyo okutuuka n’okugaana obulamu obw’obuwombeefu, bangi ne bamuvaako Yesu. N’abangi bakyakola kye kimu. Leero emyoyo gigezebwa nga bwe baagezebwa abayigirizwa abo mu kkuŋŋaaniro e Kaperunawumu. Amazima bwe lituusibwa mu mitima gyabwe, balaba nti obulamu bwabwe tebukkiriziganya n’okwagala kwa Katonda. Balaba obwetaavu bw’okukyuka kwonna mu bo; naye tebayagala kutandika omulimu ogw’okwegaana. Noolwekyo basunguwala nga ebibi byabwe bikkuliddwa. Bagenda nga banyize, ng’abayigirizwa bwe baava ku Yesu, nga beemulugunya, ‘Ekigambo kino kikakafu; ani ayinza okukiwulira?’" The Desire of Ages, 392.
Emimeeme 'ezagezesebwa' mu 'ekkuŋŋaaniro e Kaperenaumu' zagaana okutegeera nti Kristo bwe yabagamba nti balina okulya omubiri gwe n'okunywa omusaayi gwe, yali ng'akozesa omubiri gwe ogwennyini okulaga amazima ag'omwoyo. Kye kimu ddala n'ekifaananyi ky'obunnabbi kye yakozesa ku Yeekaalu mu Yokaana essuula ey'okubiri. Bwe baalaba ettendansi nti ekirabika kisooka era kikiikirira eky'omwoyo ng' "ekigambo ekizibu" kye bataayagala "kukiwuulira," ne bamuvako ne bataddayo kutambulira naye. Ebyo byatuuka mu Yokaana essuula 6, olunyiriri 66 (666), olukiikirira etteeka lya Sande eririjja mangu, era eryo lyafaananyizibwa ku 22 Okitobba 1844; ate ne 22 Okitobba 1844 eno yennyini yafaananyizibwa omusaalaba ogwa Kalivari.
Okuva olwo abayigirizwa be bangi ne baddayo emabega, ne bataddamu kutambula naye. Yokaana 6:66.
Mu Yokaana essuula ey’okubiri, Omwoyo Omutukuvu yali akulembedde ebirowoozo by’abayigirizwa “okujjukira” obunnabbi obulaga obuggya bwa Katonda, era ekigambo “zealous” kye kimu ne “jealous” mu Olwebbulaniya ne mu Olugereeki.
Kubanga obuggya bw’ennyumba yo bundyeko ennyo; era ebigambo eby’okunnyooma eby’abo abakunyoomye ggwe bigudde ku nze.
Obuggya bwa Katonda, obwo obuggya bwe, bulaga ekintu ekimu eky’obutonde bwa Katonda, nga ye Katonda Omuggya; era obuggya obwo bweeyolesa ku abo abamukyawa mu mulembe ogw’okusatu n’ogw’okuna. Mu Yokaana essuula ey’okubiri, Omwoyo Omutukuvu yalaga nti okutukuza okwatuukirizibwa Omubaka w’Endagaano kubeerawo mu mulembe ogw’okuna, ogw’enkomerero, newaakubadde nga buli kiseera waliwo abamu ab’omulembe ogw’okusatu abakyaali bayimiridde nga ekikompe ky’omulembe ogw’enkomerero kijjudde. Omulembe ogwo gwe mulembe ogw’obwenzi, olulyo lw’ennyoka.
Musa yakiikirira omulembe ogw'okuna, era mu kiseera ekyo Musa, mu nnaku amakumi ana mu mukaaga, yafuna obulagirizi ku kuzimba yeekaalu. Mu nnaku ezo yafuna amateeka, nga mu kiragiro eky'okubiri galaga nti obuggya bwa Katonda bweyoleka mu mirembe egy'okusatu n'ogw'okuna.
N’agamba Aberamu nti, Manya ddala nti ezzadde lyo lija kuba munnaggwanga mu nsi etali eyalyo, ne liweereza abantu b’omu nsi eyo; era balinyigiriza emyaka ebikumi bina; Era n’eggwanga eryo lye banaaweereza ndiryalira omusango; oluvannyuma balivayo n’obugagga bungi. Naawe ojja kwetaba ku bajjajja bo mu mirembe; ojja kuziikibwa mu bukadde obulungi. Naye mu mulembe ogw’okuna balikomawo wano nate; kubanga obutali butuukirivu bw’Abamoli tebujjudde. Olubereberye 15:13-16.
Mu mulembe ogw'enkomerero ogwa Isirayiri ey'edda, ekyekalu ky'Ekkanisa ey'Abakristaayo, Peetero kye yayita 'ennyumba ey'omwoyo,' kyazimbibwa. Mu byafaayo ebyo, Katonda yalaga obuggya bwe emirundi ebiri, bwe mu buggya bwe yatukuza ekyekalu. Mu 1844, Katonda yali azimbye ekyekalu eky'omwoyo eky'Abamillerite, era nate yali ayiseewo ku bantu be abaalondebwa edda. Mu byafaayo ebyo Omubaka w'Endagaano yajja mangu ddala ku 22 omwezi gwa October, 1844.
Okulabika kwe kwali kwategekeddwa okuyita mu buweereza bwa William Miller. Abaprotestanti n’abawagizi ba Miller bwe baasemberera October 22, 1844, emitundu ebiri gyakezebwa. Okukezebwa kw’Abaprotestanti kwatuuka mu kiseera eky’enkomerero ku kuvaayo kw’omulayika ow’olubereberye mu 1798. Oluvannyuma lw’obubaka obwaali bulina “okutukuza era n’okunoonyola” batabani ba Leevi bwe bwaateekebwawo mu ngeri entongole mu 1831, okukezebwa kw’Abaprotestanti ne kwatandika bwe obubaka bw’omulayika ow’olubereberye bweyongerwamu amaanyi ku August 11, 1840. Ku April 19, 1844, Abaprotestanti baalemwa okukezebwa, ne bafuuka bawala ba Babulooni.
Omulayika ow’okubiri n’alyoka atuuka, era okukkiriza kw’Abagoberezi ba Miller ne kugezesebwa, era okutukuzibwa n’okusengejjebwa ne kwatuukirizibwa. Bwe bwayongerwamu amaanyi obubaka bw’omulayika ow’okubiri mu lukuŋaana olw’olusiisira e Exeter ku lunaku lwa 12 okutuuka ku 17 omwezi ogw’omunaana, okugezesebwa okw’okuwaawula Abagoberezi ba Miller ab’amagezi n’abasirusiru ne kwatuukirizibwa.
Ekyawawula ab’amagezi n’abasirusiru kyali amafuta, era amafuta ago ge gaali obubaka obw’obunnabbi obw’okukoowoola okw’omu ttumbi ly’ekiro. Malayika ow’okusatu bwe yatuuka nga ku 22 omwezi ogw’ekkumi mu mwaka gwa 1844, yeekaalu yali yazimbiddwa (mu myaka amakumi ana mu mukaaga). Mu kiseera ekyo Omubaka w’Endagaano n’atuuka amangu ddala mu yeekaalu ye.
Okujja kwa Kristo ng’Kabona Asinga Obukulu waffe mu Kifo Ekitukuvu Ennyo, olw’okutukuza Eky’Obutukuvu, nga bwe kulagibwa mu Danieri 8:14; okujja kw’Omwana w’omuntu eri Oyo Owakadde w’Ennaku, nga bwe kulagiddwa mu Danieri 7:13; n’okujja kwa Mukama mu Yeekaalu ye, nga bwe kwalagulwa Malaki, byonna bye biraga ekintu kye kimu; era kino kiragibwa ne mu kujja kw’Omugole ku mbaga y’obugole, Kristo bwe yakiyogera mu kigambo ekifaananyi ky’abawala abatali bafumbo kkumi, mu Matayo 25. The Great Controversy, 426.
Awo lwe Omubaka w’Endagaano yatandika omulimu gwe ogw’okutukuza n’okuyungula abayigirizwa ba Millerite, abalondoolwa mu Malaki essuula ey’okusatu ng’abaana ba Leevi.
Abangi abaavaayo okusisinkana Omugole nga bagoberera obubaka bw’omalayika ow’olubereberye n’ow’okubiri, baagaana obubaka ogw’okusatu, ogw’oluvannyuma olw’okukebera, ogw’okuwa eri ensi; era embeera efaananako eyo ejja kuddamu okutuukawo nga okuyita okusembayo kukolebwa.
Buli kimu eky’omu lugero luno kisaanidde okunoonyerezebwako n’obwegendereza. Tuyimiririzibwa ng’abawala ab’amagezi oba ng’abawala abasirusiru. Review and Herald, Okitobba 31, 1899.
Nga ku August 11, 1840, obubaka bwa malayika ow’okusooka bwe bwayongezebwamu amaanyi, abantu abangi nnyo baayunga ku kibiina kya ba Millerite. Awo ne ku April 19, 1844, ekibinja kinene ne kivamu. Ku October 22, 1844, mu ndowooza ey’obulijjo kigambibwa nti waliwo abantu nga amakumi ataano be baayingira mu Kifo Ekitukuvu Ennyo mu kukkiriza. Bwe tutwalize nti omuwendo guli nga amakumi ataano abaasooka okugoberera omusana gw’omulayika ow’okusatu, kitegeeza ki bwe tubuulirwa nti “abangi” abaakkiriza obubaka bwa malayika ow’okusooka n’ow’okubiri, “baagaana obubaka bwa malayika ow’okusatu, obubaka obw’okugezesebwa obusembayo”?
Omubaka w’Endagaano yajja mangu mu yeekaalu ye, n’ababikkulirako omusana gw’ewatukuvu ery’omu ggulu n’obubaka bw’omumalayika ow’okusatu eri abantu amakumi ataano abaagoberera ne bayingira mu bumanyirivu bw’omumalayika ow’okusatu, naye mu ntandikwa baali basaasaanye. Okusuulibwaamu kwabwe olwo kwali kunene okusinga okusuulibwaamu okw’asooka, newankubadde nga bwe tutegeezeddwa okuva eri Sister White nti okusuulibwaamu kwabwe tekwali kunene ng’okw’abayigirizwa oluvannyuma lw’omusalaba.
Mu byafaayo ebyombi ebifaanaganako, Kristo yaggulawo Ekigambo kye eky’obunnabbi eri abajjuzibwa ennaku, era mu mwaka gwa 1850, Mukyala White ategeeza nti yalabisibwa nti Mukama olwo yali n’addamu okugolola omukono gwe okukuŋŋaanya abantu be.
Sebutemba 23, [1850], Mukama yandaga nti yabadde agolodde omukono gwe omulundi ogw’okubiri okununula abaasigalewo ku bantu be, era nti amaanyi agateekebwamu mu kiseera kino eky’okukuŋaanya gasaanidde okweyongerwako emirundi ebiri. Mu kiseera ky’okusaasaanya Isiraeri yakubwa ne yayulibwa; naye kaakano mu kiseera eky’okukuŋaanya Katonda ajja kuwonya era asiba ebiwundu by’abantu be. Mu kusasaanya, okuyiiya okusaasaanya amazima kwalina omugaso mutono nnyo, ne kuviirako bitono nnyo oba ne kuviirako nga tewali; naye mu kukuŋaanya, Katonda bw’aba ategerese omukono gwe okuŋaanya abantu be, okuyiiya okusaasaanya amazima kujja kutuukiriza ekigendererwa kwo. Bonna balina okubeera bumu era ab’ekyakalira mu mulimu. Nnalaba nti kya nsonyi singa omuntu yenna ayolesa ku kiseera ky’okusaasaanya ng’akyeyambisa by’okulabirako okutufuga kati mu kiseera ky’okukuŋaanya; kubanga singa Katonda takola kati ku lwaffe kusukka ku kye yakola olwo, Isiraeri teyandikuŋaanyiziddwa. Kye kyetaagisa mu ngeri y’emu nti amazima gawandiikibwe mu gazeti, nga bwe gabuulirwa. Review and Herald, Novemba 1, 1850.
Ku musalaba, abayigirizwa baali basaasaanyiziddwa; era mu byafaayo ebyo, ennaku ssatu oluvannyuma, ye yatandika okukuŋaanya abayigirizwa be abaali basaasaanyiziddwa. Nga wayiseemu emyaka nga esatu okuva ku nkomerero ya 1844, Kristo yatandika okukuŋaanya endiga ze ez’asaasaanyiziddwa. Mu byafaayo ebyo yakulembera abantu be okutandika omulimu gw’okupapula n’okukubisa ekyapa eky’okubiri ku ebyapa ebibiri bya Habakkuku, ekyakolebwa ku nkomerero ya 1850, era ne kitandika okutundibwa mu Review and Herald mu mwezi gwa Janwali ogwa 1851.
Ekyapa kya 1843 kyali ekirabirwako ekya nnamaddala eky’obubaka obwatukuza yeekaalu eyaateekebwawo mu byafaayo by’obubaka bw’omalayika ow’olubereberye n’ow’okubiri. Mu kutuuka kw’omalayika ogw’okusatu, Katonda yateekateeka okumaliriza omulimu gwe n’okutwala abantu be ewaka, naye ne bajeemera nga Isirayiri ey’edda bwe yajeemera, era Isirayiri ey’edda n’eya leero byombi ne balagirirwa okutembeya mu ddungu. Singa Abadiventisi abaasooka okukkiriza omusana gw’omalayika ogw’okusatu baagoberera mu kukkiriza, nga batambulira n’ekirabirwako ekya nnamaddala eky’obubaka bwabwe, ekyaali ekyapa kya 1850, bandiyingizizza okujja okw’okubiri kwa Yesu ne baddayo ewaka. Naye kyabalindiridde okuddamu ebyafaayo bya Yoswa ne Kalebu, n’abakessi ekkumi abatalina kukkiriza.
“Singa Abadiventisti, oluvannyuma lw’okumenyeka kw’essuubi okukulu mu 1844, baabanga bakwatiridde ddala okukkiriza kwabwe era ne bagoberera nga bawamu mu bulagirizi bwa Katonda obwaggulibwawo, nga bakiriza obubaka bwa Malayika ow’okusatu era mu maanyi g’Omwoyo Omutukuvu nga balangirira eri ensi yonna, bandibadde balabye obulokozi bwa Katonda; Mukama andibadde akoze nnyo wamu n’emizamo gyabwe, omulimu andibadde gukomekkerezeddwa, era Kristo andibadde azze dda okuwa abantu be empeera yaabwe. Naye mu kiseera eky’okubuusabuusa n’obutakakasibwa ekyagoberera okumenyeka kw’essuubi, bangi ku bakkiriza mu Kujja kwa Kristo baaleka okukkiriza kwabwe. . . . Bwe batyo omulimu gwasimbibwamu obuzibu, era ensi n’esigala mu kizikiza. Singa omubiri gwonna gw’Abadiventisti gwaabanga gwegasse wamu ku biragiro bya Katonda n’okukkiriza kwa Yesu, ebyafaayo byaffe bandibadde byawukiridde nnyo!” Evangelism, 695.
Yokaana Omubatiza ne William Miller baategekera Kristo ekkubo okujja mu bwangu era okutukuza abantu abanditwala obubaka bw’obulokozi mu buyinza bwa Mwoyo Mutukuvu eri ensi yonna. Abayigirizwa ba Kristo baatuukiriza omulimu gwabwe, naye entandikwa y’Adevantisimu teyaatuukiriza ekyo. Mu 1856 baali bagudde mu mbeera ya Laodikeya, ne bagaana ekitangaala ekyeyongedde eky ‘emirundi musanvu’, era mu 1863 ne batandika omugendo gw’obujeemu ogweyongera okutuuka ku tteeka lya Sande erigenda okujja mu bwangu. Obujeemu bwa 1863 bwalabirwako mu kifaananyi ky’obujeemu bw’abasasi kkumi. Ku nkomerero y’emyaka amakumi ana egy’okutambulantambula mu ddungu, Isirayiri ey’edda yaddizibwa ku kyezigezo kye kimu, nga bwe kiwa ekyokulabirako Isirayiri ey’omu mulembe guno okuddayo ku kyezigezo eky’entandikwa.
Obujeemu bw’abakebi ekkumi e Kadesi bwaddamu okubaawo e Kadesi oluvannyuma lw’emyaka amakumi ana. Obujeemu bw’abakebi ekkumi obwavaako emyaka amakumi ana egy’okutambula mu ddungu, bukiikirira obujeemu bwa 1863, lwe Isirayiri ya leero yeeyaleetera okuzunguluka kwabwe mu ddungu lya Laodicea. Ku nkomerero y’emyaka amakumi ana Isirayiri ey’edda yazzibwa nate e Kadesi, era kino kyeraga nti ekikemo ekyasunsula Millerite Adventism mu bujeemu bwa 1863 kigenda kuddamu, Omubaka w’Endagaano bw’aliddamu okujja mangu nate mu Yeekaalu ye.
Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.
Mu kuwangula Gireyaadi ne Baasani, waaliwo bangi abajjukira ebintu ebyaliwo nga kumpi emyaka amakumi ana emabega, e Kadesi, ebyasalira Isirayiri omusango ogw’entambula empanvu mu ddungu. Baalaba nti amawulire abakessi ge baaleeta ku nsi eyasuubizibwa gaali ga mazima mu ngeri nnyingi. Ebibuga byaliko bbugwe era byali binene nnyo, era byabeerwangamu abantu abawanvu era ab’amaanyi nnyo, bwe babagerageranya nabo Abebbulayimu baalabika nga baanaana ddala. Naye kaakano baalaba nti ensobi eyazikiriza bajjajja baabwe yali obutamwesiga Katonda n’obuyinza bwe. Kino kyokka kye kyabagaanira okuyingira amangu ddala mu nsi ennungi.
Bwe baali mu kusooka bakyetegekera okuyingira Kanani, ekikolwa ekyo kyali n’obuzibu butono nnyo okusinga kaakano. Katonda yali asuubizza abantu be nti bwe banaagondera eddoboozi lye aligenda mu maaso gaabwe era alibalwanirira; era alituma enswaswa okugoba abatuuze b’ensi. Amawanga gaali tebaatidde nnyo awamu, era waaliwo entegeka entono ddala eyakolebwa okuziyiza entambula yaabwe. Naye kaakano bwe Mukama yalagira Isirayiri bagende mu maaso, baalina okugenda basisinkane abalabe abategeevu era ab’amaanyi, era baalina okulwana n’amagye amanene agatendekeddwa bulungi nga gaali gakyetegekera okuziyiza okusembera kwabwe.
Mu lutalo lwabwe ne Og ne Sihoni, abantu baaleetebwa ku kigezeso kye kimu mwe bajjajja baabwe baalemererako ennyo. Naye ekigezeso kino kaakano kyali kikambwe nnyo okusinga ekiseera Katonda lwe yalagira Isirayiri okugenda mu maaso. Obuzibu obwali mu kkubo lyabwe bwali bwayongedde nnyo okuva lwe baagaana okweyongerayo bwe baalagirwa okukikola mu linnya lya Mukama. Bw'atyo bwe Katonda akyagezesa abantu be. Era bwe balemererwa okugumira ekigezeso, abaleta nate ku kifo kye kimu; era omulundi ogw'okubiri ekigezeso kibasemberera ennyo, era kikambwe okusinga ekyasooka. Kino kyeyongerera awo okutuusa lwe bagumiikiriza ekigezeso; oba, bwe bakyajeemu, Katonda aggya ku bo omusana gwe n'abaleka mu kizikiza. Abajjajja n'Abannabbi, 436, 437.