Mu byafaayo eby’obunnabbi eby’Akabi akasooka, omukulembeze eyaddirira Mohammed yali Abu Bakr Abdullah ibn Abi Quhafa, kitammwe w’omukyala wa Mohammed. Tujja okumuyita Abubakar. Y’omu ne Mohammed bombi bajjukirwa mu bitundu ennya ebisooka. Abubakar ye yali omufuzi w’Obusiraamu asooka oluvannyuma lwa Mohammed, era ebyafaayo biyogerako ku kiragiro kye yawa basirikale be, ekirabikibwa mu kitundu eky’okuna mu Ssuula ey’omwenda ey’Okubikkulirwa. Ekiragiro ekyo kiraga enteekateeka ey’okuteekako akabonero, eyatandika ng’Akabi akasatu kaatuuka, era nga ye Nnanga ey’omusanvu, era nga n’okutuuka kwa Malayika ow’okusatu.

Ne malayika ow’okutaano n’avuga ekkondeere, nange ne ndaba emmunyeenye ng’egwa okuva mu ggulu okutuuka ku nsi; era ne muweebwa ekisumuluzo ky’ekinnya ekitalina nkomerero. N’aggulawo ekinnya ekitalina nkomerero; ne muvaamu omukka okuva mu kinnya, ng’omukka gw’ekyoto ekinene ennyo; ne enjuba n’empewo ne bifuuka kizikiza olw’omukka ogw’ekinnya. Ne mu mukka ne muvaamu ennzige ku nsi; era ne ziweebwa obuyinza, nga nge z’ensi bwe ziba n’obuyinza. Ne zaalagirwa obutalumya nnyasi y’ensi, newankubadde kintu kyonna eky’ekyenvu, newankubadde muti gwonna; wabula abantu bokka abataliiko akabonero ka Katonda ku mitwe gyabwe. Okubikkulirwa 9:1-4.

“Emmunyeenye” eyagwa okuva mu ggulu yali Mohammed, eyatandika obuweereza bwe mu mwaka gwa 606. Mohammed yaweebwa “ekisumuluzo” eky’okuggulawo “ekinnya ekitaliiko wansi”; ne bwe kyaggulibwa, “omukka” ne guzikiriza “enjuba n’empewo,” era ne mu kyo ne muvayo “enzige” ezawebwa “amaanyi” nga amaanyi g’ “ensejere.” Ekisumuluzo kyali olutalo olw’amagye olwaleta obunafu mu maanyi g’amagye g’Abalooma, bwe kityo ne kikkiriza okuyimuka kw’entalo z’Obusiraamu. “Ekinnya ekitaliiko wansi” kye kimenyetso kya Alabiya, awazaalirwa Obusiraamu; ate “omukka” gwayimirira eddiini ey’obulimba ey’Obusiraamu eyandisasaanyiziddwa mu nsi yonna era ne yetwalira ebifo bye bimu eby’obutundu bw’ensi ebyanditikkirwa obubinja bw’ “enzige” eby’okusomoka mu Bukiikakkono bwa Afirika, Amaserengeta ga Yulopa ne Alabiya. “Enzige” kye kimenyetso ky’Obusiraamu, era “amaanyi” mu bubaka bw’obunnabbi galaga amaanyi g’amagye. Amaanyi gaabwe galiba ng’ag’ensejere, ezikuba nga tebasuubirwa. Uriah Smith agamba nti:

Emmunyeenye yagwa okuva mu ggulu eri ensi; ne muweebwa ekisumuluzo ky’ekinnya ekitakkirwamu.

Bwe yali Kabaka w'Abaperusi ng'alowooza ku byewuunyo eby'obukugu bwe n'amaanyi ge, yafuna ebbaluwa okuva eri omutuuze atamanyikiddwa ow'e Makka, ng'amuyita amanye Mohammed nti omutume wa Katonda. N'agaana okukkiriza okusaba okwo, n'ayuza ebbaluwa. 'Bwe kityo,' nnabbi Omwarabu n'agamba, 'Katonda bw'anaayuzanga obwakabaka, era anaagaana obwegayirizi bwa Chosroes.' Ng'ali ku nsalo z'obwakabaka obubiri eby'Obuvanjuba, Mohammed yalaba mu ssanyu eryekyama engeri okuzikirizagana bwe kweyongera; era wakati mu buwanguzi bw'Abaperusi yasazeemu omwoyo n'alagula nti, nga tebunayita myaka mingi, obuwanguzi bujja kuddayo ku bbendera z'Abaroma. 'Mu kiseera ekyo bwe bagamba nti obulaguzi buno bwayogerwa, tewaali kulagula kwandibadde wala nnyo okuva ku kutuukirira kwako, kubanga emyaka kkumi n'ebiri egyasooka gya Heraclius gyalangirira okusembera kw'okusaanuuka kw'obwakabaka.'. ..

Chosroes yassa wansi w'obuwambe ettaka lya Bwaroma eryali mu Esiya ne mu Afirika. Era 'Bwakabaka bwa Bwaroma,' mu kiseera ekyo, 'bwakkendeezebwa ne busigala ku bbugwe bwa Constantinople, wamu n'ebisigalira bya Greece, Italy ne Afirika, n'ebibuga ebimu eby'oku nnyanja ku lubalama lwa Esiya, okuva e Tyre okutuuka e Trebizond. Obumanyirivu bw'emyaka mukaaga oluvannyuma bwamuñigirizza kabaka w'Abaperusi okulekera awo okuwangula Constantinople, era okulambika omusolo gw'omu mwaka ogw'okununula Bwakabaka bwa Bwaroma—talanta enkumi emu za zaabu, talanta enkumi emu za ffeeza, engoye za siki enkumi emu, embalaasi enkumi emu, n'abawala abatannaba kufumbirwa enkumi emu. Heraclius yakkiriza ku mitendera gino eginyooma. Naye obudde n'ebbanga bye yafunira okukuŋaanya ebyo eby'obugagga okuva mu bwavu bw'Ebuvanjuba yabikozesa n'obunyiikivu mu kuteekateeka okulumba okw'amaanyi era okw'ekyenkanyi.'

Kabaka w’Abaperusi yanyooma Omusaraceni atamanyikiddwa, era yasekerera obubaka bw’oyo eyeyita nnabbi wa Meka. Ne singa obwakabaka bw’Abaroma bugonjebwa, tewandigulidde Obusiraamu ekkubo, oba okweyongera kwa Abasaraceni abasaasaanya eddiini ey’obulimba nga beebagaza ebyokulwanyisa, newaakubadde ng’omufuzi w’Abaperusi ne Chagan wa Avars (omusika wa Attila) baabadde bagabanaganya wakati waabwe ebyasigalawo eby’obwakabaka bw’aba Keesa. Chosroes ye yennyini yagwa. Obwakabaka bw’Abaperusi n’obw’Abaroma byayosaanyawo amaanyi gaabyo nga buli omu alwana n’omulala. Era nga tekinnaba kuteekebwa ekitala mu ngalo z’oyo nnabbi ow’obulimba, kyali kimaze okukubibwa ne kiggyibwa mu ngalo z’abo abaali bandimuyimiriza ekkubo ne bazikiriza amaanyi ge.

Okuva mu nnaku za Scipio ne Hannibal, tewali ekikolwa eky’obuvumu ennyo kagezeebwako okusinga ekyo Heraclius kye yatuukiriza olw’okununula Obwakabaka. Yatambulira mu kkubo erijjudde obulabe ng’ayita mu Nnyanja Enzirugavu n’ensozi za Armenia, n’ayingira mu mutima gwa Perusiya, era n’aleetera amajje ga kabaka omukulu okuddayo okulwanirira eggwanga lyabwe erikulukuta omusaayi.

"Mu lutalo lwa Niinive, olwalwanibwa n’amaanyi n’obuggya okuva bwe bwakya okutuuka ku ssaawa ey’ekkumi n’emu, ebibendera by’eggye amakumi abiri mu munaana, okuggyako ezo ezisobola okuba nga zaamenyeka oba nga zaanyulika, zaggibwa ku Abaperusi; ekitundu ekinene ennyo ky’eggye lyabwe kyatemaatemebwa, ate abawangula, nga bakweka obufiirwako bwabwe, baasula mu kifo ky’olutalo. Ebibuga n’amalubiri ga Asuriya byaggulwibwa Abaloma omulundi ogusooka.'"

Kaisali w’Abaloma teyanywezebwa olw’obuwanguzi bwe yatuukiriza; era mu kiseera kye kimu, era mu ngeri y’emu, ekkubo lyategekerwa ebibiina bingi by’Abasarasini okuva mu Alabiya, ng’ensiri eziva mu kitundu kye kimu, abo nga bwe batambula basasaanya enkola y’okukkiriza ya Muhamadi ey’ekizikiza era ey’okulimbalimba, ne basaasaana mangu mu bwakabaka bw’Abaperusi n’obw’Abaloma byombi.

Okunnyonyola okwajjuvu n'okutuukiridde ku nsonga eno tewali kusukka ku bwe kuweebwa mu bigambo eby'enkomerero by'ekitundu kya Gibbon, we twaggyeyo ebitole ebyasooka. ‘Newankubadde nga eggye eriwangudde lyali libumbiddwa wansi w'ekibendera kya Heraclius, okunyiikira okutali kwa bulijjo kwalabika ng'kwabaggyaamu amaanyi okusinga okugakozesa. Nga kabaka yeebaza obuwanguzi e Constantinople oba e Yerusaalemi, ekibuga ekitannamanyibwa ku nsalo za Siriya kyanyagibwa Abasarasini, ne basalasalamu abaserikale abatono abaali bagenze okulirokola; ekintu ekyandibadde kya bulijjo era ekitono singa tekiba nti kyali ettandikiro ly’enkyukakyuka ennene. Aba banyazi bano baali abatumwa ba Muhamadi; obugumu bwabwe obw'okutabanguka bwava mu ddungu; era mu myaka munaana egy'enkomerero egy'obwakabaka bwe, Heraclius yabuzaawo eri Abarabu bitundu bimu bye yali awonyezza okuva mu Abaperusi.’

'Omwoyo ogw'obukuusa n'obuvuvu, ogutabeera mu ggulu,' gwasumululwa ku nsi. Ekizikiti ekitalina wansi kyetaaganga akasumuluzo kokka okukiggulawo, era akasumuluzo ako kaali okugwa kwa Chosroes. Nga anyooma, yali ayuzizza ebbaluwa ey'omutuuze atamanyikiddwa e Makka. Naye bwe yava mu 'muliro ogwaka ogw'ekitiibwa kye' n'akka mu 'munara gw'ekizikiza' ogutaliiko liso lisobola kuliraba munda, erinnya lya Chosroes lyali lyejja okwerabirwa mangu mu maaso g'erya Mohammed; era omwezi ogw'ekikondo nga gulindirira kyokka kuvayo kwaagwo okutuusa emmunyeenye bwe yagwa. Chosroes, oluvannyuma lw'okwangulwa ddala n'okufiirwa obwakabaka, yattibwa mu mwaka gwa 628; ate omwaka gwa 629 gwalambikiddwa 'okuwangulwa kwa Alabiya,' n' 'entalo esooka ey'Abasiraamu okulwana ku Bwakabaka bwa Loma.' 'Era malayika ow'okutaano n'afuuwa ekkondeere, ne ndaba emmunyeenye ng'egwa okuva mu ggulu okutuuka ku nsi; era n'aweebwa akasumuluzo w'ekizikiti ekitalina wansi. N'aggulawo ekizikiti ekitalina wansi.' Yagwa ku nsi. Bwe gaaggwa amaanyi ga Bwakabaka bwa Loma, ne kabaka omukulu ow'Ebuvanjuba ng'afudde mu munara gwe ogw'ekizikiza, okunyagibwa kw'ekibuga ekitakamanyibwa ku nsalo za Siriya kwali 'entandikwa y'ekyukakyuka ekinene.' ''Abanyazi be baali abatume ba Mohammed, era obuvumu bwabwe obw'enkambwe ne buva mu ddungu.'

Ekinnya Ekitannalimu.-Ekitegeeza ky’ekigambo kino kisobola okumanyibwa okuva mu Lugeriki , ekitegeezebwa nti ‘kiwanvu nnyo, ekitannalimu, eky’amaanyi ennyo,’ era kisobola okutegeeza kifo kyonna ekyonoonese, ekyasaana, era ekitalimirwamu. Kikozeezebwa ku nsi mu mbeera yaayo eyasooka ey’ekivuruga. Gen.1:2. Mu nsonga eno kisobola okutegeeza bulungi ebyaasaana ebitamanyiddwa eby’eddungu ly’e Buwarabu, ku mabbali gaalyo mwe mwava obubinja obungi bw’aba Saracens ng’ebisibo by’enzige. Era okugwa kwa Chosroes, kabaka w’Abaperusi, kuyinza okulabikibwa ng’okuggulawo ekinnya ekitannalimu, kubanga kwategeka ekkubo abagoberezi ba Mohammed okuvayo mu ggwanga lyabwe eritamanyiddwa bulungi, ne basasanya enjigiriza zaabwe ez’obulimba n’omuliro n’ekitala, okutuusa lwe baasasaanya ekizikiza kyabwe ku bwakabaka bwonna obwa Ebuvanjuba. Uriah Smith, Daniel and Revelation, 495-498.

Ennaku esooka, nga ye ekkondeere ery’okutaano, eraga entandikwa y’olutalo lw’Obusiraamu olulwa Loma, era eraga olutalo wakati wa Loma ne Buperusi mwe Loma yawangula, naye mu kukikola n’esaanaawo amaanyi g’eggye lyayo okutuuka ku ngeri nti teyasobola kuziyiza okuyimuka kw’amaanyi g’Obusiraamu. Obubonero obw’obunnabbi bw’ennaku esooka n’ey’okubiri bweraga obubonero obw’obunnabbi bw’ennaku ey’asatu, era kikulu okumanya ennaku ebbiri ezisooka ng’ebifaananyi by’ebyafaayo by’ennaku ey’asatu, kubanga ebyafaayo ebyo biyimirira ekiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000, ekyo ekyatandika nga Sebutemba 11, 2001. Oluvannyuma lw’ebyafaayo eby’obunnabbi ebyerembeddwaamu Mohammed mu nnyiriri essatu ezasooka, olunyiriri olw’okuna luleeta Abubakar, omukulembeze asooka oluvannyuma wa Mohammed.

Era baalagirwa obutakosa essubi ly’ensi, newakubadde kintu kyonna ekiragala, newakubadde muti gwonna; wabula abantu bokka abataliiko akabonero ka Katonda ku mitwe gyabwe. Okubikkulirwa 9:4.

Ekiragiro kya Abubakar kyalagira abaalwanyi b’Obusiraamu okusosola wakati w’ebika bibiri by’abasinza ebyaliwo mu bitundu ebyafugibwanga Abaruumi mu kiseera ekyo. Ekika ekimu kyali Abakatoliki, abaalina ebimu ku bibiina byabwe ebyeddiini ebyasalanga enviiri emabega w’emitwe gyabwe (tonsure), era nga basinza ku Sande. Ekika ekirala kyali kya bakuumi ba Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu, era Ssabbiiti kye kabonero ka Katonda.

Oluvannyuma lw’okufa kwa Mohammed, mu mwaka gwa 632 A.D., Abubekr ye yamusikira mu bukulembeze; era amangu ddala nga bw’amaze okunyweza obuyinza n’obufuzi bwe bulungi, yatuma ebbaluwa ey’okumanyisa eri ebika by’Abarabu byonna, okuva mu yo ze zino ebitundu ebyaggiddwaamu:

'Bwe mulwana entalo za Mukama, mweyanjule nga basiajja, nga temuddayo nnyuma; naye obuwanguzi bwammwe temuluyonoona n'omusaayi gw'abakyala n'abaana. Temuzikiriza emiyafu, so temutokya nnimiro z'empeke. Temutema miti gy'ebyemwa, era temukola kabi konna ku bisolo eby'omunda, wabula ebyo byemutta okulyako byokka. Bwe munaaba mukola endagaano yonna oba okuteesa kwonna, mugyemirireko, era mube beesigika ku kigambo kyammwe. Era bwe munaagenda, munaasanga abantu ab'eddiini ababeera nga beewummuzizza mu bifo by'obwamonaki, nga beerondera okuweereza Katonda mu ngeri eyo; mubaleke bennyini, so temubatte newaakubadde okuzikiriza ebifo byabwe by'obwamonaki. Era munaasanga n'abantu abalala ab'omu sinagogi ya Sitaani, abalina emitwe egasaliddwa ku ntikko; mukakase okubasaanyula mitwe gyabwe, era temubasaasira okutuusa lwe bafuuka Abasiraamu oba nga basasudde omusolo.'

Tewagambibwa mu bunnabbi newaakubadde mu byafaayo nti ebiragiro eby’obuntu ebisinga byagonderwa n’obwegendereza bwe bumu ng’ekiragiro ekikambwe; naye bwe batyo be baalagirwa. Era ebyasookawo bye byokka bye Gibbon yawandiika nti Abubekr yabigaba eri abaduumizi abaali n’obuvunaanyizibwa okuwa ebiragiro eri amagye gonna g’Abasaraceni. Ebiragiro ebyo byalimu obulambulukufu obwenkanankana n’ekiteeberezebwa mu bunnabbi, ng’omukalifa yennyini ng’akola mu kugondera okumanyiddwa ddala era okutereevu eri ekiragiro ekya waggulu okusinga ekya muntu afa; era mu kikolwa kennyini eky’okuvayo okulwanyisa eddiini ya Yesu, n’okusaasaanya Obusiraamu mu kifo kyayo, yaddamu ebigambo ebyali byategeezebwa edda mu Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo nti by’anaayogera.

Akabonero ka Katonda ku malaya gaabwe.—Mu birowoozo ku Ssuula 7:1-3, twalaze nti akabonero ka Katonda ye Ssabiiti ey’ekiragiro eky’okuna; era ebyafaayo tebisirika ku nsonga nti wabaddewo abakuuma Ssabiiti ey’amazima mu kiseera kino kyonna. Naye ekibuuzo kivuddewo eri bangi, nti: Abaali mu kiseera ekyo n’akabonero ka Katonda ku malaya gaabwe, ne bwe batyo ne bataakosebwa ku kunyigirizibwa kw’Abaisiraamu, baali baani? Omusomi ajjukire ekituufu kye twalangiridde dda nti mu kiseera kino kyonna wabaddewo abo abalina akabonero ka Katonda ku malaya gaabwe, oba abakuuma Ssabiiti ey’amazima nga bakitegedde; era yeerowoozeeko nate nti ekyo bunnabbi kye kyogera kwe kuno: nti okulumba kw’obuyinza bw’Abaturuki okuzikiriza tekwali ku bo, wabula ku kika ekirala. Bwe kityo, ensonga eno efuuka nnyangu; kubanga kino kyokka kye bunnabbi bwennyini bukakasa. Ekika kimu kyokka kye kireetebwa mu maaso mu bigambo ebyo; ye bali abatali na kabonero ka Katonda ku malaya gaabwe; ate okukuumibwa kw’abo abalina akabonero ka Katonda kutekebwa mu ngeri ey’okukiddirako yokka. Bwe kityo, tetuyiga mu byafaayo nti waliwo n’omu ku abo eyayingira mu bibonoobono ebyaleetebwa Abasaraseeni ku abo be baakyawa. Baali basindikiddwa ku kika ekirala ky’abantu. Era okuzikirira okwali kujja ku kika kino ky’abantu tekuteekebwa nga kugezesebwa n’okukuumibwa kw’abantu abalala, wabula n’okw’okukuumibwa kw’ebibala n’obulungi bw’ensi; bwe batyo, “Temwonona essubi, emiti, newaakubadde kintu kyonna ekiragala, wabula ekika ekimu ky’abantu.” Era mu kutuukirizibwa, tulaba ekirabika eky’amaanyi: eggye ly’abalumba nga lyesonyiwa ebyo eggye lisookerwako okuzikiriza bulijjo—obuso bw’ensi n’ebibala by’obutonde—ate nga, mu kukola nga bawadde olukusa okulyazaawo abo abatali na kabonero ka Katonda ku malaya gaabwe, batema ne bamenya emitwe gy’ekika ky’ab’eddiini abeesalako ku ntikko z’emmitwe gyabwe, abaabeeranga mu kkuŋaaniro lya Setaani.

Bano tewali kubuusabuusa baali ekibiina ky’abamonki, oba ekitundu ekirala mu Ekkanisa Katolika ey’e Roma. Ebyokulwanyisa by’Abaisiraamu byaasimbibwa ku bo. Era kiraga nti waliwo okutuukagana okw’enjawulo, singa si n’okutegekebwa, okubannyonnyola ng’abataalina akabonero ka Katonda ku bbingo byabwe; kubanga ye kkanisa yenyeeyo eyannyaga etteeka lya Katonda akabonero kaalyo, nga yawulula Ssabbiiti ey’amazima ne etekawo eky’obulimba mu kifo kyayo. Era tetutegeera, newaakubadde mu bubaka bw’obunnabbi newaakubadde mu byafaayo, nti abo Abubekr b’yalagira abamugoberera obutabakoseza baalina akabonero ka Katonda, oba nti kyetaagisa nti be bantu ba Katonda. Be baali baani, era lwaki baasigazibwa, obujulizi obutono bwa Gibbon tetututegeeza, era tetulina n’engeri ndala gyetuyinza kumanya; naye tulina ensonga zonna okukkiriza nti tewali ku abo abaalina akabonero ka Katonda eyakosebwa, ate ekika ekirala, aba nga ddala nga tekibadde naako, baattibwa n’ekitala; ne bwe kityo okulambululwa kw’obunnabbi ne kutuukirizibwa mu bujjuvu. Uriah Smith, Daniel and Revelation, 500-502.

Abubakar yakkung'aanya abagoberezi ba Mohammed n’abatondamu Obukalifa oluvannyuma lw’okufa kwa Mohammed, kale newankubadde nga bali bantu babiri ab’enjawulo mu byafaayo, bwe balowoozebwa wamu bakiikirira entandikwa y’obujulizi bw’Obusiraamu obw’ekikabi ekisooka, era omuntu ow’ebyafaayo akabonero k’ebyafaayo by’ekikabi ekisooka ye Mohammed.

Mu ntandikwa y’ebyafaayo by’akabi ak’okubiri, Muhamadi II yawangula Konstantinopoli mu 1453. Mu 1449, bamalayika bana abakiikirira Isilamu baasumululibwa. Entandikwa n’enkomerero y’akabi akasooka bimakibwa Muhamadi—ow’olubereberye n’ow’okubiri—nga buli kimu kijja mu kifo kyakyo. Mu by’obunnabbi, entandikwa n’enkomerero y’ebyafaayo by’akabi akasooka birimu omukono gwa Alufa ne Omega.

Entandikwa y’akabi ak’okubiri erimu obunnabbi obw’ebiseera obukwata ku bamalayika bana, abayimirira Obusiraamu, abaasumululwa, oluvannyuma ne basibibwa nga August 11, 1840. Okuva awo okutuuka nga October 22, 1844, okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000 kulagibwa. Entandikwa y’akabi ak’okubiri eraga okusumululwa kw’Obusiraamu, ate enkomerero eraga okusibibwa kw’Obusiraamu. Akabi akasooka n’ak’okubiri byombi birina obubonero obw’obunnabbi obutereevu obubagatta entandikwa zaabyo n’enkomerero zaabyo.

Amakabi abiri agasooka gateekwa okuteekebwa ku kimu, ‘olunyiriri ku linyiriri,’ okusobola okumanya akabi akatatu. Ekimu ku bika by’obunnabbi ebyalambikibwa abajulizi ababiri abaasooka b’Obusiraamu bwe buno: balaga ekitundu ky’ekiseera eky’enjawulo ekirambika entandikwa n’enkomerero nga waliwo saayini ya ‘Alufa n’Omega.’ Era balina ne saayini endala; kubanga entandikwa y’akabi akasooka eraga okuteekebwako akabonero kw’abantu ba Katonda, era n’enkomerero y’akabi ak’okubiri nayo eraga okuteekebwako akabonero kw’abantu ba Katonda.

Obulabe obw’okusatu bwatuuka, Obusiraamu bwe bwalumba mu bwangu era nga tebasubiridde ensolo eva mu nsi ey’Okubikkulirwa essuula 13, ne butandikawo ekiseera eky’okuteekebwako akabonero. Okuteekebwako akabonero kw’abantu 144,000 kuwedda ku tteeka lya Ssande eriri kumpi okujja, era mu kuddamu eri okuvuunuka okwo, okuvuunuka kw’eggwanga kuliddirirwa okunoononebwa kw’eggwanga. Nga bwe kyafaananyizibwa mu Loma ey’obupagani ne Loma ey’obpapwa, okunoononebwa kw’eggwanga kukolebwa mu bibonerezo bya Katonda eby’ennali. Obulabe busatu buno nabwo bwe nnali. Obusiraamu obw’obulabe obw’okusatu bujja okuddamu okukuba mu bwangu era nga tebasubiridde ku tteeka lya Ssande eriri kumpi okujja mu United States, ng’ekiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abantu 144,000 kinaaba kiggwa. Ekiseera ekyo kyafaananyizibwa mu ntandikwa y’obulabe obusooka, era ne mu nkomerero y’obulabe obw’okubiri.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

Era Saala n’alaba omwana wa Agaali Omumisiri, gwe yazaalira Ibulayimu, ng’asekerera. Kyeyava yagamba Ibulayimu nti, Goba omuddu ono omukazi n’omwana we; kubanga omwana w’omuddu ono omukazi talisikira wamu n’omwana wange, Isaaka. Ne kino ne kibonyaabonya nnyo Ibulayimu olw’omwana we. Naye Katonda n’agamba Ibulayimu nti, Tekikunyigenga mu maaso go olw’omulenzi newankubadde olw’omuddu wo omukazi; mu byonna Saala by’akugambye, wuliriza eddoboozi lye; kubanga mu Isaaka ezzadde lyo liyitibwanga. Era n’omwana w’omuddu omukazi ndimufuula eggwanga, kubanga azadde lyo. Awo Ibulayimu n’amuka mu makya, n’addira omugaati n’ensuwa y’amazzi, n’abiwa Agaali, n’abiteeka ku kibegabega kye, awamu n’omwana, n’amusindika; n’agenda, n’alambulira mu ddungu lya Beeruseba. Awo amazzi ne gaggwa mu nnsuwa, n’asuula omwana wansi w’ekisaka kimu. N’agenda, n’atula ewala naye nnyo, ng’obuwanvu obusasulwa omusaale; kubanga yagamba nti, Sijja kulaba okufa kw’omwana. N’atula mu maaso ge, n’ayimusa eddoboozi lye n’akaaba. Era Katonda n’awulira eddoboozi ly’omulenzi; ne malayika wa Katonda n’ayita Agaali okuva mu ggulu, n’amugamba nti, Kiki ekikukosezza, Agaali? Totya; kubanga Katonda awulidde eddoboozi ly’omulenzi gy’ali. Golokoka, sikula omulenzi, omukwate mu mukono gwo; kubanga ndimufuula eggwanga eddene. Era Katonda n’amuggulira amaaso, n’alaba essulo ly’amazzi; n’agenda, n’ajjuza ensuwa y’amazzi, n’awa omulenzi okunywa. Era Katonda yali n’omulenzi; n’akula, n’abeera mu ddungu, n’afuuka omusasizi w’emisaale. Olubereberye 21:9-20.