Mu biwandiiko ebyasooka twalambulula nti abagoberezi ba Miller baategeera nti baali batuukiriza olugero lw’abawala ekkumi abawulu, Habakkuku essuula ey’okubiri, n’Ezekyeri essuula ey’ekkumi n’abiri, olunyiriri 21 okutuuka ku 28. Ennyiriri ezo mu Ezekyeri ziraga nti bwe binaaba bituukiriziddwa ddala mu nnaku ez’oluvannyuma ebitundu bisatu eby’obunnabbi bino, ‘okutuukirira kw’ekibonekezo kyonna’ kunaatuukirira. Muganda White naye ayogera ku nsonga eno.

Mu Kitabo ky’Okubikkulirwa ebitabo byonna eby’Baibuli bisisinkira wamu era bimalirizibwa awo. Wano we wali okujjuzibwa kw’ekitabo kya Danyeri. Kimu kya obunnabbi; ekirala kya okubikkulirwa. Ekitabo ekyasiimibwa si Kitabo ky’Okubikkulirwa, wabula ekitundu eky’obunnabbi bwa Danyeri ekikwata ku nnaku ez’enkomerero. Malayika n’alagira nti, ‘Naye ggwe, ai Danyeri, komya ebigambo bino, osiime ekitabo, okutuusa ku biro eby’enkomerero.’ Danyeri 12:4. Ebikolwa by’Abatume, 585.

Olugero lw’abawala ekkumi luddamu ddala mu nnyukuta mu kiseera eky’okussaako akabonero ku bantu 144,000, ekyatandika nga 11 Septemba 2001 era ne kiggwa ng’oluggi luggaliddwa ku bawala abasisrusiru mu kiseera ky’etteeka erya Sande erijja amangu. Mu kiseera ekyo eky’ebyafaayo okutuukirizibwa kwa buli kyolesebwa okw’eragibwa mu "ebitabo byonna eby’Bayibuli bisisinkana era bimaliriza."

Mu kiwandiiko ekyasooka twabadde tukuzimba musingi gw’okutegeera okusobola okulaga olunyiriri lw’ebyaafaayo olw’ebweru olulabikiddwa mu Dayiniyeri 11:40, oluyimirira ebyafaayo eby’obufuzi eby’ennyanga ya Republikaani ey’ensolo eva mu nsi. Ebyafaayo ebyo bitambulira wamu n’eby’eddiini eby’ennyanga ennamaddala ey’Obuprotesitanti ey’ensolo eva mu nsi. Tuzudde ebitundu ebimu eby’obunnabbi ebikwata ku nnyanga ya Republikaani ey’ensolo eva mu nsi, era tubitadde ku byafaayo by’obunnabbi ebyatandika ku kiseera ky’enkomerero mu 1989.

Ebbanga ery’obunnabbi ery’ensolo ey’ensi eryatandika mu 1776 ne liggwaawo mu kiseera eky’enkomerero mu 1798, ye lunyiriri lwe tugenda okukozesa mu kaweefube ogw’okuleeta wamu amalunyiriri gonna agaliwo kati nga gali ku mulimu. Ebbanga okuva mu 1776 okutuuka mu 1798 lilina kabonero ka Alufa ne Omega, kubanga litandika era ne liggwawo n’ekikolwa eky’amateeka, kye kuyogera kw’eggwanga.

"Okwogera kw'eggwanga kwe kukola kw'obuyinza bwagwo obuteekateeka amateeka n'obw'obulamuzi." Empaka Enkulu, 443.

Akabonero akasinga obukulu ak’ekisolo eky’ensi kwe kwogera kwakyo. Ssemateeka gwa United States gwali ekiwandiiko eky’obwakatonda ekyaggulawo enzigi z’eddembe mu by’eddiini n’ebyobufuzi, era bwatyo ne gumira ‘amataba’ g’okubonyaabonya agaali gamaze ebikumi by’emyaka nga gakolebwa abakabaka b’e Yuropu n’Ekkanisa ya Katoliki.

Era omusota n’asuula amazzi okuva mu kamwa ke ng’omugga ng’agoberera omukazi, okumuleetera okutwalibwa omugga. Era ensi n’eyamba omukazi, ensi n’eggula akamwa kaayo, n’emira omugga ogwava mu kamwa k’ejjoka. Okubikkulirwa 12:15, 16.

Ku nkomerero y’obufuzi bw’ensolo eva mu nsi ng’obwakabaka obwa mukaaga obw’obunnabbi bwa Baibuli, ejja kwogera nate, naye olwo ejja kwogera ng’omusota, nga ekaka etteeka lya Sande.

Ate ne ndaba ekisolo ekirala nga kivudde mu nsi; nga kirina empondo bbiri ng’ennyana, ne kyogera ng’omusota. Okubikkulirwa 13:11.

Ekisolo ekiva mu nsi kyatandika okubeerawo ng’obwakabaka obwa mukaaga mu 1798, nga obwa Paapa bwanyagibwako amaanyi.

Era bwe obwa Paapa bwaggyibwako amaanyi ne busindikirizibwa okukomya okubonyaabonya, Yokaana yalaba amaanyi amapya nga gayimuka okuddamu eddoboozi ly'omusota, era ne gatambuza omulimu ogumu ogw'obukambwe n'oguvumisa Katonda. Amaanyi ago, ag'enkomerero ag'anaatabaala n'ekkanisa n'amateeka ga Katonda, gaalabisibwa mu kifaananyi ky'ensolo erina empondo nga eza mwana w'endiga. Obubonero bw'Emirembe, Novemba 1, 1899.

Mu 1798, bwe obukulembeze bwa Papa bwafuna ekiwundu eky’okufa, Amerika n’eyogera; era, nga bwe kiba bulijjo ne Alufa ne Omega, okwogera okwa ku ntandikwa kwalagirira okwogera okwa ku nkomerero. Amateeka agayitibwa Alien ne Sedition Acts gaayogerwa ne gaateekebwa mu mateeka mu 1798, nga galagirira amateeka agateekebwa ku nkomerero agakwata ku kuyingira mu ggwanga mu butali bwa mateeka n’emikutu gy’amawulire.

Ekiseera kye tukebera okuva mu 1776 okutuuka mu 1798 kirina akabonero ka Alufa ne Oomega, kubanga ku ntandikwa kiraga "okwogera" kw’Okulangirirwa obwetwaze, okwo kufaananyiza Amateeka ga Alien and Sedition aga 1798. Mu makkati g’ekiseera ekyo, osangayo Ssemateeka gwa United States. Ekiseera kino kiwa ekifaananyi ky’obunnabbi ku bufuzi bw’ensolo ey’oku nsi, kubanga kitandika okwogera ng’omwana gw’endiga, naye kiggwa n’amateeka agaraga ekifaananyi ky’omusota omukulu. Naye, nga bwe kiba emirundi mingi, entandikwa n’enkomerero by’ekintu bikwataganira ku bintu ebivuganya. Akabonero akasooka k’ekiseera kano kalabikira mu kabonero ak’enkomerero, ate akabonero ak’omu makkati kaali Ssemateeka gwa United States, ogwakkirizibwa siteeti KKUMI N’ESATU. Ekigambo ky’Olwebbulaniya "amazima" kyatondebwa nga kisibiddwa wamu ennukuta esooka, n’ey’ekkumi n’esatu, era n’ey’enkomerero mu nnukuta z’Olwebbulaniya.

Ekiseera kye tukeetegereza kati kiriko omukono gw’Ow’olubereberye n’Ow’oluvannyuma, ali Amazima. Ekiseera kino kiraga ekiseera ekitwala okutuuka okutandikwa kw’obufuzi bw’ensolo ey’ensi ng’obwakabaka obw’omukaaga mu bunnabbi bwa Bayibuli, era olw’ekyo kiraga n’ekiseera ekitwala okutuuka ku nkomerero y’obufuzi bw’ensolo ey’ensi ng’obwakabaka obw’omukaaga mu bunnabbi bwa Bayibuli. Ekiseera ekyo kyatandikira mu kiseera eky’enkomerero mu 1989. 1776 okutuuka 1798 biteekebwa waggulu wa 1989 okutuuka ku tteeka lya Ssande erijja mangu, nga ensolo ey’ensi eyogera ng’enjoka ennene, nga bwe kiragibwa mu Alien and Sedition Acts.

Kigasa okuteekamu ekirala eky’amazima g’obunnabbi mu kuyiga kwaffe. Ekyo ky’amazima kiri nga kimu ku bitundu by’ "ekiseera eky’enkomerero", ng’akabonero akasubwa emirundi mingi okulabibwa. Adiventisimu eya Laodikiya eyinza ddala okumanya nti 1798 yali "ekiseera eky’enkomerero", naye okutegeera kwabwe kugyira awo, kubanga tebategeera nti buli lunyiriri lw’enkyukakyuka lutambulira wamu mu ngeri emu n’olunyiriri lw’enkyukakyuka endala. Buli lunyiriri lw’enkyukakyuka lutandika ne "ekiseera eky’enkomerero".

Musa yali ekifaananyi kya Kristo, era Musa yennyini yakitegeeza mu butereevu ekyo, era Peetero yakikkakasa mu kitabo ky'Ebikolwa by'Abatume.

Mukama Katonda wo ajjakuzaalira ggwe nnabbi okuva wakati mu ggwe, ava mu baganda bo, afaanana nze; mumuwulirenga. Ekyamateeka Eky'okubiri 18:15.

Yesu yali agenda okuba nga Musa.

Era kaakano, ab’oluganda, mmanyi nti olw’obutamanyi mwakikola, era nga n’abakulembeze bammwe bwe baakola. Naye ebyo Katonda bye yategeeza edda mu kamwa ka bannabbi be bonna, nti Kristo alibona ennaku, yabituukiriza bw’atyo. Noolwekyo mwenenye, mukyuke, ebibi byammwe bisangulwemu, bwe bijja ebbiro by’okuzzaamu amaanyi okuva mu maaso ga Mukama; Era alituma Yesu Kristo, eyabalangirirwa edda; Oyo eggulu liteekwa okumukkiriza okutuusa ku biro by’okuzzaawo ebintu byonna, ebyaayogerwa Katonda mu kamwa ka bannabbi be abatukuvu bonna okuva ensi lwe yatandika. Kubanga Musa yagamba ddala eri bajjajja nti, Mukama Katonda wammwe alibazukiriza mu baganda bammwe nnabbi afaanana nze; mumuwulirenga mu byonna byonna by’anaabagamba. Era kinaabaawo nti buli mwoyo atawulira nnabbi oyo alizikirizibwa okuva wakati mu bantu. Era n’abannabbi bonna okuva ku Samwiri n’abo abamugoberera, bonna aboogedde, baalagulira ku nnaku zino. Ebikolwa 3:17-24.

Ekiseera eky’enkomerero mu byafaayo bya Musa kyali okuzaalibwa kwe, era kyali kifaananyi ekyalaga okuzaalibwa kwa Kristo. Mu kuzaalibwa kwa Kristo ne kwa Musa wabaawo okwongera kw’obumanyi okwagezesa ab’ekiseera ekyo. Obumanyi obw’okuzaalibwa kwabwe bombi bwaleeta obuyinza bw’omusota mu Misiri ne mu Loma okwegezaako okutta abo abaasubizibwa mu bubaka bw’obunnabbi. Abasumba ku nsozi, n’abamagezi okuva ebuvanjuba, bakiikirira abo abaategeera okwongera kw’obumanyi mu kiseera eky’enkomerero.

Ekisinga okwerabirwa kwe nti mu kiseera eky’enkomerero mulimu obubonero bubiri. Si Musa yekka yazaalibwa; wabula emyaka esatu nga tannazaalibwa Musa, muganda we Alooni yazaalibwa. Emyeyi mukaaga nga Kristo tannazaalibwa, omwanakika we Yokaana yazaalibwa. Mwaka 1798 gwe gusinga okumanyibwa nga ‘ekiseera eky’enkomerero,’ era mu 1798 ensolo (enteekateeka ey’ebyobufuzi) gye yali avugibwa omukazi omwenzi okuyita mu myaka egy’ekizikiza yattibwa, era oluvannyuma lwa mwaka gumu ‘omukazi’ eyali avugako ensolo eyo naye yafa.

Mu 1989 waaliwo abapulezidenti babiri. Reagan yafuga okutuusa ku kutuuzibwa mu 1989, oluvannyuma Bush ow’olubereberye n’atandika obufuzi bwe. Okukoma kw’emyaka 1,260 kwabadde kufaananyizibwa n’emyaka 70 egy’obuddu e Babulooni, era bwe Omuduumizi w’eggye Cyrus, omwana wa muganda wa Darius, yatta Belshazzar ku kiro ky’embaga, Darius ye yali kabaka mu butuufu. Darius ne Cyrus bakiikirira obubonero bubiri eby’ebiro ebyo eby’enkomerero.

Enkolagana ey’obunnabbi eziri wakati wa Musa ne Alooni, Yokaana ne Yesu, Darius ne Cyrus, obwa Paapa n’aPaapa, ne Reagan ne Bush, zonna ze nsulo z’ekitangaala ky’obunnabbi bwe zikwetegerezebwa mu ngeri entuufu. Kye twagala kulaga wano kwe nti Yokaana, muganda wa Yesu mu buzaaliranwa, yali eddoboozi ery’omu ddungu, kye kyali kitegeezebwa mu kifaananyi kya Alooni, muganda wa Musa, eyayingira mu ddungu okusisinkana Musa, okubeera ddoboozi lye.

Mu bbanga ly’emyaka asatu ebyasooka okusiigibwa amafuta kwa Kristo, era n’emyaka asatu egyasooka okujja kw’Anti‑Kristo, waliwo akabonero akalaga “eddoboozi.” Eri Kristo kyali eddoboozi lya Yokaana eryayogerera mu ddungu. Mu 533, Yustiniyano yalangirayo ekiragiro ekyalambulula Anti‑Kristo nga mutereezi w’abajeemu era omutwe gw’ekkanisa. Ekiragiro kya Yustiniyano kye kyali “eddoboozi” ekyategekera “ekiragiro” ky’etteeka lya Ssande mu Lukiiko lw’e Orleans mu 538.

Eggye lya Jenerali Cyrus lyali eddoboozi eryategeeza nti Darius yali kumpi okuwangula Babulooni.

Abayudaaya baalaba okutuuka kw’eggye lya Cyrus mu maaso g’emigo g’e Babulooni ng’akabonero nti okununulwa kwabwe okuva mu buwambe kwali okumpi. Okusukka mu myaka kikumi nga Cyrus tannazaalibwa, obunabbi bwamwogerako mu linnya lye, era ne buleetera okuwandiikibwa eby’emirimu egyennyini gye yali agenda okukola mu kuwamba ekibuga Babulooni nga batategedde, era n’okuteekateeka ekkubo ery’okutaayibwa kw’abaana b’obuwambe. Ng’ayita mu Isaaya, ekigambo kyayogerwa nti:

'Bw’ati bw’ayogera Mukama eri eyafukibwako amafuta ge, eri Cyrus, gwe nkutte omukono ogwa ddyo, okubawangula amawanga mu maaso ge; ... okumuggulirirawo enzigi ez’ebipande bibiri; era enzigi tezijja kusibwa; Nze nja kugenda mu maaso go, ne nkolongoosa ebifo ebikumpu: nja kumenya menya enzigi ez’ekikomo, ne ngitematema emisiba gy’ayironi: era nja kukuwa obugagga obw’ekizikiza, n’obugagga obwekwekeddwa mu bifo ebyama, olyoke omanye nti nze Mukama, akuyita mu linnya lyo, ndi Katonda wa Isirayiri.' Isaaya 45:1-3." Bannabbi n'Abakabaka, 551.

Bwe kutegeerekebwa nti abajulizi babiri oba obubonero bubiri mwe “ekiseera eky’enkomerero” eky’obunnabbi kisimbibwa, kisoboka era okumanya nti ekimu ku bubonero obubiri kiyimirira ng’okumanyisibwa, okulangirirwa oba okulabula ku byafaayo ebigenda okujja. Aaron, John, Cyrus ne Justinian bayimirira nga akabonero akakulembedde ekiseera eky’enkomerero. Ekiseera eky’enkomerero mu 1798 kye kkomerero ky’omutendera ogwalambikibwa okuva mu 1776 okutuuka mu 1798. Akabonero akali wakati mu byafaayo ebyo ke ddoboozi eryokaabira mu ddungu olw’ebyafaayo ebigenda okujja. Ebyafaayo ebyo byatandikira ku kiwandiiko ekyagaana obufuzi obw’ekiboko obwa kabaka oba obwa Paapa, era byaggwa n’ekiwandiiko ekiraga enfaanana ya mufuzi wa kiboko. Ekiwandiiko ekya wakati kyayimirira ng’ “okulabula” okw’ebyafaayo ebyali bigenda okujja, era okulabula kwe kwali nti Ssemateeka gwa United States gujja okusuulibwa wansi ku nkomerero y’ebyafaayo ebyo.

Olunyiriri olwo lw’ebyafaayo lwatandika okuddamu mu 1989, era luwungira ku etteeka lya Ssande nga okulabula okuva mu ddungu okw’emyaka ebikumi bibiri emabega, mu 1789, kuba kugaanibwa. 1989 kyali ekiseera eky’enkomerero ku nkomerero y’olunyiriri amakumi ana, era kikwatagana n’ekiseera eky’enkomerero mu 1798. 1989 kikwatagana ne 1776, era etteeka lya Ssande litegeeza 1798. Mu makkati g’ebyafaayo aw’okutuukirira kw’okulaba kwonna, ebyafaayo ebyatandika nga September 11, 2001, ne bigenda mu maaso okutuusa ku kulabula kwa 1789, bituukirizibwa era Ssemateeka w’eggwanga gujibwawo. Kiteekwa okubaawo akabonero akalaga ekkubo wakati, kubanga Katonda takyuka. Akabonero ako kanaayimirira ng’okulabula ku byafaayo eby’obunnabbi ebinaatandika ku etteeka lya Ssande eririjja mu banga ttono.

Omwaka gwa 1989 gulaga ekiseera eky’enkomerero mu olunyiriri 40, era ekyo kitwala ku tteeka lya Sande mu olunyiriri 41. Obubaka bw’okulabula obwajja oluvannyuma lw’ekiseera eky’enkomerero, naye nga tteeka lya Sande tennaba kubeerawo, bwali September 11, 2001. Bukulabula nti ku nkomerero y’ekiseera ekyo mu byafaayo, ennaku ey’okusatu eyajja ku September 11, 2001, era ne yazibwawo amangu ddala, ejja kuddamu okukuba nga tekisuubirwa, era ebibuga by’enkumi binaazikirizibwa. Bw’anaatuuka obuzikiriza obwo Setaani ajja okutandika omulimu gwe ogw’ebyewuunyo, era omulimu ogwo gutandikira ku tteeka lya Sande erikyajja mu biseera bitono.

Ayi, singa abantu ba Katonda baalina okutegeera ku kuzikirira okuli kumpi okutuuka ku bibuga bingi ennyo, waakiri eby’enkumi, ebyo kati nga biri kumpi okwewaayo ddala mu kusinza ebifaananyi! Naye bangi ku abo abandibadde balangirira amazima bali mu kuvunaana n’okusalira abooluganda baabwe omusango. Bwe kinaaba nti amaanyi aga Katonda agakyusa gatuuse ku mitima gy’abantu, walibaawo enkyukakyuka eneemaliriziddwa. Abantu tebaliba na kwegomba kunenya newaakubadde okumenya. Tebalimirira mu mbeera eziziyiza ekitangaala okumasamasa eri ensi. Okunenya kwabwe, n’okuvunaana kwabwe, kuliggwaawo. Amaanyi g’omulabe gali mu kwekuŋŋaanya olw’olutalo. Entalo enkambwe ziri mu maaso gaffe. Munywegerane wamu, ab’oluganda bange abasajja n’abakyala, munywegerane wamu. Munyweze wamu ne Kristo. ‘Temugambe nti, Okwegatta, . . . so temutya kutya kwabwe, so temuterekerera. Mutukuze Mukama ow’eggye ye mwennyini; era ye abe gwe mutya, era ye abe entiisa yammwe. Era alibeera ekifo ekitukuvu; naye era alibeera ejjinja ery’okwesittalirako n’lwazi olw’okwerumya eri ennyumba zombi eza Isirayiri, omutego n’enssa eri abatuuze ba Yerusaalemi. Era bangi mu bo banaasittala, ne bagwa, ne bamenyeka, ne bakwatibwa mu mitego, ne batwalibwa.’

Ensi ye sitagi. Abazannyi, abatuula mu yo, bategekera okuzannya omugabo gwabwe mu kizannyo ekikulu eky’enkomerero. Katonda abuziddwa mu maaso. Mu bibinja binene by’abantu tewali bumwe, okuggyako bwe beegatta okutuukiriza eby’okwegomba kwabwe. Katonda atunuulira. Ebigendererwa bya Katonda ku bantu be abajeemu bijja kutuukirizibwa. Ensi tewaweebwa mu mikono gy’abantu, newankubadde Katonda akkiriza ebintu eby’obutabanguko n’obutali mu nteekateeka okufuga okumala akaseera. Amaanyi agava wansi gakola okuleeta ebitundu eby’enkomerero ebikulu mu kizannyo—Setaani ng’ajja ng’ali Kristo, era ng’akola n’obulimba bwonna obw’obutali butuukirivu mu abo abeegatta mu bibinja eby’ekyama. Abo abakkiriza okwegomba okw’okwegatta, bakola enteekateeka z’omulabe. Ekivaako kijja kugobererwa ekivuddeko.

Obujeemu bumaze okutuuka kumpi ku nsalo yaabwo. Ensi ejjudde obutabanguko, era entiisa ennene egenda okutuukako ku bantu mu bbanga ttono. Enkomerero eri kumpi nnyo. Ffe abamanyi amazima tusaanidde okutegekera ekigenda okusitukira ku nsi mangu ddala ng’ekyewuunyisa ekisemerera ennyo. Review and Herald, Sebuttemba 10, 1903.

Okulabula okwafaananyizibwa mu kutekebwawo kwa Ssemateeka mu 1789 kwe kulabula kw’omalayika ow’okusatu, okuddayo ku Kadesi ey’okubiri, mu kiseera nga kutandika okuteekebwako akabonero kw’abantu 144,000. Okulabula okwo kwe kulabula kw’eddoboozi eryasooka ery’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omunaana, era si byokka ebizimbe ebinene eby’e New York City bye byagwa mu kiseera ekyo, naye n’omutima gwennyini ogwa Ssemateeka gwakyusibwa. Ssemateeka yawandiikibwa era yazimbirwa ku mateeka g’Abangereza, ag’endowooza yago ey’obusookerwako esobola okwogeddwa mu ngeri empimpi nti, “omuntu abalibwa nga taliiko musango, okutuusa ng’akakasiddwa nti alina musango.” Ssemateeka yawandiikibwa n’obugenderera bw’okugaana ekimanyiddwa nga amateeka g’Abaroma, ag’endowooza yago ey’obusookerwako esobola okwogeddwa mu ngeri empimpi nti, “omuntu abalibwa nga alina musango, okutuusa ng’akakasiddwa nti taliiko musango.”

Okulabula okuva mu ddungu mu 1789, okukirirwiddwa Ssemateeka, kwe kulabula okw’olunaku lwa 11 Sebutemba 2001, era si kyokka nti ebizimbe ebyaka byateeka akabonero ako mu byafaayo ng’okutuukirizibwa mu ngeri ya ddala, wabula n’okuyitibwa (okwogera) kwa Patriot Act nako kwalaga okulabula okwo.

Eteeka lya Patriot (Eteeka ery’okuyunga n’okunyweza Amerika ng’ewa ebikozesebwa ebituufu ebyetaagibwa okukwata n’okuzibira obuterrorisimu ery’omwaka gwa 2001) lyaleetebwa mu Konguleesi y’Amerika amangu ddala oluvannyuma lw’obulumbaganyi bw’abaterroristi obw’e September 11, 2001. Ekiteeso ky’etteeka kino kyaleetebwa mu Nyumba y’Abakiise nga 23 October 2001, ate ne mu Seneti nga 24 October 2001. Kyasayinibwa Pulezidenti George W. Bush nga 26 October 2001 ne kifuka etteeka. Eteeka lya Patriot lyagenderera okunyweza obusobozi bwa gavumenti okunoonyereza n’okuzziyiza ebikolwa by’obuterrorisimu, era ne liggaziya okulondoola n’amaanyi g’okussa mu nkola amateeka; era ne lyagaana ensonga ey’obutonde era ey’esokerwako mu mateeka g’e Bungereza egamba nti omuntu abeera taliiko musango okutuusa lwe kikakasiddwa nti aliko musango. Kikyakozesebwa ne leero abakungu abakulu mu gavumenti okwewala enkola entuufu y’amateeka, ebyama by’omuntu n’okusalirwa emisango mu bwenkanya.

Tujja okugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kyawandiiko kyaffe ekiddako.

Embeera yaffe eri etya mu kiseera kino eky’entiisa n’obunyikivu? Nga kitalo, amalala agafugidde mu kkanisa, obukumpanya, obulimba, okwagala ebyambalo, obugwagwa n’okwesanyusa, n’okwegomba okuba waggulu! Ebibi byonna bino biwuggazizza amagezi, n’olwekyo ebintu eby’olubeerera tebyategeerekeddwa. Tetusaanidde kunoonya mu Byawandiikibwa, tulyoke tumanye we tuli mu byafaayo by’ensi eno? Tetusaanidde okutegeera bulungi omulimu ogukolebwa ku lwaffe mu kiseera kino, n’ekifo kye ffe nga aboonoonyi kye tusaanidde okubeeramu ng’omulimu guno ogw’okutangirirwa gukyagenda mu maaso? Bwe tuba nga tulina okufaayo konna ku bulokozi bw’emimeeme gyaffe, tulina okukola enkyukakyuka ennywevu. Tulina okunoonya Mukama n’obwenenya obw’amazima; era mu kwenenya okw’amaanyi mu mmeeme okwatula ebibi byaffe, okubanga bisangulwemu.

Tetukyalina kusigala ku ttaka erijjudde obulogo. Tusemberera mangu okuggwa kw’ekiseera ky’okugezesebwa kwaffe. Ka buli mwoyo abuuze nti, Ngyimiridde ntya mu maaso ga Katonda? Tetumanyi ddi amannya gaffe galiyogerwako mu mimwa gya Kristo, ne misango gyaffe ne gisalibwawo ddala. Binaaba bitya, ayi, bino ebisaliro! Tunaabalirwa wamu n’abatuukirivu, oba tunaabalirwa wamu n’ababi?

Ekkanisa egoloke, era enenye olw’okuddayo emabega mu maaso ga Katonda. Abakuumi bazuukuke, bafuuyire ekkondeere eddoboozi erikakafu. Kulabula okukakafu kye tulina okulangirira. Katonda alagira abaddu be nti, ‘Yogerera waggulu, towekula, gulumiza eddoboozi lyo ng’ekkondeere, olage abantu bange okumenya amateeka kwaabwe, n’ennyumba ya Yakobo ebibi byabwe.’ Okuwuliriza kw’abantu kiteekwa okufunibwa; bwe kitasoboka, okukola kwonna kuba kwa bwereere; newaakubadde singa omulayika wava mu ggulu n’akka n’ayogera nabo, ebigambo bye tebyandigasa bingi okusinga ng’aba ayogerera eri omufu. Ekkanisa eteekwa okuzuukuka mu kukola. Omwoyo wa Katonda tajja kuyingira okutuusa lwe ye ategese ekkubo. Wabeewo okunoonya omutima mu nnyiikivu. Wabeewo okusaba okutabaganye era okunyikira, era mu kukkiriza okweyimiriza ku bisuubizo bya Katonda. Wabeewo, si kwambaza omubiri olugoye olw’ennaku nga bwe baakolanga edda, naye okwetowaza okuzama mu mwoyo. Tetulina na nsonga n’emu ey’okweesiima newaakubadde okwejjuza. Twewetowaze wansi w’omukono ogw’amaanyi ogwa Katonda. Anaalabikira okubagumya n’okubawa omukisa abo abanoonya mu mazima.

Omulimu guli mu maaso gaffe; tujja kwetabamu? Tulina okukola mangu, era tulina okugenda nga tutereera mu maaso. Tulina okubeera nga tuteekateeka olunaku olukulu lwa Mukama. Tetulina budde bwa kufiirizza, wadde budde bwa kwetaba mu bintu eby’okwefaako bokka. Ensi erina okulabulwa. Ffe nga muntu omu n’omu tukola ki okuleta omusana mu maaso g’abalala? Katonda awadde buli muntu omulimu gwe; buli omu alina ekitundu ky’okukola, era tetuyinza kulirabira omulimu guno okujjako nga tuteeka emyoyo gyaffe mu kabi.

Ai baganda bange, munaakuwaza Omwoyo Omutukuvu ne mumugoba? Munaamuggalira ebweru Omulokozi ow’omukisa, kubanga temweyetegekedde okwaniriza okubeera kwe? Munaaleeka emmeeme okuzikirira nga tezirina kumanya kw’amazima, kubanga mwagalira ddala nnyo obuwummu bwammwe okutuusa ne mugaana okwetikka omugugu gwe Yesu yatikkira ku lwammwe? Ka tugolokoke okuva mu tulo. ‘Mube mwegendereza, mukeerenga; kubanga mulabe wammwe Setaani, ng’empologoma enkalakalira, atambula ng’akwetooloola ng’anoonya gwe yalimira.’ Review and Herald, March 22, 1887.