Ekiseera eky’okuteekebwako akabonero ky’abo 144,000 ekyatandikira nga 11, Septemba 2001, era ne kiggwa ku tteeka lya Ssande mu United States, kye kiseera we buli kirabirirwa kituukirizibwa. Ebirabirirwa ebimu ku ebyo byongerera ddala okutuuka ku kudda okw’okubiri kwa Kristo, naye ne ebyo ebibaawo oluvannyuma lw’etteeka lya Ssande byeesigamiziddwa ku kiseera ky’okuteekebwako akabonero. Okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000 kwe we endagaano ey’olubeerera etuukirizibwa mu bujjuvu. Mu kiseera ekyo Kristo awandiika etteeka lye ku mitima n’ebirowoozo by’abantu be olw’olubeerera ddala. Okuteekebwako akabonero okwo kuyimirizibwa okuggatta obwa Katonda n’obuntu, okutayonoona.

Enkwatagana ey'ekifaananyi ey' "bikumi bibiri mu abiri," eraga ebyombi: okuzzaawo n'okwegatta kw'obwakatonda n'obuntu. Emyaka bikumi bibiri mu abiri okuva ku Baibuli ya King James okutuuka ku kwanjulwa okwasooka mu lwatu kwa William Miller mu 1831, n'eky'okuwandiikibwa oluvannyuma mu Vermont Telegraph mu 1833, giraga okwegatta kw'obwakatonda n'obuntu. Kirimu akasayini ka "mazima," ke kigambo ky'Olwebbulaniya ekyakolebwa Omukugu mu nnimi ow'amagero agatta ennukuta ey'asoose, ey'ekkumi n'asatu, n'ey'enkomerero mu lukalala lw'ennukuta z'Olwebbulaniya okufuula ekigambo "mazima". Emyaka bikumi bibiri mu abiri okuva mu 1611, ne Baibuli ya King James, okutuuka mu 1831 n'okuwandiikibwa kw'obubaka bwa Miller, biraga akasayini k'Omukugu mu nnimi ow'amagero.

Mu wakati wa 1611 ne 1831, ekiseera eky’enkomerero mu 1798, kiyimirira okuggulwawo kw’obubaka okuva mu Kitabo kya Danyeri (Baibuli ya King James), ekyazaalawo okweyongera kw’obumanyi okwaaleetedde okusindikibwa kw’ebyawandiiko bya Miller mu 1831. Ekiseera eky’enkomerero mu 1798 era kyalaga ntandikwa y’ennonkola y’okukemebwa eyazaalawo obujeemu bw’abawala aboobusirusiru, Danyeri mu kitundu eky’ekkumi n’abiri abalaga ng’ababi. Noolwekyo 1798 ekiraga omuwendo kkumi n’asatu, oguli wakati w’ennukuta eyasooka n’ey’enkomerero, kubanga kkumi n’asatu kabonero k’obujeemu. 1798 era kyegatta ku kiseera ky’okuteekateekebwa okuva mu 1776 okutuuka mu 1798, ekiseera eky’enkomerero.

Nga bwe kiri ku nkwatagana ya Miller ey’emyaka bikumi bibiri mu amakumi abiri, omwaka gwa 1776 nawo gumanyiddwa n’ekiwandiiko eky’obwakatonda, Okulangirirwa kw’Obwetwaze, era gutandika ekiseera ekiggukira mu 1798 n’okutangazibwa kwa Alien and Sedition Acts. Omwaka gwa 1798 guggatta wamu emyaka bikumi bibiri mu amakumi abiri egy’enkwatagana eya Miller ey’akabonero wakati w’Obwakatonda n’Obuntu n’emyaka amakumi abiri mu ebiri egy’okutegeka okuva mu kutangazibwa kw’Okulangirirwa kw’Obwetwaze okutuuka ku kutangazibwa kwa Alien and Sedition Acts mu 1798. Amakumi abiri mu ebiri bwe kiba ekitundu ekimu ku kkumi kya 220, oba ekkumi kya 220; omuwendo 22, nga bwe kiri ne 220, guyimirira enkwatagana y’Obwakatonda n’Obuntu.

Emyaka 220 gya Miller girina akabonero k’amazima; era ne kiseera eky’okuteekebwako akasiba kw’abo 144,000 wamu n’ekiseera eky’ettegekerwa okuva mu 1776 okutuuka mu 1798, ebyombi birina akabonero k’amazima kimu; kubanga omwaka ogwa wakati, ogwa 1789, gulaga okutangazwa kwa Ssemateeka ogwakkirizibwa amakoloni 13.

Enkwatagana ya Miller eyatandika mu 1611 ne eggwa mu 1831, nga wakati waayo wali mu 1798, yegattiddwa ku bbanga ly’emyaka 22 erya 1776 okutuuka mu 1798, nga wakati waalyo ye 1789. Ennaku zino ttaano; 1611, 1776, 1789, 1798 ne 1831, ziimiririrwa omulimu ogw’okubunyisa ebyawandiiko. Ennaku z’ebbanga ly’okutegeka zirimu ekkumi ery’emyaka 22 okuva mu 1776 okutuuka mu 1798, era ekiseera ekyo kiraga ekiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya, ekyo kye kiseera lwe bugattibwa wamu obutonde bwa Katonda n’obuntu. Ebbanga lya Miller ery’emyaka 220, n’ebbanga ly’emyaka 22 ery’okutegeka erya 1776 okutuuka mu 1798, byombi biraga enkwatagana y’obutonde bwa Katonda n’obuntu.

Ekiseera eky’okuteekako akabonero ku 144,000 kyatandika nga Septemba 11, 2001 era ne kwalangiibwa Obusiraamu obw’ennaku ey’esatu bwe bwakuba ettaka ery’ekitiibwa ery’eby’omwoyo. Oluvannyuma lw’emyaka 22, nga ku 7 ogw’ekkumi, 2023, Obusiraamu obw’ennaku ey’esatu ne bukuba nate ettaka ery’ekitiibwa ery’eky’ekifaananyi, ery’amazima ddala. Ku tteeka lya Ssande erirudde okumpi okuteekako akabonero ku 144,000 kujja kuba kuwedde, era Obusiraamu obw’ennaku ey’esatu bujja okukuba nate Amerika.

Ekiseera eky’okutekako ekisiyiro kisitandikira n’obulumbaganyi bwa Buisilamu ku nsolo eva mu nsi, era kiggwa n’obulumbaganyi bwa Buisilamu ku nsolo eva mu nsi. Mu katikati, Buisilamu, mu ‘kabi ak’okusatu’, bwakuba eggwanga lya Isirayiri, eriyimirizibwa mu Bayibuli nga Yuda. Yuda ye yali ettaka ery’ekitiibwa erya ddala ery’edda mu Bayibuli, ate United States ye ttaka ery’ekitiibwa ery’omwoyo ery’amulembe guno.

Ebikuba bisatu eby’Obusiraamu byonna byakolebwa nga birumba ensi ey’ekitiibwa. Ekyasooka n’eky’enkomerero byali ku nsi ey’ekitiibwa ey’omwoyo eya leero, ate ekikuba eky’omu wakati kyakolebwa nga kirumba ensi ey’ekitiibwa ey’edda eya ddala. Akabonero ak’omu wakati kaali okulumba eggwanga erya leero ery’Isiraeri, era mu kubambibwa ku musaalaba kwa Masiya waabwe Isiraeri eya ddala yafuuka akabonero k’obujeemu, nga kikiikiriddwa ennukuta ey’ekkumi n’esatu mu olunyiriri lw’ennukuta z’Olwebbulaniya.

Ekiseera eky’eteekateeka okuva mu 1776 okutuuka mu 1798 kikwatagana n’emyaka 220 gy’omugendo gw’omulayika owookusatu; kubanga, nga kitandikira mu 1776 ne Declaration of Independence, okutuusa mu 1996, n’okufulumizibwa kwa magazini eyitibwa The Time of the End, kwe kuba emyaka 220. Mu wakati w’ebyafaayo ebyo waliwo ekiseera eky’enkomerero mu 1989, ekiraga obujeemu bw’abawala ab’obugyenyi ab’obusirusiru ababi. Noolwekyo, 1611, 1776, 1789, 1798, 1831, 1989, 1996, 2001, 2023 n’etteeka lya Ssande erijja mu bwangu byonna bye bubonero bw’ekkubo ebigattiddwa ku mazima nti Obwa Katonda bwe bwegatta n’obuntu tebukola kibi. Obubonero bw’ekkubo kkumi, nga bibiri ku byo biddiddwamu emirundi ebiri.

Ekkumi ye nnamba eyaakiikirira ekigezo, era bwe wongerako emyaka ebiri ebiddamu, 1776 ne 1798, ofuna obubonero bw’ekkubo kkumi na bbiri, obulaga abo ab’emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya. Obubonero obwo bwonna bukwatagana n’enteekateeka y’okugezesebwa y’abo ab’emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya, eberaawo okuva nga 11 Ssettemba 2001 okutuuka ku tteeka lya Ssande erijja mu bwangu, nga mu kiseera ekyo Kristo amaliriza omulimu gw’omalayika ow’okusatu ng’attaanya obwakatonda bwe n’obuntu bw’abo 144,000, aba okuva awo okutuuka mu kiseera kyonna ekitaggwaawo—tebakola kibi. Mazima nno, kino kirabibwa yokka abo, nga Isaaya bw’agamba, abalonda “okulaba n’amaaso gaabwe, n’okuwulira n’amatu gaabwe, ne bategeera n’omutima gwabwe, ne bakyuka, ne bawona.”

Ku 22 Okitobba 1844, Omulayika ow’okusatu yatuuka, nga Kristo mu bwangu yayingidde mu yeekaalu ye okutuukiriza omulimu gw’okuteekako akabonero ku 144,000. Ekibinja ky’Abamillerite ne bagoberera Kristo ne bayingira naye mu Kifo Ekitukuvu Ennyo, newaakubadde oluvannyuma ne baalekera awo okugoberera ekitangaala ekyeyongera eky’omulayika ow’okusatu ne baddamu okuzzaayo okujeemera kwa Kadesi ey’olubereberye, era ne baalagirwa okubuubuuka mu ddungu lya Lawodikiya okutuusa lwe baafa bonna.

Bwe Kristo yayingira mu bwangu Ekitukuvu Ennyo, okwegatta kw’obwa-Katonda n’obuntu kwe kwakiikirira omulimu gwe yayetegekera okutuukiriza, era omulimu ogwo gwayimiririzibwa mu ngeri y’ekifaananyi ng’akiikiriddwa Omukugu omuwuunyisa mu nnimi awamu n’abajulizi babiri. Abo bajulizi baali Habakkuku ne Yokaana. Mu kyapitulu eky’Okubiri, olunnyiriri amakumi bbiri, mu bitabo byombi, olunaku lwa 22 Okitobba 1844 lwalagibwa. Omu yasimbira ku mulimu gw’okutangirizibwa (okubeera kimu), ogw’aatandika ku lunaku olwo, ate omulala yalambulula yeekaalu eyalina okutuukuzibwa.

Yeekaalu gye yayingiramu amangu ddala eragirirwa ng’eye yeekaalu eyalinyiririzibwa obuyinza bw’eky’obulijjo (obupagani) n’ekikolwa eky’ensonyiisa eky’okuzikiriza (obufuzi bwa Papa). Yeekaalu era yalaga Kristo, oyo ye yeekaalu eyamenyebwa era oluvannyuma ne ezimbibwa bupya mu nnaku ssatu. Era yalaga yeekaalu y’aba Millerite eyazimbibwa mu myaka amakumi ana mu mukaaga okuva mu 1798 okutuuka mu 1844. Era yalaga ne yeekaalu ey’omuntu, etegekebwa eza chromosome amakumi ana mu mukaaga, ezo ezitegeeza era ezifuga enteekateeka y’obusikirize ey’omubiri gw’omuntu. Si kyagwirawo nti buli sele mu mubiri gw’omuntu eddibwamu ddala buli ennaku 2520.

Mu bifaananyi bino byonna eby’eyeekaalu eby’obwakatonda, ebiraga omulimu gwa Kristo ogw’okugatta obwa Katonda n’obuntu, obwa Katonda bulijjo busooka obuntu. Omwaka gwa 1611 gusooka ogwa 1831. Omwaka gwa 1776 gusooka ogwa 1798. Omwaka gwa 1776 gusooka ogwa 1996. Omwaka gwa 2001 gusooka ogwa 2023. Abamillerite baagoberera Kristo ne bayingira mu Kifo Ekitukuvu Ennyo. Ku lubereberye Katonda yatonda omuntu.

Kati tuddayo ku kutunuulira kwaffe ku bubonero busatu obulaga ekkubo obukwata ku 1776, 1789 ne 1798, ebyo ebikiikirira ekiseera ky’okuteekateeka ekifaananyiriza ekiseera eky’okuteekebwako akabonero. Ekiseera ekisooka kikiikirirwa 1776, Okulangirirwa kw’Obwetwaze, era n’ekiseera ky’amakungaano ababiri g’Olukiiko lwa Kontinenti; ate ekiseera ekyokubiri kikiikirirwa 1789, Ssemateeka, era n’ekiseera ky’Ebiwandiiko by’Endagaano y’Okwegatta okutuuka mu 1798.

Ekyama ky’ekifaananyi ky’ensolo, eky’amazima nti omutwe ogw’omunaana gwa ku mitwe omusanvu, kizuliddwa mu biseera byombi. Kizuliddwa era mu kabonero akasatu ak’ebyafaayo eyo, naye akabonero ako kakwata ku mutwe ogw’omunaana, nga gwa ku mitwe omusanvu, nga kituukirizibwa obwapapa. Ebiseera ebibiri ebyasooka biyimirira okutuukirira kw’omutwe ogw’omunaana nga gwa ku mitwe omusanvu mu United States.

Amasaza Amagatte g’Amerika galimu empembe bbiri; emu eyungibwako n’omusajja, endala n’omukazi. Omusajja ye obuyinza bw’ebyobufuzi; y’empembe eya Republican. Omukazi ye obuyinza bw’eddiini; y’empembe eya Protestant. Kale, ekiseera ekiyimiririrwa 1776 n’Okulangirirwa kw’Obwetwaze kiyimirira empembe eya Protestant, kubanga obwakatonda bulikiseera bukulembera obuntu. Ekiseera ekiyimiririrwa 1789 ne Ssemateeka kiyimirira empembe eya Republican.

Mu 2020, amasanga gombi gaattibwa n’amaanyi ag’omu kiseera kino aga Sitaani, ag’obutakkiriza mu Katonda, era ag’ejjoka eddene. Akasanga aka-Protestanti ak’amazima kaattibwa nga 18 Julaayi 2020, ate n’akasanga aka Repabulikaani kaattibwa oluvannyuma nga 3 Novemba 2020. Mu 2023, abajulizi ababiri baayimuka, n’ensi eyali esanyukira ku mirambo gyabwe ne yatandika okutya.

Mu 2023, omulimu ogw’enkomerero ogw’okutekako akabonero ku 144,000 gwatandika mu mulembe ow’enkomerero ogw’ebyafaayo by’ensi. Obwakatonda kati bugattibwa n’obuntu okumala emirembe gyonna, nga abeesigwa b’ennaku ez’enkomerero balabisa ekifaananyi kya Kristo okumala emirembe gyonna.

Mu 2023, omulimu ogw’enkomerero ogw’okugatta Ekkanisa eyakyewaggula ne Gavumenti eyakyewaggula mu ggwanga ery’ensolo eva mu nsi gwatandika. Entekkateeka y’obuyinza eyayimiririzibwa obupapa, erimu Ekkanisa eyakyewaggula efuga Gavumenti eyakyewaggula, yali etekebwawo mu kiseera ekyo, era nga ekoppa ekifaananyi ky’ensolo.

Ekigezo ekikulu eri abo abayitiddwa kye kigezo eky’okulaba okutondebwa kw’ekifaananyi ky’ekisolo, nga kiriikirirwa "amaloboozi, amasannyalaze, n’okutera kw’enkuba" n’ekijja "ekikankano." Ekiseera eky’okuteekebwako akabonero kye kipindi mwe ebyolesebwa byonna bituukirira bulungi ddala (okutuukirizibwa). Mu kipindi eky’okweetegekera okuva mu 1776 okutuuka mu 1798, ekyo ekiraga ng’ekifaananyi ky’ekiseera eky’okuteekebwako akabonero, waaliwo emipiira mu mipiira, ekyo kyali kitundu ky’ekyolesebwa Ezekyeri kye yalaba bwe yatunuulira mu Ekifo Ekitukuvu Ennyo, mu kiseera eky’okuteekebwako akabonero ky’abantu 144,000. Emipiira egyo, Mukyala White agabiita "obukwataganya obwenjawulo obuzibu mu nsonga z’abantu." Ekipindi eky’okweetegekera okuva mu 1776 okutuuka mu 1798 kyalimu ebimu ku "obukwataganya obwenjawulo obuzibu mu nsonga z’abantu," ebyetaaga okutekebwako omutwe.

Ekimu kigattiddwa n’amazima nti Bufalansa ey’Enkyukakyuka yali ekifaananyi kya Amerika. Eggwanga byombi biteeka obwa Papa ku ntebe y’ensi, era byombi bimuggya ku ntebe. Eggwanga byombi biwaayo amaanyi g’amaggye gaabyo n’amaanyi g’eby’enfuna okutuukiriza omulimu ogwo. Eggwanga byombi mu bwangu biggyawo eddiini zaabyo ezateekebwawo ne byeyungira Obukatoliki. Eggwanga byombi bifuna 'omusisi' ogusuula wansi gavumenti zaabyo eziteekeddwawo. Ebyafaayo by’eggwanga byombi bisibiddwa wamu ku mwaka gwa 1789, kubanga mu mwaka gwa 1789 Enkyukakyuka ey’e Bufalansa yatandika era Ssemateeka gwa Amerika ne gutuuka mu nkola.

Enkyukakyuka eya Bufalansa yamala emyaka kkumi. Napoleon Bonaparte yalinnya mu buyinza mu bitundu eby’enkomerero by’Enkyukakyuka eya Bufalansa. Yafuuka omukulembeze w’amagye omumanyike era n’akola omugaso omukulu mu gavumenti ya Bufalansa oluvannyuma lw’okukwata kwe obuyinza okwavaamu obuwanguzi ku Novemba 9, 1799, ekyamuviirako okufuuka First Consul wa Ripabuliika eya Bufalansa.

Mu kitundu eky'okubiri eky'ekiseera ky'okwetegekera okuva 1776 okutuuka 1798, omusajja eyali omunaana (si mu mfululizo), eyava mu musanvu, ye John Hancock. Yali omu ku ba Pulezidenti munaana mu kitundu eky'okubiri ekikikirirwa 1789 (omwaka w’Enkyukakyuka eya Bufalansa). Yali yekka ku abo ba Pulezidenti munaana eyali era n’akulembera ng’a Pulezidenti mu kitundu ekyasooka ekikikirirwa 1776. Mu ngeri eno ey’obunnabbi yali omunaana, eyava mu musanvu.

Ye omukono ogw’ekiseera ky’abantu, kubanga ekiseera ekisooka kiyimirira Obwakatonda, era n’aba omukono ogugatta ebiseera byombi wamu (eky’Obwakatonda n’eky’abantu). Omukono gwe gwe gumanyiddwa ennyo okusinga mu byafaayo by’abantu, era guyimirira ebisingawo ku kuwandiika kwe okwa bulungi ennyo.

Omukono gwa John Hancock ku Ekiwandiiko ky’Okulangirirwa kw’Obwetwaze gwe mukono ogwasinga okumanyibwa mu byafaayo. Omukono gwe omunene era ogulabika nnyo gwafuuse akabonero, nga gulaga obwetwaze bw’Amerika n’okujeema kw’amakoloni g’Amerika ku bufuzi bwa Bungereza. Hancock, eyali Pulezidenti w’Olukiiko olwa Kontinenti mu kiseera Ekiwandiiko ky’Okulangirirwa kw’Obwetwaze bwe baakisayinira mu 1776, kigambibwa nti yateeka omukono gwe nga gulabika nnyo okakasa nti Kabaka George III asobola okugusoma nga tayambadde engaasi, nga kiraga obugumu bwe n’okunywerera ku nsonga y’obwetwaze.

Hancock yali omu ku bapulezidenti munaana ab’omu kiseera ekiyimiriddwa 1789, naye yali omu ku basajja musanvu abaali bapulezidenti mu kiseera ekiyimiriddwa 1776. Yali pulezidenti nga baasayina Declaration of Independence. Hancock agatta ebiseera byombi ng’akozesa omukono gwe ogw’obuntu, era asangibwa mu byafaayo ebyasooka n’eby’okubiri byombi. Ebyafaayo ebyasooka biyimirira eby’obutukuvu ate eby’okubiri biyimirira eby’obuntu, era omukono ogugatta ebyafaayo byombi gwe mukono gw’Omukugu w’ennimi ey’ewuunyisa eyakozesa ekikozesebwa ky’obuntu okugatta ekiseera eky’obutukuvu ekiyimiriddwa 1776 n’ekiseera eky’obuntu ekiyimiriddwa 1789.

Waliwo omukono omulala gumu gwokka mu byafaayo by’ensi yonna ogupikanya n’ogwa Hancock mu kumanyibwa, era gukwatagana ne 1789 n’Empinduka eya Bufalansa. Omukono guno gulimu obuvumu bw’engeri emu bwe Hancock yali ayagala okulaga, era gusangibwa mu byafaayo bya Bufalansa.

Mu ngeri y'okumanyibwa kw'ensi yonna n'amakulu ag'akabonero, omukono gwa Napoleon Bonaparte gulina ekitiibwa ekigerageranyizibwa n'ogwa John Hancock, newankubadde nga mu mbeera y'ebyafaayo n'ennono eyawukana. Napoleon, omukulembeze w'amagye n'ebyobufuzi omumanyike ow'e Bufalansa, yaleka akabonero akakulu ku byafaayo by'e Bulaaya n'eby'ensi yonna, singira nnyo mu ntalo eza Napoleon. Omukono gwe, emirundi mingi gw'amanyikiddwa olw'engeri y'agwo ey'obuvumu era ey'enjawulo, gwafuuka akabonero k'obusikirize bwe obw'amaanyi n'enkyukakyuka ennene ze yaleeta mu Bulaaya, omuli n'enkyukakyuka mu mateeka ezimanyiddwa nga Koodi ya Napoleoni.

Ng’omukono gwa Hancock, ogusimbolera okujeemera obufuzi bw’Abangereza n’okunoonya obwetwaze bwa Amerika, omukono gwa Napoleon gulaga ekika ekirala ky’obugumu n’okwegomba okuyitirira—okukyusa ensalo z’ebyobufuzi e Yuropu n’okukuzzaamu amaanyi ebigendererwa by’Enkyukakyuka ey’e Bufalansa. Emikono gyombi giyimirira ng’obubonero bw’emirimu gye buli omu ku b’abo ab’enjawulo mu byafaayo yalinamu mu kuteekateeka eby’omumaaso by’amawanga gaabwe, wamu n’ebyava mu bikolwa byabwe ebisingako obugazi ku byafaayo by’ensi yonna.

Bwe Ezekyeri yalaba agali mu mutima gw’agali, nga gakiikirira enkolagana enzibu ey’ebintu eby’abantu mu byafaayo by’ekiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000, kimu ku magali ago kyafaananyizibwa ng’ekigali eky’omwaka gwa 1789, lwe yayingira mu nkola Ssemateeka gwa United States, ensolo erina ennyanga ey’ObweRepubulika n’ennyanga ey’ObuProtesitanti, ne yeesisinkana ne Bufalansa, ensolo erina ennyanga ey’e Misiri n’ennyanga ey’e Sodomu.

Okuva mu 1789 okutuuka mu 1799, Bufalansa bwakankanyizibwa “ekikankano” ekyava ku nsolo y’obutakkiriza nti waliwo Katonda eyava mu bbinnya eritaliiko nkomo. Mu kiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abantu 144,000, omwaka gwa 1789 guyimirira ekiseera ekitandika nga Julaayi 18, 2020, ensolo y’obutakkiriza nti waliwo Katonda lwe yasuula wansi era n’atta ensingo y’ObuPorotesitanti obw’amazima; era ne ku Novemba 3, 2020, ensolo y’obutakkiriza nti waliwo Katonda era nayo n’asuula wansi era n’atta ensingo y’ObuRepubulika. Omuzingo gwa 1789 guyimirira omuzingo gwa 2020, nga bwe kulagirwa mu Julaayi 18 (Obwakatonda), ne Novemba 3, 2020 (Obuntu).

Omukono gwa Katonda, nga bwe gulagiddwa mu bantu, gusangibwa mu saayini ebbiri ezisinga okumanyibwa mu nsi, zombi ezikwatagana ne 1789, era zombi zikiraga amaanyi agateeka n'agaggyawo obwa Paapa ku nnamulondo y'ensi. Omwaka gwa 1789, nga guli wakati w'obubonero busatu obulaga omukono gwa Katonda ogw'amazima, gulina omukono ogw'amatwale 'kumi na ssatu' n' 'okujeemera' kw'Enkyukakyuka ey'e Bufalansa.

Okuva mu 1789 okutuuka mu 1799 kuyimirira ebyafaayo by'Enkyukakyuka eya Bufalansa, ate omuwendo gwa kkumi guyimirira okukemebwa. 1789 ye nnukuta esooka mu 'amazima', ate 1799 kiyimirira ennukuta esembayo ey'ekiseera ekyo mu Bufalansa. Ekiseera eky'omu wakati kyalambibwa n'okutemulwa omutwe kwa kabaka wa Bufalansa mu 1793, nga abatuuze ne beewakanyiza obufuzi bwe bwa kabaka obw'ekyejo.

"Enjiri ey’emirembe Abafaransa gye baali bagaanye yandiggibwawo ddala, era ebyavaamu byandibadde eby’entiisa. Ku lunaku lwa 21, omwezi gwa Januwale, mu mwaka gwa 1793, emyaka bikumi bibiri mu ataano n’omunaana okuva ku lunaku lwo ddala lwe Bufalansa yeewaayo mu bujjuvu mu kutulugunya Abatereeza, ekibinja ekirala ky’abantu, nga n’ekigendererwa kyakyo kyawukana nnyo, kyayita mu nguudo za Parisi." The Great Controversy, 230.

Omwaka gwa 1789 gwalambika obuyeekera bw’ennukuta ey’ekkumi n’asatu eri ensolo ey’empondo bbiri eya Amerika, era gwali ennukuta esooka eri ensolo ey’empondo bbiri eya Bufalansa. Ennukuta ey’omu wakati eya Bufalansa yali 1793, bwe kabaka wa Bufalansa yatemebwako omutwe, ate Napoleon n’akiikirira ennukuta ey’enkomerero bwe yafuna obukulembeze bwa gavumenti mu 1799. Akabonero ka 'mazima' mu byafaayo by’okusuulawo obukulembeze bwa Bufalansa, okukiikirirwa 1789, 1793 ne 1799, kye nkulungo y’obunnabbi eyasibiddwa wamu n’enkulungo y’obunnabbi eya 1776, 1789 ne 1798.

Ebyafaayo byombi birimu ensayini ebbiri ezisinga okumanyibwa mu byafaayo by’abantu, kityo ne bigatta ensayini ey’obwakatonda ey’amazima wamu n’ensayini z’abantu ebbiri. Emipiira ebyombi gikwataganiddwa ne nnukuta ey’ekkumin’esatu mu kiseera ky’okutekebwako akabonero kw’abantu 144,000, kye kiseera okuva ku kuttibwa kw’abajulirwa ababiri mu 2020 okutuusa lwe baayimirira mu 2023, ekirambikiddwa nga 7 October 2023.

Tujja okugenda mu maaso n’okusoma kwaffe mu kiwandiiko ekiddako.