Mu kitabo ky’Okubikkulirwa ebitabo byonna eby’omu Bayibuli bisisinkana era we bimaliriza. Wano waliwo ekijjuza ky’ekitabo kya Danyeri. Ebikolwa by’Abatume, 585.
Amazima John ge yalambulula ng’ “Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo,” ge Empologoma ey’omu kika kya Yuda ebadde ng’egabikkulira abantu be okuva mu July, 2023, gatuukirira ddala bwe kitabo kya Danyeri kigattibwa wamu ne kitabo ky’Okubikkulirwa. Danyeri essuula ey’okubiri eyimirira ng’obubaka bw’omulayika ow’okubiri mu mbeera y’okugezesebwa okw’ekifaananyi ky’ensolo mu nnaku ez’enkomerero. Eyo eraga engeri y’okugezesebwa n’ekiseera ekirambikiddwa ddala eky’okugezesebwa.
Ekiseera n’enkola eya Essuula ey’okubiri eya Danyeri, nga biragirwa emyaka nsanvu egy’obuddu bwa Danyeri, byafaananyiriza ekiseera eky’okukemebwa kw’Aba Protesitanti mu byafaayo by’Abamilerayiti. Aba Protesitanti baalemwa mu kukemebwa kwabwe ne bafuuka bawala ba Loma. Mu bunnabbi, omuwala afaananyiriza nnyina; era Loma nsolo y’obunnabbi. Okulemererwa kwabwe n’okukyuka ne bafuuka bawala ba Loma kufaananyiriza ekigezo ky’ekifaananyi ky’ensolo mu byafaayo byaffe eby’omu kiseera kino, kubanga baakyuka ne bafuuka ekifaananyi ky’ensolo. N’olwekyo, enkola y’ekigezo kyaffe ekiriwo kaakano efaananyizibwa emyaka nsanvu egy’obuddu bwa Danyeri, era n’ebyafaayo by’obubaka bw’omulayika ow’okubiri mu kibiina ky’Abamilerayiti.
Mu byafaayo by’obubaka bw’omubaka ow’okubiri obw’atandika nga Ssettemba 11, 2001, waliwo ekiseera ekirambikiddwa n’entambula y’okugezebwa, ebyo ebirabirizibwa ng’ekirooto ky’ekifaananyi kya Nebukadduneeza eky’ebisolo; kubanga mu nnabula ya Bayibuli obwakabaka nabwo buliikirirwa ng’ekisolo. Nebukadduneeza n’abakulembeze b’eddiini b’Abakaludaaya baliikirira abo abaleemererwa mu kugezebwa, ate Danyeri n’abasajja abasatu ab’omu muwendo baliikirira abo abayita mu kugezebwa. Kiyinza okulabika nga bwe si bwekityo, naye okulemererwa kwa Nebukadduneeza kukakasibwa mu essuula eyasatu ey’ekitabo kya Danyeri.
Mu ntekateeka y'okugezesebwa, nga eragiddwa mu Danyeri essuula esooka n'eyokubiri, waliwo obubonero obw'obunnabbi obw'enjawulo obugendera wamu n'amazima agalambikiddwa mu kitabo ky'Okubikkulirwa mu biseera bya kaakano. Mu essuula esooka, "ennaku kkumi" zaayimirira ekiseera ky'okugezesebwa ekyaleeta Danyeri okulabika bulungi ne kutyebeka olw'okulya emmere ey'eggulu, ate abalala mu bakase ne balabisa endabika y'abo abaalya emmere y'kabaka. Mu bunabbi, kabaka ayimirira obwakabaka; era mu bunabbi kabaka oba obwakabaka buyimirizibwa ng'ensolo. Abo endabika yaabwe yalaga ebyava mu kulya emmere y'kabaka, baalabisa ekifaananyi ky'ensolo.
Mu kitabo kya Danyeri essuula ey’okubiri, Danyeri yali asaba okutegeera ekyama ekikwekeddwa mu kirooto eky’ekifaananyi kya Nebukadduneeza. Yetaaga okumanya ekirooto kyali ki, era n’okumanya amakulu gaakyo. Akiikirira abo abali mu nnaku ez’enkomerero abanoonya okutegeera ebyama ebikwatagana n’okuggulwawo kw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, kubanga okuggulwawo kw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo kwe kyama eky’obunnabbi eky’okusembayo ekiggulwawo nga tekunnaba kuggalwa kw’ebbanga ery’ekisa. Bannabbi bonna, ne Danyeri omuli, balaga ennaku ez’enkomerero. Okunoonya kwa Danyeri okutegeera “ekyama” kwali mulimu ogw’obulamu oba okufa, nga bwe kuli kugezesebwa olw’ekifaananyi ky’ensolo eri abantu ba Katonda mu nnaku ez’enkomerero.
"Mukama yankakasa bulungi nti ekifaananyi ky'ensolo kijja okutondebwa nga tekannaggala omulyango gw'ekkisa; kubanga kijja kuba okugezesebwa okukulu eri abantu ba Katonda, mwe ensala ku bulamu bwabwe obutaggwaawo erisalibwamu." Manuscript Releases, voliyumu 15, 15.
Okusaba kwa Danyeri, nga yanoonya okutegeera ‘ekyama’, kuyimirira ng’akabonero akalaga ekkubo akalambikiddwa mu byafaayo by’abantu ba Katonda mu nnaku ez’enkomerero. Ekitabo kya Danyeri kiwa abajulizi babiri abakkakasa akabonero akalaga ekkubo ak’‘okusaba’ mu nnaku ez’enkomerero. Akabonero ako kali mu kiseera ekiikirirwa obubaka obw’okubiri bwa buli lunyiriri lw’okutereeza.
Embeera ey’obunnabbi mu byegayirizo byombi ye emyaka nsanvu egy’obuddu, era ng’akabonero, gikiikirira “emirundi musanvu” ag’e Leviticus 26. Mu Daniel 2, mu olunyiriri olusooka, erinnya “Nebuchadnezzar” liddibwamu emirundi ebiri, era okuddibwamu kw’ekigambo mu Byawandiikibwa kuba akabonero k’obubaka bwa malaika ow’okubiri.
Waliwo ebigambo bingi mu biwandiiko bya Sister White ebiraga nti essuula esatu eya Danyeri kye kifaananyi ky’etteeka lya Ssande. Essuula esooka eya Danyeri erimu buli kikula kya bubaka bw’Omumalayika ow’olubereberye, era tubuliddwa nti tewabaawo bubaka bw’okusatu (Danyeri essuula esatu) nga tewali bubaka obusooka n’obw’okubiri.
Ekigezo ky’ekifaananyi ky’ensolo, Ellen White yakilambika ng’ekigezo kye tulina okuyitamu nga probation tennaggala, era nga tetunnateekebwako akabonero. Bwe baayimba omuziki mu kitabo kya Danyeri essuula esatu, probation mu kifaananyi yaggalwa, kubanga essuula esatu eyimirira etteeka lya Sande. Omuziki gwa Nebukadduneeza guyimirira oluyimba lwe mukazi omwenzi wa Ttuulo lw’atandika okuyimbira abakabaka b’ensi ku nkomerero y’emyaka nsanvu egy’ekifaananyi gye yali yerabiddwa.
Era kijja okubaawo mu lunaku olwo nti Ttuulo ejja kweerabirwa emyaka nsanvu, ng’ennaku z’akabaka omu bwe ziri; oluvannyuma lw’emyaka nsanvu Ttuulo ejja okuyimba ng’omalaaya. Twala entongooli, otambule ng’owetooloola ekibuga, ggwe malaaya eyerabiddwa; kuba endongo ennungi, oyimbe ennyimba nnyingi, olyoke ojjukirwe. Era oluvannyuma lw’emyaka nsanvu kijja okubaawo nti Mukama alikyalira Ttuulo, era aliddira mu mpeera ye, era alizannya obwenzi n’obwakabaka bwonna obw’ensi ku maaso g’ensi. Isaaya 23:15-17.
Mukyaala White ayita obubaka bw'Abamalayika Abasatu ebigezo bisatu.
“Abangi abaasituka ne bagenda okusisinkana Omuko nga bagoberera obubaka bw’omalayika omusooka n’omalayika ow’okubiri, baagaana obubaka obw’okusatu, obw’enkomerero obugezesa obw’okuweebwa eri ensi, era endowooza enfaananako ejja kutwalibwa bwe kunaakolebwa okuyita okwasembayo.” Review and Herald, Okitobba 31, 1899.
Okusinziira ku bujulizi bungi, essuula ey’okubiri mu kitabo kya Danyeri ye bubaka bw’omumalayika ow’okubiri. Ebyafaayo eby’okuyongerwamu amaanyi kw’omumalayika ow’olubereberye okutuuka ku kusalibwa omusango, biyimiririrwa emyaka nsanvu egy’obuwaŋŋanguse bwa Danyeri. Okusaba kwa Danyeri okw’omu ssuula ey’okubiri kubeerawo mu bbanga ly’emyaka nsanvu, era bbanga eryo lye kifaananyi kya “emirundi musanvu”.
Essaala ey’essuula ey’omwenda, etandika n’okukooma mu butereevu ku myaka ensanvu. Ensengeka ey’obunnabbi ey’essaala zombi yeemu ddala. Ziraga ensonda ez’enjawulo z’essaala emu, naye zombi ziteekeddwa mu nsengeka emu ey’“emirundi musanvu,” era zombi zikwatanagana n’akabonero akalaga ekkubo ak’“okusaba” akali mu byafaayo by’abantu 144,000 ab’ennaku ez’enkomerero.
Nga Danyeri asaba mu ssuula ey’omwenda, aba ali mu ‘kiseera eky’enkyuka’ eky’obunnabbi okuva mu bwakabaka bwa Babulooni okuyingira mu bwakabaka bw’Abameedi n’Abaperusi. Ekifo ekyo eky’enkyuka naye kye kabonero k’ekkubo, era kigwanagana ne kifo kye kimu eky’enkyuka mu ntambula y’omulayika ow’okusatu, lwe b’abaantu ba Katonda bafa mu nguudo nga ‘Abalaodikeya’, ne bava mu ntaana nga ‘Abafiraderfiya’. Ekifo eky’enkyuka mu ntambula y’omulayika ow’olubereberye kigwanagana ne kya Danyeri n’eky’entambula y’omulayika ow’okusatu, era byonna bisibiddwa ddala ku ‘mirundi musanvu’ egya Leviitiko 26. Okukyuka okuva e Firaderfiya okudda e Laodikeya mu ntambula y’Abamillerite kwabaawo nga wafika ‘kitangaala ekipya’ ku ‘mirundi musanvu’ mu 1856, era ne waddiramu okugaanyizibwa ddala kwa ‘mirundi musanvu’ mu 1863. Danyeri mu ssuula ey’omwenda, entambula y’omulayika ow’olubereberye mu biseera by’Abamillerite, n’entambula y’omulayika ow’okusatu mu biseera byaffe, byonna birina ekifo eky’enkyuka ekigwanagana wamu, era ebyo bifo ebisatu byonna byateekebwamu mu nteekateeka ya ‘mirundi musanvu’.
Mu byafaayo by'enteekateeka y'okugezesa, Danyeri akiikirira omubaka gwe bawa ekitangaala kye asooka okugabana ne banne abasatu, bwe kityo nga kiraga omulimu gw'obunnabbi ogwa "Eriya", ye "eddoboozi eryogerera mu ddungu".
“Ekyama” kya Danyeri essuula ey’okubiri kiraga nti obwakabaka ogw’omunaana mu bunabbi bwa Bayibuli bwa mu obwakabaka musanvu. Nga kwe kuyimirira okusooka kw’obwakabaka mu bunabbi bwa Bayibuli, kityo kikwatagana n’okuyimirira okwasembayo kw’obwakabaka mu bunabbi bwa Bayibuli okuli mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omusanvu. Obwakabaka ogw’omunaana, nga “bwa mu musanvu” obwakabaka obwayita, kikwata ku mutendera gw’enkyukakyuka oguteekaawo Babulooni ya leero ng’omukago ogw’ebitundu bisatu ogw’omusota omunene, ekisolo, ne nnabbi omulimba. Mu nkomerero, ekirooto ky’ekifaananyi kya Nebukadduneeza kiraga obwakabaka obw’ensi obw’omunaana mu byafaayo eby’obunnabbi.
Mu bubaka bw’obunnabbi bwa Baibuli, obwakabaka buyimiririrwa ng’ekisolo; kale obubaka bw’amazima obw’ayimiriziddwa mu kirooto kya Nebukadduneeza eky’ekifaananyi bwe bw’okwogerwako okusooka ku kisolo eky’enkomerero, nga bwe burambuliddwa mu Kubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omusanvu. Noolwekyo, ekirooto kya Nebukadduneeza mu nkomerero kye kirooto ky’ekifaananyi eky’ekisolo eky’omunaana era eky’enkomerero. Kye kirooto ky “ekifaananyi eky’ekisolo”.
Ekyo kyennyini kye kukakasa obukulu bw’okutegeera ekifo ky’enkyukakyuka ekiba mu kutambula kw’omulayika ow’okusatu, naye “ekyama” kye nakyo ekisumuluzo ekikungaanya era ne kinyweza ebingi ku ebyo ebyalambululwa mu biwandiiko ebyasooka ku byafaayo ebyavaamu oluvannyuma lwa July 18, 2020. Mu biwandiiko ebyo, kyayolesebwa nti obubonero obuna obulaga ekkubo obwa buli mu ntambuza z’enkyukakyuka entukuvu, eziragibwa mu “myaka nsanvu egy’obuddu” eya Danyeri, bulijjo buba n’omulamwa gumu.
Obubonero obuna obulaga ekkubo mu biro bya Kristo bwateekebwa mu nteekateeka ya ‘okufa n’okuzuukira’. Akabonero ak’ekkubo akasooka, akalaga okuteekebwamu amaanyi kwa bubaka obusooka, kwali kubatizibwa kwa Kristo, ekifaananyi ky’okufa n’okuzuukira. Akabonero ak’ekkubo akakubiri, akalaga okuwunguwala okusooka mu byafaayo ebyo, kwali okufa n’okuzuukira kwa Lazaro. Akabonero ak’ekkubo akasatu kwali okuyingira okw’obuwanguzi mu Yerusaalemi, nga kalaga Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro. Kristo yali atambulira okutuuka ku kufa n’okuzuukira kwe, era Lazaro, omukiikirira omulamu ogw’okufa n’okuzuukira, ye yali akulembedde ekkubo. Lazaro era akakasa nti mu kiseera eky’okulangirirwa kw’Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro, abantu ba Katonda ‘bateekebwako akabonero’.
Ekyamagero kino ekisinga obukulu, okuzuukiza Lazaro, kyali kya kussaako omukono gwa Katonda ku mulimu gwe era ku kye yagamba nti alina obwakatonda. The Desire of Ages, 529.
Akabonero ak'okuna ak'okusala emisango kyali omusalaba; gwali era okufa n'okuzuukira. Ekiseera ky'obubonero obuna obwo kifaananyizibwa emyaka ensanvu egy'obuddu egya Danyeri.
Mu byafaayo by’Abamillerite, omulamwa gwali ‘enkola y’olunaku ku mwaka’, era nga 11 Ogw’omunaana, 1840 kwe kwakakasa enkola eyo. Ennakuwavu eyasooka yava ku kukozesa enkola y’olunaku ku mwaka mu ngeri etali ntuufu. Okukaaba okw’essaawa ya ttunda kwabadde okutuukirizibwa kw’enkola y’olunaku ku mwaka mu kukwatagana n’obunnabbi bw’emyaka 2300 n’obunnabbi bw’emyaka 2520, era oluvannyuma Omusango ogw’okunonyereza ne gutandika nga ebyo by’obunnabbi eby’olunaku ku mwaka byatuukirira nga 22 Ogw’ekkumi, 1844. Omulamwa gw’obubonero obuna bwonna mu byafaayo by’Abamillerite gwali ‘enkola y’olunaku ku mwaka’. Ekiseera ky’obubonero obuna ebyo kiyimirirwa emyaka amakumi musanvu egy’obuddu eya Danyeri.
Mu biro bya kabaka Dawudi, omulamwa gwali "Essanduuko ya Katonda". Nga Dawudi amaze okunywezebwa, n’asala omutima okuleeta Essanduuko mu kibuga kya Dawudi.
Era Dawudi n'agenda mu maaso, n'afuuka omukulu nnyo, era Mukama Katonda w'eggye yali naye. 2 Samwiri 5:10.
Eky’ennaku ekyasooka kyali bwe Uzza yayonoona n’akwatako Essanduuko y’Endagaano. Akabonero akasatu kyali bwe Dawudi yategeera nti Mukama yawadde omukisa ennyumba ya Obededom Omuggiti, we Essanduuko yali eterekeddwa okuva lwe wavaawo obujeemu bwa Uzza. Awo Dawudi n’agenda n’addayo n’aleeta Essanduuko olw’okuyingira kwe okw’obuwanguzi mu Yerusaalemi (kyokka mukyala we n’alaga obusungu obususse n’“ennaku” olw’okuyingira kwa Dawudi). Buli ku bubonero obuna obwo buyimiririrwa Essanduuko. Ekiseera ky’obubonero obuna obwo kiyimiririrwa emyaka ensanvu gy’obuddu gya Danyeri.
Nga 11 Sebuttemba 2001, Obusiraamu obw’ekibonoobono eky’okusatu bwasumululibwa, era oluvannyuma ne bukomangibwa. Nga 18 Julaayi 2020, waaliwo okuteebereza okwaalemwa ku lulimu lw’Obusiraamu. Obubaka obuzuukiza amagumba agafu amakalu buvudde mu "empewo ennya". "Empewo ennya" zitegeeza Obusiraamu era ziyimirira obubaka bwa "Midnight Cry". Okuzikirira okw’eggwanga okugoberera okuvuunuka okw’eggwanga okw’etteeka lya Sande mu United States kuleetebwa Obusiraamu obw’ekibonoobono eky’okusatu. Ekiseera ky’ebibonero ebina ebyo kikiikirirwa emyaka ensanvu egy’obuddu gya Danyeri.
Entambula ya malaika asooka ekiikirira entambula ya malaika ow’okusatu, era obubaka bw’okukoowoola mu ttumbi ly’ekiro mu byafaayo by’Abagoberezi ba Miller bwali okulongoosa kw’okutegeeza okw’obunnabbi okutaatuukirizibwa okwaaleeta okugwaamu essuubi okusooka.
Abaggwaamu essuubi baalaba okuva mu Byawandiikibwa nti baali mu kiseera eky’okulindirira, era nti baalina okulindirira nga bagumiikiriza okutuukirizibwa kw’olwolesebwa. Obujulizi bwe bumu obwabaleetera okulindirira Mukama waabwe mu 1843 ne bubaleetera okusuubira okujja kwe mu 1844. Early Writings, 247.
Obujulizi bwe bumu obulaga okulumba kw'Abasiraamu ku Nashville, bwe bumu obulaga nti walijja okubaawo okulumba ku Nashville nga kuddibwamu olw'okukakasibwa kw'okusinza ku Sande. Ebyawandiikibwa by'Omwoyo ogw'Obunnabbi tebiremwa. Obunnabbi obw'okulumba Nashville buteekeddwawo mu byawandiikibwa by'Omwoyo ogw'Obunnabbi. Obunnabbi obw'e Nashville bulituukirizibwa, naye obunnabbi obw'okulumba Nashville bulisinziira ku kunnongoseza ku bunnabbi obwasooka obwalemwa, nga bwe kyali mu byafaayo by'Abamillerite. Kituukirizibwa ku kabonero k'ekkubo ak'okuna, akakiikirira 'okusala omusango'.
Yesu bulijjo alaga enkomerero ng’akozesa entandikwa, era akabonero akasooka aka 11 Ssebuttemba 2001 kaali okulumba okw’Obusiraamu; olw’ekyo, ku musango gw’etteeka lya Ssande walibaawo okulumba okw’Obusiraamu ku kibuga Nashville. Kiyinza bulungi ne kikwata ne ku bifo ebirala ebigendereddwako, naye obubaka bw’Okukoowoola okw’awakati w’ekiro bwe bubaka obulongoosa obubaka obwaleeeta okunyolwa okw’okusooka. Okunyolwa okw’okusooka kwaleetebwa ekibi eky’okutekamu ekiseera mu okuteebereza, si bigambo bya Ellen White.
Kikulu okumanya nti obubonero bw’ekkubo buna obutandikira ku “okuteekebwamu amaanyi” kw’obubaka obusooka (ekyo mu Danyeri kirabikira ku ntandikwa y’emyaka nsanvu egy’ekifananyi) bulijjo bitambulira ku mulamwa gumu. Bw’oba okkirizza nti September 11, 2001 kyali okutuukirizibwa kw’obunnabbi, olidde mu ngeri ey’obunnabbi “ekitabo eky’ekyama”. Abantu batono nnyo be baalidde amazima ago, naye waaliwo abamu, nga Daniel bw’akiikirira, abaasalawo mu mitima gyabwe obutayonoonebwa enteekateeka y’emmere eya Babulooni. Naye waliwo n’abamu abagamba nti bakkiriza nti September 11, 2001 kyali okutuukirizibwa kw’obunnabbi, naye bagamba nti si Isilamu, wabula famire ya Bush, oba abagala kufuga ensi yonna (globalists), oba Abajesuiti, oba CIA, oba okuggattika kw’eby’omulamwa ebitera okwogerwako bulijjo ebyeyambibwa abalowooza ku nteekateeka z’ekyama mu mulembe guno. Nga Alufa ne Omega, Yesu alaga enkomerero okuva ku ntandikwa; kale bwe tuba tusobya ku kye kyakiikirirwa mu bunnabbi ku September 11, 2001, tuba tuyonoona obusobozi bwaffe okulambulula mu butuufu Ekigambo ky’obunnabbi eky ‘mazima’.
"Okunywezebwa" kw'obubaka obusooka mu byafaayo by'Abamillerite kwali Obusilamu obw'Akabi ak'okubiri, era okunywezebwa okwo kwali omufaananyi gw'okunywezebwa okwabaddewo nga September 11, 2001, okwaleetebwa Obusilamu obw'Akabi ak'okusatu.
Obusiraamu ku kabonero ak’ekkubo akasooka bumanyiriza Obusiraamu ku kabonero ak’ekkubo akasembayo. Akabonero ak’ekkubo akasembayo kayimirira okusala omusango, era Amerika esalirwa omusango mu tteeka lya Sande. Obubaka obw’okubiri bwa Ezeekyeri mu ssuula 37 bwe buleetera abafu okuzuukuka, era obubaka obwo bwe bubaka bw’akabonero ak’ekkubo ak’okusatu, kye Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro. Obwo bubaka bwe bw’okuteekako akabonero, nga bwe bulagazibwa mu kuyingira kwa Kristo mu buwanguzi ng’atudde ku ndogoyi, ekifaananyi ky’Obusiraamu. Obubaka bw’okuteekako akabonero obw’Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro butwalibwa Obusiraamu.
Mugambe omuwala wa Sayuuni nti, Laba, Kabaka wo ajja gy’oli, omuwombeefu, ng’atudde ku ndogoyi, ne ku kyana ky’endogoyi. Matayo 21:5.
Obunnabbi bwa Ezekyeri obw’okubiri buva mu “empewo ennya”, era nazo ziba akabonero k’Obusiraamu. Kyetaagisa nnyo ddala okutegeera bulungi amazima gano, kubanga obubaka obwo obw’Okukaaba okw’omu ttumbi l’ekiro kye bubaka obulambulula Obusiraamu obw’ennaku ey’okusatu, ng’obuyinza obuleeta okusala omusango ku Amerika mu kiseera ky’etteeka lya Sande, era ekireeta okuzikirira kw’eggwanga okugoberera ekiragiro ekyo.
Amakondeere omusanvu ag’Okubikkulirwa gaali ebibonerezo bya Katonda ku kuwalirizibwa kw’okusinza ku Ssande okwakolebwa Roma ey’obupagani n’eya Omupapa.
-
Empanda ennya ezisooka zaaleetebwa ku Roma ey’obupagani oluvannyuma lwa Constantine okussa mu nkola etteeka erisooka ery’olunaku lwa Sande mu mwaka gwa 321.
-
Ekkondeere ey’okutaano n’ey’omukaaga (era nga z’ennaku eyasooka n’ey’okubiri ez’Obusiraamu), byali ebibonerezo bya Katonda eri Roma ey’Obupapa olw’etteeka lya Sande ery’obupapa eryaateekebwawo mu Lukiiko lw’e Orleans mu mwaka gwa 538.
-
Ekkondeere ey’omusanvu (nga kwe Obuyinike obw’okusatu bw’Obusiraamu), kye kibonerezo ekireetebwa eri Amerika nga ekakaanya okusinza ku Ssande mu biseera eby’omu maaso ebiriraanye.
Obusiraamu mu Kibonoobono eky’okusatu bukiikirira akabonero k’ekkubo akasooka aka Ssettemba 11, 2001. Obunnabbi obw’aleemererwa olw’olumbaganyi lwa Obusiraamu e Nashville nga Julaayi 18, 2020 bukiikirira okuswazibwa okwasooka, akabonero k’ekkubo akakubiri. Obubaka bw’‘empewo ennya’ ez’Obusiraamu, nga bwe bukiikirirwa mu bunnabbi bwa Ezekyeri obw’okubiri mu essuula 37, bukiikirira Okukaaba kw’ekiro wakati, akabonero k’ekkubo akasatu, era ne akabonero k’ekkubo akana ak’okutuukirira kw’obunnabbi obw’aleemererwa bwa Julaayi 18, 2020 ku Tteeka lya Ssande. Ebyo bye bibonero by’ekkubo ebina eby’obunnabbi ebiboneka mu byafaayo eby’obunnabbi eby’144,000 nga bwe bukiikirirwa emyaka ensanvu egy’obuddu eya Danyeri.
Okutegeera obubaka bw’Okukaaba mu ttumbi ly’ekiro kye kitundu ekikulu ky ‘ekyama’ ekyalabisibwa mu kifaananyi eri Danyeri, bwe yasaba okutegeera ekirooto ky’ekifananyi kya Nebukadduneeza. Okusaba kwe kwe kabonero k’ekkubo akali ku nkomerero y’ennaku ssatu n’ekitundu ez’okufa ez’abajulirwa babiri b’Okubikkulirwa omutwe ogw’ekumi n’emu. Okusaba kwa Danyeri okwasinziira ku Leevitiko amakumi abiri mu mukaaga, nga kwawandiikibwa mu mutwe ogw’omwenda, kwali mu mwaka ogwasooka ogwa Darayo. Kino kiteeka okusaba kwe ku bifo eby’enkyukakyuka.
Ekiseera eky’enkukyuka mu byafaayo by’Abamillerite kyali mu mwaka gwa 1856, nga ekibiina ky’Abamillerite kivudde e Philadelphia ne kigenda e Laodicea, ng’okusinziira ku James ne Ellen White. Mu mwaka gumu ogwo, "omusana omuggya" ku "emirundi musanvu" gwajja mu miwandiiko gya Hiram Edson mu Review and Herald, naye mu 1863 ("emirundi musanvu" oluvannyuma), ensonga eya "emirundi musanvu" yagaaanibwa ddala ddala. Daniel yasaba "okusaba" okumanyiddwa nga "obujjanjabi" ku "kusaasana" kw’ "emirundi musanvu", mu kiseera eky’enkukyuka wakati w’obwakabaka obwasooka n’obwokubiri mu bunnabbi bwa Baibuli.
Ssatu n’ekitundu kye kifaananyi kya emyaka 1,260, ekyo nacyo kye kifaananyi kya 'emirundi musanvu.' Nga 18 Jjulaayi 2020, ekibiina kya Laodicea ekya Future for America lyalaze obujeemu okulwanyisa etteeka lya Katonda eriragira obutaddayo kukissa obubaka obw’obunnabbi ku budde. Kyaddako ekibiina ne 'kuttibwa' ne 'kusasaanyizibwa' mu luguudo lwa Okubikkulirwa 11, oluyita mu kiwonvu kya Ezekyeri eky’amagumba agafu era amakalu. Ku nkomerero y’ekiseera eky‘okusasaanyizibwa,’ ekyo era kye ‘ekiseera eky’okulindirira’ eky’olugero lw‘abawala kkumi abatannaba kufumbirwa,’ kaakano bayitibwa okuva mu malaalo gaabwe olw‘eddoboozi erikaaba’ eriva mu ‘ddungu’ erya ‘ennaku ssatu n’ekitundu.’
Nga bwe baatuuka ne bategeera Abamillerite nti mu kiseera ekyo baali mu "kiseera eky’okulindirira" ekya Matayo omutundu amakumi abiri mu ttaano, n’ekya Habakkuku omutundu ogw’okubiri, bwe kityo ne "bajulirwa babiri abafu" baateekwa okumanya we bali, "eddoboozi ery’omu ddungu" bwe likaaba. Balina okumanya nti "basaasanyiziddwa". Okutegeera okwo kwe kuyita mu "kusaba", naye si kusaba bwokka, wabula kuyita mu kusaba kwa Danyeri okw’Ekitabo ky’Abaleevi omutundu ogw’amakumi abiri mu mukaaga. Nga tekuli kusaba okwo okwenjawulo, tewali kuzuukuka. Okuzuukuka kuno kulaga ekifo eky’okuyitamu okuva e Lawodikiya okutuuka e Feridelfiya, era kuleeta ekintu eky’obunnabbi eky’ow’omunaana ali wa ku basanvu, nga bwe kikakasibwa ekifaananyi kya Nebukadneza mu Danyeri omutundu ogw’ebiri.
Bw’okuwaayo okusaba okw’okwenenya n’okwatula ebibi kuba kuwedde, obusuubizo bwe nti Katonda ajja kujjukira endagaano ye n’akuŋŋaanya abantu be abasaasaanyiziddwa. Obunnabbi bwa Ezekyeri obwasooka bwakuŋŋaanya amagumba wamu, era oluvannyuma obunnabbi bwe obw’“empewo ennya” ne bufuula “Philadelphians” abaazaalibwa obuggya eggye ery’amaanyi... eggye ery’amaanyi, nga bwe kyogerwa mu Okubikkulirwa ekkumi n’emu, ne “batwalibwa mu ggulu” wamu n’“ekire ky’abamalayika”. Awo baba “ekibendera” kya Mukama.
“Ekyama” ekya Danyeri essuula ey’ebbiri, nga Empologoma ey’ekika kya Yuda kaakano eri okubikkula, kikakasa ekyo ekiraga “ow’omunaana ava mu basanvu”... era buli kitundu ekirala ky’obunnabbi ekiri mu Danyeri essuula ey’ebbiri kigattagana n’omuddiring’anwa gw’obunnabbi ogw’abajulirwa babiri b’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu. Abajulirwa babiri b’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu, “bayimusibwa ng’ekibendera” mu “essaawa” y’emu mwe libaawo etteeka lya Ssande, kubanga bayimusibwa ku “kikankano ekinene ky’ettaka” eky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu. “Ekikankano ekinene ky’ettaka” kizikiriza ekitundu ekimu ku kkumi eky’ekibuga, era Amerika ye kabaka asinga obukulu ku “bakabaka kkumi”, nga bwe yali Bufalansa, lwe “kikankano ky’ettaka” eky’Enkyukakyuka eya Bufalansa kyazikiriza Bufalansa mu kutuukiriza Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu.
Okutuukirizibwa okutuufu kw’omutingito ogwo kutuukirira ku “ensolo eva mu nsi”, era etteeka erya Ssande mu bwakabaka bw’ensolo eva mu nsi livaako okukankana. Okutuukirizibwa okutuufu kw’“omutingito gw’ensi” ogw’Okubikkulirwa essuula kkumi n’emu, kwe kuteekebwawo etteeka erya Ssande, nga “ensolo eva mu nsi” ekankanyizibwa, era obujeemu bwa ggwanga eri Katonda ne bulondoolerwa kuzikirira kwa ggwanga. Mu kiseera ekyo, abajulizi babiri “bayimusibwa ng’ekibendera.” “Balinnya mu ggulu mu bire”, nga Kristo bwe yalinnya mu ggulu omulundi ogw’enkomerero. Ebigambo bye eby’enkomerero eri abayigirizwa, abakiikirira abantu ba Katonda b’ennaku ez’enkomerero, nabo abajja okuyimusibwa mu ggulu ng’ekibendera, biwandiikiddwa mu kitabo ky’Ebikolwa by’Abatume.
N’abagamba nti, Si kwa mmwe kumanya ebiseera oba ebiro, Kitange bye yateekera mu buyinza bwe. Naye munaafuna amaanyi, Omwoyo Omutukuvu bw’anaaba azze ku mmwe; era munaaba bajulizi bange mu Yerusaalemi, ne mu Buyudaaya yonna, ne mu Samaliya, n’okutuuka ku nkomerero y’ensi. Bwe yamala okwogera ebyo, nga balaba, n’asitulwa waggulu; ekire ne kimutwala okuva mu maaso gaabwe. Ebikolwa 1:7-9.
Abo abandiba "ensign" balina okulekera ddala okukozesa kwa "times and seasons", singa bagenda okufuna amaanyi g’Omwoyo Omutukuvu okutuukiriza omulimu gwa "ensign".
"Ekyama" ekyabikkulirwa Danyeri mu ssuula ey'okubiri, kye ekyama ky'Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo ekigguddwawo katono nga ekiseera ky'okusaasirwa kiggalawo. Ekyama ekyo kirimu "ebyafaayo ebyakwekebwa" ebya "Okubwatuka kw'enkuba omusanvu." Ebyafaayo ebyo byazimbibwa ku kigambo ky'Olwebbulaniya ekyakolebwa nga baleese wamu ennukuta eyasooka, ey'ekkumi n'esatu n'ey'enkomerero mu naddirira y'ennukuta z'Olwebbulaniya. Ennukuta ezo bwe zituusibwa wamu, zikola ekigambo ky'Olwebbulaniya "amazima." Yesu ye "mazima", era ye Asooka n'Owasembayo. Ennukuta ezo ssatu ziimirira enteekateeka y'entambula yonna ennene ey'okuddamu okuzza mu nteeko, kubanga zikiimira malayika asooka, ow'okubiri n'ow'okusatu. Zikiimira enteekateeka ey'ebitundu bisatu ey'okutukuza, nga bwe yalagiddwa Danyeri mu ssuula ey'ekkumi n'ebiri, nti "batukulibwa, bafuulibwa abeeru era begezebwa." Enteekateeka eyo ey'ebitundu bisatu ey'okukemebwa n'okutukuza, Future for America ebadde eyigiriza okumala emyaka egisukka mu amakumi abiri, naye kati kimanyiddwa nti kiimira "ebyafaayo ebyakwekebwa" mu mirongo emitukuvu egy'okutereeza. Ebyafaayo ebyo "ebyakwekebwa" bye bituukirizirivu ebyo "Okubwatuka kw'enkuba omusanvu" ebyafunzibwa okutuusa leero, katono nga okuggala kw'ekiseera ky'okusaasirwa kutuuse.
Kibadde kimanyiddwa okumala ebbanga ddene nti Ebikubi by’ekkuba omusanvu biraga ‘okulambikibwa kw’ebintu ebyaliwo wansi w’obubaka bw’abamalayika obusooka n’obw’okubiri,’ era nti biraga n’‘ebintu eby’omu maaso ebyandibikkuliddwa mu nteekateeka yaabyo.’ Kati kibikkuliddwa mu kubikkulirwa kw‘‘mazima’ nti obubonero busatu obw’ekkubo obusembayo bw’olunyiriri lw’enkyukakyuka bye ‘ebyafaayo eby’ekweka’ eby’Ebikubi by’ekkuba omusanvu. Obubonero obwo butandikira ku kusuulibwamu essuubi ‘okw’okusooka’ era buggwa ku kusuulibwamu essuubi ‘okw’enkomerero.’ Akabonero akali wakati ke Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro. Okusuulibwamu essuubi okw’okusooka kumaka okutandika kw’‘ekiseera eky’okulindirira’, ekiggwa ku Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro. Obubaka bw’Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro buggwa ku ‘kusalirwa omusango,’ we wamakirwa okusuulibwamu essuubi okw’enkomerero.
Okunakuwala okusooka mu Danyeri essuula ey'okubiri, kwe kumanya kwa Danyeri nti baali bamuteekeddeko "ekiragiro ky'okutta". Awo n’asaba "ekiseera", ne kyo ne kitegeeza olutandikwa lw’ "ekiseera eky’okulindirira". Ebyo byamuleetera okutegeera "ekyama", ekyali obubaka bw’Okukaaba okwa Matulutulu, ne kiweebwa eri Nebukadduneeza alyoke "aweruze" obubaka bwa Danyeri.
"Okusala omusango" kwa Nebukadduneeza ku kirooto n’ennyonnyola Danyeri gye yawayo, kwe kulaga akabonero ak’asatu mu bubonero busatu obulaga ekkubo obukiikirira "ebyafaayo ebyakwekebwa" eby’Emisono musanvu. Okusala omusango okwo kulambululwamu ne mu Danyeri essuula esatu, ekiraga enkola eyakakanyizibwa mu bitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa, nga ye "okuddamu era n’okugaziya".
Tujja kwogerako ku ssuula esatu mu kiwandiiko ekiddako, naye kikulu wano okulaga nti okusalirwa omusango ogw'akabonero ak'asatu mu ssuula esatu kulaga okusanyizibwaamu okwasembayo, okwafaananyizibwa n'okusanyizibwaamu okwasooka. "Ebyafaayo ebyekwekebwa" eby'ebibwatuka by'eggulu musanvu biraga amakabonero asatu, nga bitandikira ne bimaliriza n'okusanyizibwaamu. Mu Danyeri essuula ey'okubiri, okusanyizibwaamu okwasooka kwekwatagana ne "kiragiro eky'okutta" ekya Nebuchadnezzar, era mu ssuula esatu, okusanyizibwaamu okwasembayo kwekwatagana ne "kiragiro eky'okutta" ekirala ekya Nebuchadnezzar.
“Ebyafaayo eby’ekyama” eby’“abajulizi babiri”, abayimirira ekibiina kya Future for America, biyimirira okugwaamu essuubi okw’ennaku ya July 18, 2020. Olwo ne watandika “ekiseera eky’okulindirira” nga kiragibwa mu “nnaku ssatu n’ekitundu” mu kitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumin’emu. Okuzuukusibwa n’okuzuukirizibwa kw’abo abaattibwa “mu nguudo” olw’ensolo eyayambuka n’ava mu “kinnya ekitawera wansi” kirambikiddwa mu ngeri entongole mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi; naye ku mutendera ogwangu, abajulizi babiri bwe bazuukuka, bategeera “ekyama” ekiragirizibwa mu Daniyeri essuula ey’okubiri.
Ekyama ekyo kye obubaka bw’Okukaaba okw’ettumbi, ne bakibuulira okutuusa ku Danyeri essuula esatu, mu kiseera we wajja etteeka lya Sande erijja amangu, era ne wabaawo obusuulibwaamu obwasembayo. Obusuulibwaamu obwasooka bwatuukira abo abakiikirirwa ng’ “Danyeri” nga 18 July 2020. Obusuulibwaamu obwasembayo butuukira omukulembeze w’ “bakabaka kkumi,” ye Amerika, nga kuvamu mu ddiini kw’eggwanga kuleeta okuzikirira kw’eggwanga okuva mu Buyisiramu.
Tujja kumaliriza ensobanuro empimpi n’okukomekkereza ku ssuula ey’okubiri eya Daniel mu kiwandiiko ekiddako.
Sitaani awambye ensi. Aleese essabbiiti ey’ekifaananyi, n’agiwa ekitiibwa ekinene ng’alaga ng’ekulu nnyo. Awambye okusinza n’ekitiibwa ky’ensi y’ekikristaayo n’akiggya ku Ssabbiti ya Mukama n’akiwa essabbiiti eno ey’ekifaananyi. Ensi efukaamira ennono, ekiragiro ekyakoleddwa abantu. Nga Nebukadduneeza bwe yateekawo ekifaananyi kye ekya zaabu mu ttale lya Dura, n’eyekuza; bwe batyo ne Sitaani yeekuza mu Ssabbiti eno ey’obulimba, nga ayambadde ebyambalo by’eggulu bye yawambye. Review and Herald, 8 Maarisi, 1898.