Kakati tukebera obulungi ennyo obubonero bw’obunnabbi obuli mu byafaayo aw’Obupapa bukomawo ku ntebe y’ensi nga omutwe ogw’omunaana, oguva mu mitwe musanvu. Tukikola bwe tutyo, okusobola okulambulula n’obwegendereza obubonero bw’obunnabbi obuli mu byafaayo, lwe Pulezidenti ow’omunaana, oyo ava mu ba Pulezidenti musanvu, anaatuukiriza okutondebwa kw’ekifaananyi ky’ekisolo ky’Obupapa. Twatandikidde ku Lusozi Kalumeeri n’olunaku lw’amazaalibwa ga Kerode. Ebifaananyi ebitukuvu byombi biraga etteeka lya Sande erijja mu bbanga ttono mu Amerika, era kino kiragiddwa ne mu kitabo kya Danyeri essuula ey’ekkumi n’emu, olunyiriri olw’amakumi ana mu emu.
Era ajja kuyingira mu nsi ey'ekitiibwa, n'ensi nyingi zijja kusuulibwa wansi: naye bano bajja kuwona mu mukono gwe, Edomu, ne Mowaabu, n'omukulu w'abaana b'Amoni. Danyeri 11:41.
Mu olunyiriri, kabaka ow’enfeke owa bukiikakkono ayingira mu nsi ey’ekitiibwa. Ensi ey’ekitiibwa mu byafaayo bya Isirayiri ey’edda yali ensi ya Yuda, era yafaananyizibwanga ng’ensi efuluma amata n’enjuki, era olw’ensonga eyo, wamu n’ebirala, yali ey’ekitiibwa. Yali ey’ekitiibwa kubanga Kristo yalondera ekibuga kyayo ekikulu Yerusaalemi okubeera ekifo kya yeekaalu ye, era ekibuga kwe yalonda okuteeka erinnya lye.
Okuva ku lunaku lwe nnaggya abantu bange mu nsi ya Misiri, saalonda kibuga na kimu mu bika byonna bya Isirayiri okuzimbirwamu ennyumba, erinnya lyange libeewo omwo; so saalonda muntu yenna okuba afuga abantu bange Isirayiri: naye nnalonda Yerusaalemi, erinnya lyange libeewo omwo; era nnalondawo Dawudi okuba omufuzi ku bantu bange Isirayiri. 2 Ebyafaayo 6:5, 6.
Ettaka lya Yuda ery’omubiri lyali ettaka ery’ekitiibwa eri Isirayiri ey’edda ey’omubiri, era Amerika ye ttaka lya Yuda ery’eby’omwoyo, ettaka ery’ekitiibwa eri Isirayiri ey’eby’omwoyo ey’omu kiseera kino.
Bwe kinaaba nti ettaka Mukama lye yawa abantu be okubeeramu ekifo ky’obuddukirwamu, balyoke bamusinze ng’omutima gwabwe bwe gubalagira, ettaka eryo, okumala emyaka mingi nga ligubiriddwa engabo y’Obuyinza bwonna, ettaka Katonda lye yalisaasira n’alifuula ekiterekero ky’eddiini entuufu ya Kristo, bwe linaaba, okuyita mu b’ateesa amateeka, ligaanira ddala emisingi gy’ObuProtestanti era liwagira obujeemu obwa Bukatuliki bwa Loma mu kutimpula amateeka ga Katonda, kyo kye kiseera omulimu ogw’enkomerero ogw’omuntu w’ekibi okulabisibwa. Signs of the Times, 12 Juni 1893.
Oluvannyuma lwa kabaka ow’Amambuka ow’obulimba okuwangula kabaka ow’Amaserengeta (Obumu bwa Sovyeti obw’edda), mu olunyiriri amakumi ana, mu 1989, n’alyoka awangula ettaka ery’ekitiibwa (Amerika). Mu olunyiriri amakumi ana mu emu ekigambo "countries" kyongerwamu, era tekituufu bulungi, kubanga mu kiseera ky’etteeka lya Sande, "abangi" abagwawo bali mu kibinja ky’abantu abaali bamanyi enjawulo wakati w’Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu n’olunaku lw’enjuba, nga etteeka lya Sande tennajja.
Okukyusibwa kwa Ssabbiiti kwe kabonero k’obuyinza bw’ekkanisa ey’e Roma. Abo, abategeera ebisaba by’ekiragiro eky’okuna, ne balonda okukuuma Ssabbiiti ey’obulimba mu kifo ky’eyo ey’amazima, babeera nga bagondera obuyinza obwo bwokka obulagira ekyo. Akabonero k’ensolo ye Ssabbiiti ey’obwapapa, eyakkiriziddwa ensi mu kifo ky’olunaku Katonda lwe yalonda.
Naye ekiseera eky’okufuna akabonero k’ekisolo, nga bwe kyalangirirwa mu bubaka bw’obunnabbi, tekinnatuuka. Ekiseera eky’okukezebwa tekinnatuuka. Waliwo Abakristaayo ab’amazima mu buli kkanisa, nga n’Ekkanisa Katolika ey’e Roma terirekeddwawo. Tewali asalirwa musango okutuusa nga afunye omusana era alabye obuvunaanyizibwa obuli mu kiragiro eky’okuna. Naye bwe walivayo ekiragiro ekisindika okugondera Sabiiti ey’obulimba, era bwe waakubaawo okukaaba okunene kw’omulayika ow’okusatu okulabula abantu obutasinza ekisolo n’ekifaananyi kyakyo, olwo enjawukana wakati w’obulimba n’amazima erijja okweyoleka bulungi. Ate olwo abo abakyeyongera mu kumenya etteeka balikufuna akabonero k’ekisolo ku malubaawo gaabwe oba ku ngalo zaabwe.
Mu ntambuka ez’amangu tusemberera ekiseera kino. Amakkanisa g’Abaprotestanti bwe bagatta wamu n’obuyinza bw’ensi okuwagira eddiini enkyamu, olw’okugirwanyisa bajjajja baabwe ne bayitamu okubonyaabonyezebwa okukambwe ennyo, olwo Ssabbiiti ya Papa eneewalirizibwa kkanisa ne gavumenti nga bagasse wamu obuyinza bwabwe. Waakubaawo kuwuguka okw’eggwanga, okunaakomekkera kyokka mu kuzikirira kw’eggwanga. Bible Training School, Febwali 2, 1913.
Ekibiina ky’“abangi” abagwibwawo ku tteeka erya Ssande erijja mangu, be abo abaliba n’obuvunaanyizibwa eri ekitangaala kya Ssabbiiti, ekitangaala ekiweebwa olw’ekiseera ekyo, ekiba ekitundu eky’okukyuka era ekyeyongobera ekikulu mu byafaayo by’ekkanisa n’amawanga byombi. Ekibiina ekyo kye kkanisa ya Laodicean Adventism, erituuse ku nkomerero y’okutambulira mu ddungu ly’obujeemu. Eyo mwe basuulibwa mu kamwa ka Mukama emirembe gyonna. Laodicean Adventism be abo abaayitibwa mu kitangaala ky’omalayika ow’okusatu, oba ku Kadesh eyasooka mu byafaayo bya 1844 okutuuka mu 1863, oba ku Kadesh ey’okubiri mu byafaayo bya 2001 okutuuka ku tteeka erya Ssande.
Atyo n’amugamba nti, Munno, oyingidde otya wano nga tolina olugoye lw’embaga? N’asisitirira. Awo kabaka n’agamba abaddu be nti, Mumusibe ku mikono ne ku bigere, mumutwale, mumusuule mu kizikiza eky’ebweru; eyo we waliba okukaaba n’okukunya amannyo. Kubanga abayitiddwa bangi, naye abalondebwa batono. Matayo 22:12-14.
Eddoboozi ly’omulayoika ow’okusatu, oba mu 1844 oba mu 2001, lyali okuyita mu mbaga y’obugole. “Abangi” abawangulibwa ku tteeka lya Sande, be “abangi” abaagaana ekyambalo ky’embaga y’obugole eky’obutuukirivu bwa Kristo, mu kifo ky’ekkyo ne bafuuka ekitundu ky’embaga y’obugole ya bassekabaka kkumi n’omukyala mulaya wa Loma. Ku mbaga eyo, omuntu asobola okukuuma ebyambalo bye ye, kubanga byonna bye beetaaga okuggibwako ensonyi kwe okuyitibwa mu linnya ery’ekika ly’omukyala mulaya afuuga bassekabaka kkumi.
Era ku lunaku olwo abakazi musanvu balikwatikira ku musajja omu, nga bagamba nti, Tulya emmere yaffe, era twambala ebyambalo byaffe; naye otutuumibwe mu erinnya lyo, okutuggyaako ensonyi zaffe. Isaya 4:1.
Baalemwa ekigezo eky’emmere ekisooka, kubanga baasankha okulia omugaati gwaabwe, mu kifo ky’omugaati ogw’eggulu. Baalemwa ekigezo eky’okubiri, mwe baalina okutukuza Katonda nga balaga empisa ze, naye baasankha okwambala engoye zaabwe. Baalemwa ekigezo ekisatu ekiraga ddala, kubanga baalabisa erinnya (empisa) ly’ensolo, kubanga baasankha okugaanira erinnya (empisa) lya Kristo. Ekigendererwa kye Nimurodi yazimbira ekibuga (gavumenti) n’omunara (ekkanisa), mu kwogerwako okwasooka ku Babulooni, kyali okweefunira erinnya.
Ne bagamba nti, Mujje, tuzimbe ekibuga n’omunara, ogw’omutwe gwagwo gutuuke mu ggulu; era twekolere erinnya, tuleme okusaasaanyizibwa ku maaso g’ensi yonna. Olubereberye 11:4.
Erinnya liri ng’akabonero ak’ekikula, ate ekikula eky’obunnabbi ky’ensolo ey’omunaana, ey’omu musanvu, kye kikula eky’obubili eky’okutaba wamu Ekkanisa (omunara) ne Gavumenti (ekibuga). Mu kizibu eky’ennaku ez’enkomerero abantu banaayawukamu mu bibinja bibiri.
Waliwo ebika bibiri byokka. Buli kibinja kikubiddwako obubonero obukakafu: oba akabonero aka Katonda omulamu, oba akabonero k’ensolo oba ekifaananyi kyayo. Buli mutabani n’omuwala wa Adamu yeerondamu Kristo oba Balaba okuba omuduumizi we. Era bonna abeesimba ku ludda lw’abatali beesigwa bayimiridde wansi wa bbendera eddugavu ya Ssetaani, era basimbibwako omusango gw’okugaana Kristo ne bamunyooma ne bamukolako obubi. Basimbibwako omusango gw’okuwanika mu bugendererwa Mukama w’obulamu n’ekitiibwa ku musaalaba. Review and Herald, Jjanwaliyo 30, 1900.
Ekibinja ekimu kiriyimirira ekifaananyi ky’ensolo, ate ekibinja ekirala kiriyimirira ekifaananyi kya Kristo. Ekimu kijja kuba kiyambadde olugoye lw’embaga lwa Kristo, ate ekirala kijja kuba kiyambadde “ebyambalo byabwe.” Ekimu kijja kuba kilya emmere ey’eggulu, ate ekirala kijja kuba kilya “omugaati gwaabwe.” Ekibinja ekirya omugaati gwaabwe, ne beekuumira ebyambalo byabwe, kiyimirira “abangi” abaayitibwa eddoboozi ly’omalayika ow’okusatu, era be “bangi” abagwa mu kaseera k’etteeka lya Ssande erijja mangu. Okugezaako kwabwe okununula embeera gye baafiirako, empisa zaabwe bwe zirabika mu kiseera eky’ekizibu eky’etteeka lya Ssande, kwe kusuubira kwa bulimba nti bwe basobola okuyitibwa erinnya ly’omwenzi wa Loma, ekyo kinaabaggyako “obunyooma” bwabwe.
Mu kiseera ekyo, abatono abalondebwa bayimusibwa okubeera ng’ekibendera kya 144,000, era mu lunyiriri 41 waliwo ekibinja ekirala, abalyoka ‘basimattuka’ mu mikono gya kabaka ow’obukiika obwa kkono ow’obulimba. Ekigambo ky’Olwebbulaniya ekyavvunulwa ng’ ‘okusimattuka,’ mu lunyiriri 41, kitegeeza okusimattuka ng’omuntu anyerera, era amakulu gaakyo galaga endowooza ey’okukwata akasabbuuni mu mazzi; olw’obunyerere bw’akasabbuuni ne kanyerera ne kavuddemu mu mukono gwo. Ekintu ekikulu mu makulu g’ekigambo kino, bwe kikozesebwa mu lulimi Olwebbulaniya, kye nti kyonna ekyo ekisimattuka, mu kusooka kyali mu buyinza bw’ekyo kye kisimattukako.
Mu lunyiriri olw’amakumi ana mu emu, omukago ogw’ensatu ogw’ejjoka, ogw’ekisolo, n’ogw’ennabbi ow’obulimba gutuukiriddwa.
“Abaprotestanti b’Amerika bajja kuba ab’olubereberye okugolola emikono gyabwe ne basomoka ekibawawula okukwata ku mukono gw’Obw’emizimu; bajja ne bayita ku kinnya ekinnene okukwatagana mu mikono n’obuyinza bwa Rumi; era wansi w’amaanyi g’okwegatta kuno okutatu, eggwanga lino lijja okugoberera mu bigere bya Rumi mu kulinnyirira obuyinza bw’omutima.” Empaka Enkulu, 588.
Bwe kiba nti Obumwe bw’Amerika bugatta emikono n’Amawanga Amagatte n’Obwa Papa ku tteeka lya Sande, wabaawo ekibiina ky’abantu abaabadde mu mukono gw’Obwa Papa, ne ‘basimattuka’ okuva mu mukono gwa kabaka w’amambuka ow’eky’obulimba. Abo baali dda bakwatiddwa mu mukono gw’obuyinza bwa Papa. Abo bakiririrwa ku mbaga y’amazaalibwa g’a Kerode mu Yokaana Omubatiza, ng’ali mu makomera g’Abaloma, ng’alindirira okuttibwa oba okulokolebwa. Ekibiina ky’abantu abasimattuka obuddu bw’Obwa Papa ku tteeka lya Sande, kiragirwa ng’ebika bisatu, era bwe kityo kiraga entegeka ey’obutundu busatu egy’e Babulooni ya leero.
Mu kiseera kennyini ekyo, eddoboozi ery’okubiri ery’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omunaana liyita abantu abo okudduka okuva mu Babulooni, baleme okwetaba mu bibonerezo bye ebigenda okutandika. Eddoboozi eryo ery’okubiri lye ddoboozi lya Kristo, naye limeerera eddoboozi ly’abo 144,000 abalangirira mu kiseera ekyo obubaka bw’omalayika ow’okusatu n’eddoboozi eddene. Bwe badduka okuva mu mukono (akabonero k’okugondera) gwa kabaka w’obukiikakkono ow’obulimba, oluvannyuma ne basanga omukono gwa kabaka w’obukiikakkono ow’amazima.
Ku Lusozi Karmeli bannabbi ba Baali baattibwa, era kubanga Baali, nga katonda w’obulimba ow’obusajja, akiikirira Gavumenti, ate bannabbi ba Ashtaroth bakiikirira Ekkanisa. Eriya n’atta bannabbi ba Baali, n’alaga enkomerero y’obwakabaka obw’omukaaga, newaakubadde nga eddiini y’Abaprotesitanti abajeemye, nga ekiikirirwa Saloomi, yali ekyakiikirirwa. Saloomi, Abaprotesitanti abajeemye, nga Saloomi, asendasenda Kerode, era basseKabaka kkumi bakkiriziganya okuyingira mu mukago gwa Ekkanisa ne Gavumenti n’omutwe ogw’omunaana, ogwava mu mitwe musanvu. Saloomi ye oyo Kerode, eyali alina obwenzi n’ab’ekika kye, gw’ayegomba mu mutima gwe.
Naye nze mbagamba mmwe nti, buli atunula ku mukazi okumwegomba, aba amukozeeko obwenzi dda mu mutima gwe. Matayo 5:28.
Obwagazi bwa Herode obw’okwegatta n’ab’olulyo obwali mu mutima gwe bwagatta omubiri gwaabwe ne gufuuka gumu mu mutima gwe, era bw’atyo n’afuuka omu ne Salome.
Kyava omusajja aleka kitaawe ne nnyina, anywegereranga mukazi we; nabo babe omubiri gumu. Olubereberye 2:24.
Mu mbaga y’amazaalibwa ga Kerode, Kerode ne Salome ne bafuuka kimu, era Kerode, gwe Akabu yali amufaananiriza, ye omutwe gw’abakabaka kkumi b’obwakabaka obwa mu bukiikakkono. Bw’anaatuuka amangu etteeka lya Ssande, obwakabaka obwe mukaaga bw’ekisolo eky’ensi bukomaawo, nga empondo eyo eyafuuka emu, eyakiikirira okugattibwa kw’empondo z’Ekkanisa ne Gavumenti (ekifaananyi ky’ekisolo), ettibwa Eliya. Awo Salome n’atongoza Kerode, n’afuuka omu naye, era n’amukakasa okuwa ekitundu eky’obwakabaka bwe (Gavumenti ey’ensi yonna) eri nnyina (Ekkanisa ey’ensi yonna). Awo Salome abeera amaze okutwala obukulembeze ku Akabu n’ebika bye kkumi, kubanga abakabaka kkumi bonna bakkiriziganya wamu.
N’amayembe ekkumi ge walaba be bakabaka ekkumi, abatannafuna obwakabaka okutuusa kaakano; naye banaafuna obuyinza ng’abakabaka okumala essaawa emu wamu n’ensolo. Abo balina endowooza emu, era banaawa ensolo obuyinza bwabwe n’amaanyi gaabwe. Okubikkulirwa 17:12, 13.
Ensolo gye bawa obuyinza n’amaanyi gaabwe ye nsolo omumalaaya gy’atuddeko. Ensolo ekyimirira embeera y’ekifaananyi, ekifaananyi ekyo kye okwegatta kw’Ekkanisa ne Gavumenti, nga omukazi (Ekkanisa) ye afuga enkwatagana; kubanga bufumbo bwa Laatini, mwe erinnya ery’eka liba ery’omukyala, era omukazi afuga omusajja, mu bujeemu eri enkwatagana y’obufumbo entuufu.
Eri omukazi n’agamba nti, Ndikongera nnyo ku nnaku zo n’obuzaale bwo; mu bulumi ojja kuzaalira abaana; era okwegomba kwo kunaabeera eri bba wo, naye anaakufuga. Olubereberye 3:16.
Abakabaka kkumi balina ebirowoozo bimu n'omutima gumu.
Okubikkulirwa 17:13-14 bigambiddwa. “Bano balina omwoyo gumu.” Walibaawo obumu obw’ensi yonna, okutuukagana okunene, omukago gw’amagye ga Setaani. “Era baligabira ensolo obuyinza bwabwe n’amaanyi gaabwe.” Mu ngeri eno weeyoleka obuyinza obutali bwenkanya era obunyigiriza obulwanyisa eddembe ery’eddiini, eddembe ly’okusinza Katonda ng’ebiragiro by’omutima bwe bimulagira, nga bwe kyeyoleka mu Obwapapa, mu biseera ebyayita bwe baabonyaabonya abo abalina obuvumu okugaana okugoberera emikolo n’emiragiro gy’eddiini ey’Oburoma.
Mu lutalo olugenda okutabaalibwa mu nnaku ez’enkomerero, amaanyi gonna agakyamu agaalekeraawo obwesigwa eri etteeka lya Yakuwa galigattika okulumba abantu ba Katonda. Mu lutalo luno, Ssabbiiti ey’ekiragiro eky’okuna ejja kubeera ensonga ennene ey’okukontana; kubanga mu kiragiro kya Ssabbiiti, Owaamateeka Omukulu yeeyanjula ng’Omutonzi w’eggulu n’ensi. The Seventh-day Adventist Bible Commentary, 983.
Abakabaka ekkumi, omukulembeze waabwe nga ye Akabu oba Kerode, basendasendiddwa Salome, muwala wa Kerodiya. Amawanga Amagatte, agasendasendibwa Salome mu kiseera ky’etteeka erya Sande—eddiini ey’obulimba ey’ObuProtestanti obuvuddemu—era nga edda gaali obwakabaka obw’omukaaga mu obunnabbi bwa Baibuli, gafuna obufuzi ku bwakabaka bw’abakabaka ekkumi, abakabaka abo bonna ne bakkiriziganya okuwa ekitundu ekimu ku bibiri eby’obwakabaka bwabwe eri ddiini ya Katoorika. Bakola ensalawo eno mu bwakkanya, kubanga abakabaka bonna baasendasendebwa okuzina kwa Salome okw’okusendasenda. Era bakkiriziganya okussa amaanyi gaabwe agaggattiddwa wamu mu mulimu ogw’okutta abo abakiikirirwa Yokaana Omubatiza.
Ensolo (Amawanga Amagatte) efugibwa omufuzi asinga obuyinza (omuwaala wa Yezebele). Yezebele yali alagidde muwaala we okutandika obwenzi era n'okwegatta n'ab'ekika kye ne Herod n'abakabaka abalala, kubanga ye nyina w’abamalaya. Ye atambuza obumalaya bwa muwaala we. Herod, Ahab ne Amawanga Amagatte baakyamyizibwa n’anabbi w’obulimba, ye Amerika. Amerika ekoma okubeera obwakabaka obwe mukaaga bwe baattibwa bannabbi ba Baali, ate bannabbi ba Ashtaroth (Salome) amangu ddala baba obuyinza obufuga obwakabaka obw’omusanvu, nga bukoppa mu nsi yonna kye kyakakola mu Amerika.
Ekisolo kye bakabaka abali mu mukwano ne muwala w’omulaya, ate omulaya ye mukazi afuga ekisolo. Yesu ayolesa enkomerero y’ekintu ng’akozesa entandikwa yakyo. Ng’obulabirirwa bw’obwakabaka munaana obuli mu Okubikkulirwa essuula kkumi n’omusanvu bwe bwabikkula obwakabaka munaana obwa Danyeri essuula ey’okubiri, ekisolo n’omukazi atudde ku kisolo bibikkula amazima amalala g’obunnabbi, agasinziira ku kya sooka okuimira ekyasembayo.
Okubikkulirwa omutwe ogw’ekkumi n’omusanvu kwe kwogerwawo okwasembayo ku bwakabaka obuli mu bubaka bw’obunnabbi bwa Bayibuli, era n’olwekyo kitegeeza nti Danyeri omutwe ogw’okubiri, ogwo ogw’okusooka okwogerako ku bwakabaka mu bubaka bw’obunnabbi, nga bwe kyetaagisa mu nsonga z’obunnabbi, gulina nako okukiikirira obwakabaka munaana, nga ekya munaana kivudde mu musanvu. Bwe kityo, okusala omusango ku mukazi n’ensolo gy’atuddeko mu mutwe ogw’ekkumi n’omusanvu, kulina okukiikirirwa mu kusala omusango okwasooka ku mukazi omwenzi mu mwaka gwa 1798.
Malayika yategeeza Yokaana ku ntandikwa y’omutwe ogw’ekkumi n’omusanvu nti agenda kumulaga okusala omusango ku mukazi omwenzi omukulu n’ensolo gye yeebagaddeko. Olubereberye lwe omukazi omwenzi yasalirwa omusango kumanyiddwa bulungi nga kwabadde mu 1798, lwe obwakabona bwa Papa bwafuna ekiwundu ekitta, era ekiseera eky’enkomerero ne kifika. Naye buli lwe “ekiseera eky’enkomerero” kiweebwa ekifaananyi mu byafaayo eby’obunnabbi, wabaawo ebirango bibiri eby’ekkubo ebiyimirizibwa abantu. Okuzaalibwa kwa Aaroni ne muganda we Musa kwali ekiseera eky’enkomerero mu byafaayo ebyo. Ebirango ebyo byombi byaalabirira okuzaalibwa kwa Yokaana Omubatiza, era oluvannyuma lw’emyezi mukaaga, kazini we Yesu, ne kiraga ekiseera eky’enkomerero mu byafaayo ebyo. Ku nkomerero y’obuddu obw’emyaka nsanvu, obwalabirira ekiseera eky’enkomerero mu 1798, Darius n’omwana wa muganda we Cyrus beebirango bibiri eby’ekiseera eky’enkomerero. Awamu, balabirira Reagan ne Bush ow’okusooka, mu kiseera eky’enkomerero mu 1989.
Mu mwaka gwa 1798, ogw’ekiseera eky’enkomerero, mwe ekitabo kya Danyeri kyaggibwako akafunga mu byafaayo bya Abamilleraiti, waalambululwa okufa okwali kutegeezebwa mu bunnabbi kw’ekitundu eky’obufuzi ky’ensolo ya Katolika. Omujenero wa Napoleon, Berthier, n’ayingira butereevu mu Vatikaani, n’akwata Ppaapa n’amusiba, era n’amalawo obuyinza bwa pulitiki bw’ensolo ya Katolika. Oluvannyuma lwa mwaka gumu, mu 1799, omukazi eyali asidde ku nsolo eyo okuyita mu bikumi by’emyaka, ng’akiikirirwa Ppaapa, yafa ng’asibiddwa. Okusalirwa omusango kw’omalaya kulimu n’okusalira omusango ku nsolo gye yakozesa okufuga amawanga. Okubikkulirwa omutwe ogw’ekkumi n’omusanvu gulaga byombi: okusalirwa omusango kw’ensolo, era n’omalaya afuga era asidde ku nsolo.
"Ensi ejjudde embuyaga n’entalo n’obutakkanya. Naye wansi w’obukulembeze obumu—obuyinza bwa Papa—abantu banaagatta amaanyi okuwakanya Katonda okuyitira mu bajulirwa be." Obujulizi, Voliyumu 7, 182.
Omutwe ogw’omunaana, ogw’omu musanvu, gwe obuyinza bwa Papa obufuga ekisolo ekirimu bakabaka kkumi abafugibwa omuwala w’omumalaya atudde ku kisolo. Ebitundu by’obwakabaka bw’omunaana, obw’omu musanvu, birina okulabikira mu Pulezidenti ow’omunaana era ow’enkomerero, ey’omu ba Pulezidenti musanvu, nga ekifaananyi ky’ekisolo kikolebwa mu United States. Okuggatta kw’empondo ez’akyamye eza Republicanism ne Protestantism kuteekwa okuba n’"omutwe" ogufuga ekifaananyi ky’ekisolo, era omufuzi oyo ajja kuba omudikiteeta asukkiridde.
Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.
Oluyimba oba Zabuli ya Asafu. Ayi Katonda, tosirika; tokwata mirembe, so tobeera bummizi, ayi Katonda. Kubanga, laba, abalabe bo baleekaanira waggulu; n’abo abakukyawa basisimuse emitwe gyabwe. Bateesezza amagezi ag’ensisi ku bantu bo, ne bateesa ku abo b’oyakuumye mu kyama. Bagambye nti, Mujje, tubazikirize obutabeerenga ggwanga, erinnya lya Isirayiri litalijjukirwenga nate. Kubanga bateesezza wamu nga n’omutima gumu; bakwataganye okulwana naawe: Emisasa gya Edomu ne Abaisimaeri; gya Moabu ne Abahagari; Gebali, ne Amoni, ne Amaaleki; Abaafirisuuti wamu n’abatuula e Tuulo; era ne Asuuri yegasse nabo: bayambye abaana ba Lutti. Sela. Zabuli 83:1-8.