Oluvannyuma lw’okunnyonnyola kwa Ezekyeri engeri amawanga abiri gye gajja okufuuka gumu, n’ategeeza nti eggwanga lijja kufugibwa Kabaka Dawudi, era nti ajjakukola nabo endagaano, era weema ye ejjakubeeranga nabo.

Tebaalikyeyonoona nate n’ebifaananyi byabwe, newankubadde n’ebintu eby’okwanyiibwa, newankubadde n’obujeemu bwabwe bwonna; naye ndibanunula mu bifo byonna mwe batuula, mwe baakozangamu ebibi, era ndibatukuza: kale banaabanga abantu bange, nange nnaabanga Katonda waabwe. Era Dawudi omuddu wange aliba kabaka wabwe; bonna banaabanga n’omusumba omu: era banaatambula mu misango gyange, ne bakwatanga ebiragiro byange, ne babikola. Era banaabeeranga mu nsi gye nawaddé Yakobo omuddu wange, mwe baabeeranga bajjajjammwe; era banaabeerangamu, bo, n’abaana baabwe, n’abaana ba baana baabwe emirembe gyonna: era omuddu wange Dawudi aliba omulangira waabwe emirembe gyonna. Era ndikola nabo endagaano ey’emirembe; eriba endagaano ey’olubeerera ddala nabo: era ndibatuuza, ne ndibongera okubeera bangi, era nditeeka ekifo kyange ekitukuvu wakati mu bo emirembe gyonna. Era weema yange enaabeeranga nabo: weewaawo, nnaabanga Katonda waabwe, nabo banaabanga abantu bange. Era ab’amawanga balimanya nti nze Mukama ntukuza Isirayiri, bwe kiriba nti ekifo kyange ekitukuvu kiri wakati mu bo emirembe gyonna. Ezekyeri 37:23-28.

Ezekyeri essuula amakumi asatu mu musanvu eweereza okwanjula okw’amannyonnyo ennyo ku kuteekebwako akabonero kw’abantu 144,000. Emiti ebiri egigenda okufuuka eggwanga limu bwe bw’obwakagulu bugattibwa wamu n’obuntu, era balifugibwa kabaka. Eggwanga eryo limu ye Ekkanisa ya Katonda ey’ennaku ez’oluvannyuma, abo be abantu 144,000. Emiti egyo ebiri ge ebiseera bibiri eby’okusaasaanyizibwa eby’obwakabaka obw’obukiikakkono n’obw’obukiikaddyo bwa Isirayiri. Emiti egyo ebiri be abo Pawulo b’alambulula nga “omubiri,” nga era amanyiriza Kristo nga “omutwe” gw’omubiri ogwo. Ezekyeri amanyiriza “omutwe” Pawulo gwe yayogerako nga “Kabaka Dawudi,” ate n’ “omubiri,” nga “eggwanga limu.”

Mu bubaka obwaawaebwa Adiventisimu mu 1856, nga bulagiddwa mu olunyiriri olw’okuyigiriza olutannaggwa ku “emirundi musanvu” olwa Hiram Edson mu 1856, Edson asinziira ku Isaaya essuula ey’omusanvu, mu obunnabbi bw’emyaka nkaaga mu etaano, era abukozesa ng’ekisibiro kya Bayibuli okulondoola entandikwa z’ebibanga byombi eby’emirundi musanvu. Obunnabbi bw’emyaka nkaaga mu etaano buteekeddwa mu nsengeka y’ebigambo ey’ekyama, efaanagana n’ebitundu mu kitabo ky’Okubikkulirwa ebigamba nti, “Oyo alina okutu, awulire.” Bw’oba olina amaaso agalaba n’amatu agategeera, waliwo ekintu ekyeewuunyisa ennyo mu kitundu ekyo ky’ebyawandiikibwa.

Kubanga omutwe gwa Siriya ye Ddamasiko, n’omutwe gwa Ddamasiko ye Rezini; era mu bbanga ly’emyaka nkaaga mu etaano Efulayimu anamenyebwamenyebwa, al eme okubeera eggwanga. Ate omutwe gwa Efulayimu ye Samaliya, n’omutwe gwa Samaliya ye mutabani wa Remaliya. Bwe mutakkiriza, temuliyimirira. Isaaya 7:8, 9.

Obunnabbi obw’emyaka nkaaga mu ttaano bwatandika mu 742 BC, era mu myaka egyo nkaaga mu ttaano, oluvannyuma lw’emyaka kkumi n’enda, mu 723 BC, obwakabaka obwa bukiikakkono bwa Isiraeri bwatwalibwa mu buddu ab’Asuriya, era bwe gyaggwa emyaka egyo mu 677 BC, Manase yatwalibwa mu buwaŋŋanguse ab’eBabulooni. Emyaka nkaaga mu ttaano egyo era gyeyoleka mu bituukirizibwa eby’okukoma kw’okusaasaanyizibwa kw’amawanga abiri, agaali galina okufuuka omuggo gumu mu kunnyonnyola kwa Ezeekyeri. Ebyo byaamaka 1798, 1844 ne 1863, bulibuli. Mu nnyiriri eziraga obubaka obwaagaanibwa mu 1863 mulimu okubikkulirwa okw’enjawulo okw’obunnabbi, mwe obunnabbi buno bwassibwamu.

Kino kye kubikkulirwa nti “omutwe” gw’eggwanga kye kibuga ekikulu ky’eggwanga, era nti “omutwe” w’ekibuga ekikulu ye kabaka. Kituwa abajulizi babiri ku kubikkulirwa kuno, era ne kituusa obunnabbi bwonna n’okubikkulirwa kuno ku nkomerero n’ekigambo eky’ekyama nti, “Bwe mutakkiriza, ddala temuyimirira.” Bwe mutakkiriza nti kabaka ye “omutwe,” era nti “omutwe” kye kibuga ekikulu, kale temuyimirira.

Eggwanga eriyogerwako mu kitabo kya Ezekyeri, erivudde mu kugatta emiti ebbiri egy’obwakabaka obw’amambuka n’obw’amaserengeta, lyategekeddwa okuba ne kabaka, kabaka oyo ye mutwe; ate omutwe kwe kuba ekibuga ekikulu eky’eggwanga. Ekyawandiikibwa kyonna ekyo mu Ezekyeri kyogera ku ngeri ez’obunnabbi ez’okukakanyizibwa kw’aba 144,000, ekiyimirira okugattibwa awamu kwa Obwa Katonda n’obuntu mu kiseera ky’okufuuwa ekkondeere ey’omusanvu ey’Obusiraamu ey’ekitalo eky’okusatu.

Ennaku ez’okuvuga ekkondeere ery’omusanvu, mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi, zaatandika mu kiseera ekyalangirirwa nti ‘obudde tewakyali’ — nga 22 Okitobba 1844, lwe malayika ow’okusatu yajja. Mu kiseera ekyo Yokaana n’atuukirirwako obukambwe bw’olunaku olwo, era awo awo n’alagirirwa apime yeekaalu, naye alekeawo ebyafaayo eby’emyaka 1260 egy’okukandamizibwa kw’ekifo ekitukuvu n’eggye, kubanga ekiseera ekyo kyawaibwa Abamawanga.

Era omulayika gwe nnalaba ayimiridde ku nnyanja ne ku nsi n’ayimusa omukono gwe eri eggulu, n’alayira oyo owalamu emirembe n’emirembe, eyatonda eggulu n’ebiririmu, n’ensi n’ebiririmu, n’ennyanja n’ebirimu, nti ekiseera tekyeyongerayo; naye mu nnaku z’eddoboozi ly’omulayika ow’omusanvu, bw’anaatandika okufuuwa ekkondeere, ekyama kya Katonda kinaakomekkerezebwa, nga bwe yakitegeeza eri abaddu be bannabbi. Era eddoboozi lye nnawulira okuva mu ggulu ne liyogera nange nate, ne ligamba nti, Genda, otwale akatabo akatono akagguliddwa mu mukono gw’omulayika ayimiridde ku nnyanja ne ku nsi.

Ne nagenda eri malayika, ne mmugamba nti, Mpa ekitabo ekitono. N’angamba nti, Kikutwale, okirye ddala; kubanga kirikukambya olubuto lwo, naye mu kamwa ko kiribeera kiwoma ng’enjuki. Ne nziggya ekitabo ekitono mu mukono gwa malayika, ne nkirya ddala; era mu kamwa kwange kyali kiwoma ng’enjuki: naye bwe namala okukirya, olubuto lwange ne lukambuwala. N’angamba nti, Olina okwogera obunnabbi nate mu maaso g’abantu abangi, n’amawanga, n’ennimi, ne bakabaka. Ne mpiweebwa omuggo ogw’okupima ogufaanana omuggo: era malayika n’ayimirira, ng’agamba nti, Yimuka, opime yeekaalu ya Katonda, n’ekyoto, n’abo abasinza omuli. Naye ekisasi ekiri ebweru wa yeekaalu kireke, tokipime; kubanga kiweebwa ab’amawanga: era ekibuga ekitukuvu balikinyirira wansi emiyezi amakumi ana mu bbiri. Okubikkulirwa 10:5–11:2.

Yeekaalu Yokaana gye yateekwa okupima nga Okitobba 22, 1844, ye yeekaalu eyalimu abasinza omwo. Oluggya lwalina kulekebwa ebweru. Ekitundu kya yeekaalu ekirimu ekyoto, era mwe muli n’abasinza, kye Kifo Ekitukuvu ky’ettabernakulo ly’eggulu. Waliwo ekyoto mu luggya, naye ekyo kyalina kulekebwa ebweru, n’olwekyo ekyoto ekirala kyokka mu kifo ekitukuvu kya Katonda kye ekyoto eky’obubaane ekisangibwa mu Kifo Ekitukuvu. Mu kutuuka kw’omumalayika ow’okusatu mu 1844, okwo kwe kwalaga ekifaananyi ky’okutuuka kw’omumalayika ow’okusatu ku ntandikwa y’ekiseera eky’okuteekebwako akabonero ku Ssettemba 11, 2001, yeekaalu yali erimu ebitundu bibiri byokka.

Ekiifo Ekitukuvu kyali ekifaananyi kya Ekkanisa, Pawulo gy’ayita omubiri, era Ekiifo Ekitukuvu Ennyo kyali ekifaananyi ky’omutwe gw’omubiri. Ekiifo Ekitukuvu kye kifaananyi ky’obuntu, ate Ekiifo Ekitukuvu Ennyo kye kifaananyi ky’Obwa Katonda. Ekyoto, n’omukka ogwava ku kyoto, ogwabuuka waggulu ne guyingira mu Ekiifo Ekitukuvu Ennyo, bifaananyiriza ekifo we obuntu bwakwatagana n’Obwa Katonda. Abantu bayinza okuyingira mu Ekiifo Ekitukuvu Ennyo mu kukkiriza bokka, naye obumanyirivu bw’abakkiriza bubeera mu Ekiifo Ekitukuvu.

Eyo balina okulya Ekigambo kya Katonda, nga kiikiriddwa emigaati egiri ku emmeeza ey’emigaati egy’okulaga. Eyo balina okuleka ekitangaala kyabwe kimulirenga mu maaso g’abantu, era bagulumize Kitaabwe ow’eggulu, nga kiikiriddwa ettabaaza ey’emitabi musanvu; era tutegerezebwa nti ettabaaza eno ekiikirira Ekkanisa. Eyo balina okwegatta n’Obwakatonda, nga okusaba kwabwe kuyambukira wamu n’enkizo za Kristo ne kutuuka ddala mu maaso g’Obwakatonda.

Okuva mu 1798 okutuuka mu 1844, Omuzimbi wa Yeekaalu yazimbyawo yeekaalu ey’obuntu; yategekera okugigatta n’yeekaalu ye ey’Obwakatonda, naye abantu ne bajeema. Okuva mu 2001, addamu okuzimbyawo yeekaalu ey’obuntu mu kifaananyi kya 144,000. Okusinziira ku Yezeekyeri, “Kabaka Dawudi” ajja okufugira eggwanga, erikyusibwa okuva mu kiwonvu eky’amagumba agafu era amakalu aga Lawodikiya, ne lifuuka eggye ery’amaanyi eririsitulibwa ng’ekibango mu kiseera ky’etteeka lya Ssande ekigenda okujja mu bwangu.

Obwakabaka obw’amaserengeta bwa Yuda we wali ekibuga ekikulu Yerusaalemi, era eggwanga, kabaka n’ekibuga ekikulu biyimirira “omutwe.” Mazima ddala, bwe mukkiriza, munaanywezebwa. Mu nkolagana wakati w’obwakabaka obw’amambuka n’obw’amaserengeta, Yuda yali “omutwe”; eyo we wali ekibuga ekikulu, era Yerusaalemi ye kibuga Mukama kye yalonda okuteekamu Erinnya lye. Obwakabaka obw’amambuka bwali “omubiri.” Olw’obujeemu bwa Sulemaani, Mukama n’ayimusa abalabe okumulwanyisa. Omu ku balabe abo yali Yerobowaamu, eyafuuka kabaka asooka w’obwakabaka obw’amambuka bwa Isiraeri obwawulwamu.

Ate Yerobowaamu mutabani wa Nebati, Omuefulayimu ow’e Zereda, omuweereza wa Sulemaani, nnyina erinnya Zeruwa, omukazi nnamwandu, ye n’ayimusiza omukono gwe ku kabaka. Era kino kye kyaviirako n’ayimusiza omukono gwe ku kabaka: Sulemaani yazimba Millo, n’azibira ebituli eby’ekibuga kya Dawudi kitaawe. Era omusajja Yerobowaamu yali omusajja ow’egguma; Sulemaani bwe yalaba omuvubuka ng’ali omuyiiya, n’amufuula omukulu ku mirimu gyonna egy’ennyumba ya Yusufu. Awo mu biro ebyo Yerobowaamu bwe yava mu Yerusaalemi, nnabbi Akiya Omusiiro n’amusisinkana mu kkubo; era Akiya yali ayambadde olugoye oluggya; ne babeera bombi bokka mu nnimiro: Akiya n’akwata olugoye oluggya olwali ku ye, n’alusala mu bitundu kkumi n’ebiri: n’agamba Yerobowaamu nti, Weetwalire ebitundu kkumi: kubanga bw’ati bw’ayogera Mukama, Katonda wa Isirayiri, Laba, nzijja kulumula obwakabaka okuva mu mukono gwa Sulemaani, era ndikuwa ebika kkumi: (naye alisigala n’ekika kimu olw’omuddu wange Dawudi, era olw’Yerusaalemi, ekibuga kye nnalondedde mu bika byonna bya Isirayiri:)

Olw'okuba banandekera ddala, ne basinza Astoreesi katonda omukazi w'Abazidoni, ne Kemosi katonda w'Abamowaabu, ne Milkamu katonda w'abaana ba Amoni, era tebatambulidde mu makubo gange okukola ekituufu mu maaso gange, era okukuuma amateeka gange n'eby'amasango byange, nga Dawudi kitaawe bwe yakola. Wabula siimuggya obwakabaka bwonna mu mukono gwe; naye ndimuleka ng'afuga ennaku z'obulamu bwe zonna olwa Dawudi omuddu wange, gwe nnalonda, kubanga yakuumanga ebiragiro byange n'amateeka gange. Naye obwakabaka ndibuggya mu mukono w'omwana we, era ndikuwa ebika kkumi. Ate omwana we ndimuwe ekika kimu, alyoke Dawudi omuddu wange abeere n'ettaala ennaku zonna mu maaso gange e Yerusaalemi, ekibuga kye nnalondawo okuteekamu erinnya lyange. 1 Abakabaka 11:26-36.

Eggwanga eryavaamu bwe Ezeekyeri yagatta emiggo ebiri lyandibadde n’ "Ddaudi" nga kabaka waalyo, era Ddaudi yafugira mu Yerusaalemi, ekibuga ekikulu Mukama gyeyalonda okuteekamu Erinnya Lye. Ebika kkumi eby’obukiikakkono byali ekifaananyi ky’omubiri, era Yerusaalemi yali ekifaananyi ky’omutwe. Olw’ebibi bya Manase, Yuda yaatwalibwa mu buwaŋwa e Babulooni mu 677 BC, ne kityo ne watandika okusaasaanyizibwa kw’ "emirundi musanvu" okutuukira ku bwakabaka obw’ebukiikaddyo. Mu kiseera ekyo Mukama n’agisuula Yerusaalemi.

Wabula Mukama teyava ku bukali bw’obusungu bwe obunene, n’abusungu bwe ne bwaka eri Yuda olw’okumusunguwaza kwonna kwe Manase yamukola. Awo Mukama n’agamba nti, Ndiggya ne Yuda okuva mu maaso gange, nga bwe nnaggya Isirayiri, era ndigobako ekibuga kino Yerusaalemi kye nnalondako, n’enyumba gye nnayogera nti, Erinnya lyange liribeerayo. 2 Kings 23:26, 27.

Kwali mu "ennyumba" e Yerusaalemi mwe yalondawo okuteekayo erinnya lye, era ekibuga n’ennyumba byalekebwa, naye waaliwo okusuubiza kwa Zekkaliya nti Mukama aliddamu okulonda Yerusaalemi.

Awo malayika wa Mukama n’addamu n’agamba nti, Ayi Mukama w’eggye, okutuusa ddi tosaasira Yerusaalemi n’ebibuga bya Yuda, bye wanyiigirirako emyaka nsanvu gino? Awo Mukama n’addamu malayika eyali ayogera nange n’ebigambo ebirungi n’ebisanyusa. Awo malayika eyali ayogera nange n’aŋŋamba nti, Yogerera waggulu, ng’oyogera nti, Bw’ayogera Mukama w’eggye: Ndi mu buggya obw’amaanyi olw’Yerusaalemi n’olw’e Sayuuni. Era nnyigiridde nnyo ab’amawanga abali mu mirembe; kubanga nnaanyiigira katono, naye bo ne bayamba okuyongerako ekibonerezo. Kale bw’atyo bw’ayogera Mukama: Nkomyewo eri Yerusaalemi n’okusaasira; ennyumba yange anezimbibwa mu yo, bw’ayogera Mukama w’eggye, era omugo gw’okupima gunaayanjulirwa ku Yerusaalemi.

Yogerera waggulu nate, ogambe nti, Bw’ati bw’ayogera Mukama ow’eggye; Ebibuga byange binaayongera okugaziwa olw’omukisa; era Mukama anaddamu okubazika Ziyoni, era anaddamu okulonda Yerusaalemi. Awo ne nnyimusa amaaso gange, ne ndaba; laba, ennyanga ennya. Ne ngamba malayika eyali ayogera nange nti, Bino biki? N’anziramu n’aŋŋamba nti, Bino ze nnyanga ezaasaasaanyizza Yuda, Isirayiri, ne Yerusaalemi. Era Mukama n’andaga ababazzi bana. Ne mbuuza nti, Bano bajjidde kukola ki? N’ayogera n’agamba nti, Bino ze nnyanga ezaasaasaanyizza Yuda okutuusa ne waba nga tewali muntu eyayimusa omutwe gwe; naye bano bazze okubatiisa, okusuulawo ennyanga ez’Ab’amawanga, abaayimusa ennyanga yaabwe waggulu ku nsi ya Yuda, okugisaasaanya.

Ate ne nsiimusa amaaso gange, ne ntunula; era, laba, omusajja ng’alina omuguwa gw’okupima mu mukono gwe. Awo ne mmugamba nti, Ogenda wa? N’angamba nti, Okupima Yerusaalemi, okulaba obugazi bwayo n’obuwanvu bwayo bwe bungi bitya. Era, laba, malaika eyali ayogera nange n’afuluma, ne malaika omulala n’afuluma okusisinkana naye, n’amugamba nti, Ddukira, yogera n’omuvubuka ono nti, Yerusaalemi eneebeerwamu ng’ebyalo ebitalina bbugwe olw’obungi bw’abantu n’ensolo ezigirimu; kubanga nze, bw’ayogera Mukama, nnaamubeerera bbugwe w’omuliro ogumwetoolodde, era nnaabanga ekitiibwa mu makkati gaayo. Ho, ho, mujje muvaayo, mudduke okuva mu nsi y’obukiikakkono, bw’ayogera Mukama: kubanga nabasaasaanya ng’empewo ennya ez’eggulu, bw’ayogera Mukama. Weewonyeze, Ai Sayuuni, ggwe atuula awamu ne muwala wa Babulooni. Kubanga bw’atyo bw’ayogera Mukama ow’eggye; Oluvannyuma lw’ekitiibwa antumye eri amawanga agaabanyaga; kubanga oyo abakwata akwatira ku pupula y’eriiso lye.

Kubanga, laba, ndizunza omukono gwange ku bo, era balifuuka omunyago eri abaddu baabwe; nammwe munaamanya nga Mukama ow'Eggye andezze. Yimba era weesanyuke, ayi muwala wa Sayuuni; kubanga, laba, njija, era ndituula mu makkati mu ggwe, bw'ayogera Mukama. Era amawanga mangi galiyegatta eri Mukama ku lunaku olwo, ne gafuuke abantu bange; era ndituula mu makkati mu ggwe, era onoomanya nga Mukama ow'Eggye andezze gy'oli. Era Mukama alisikira Yuda, omugabo gwe, mu nsi entukuvu, era aliddamu okulonda Yerusaalemi. Sirikana, ayi omubiri gwonna, mu maaso ga Mukama; kubanga yeeyimuse okuva mu kifo kye ekitukuvu. Zekaliya 1:12-2:13.

Ebirayiro bya Mukama eby’okuddamu okulonda Yerusaalemi byaatuukirira bwe Isirayiri ey’edda yaddamu n’azimba Yerusaalemi oluvannyuma lw’obuddu bwabwe e Babulooni, naye bannabbi boogera nnyo ku nnaku ez’enkomerero okusinga ennaku mwe baabeeramu. Mukama "yayimusibwa okuva mu yeekaalu ye entukuvu," nga Okitobba 22, 1844, bwe yayimuka n’asenguka okuva mu Kifo Ekitukuvu n’agenda mu Kifo Ekitukuvu Ennyo, mu kiseera ekyo "omubiri gwonna" gwateekwa "okusirika" mu maaso ga Mukama, kubanga Olunaku lw’Okutangirirwa olutali lwa kifaananyi naye olw’ekituufu lwali lutuuse, nga bwe kigenderanira ne Habakkuk TWO-TWENTY.

Naye Mukama ali mu yeekaalu ye entukuvu: ensi yonna esirike mu maaso ge. Abakkuku 2:20.

Mu kiseera ekyo, Yokaana mu essuula ey’ekkumi n’emu ey’Okubikkulirwa yalagirwa apime yeekaalu, ekyo Zekkaliya kye yalaba bwe “yasitula amaaso ge nate, n’atunula, laba, omusajja ng’alina omuguwa gw’okupima mu mukono gwe.” Awo Zekkaliya n’agamba nti, “Ogenda wa?” Era Yokaana n’agamba Zekkaliya nti, “Okupima Yerusaalemi, ndabe obugazi bwayo n’obuwanvu bwayo.” Ebyafaayo eby’okuddaabiriza Yerusaalemi oluvannyuma lw’obuddu bw’emyaka nsanvu, n’ebyafaayo ebyatandika mu 1798 naye ne bikkoma mu bujeemu bwe yatuuka malayika ow’okusatu mu 1844, byombi biraga omulimu ogwatandika nga Settemba 11, 2001.

Obwakabaka obw’amaserengeta, ekibuga kya Yerusaalemi, ne Kabaka Dawudi byonna bye 'omutwe' aw’obutonde bwa Katonda we bulina okweyoleka. Obwakabaka obw’amambuka buyimirira 'omubiri', era bwe Mukama yasalawo okuddamu 'okusaasira Yerusaalemi' ne 'okumubudaabuda' era n’okuddamu 'okumulonda', yali alaga okuteekebwako akabonero kw’emitwalo kkumi nnya n’enkumi nnya, okuli n'okugattibwa awamu kw’amagumba ag’abafu agakkalu aga Laodicea, era oluvannyuma amagumba ago ne gazzibwamu obulamu ne gafuuka eggye er’amaanyi.

Omulimu ogwo guyimirizibwa mu Yezeekyeri essuula amakumi asatu mu musanvu, era guyimirizibwa obwakabaka obwa mu bukiikakkono n'obwa mu bukiikaddyo, ebyo ebituwa ekifaananyi ky'omulimu ogw'okutuukiriza okusuubizo lw'endagaano olw'okuwandiika etteeka lye ku mitima n'ebirowoozo by'abantu emitwalo kkumi n'ennya n'enkumi nnya. Ku migogo ebiri, omu, era omu yekka, amanyibwa ng'omutwe, era bw'okkiriza, bwe kiba nga amaaso go gasobola okulaba n'amatwi go gasobola okutegeera, kino kiraga nti omugogo omulala gwe mubiri.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

Ku musingi gwe Kristo ye yennyini yassaawo, abatume ne bazzimba Ekkanisa ya Katonda. Mu Byawandiikibwa, ekifaananyi eky’okuzimbibwa kwa yeekaalu kikozesebwa emirundi mingi okunnyonnyola okuzimbibwa kw’Ekkanisa. Zekkaliya ayogerako ku Kristo ng’Omuttabi agenda okuzimba yeekaalu ya Mukama. Ayogera ku b’amawanga ng’abayamba mu mulimu: ‘Abali ewala banaajja ne bazimba mu yeekaalu ya Mukama;’ era Isaaya agamba nti, ‘Batabani b’abagenyi banaazimba bbugwe bwo.’ Zekkaliya 6:12, 15; Isaaya 60:10.

"Bw'awandiika ku kuzimbibwa kwa yeekaalu eno, Peetero agamba, 'Eri oyo, mmwe bwe mujja, ng'eri ejjinja eriramu, eryagaanibwa ddala abantu, naye lyalondebwa Katonda, era ly'omuwendo omungi, nammwe, ng'amayinja amalamu, muzimbibwa ennyumba ey'omwoyo, obusaserdooti obutukuvu, okuwaayo ebiweebwayo eby'omwoyo, ebikkirizibwa eri Katonda mu Yesu Kristo.' 1 Peetero 2:4, 5."

Mu kifo awatemererwa amayinja eky’ensi y’Abayudaaya n’Ab’amawanga, abatume baakoleranga nnyo, nga baggyamu amayinja okuteekebwa ku musingi. Mu bbaluwa ye eri abakkiriza ab’e Efeso, Pawulo yagamba nti, ‘Kale kaakano temukyali bagenyi newaakubadde bannaggwanga, naye muli bannansi awamu n’abaatukuvu, era ba mu nnyumba ya Katonda; era muzimbiddwa ku musingi gw’abatume n’abannabbi, Kristo Yesu yennyini nga ye mutwe gw’ensonda; mu ye ekizimbe kyonna, nga kitungiddwa obulungi wamu, kikula ne kiba yeekaalu entukuvu mu Mukama; mu ye nammwe muzimbibwa wamu okubeerangamu kwa Katonda mu Mwoyo.’ Abaefeso 2:19-22.

Era eri Abakkolinso yawandiikira nti: ‘Okusinziira ku kisa kya Katonda ekyampiddwa, nze nga omuzimbi omukulu ow’amagezi nateeka omusingi, era omulala azimba ku gwo. Naye buli muntu atunuulire engeri gy’azimbamu ku gwo. Kubanga tewali musinji omulala omuntu ayinza kuteeka wabula ogwateekeddwa, ogwo gwe Yesu Kristo. Kale oba ng’omuntu yenna azimba ku musinji guno zaabu, ffeeza, amayinja ag’omuwendo, emiti, ettale, ebikooto; omulimu gwa buli muntu gunaayolesebwa: kubanga ku lunaku olwo kijja kumanyika, kubanga gunaayolesebwa omuliro; era omuliro gunaagezesa omulimu gwa buli muntu engeri gye guli.’ 1 Abakkolinso 3:10-13.

Abatume baazimba ku essinziro eresigika ennyo, nga lino lye Ejjinja ery’obutaggwaawo. Ku essinziro lino baaleetanga amayinja ge baabambulamu okuva mu nsi. Abazimbi tebaakola nga tewali kiziyiza. Omulimu gwabwe gwafuuka mugumu nnyo olw’okuwakanyizibwa kw’abalabe ba Kristo. Baali balina okulwanyisa obutagumiikiriza, obukondamu, n’obukyayi bwa abo abaazimbanga ku essinziro eky’obulimba. Abangi ku abo abaakoleranga ng’abazimbi b’ekkanisa bayinza okufaananyizibwa n’abazimbi b’omubbugwe mu nnaku za Neemiya, ku abo kyawandiikibwa nti: “Abo abaazimbanga ku bbugwe, n’abo abatikkanga emigugu, era n’abo abaagiteekangako, buli omu ng’emu ku ngalo ze akoleranga omulimu, n’ey’endala ng’akutte ekiruyi.” Neemiya 4:17. Ebikolwa by’Abatume, 595–597.