Mu olunyiriri olusooka olw’essuula ey’ekkumi, tutegeezebwa nti kyali mwaka ogw’okusatu ogwa Cyrus; naye mu essuula erisooka, tutegeezebwa nti Danyeri yabeerawo, oba yayongera okubeerawo, okutuusa mu mwaka ogusooka ogwa Cyrus bwokka.

Era Danyeri n’abeerawo okutuusa mu mwaka ogw’olubereberye ogwa kabaka Cyrus. Danyeri 1:21.

Okumala emyaka ebiri, mu butuufu Cyrus yali afuga awamu ne Darius Omumedi; n’olwekyo omwaka ogwo gwali ogw’okusatu ogwa Cyrus, naye era gwali omwaka gwe ogwasooka.

Mu mwaka ogw’okusatu ogwa Cyrus kabaka wa Peresiya, ekigambo kyabikkulirwa eri Danyeri, erinnya lye lyayitibwa Belteshazzar; era ekigambo kyali kya mazima, naye ekiseera ekyateekebwawo kyali kiwanvu; era yategeera ekigambo, era n’ategeera ekyolesebwa. Danyeri 10:1.

Mu bunnabbi, Cyrus ayanjizibwa mu kwolesebwa kwa Danyeri okwasooka n’okwasembayo. Essuula erisooka erya Danyeri, nga bwe ky’alambikiddwa dda mu biwandiiko ebyasooka, liyimirira malayika asooka owa Okubikkulirwa essuula kkumi nnya. Bwe malayika asooka amanyibwa mu bunnabbi, aba n’ebiranga byonna eby’obunnabbi eby’abamalayika abasatu bonna ab’Okubikkulirwa essuula kkumi nnya. Ebitundu bisatu eby’Enjiri ey’olubeerera, nga byeragirwa mu malayika asooka, bye bino: “Mutye Katonda,” “Mumuwe ekitiibwa,” kubanga “essaawa y’okusalira kwe omusango etuuse.”

Kubanga Danyeri n’abasajja abasatu ab’ekitiibwa “baatya Katonda,” baasalawo okugaana emmere y’e Babulooni ne basigala nga balya bimera byokka. Mu kugezesa okw’okulaba okwaddirira, Danyeri n’abasajja abo abasatu ab’ekitiibwa “baagulumiza Katonda” mu ndabika yaabwe ennungi ey’obulamu, nga eyawukana n’ey’abo abaalyanga emmere y’e Babulooni. Oluvannyuma lw’emyaka esatu, “essaawa ey’omusango” yatuuka, Nebukadduneeza bwe yabagezesa n’abasanga nga balina amagezi emirundi kkumi okusinga abagezigezi bonna ab’e Babulooni.

Ebitundu bisatu eby’enjiri ey’olubeerera biragibwamu ne mu ssuula ey’ekomerero mu kitabo kya Danyeri, ng’enkola mwe okwongera okumanya kutukuza, kufuula abeeru, era kugezesa abo abawereddwako obuvunaanyizibwa eri omusana ogubikkulirwa mu kiseera ky’enkomerero. Mu ssuula eyasooka eya Danyeri, nga bwe kiri ne mu ya komerero, ebitundu bisatu eby’omulayika asooka—ebigatta abamalayika basatu bonna—biragiddwa. Kubanga essuula esooka ye enjiri ey’olubeerera ey’omulayika asooka, essuula ey’okubiri eya Danyeri eraga omulayika ow’okubiri owa Okubikkulirwa kkumi na nnya, mwe kulagibwamu okugezesa kw’ekifaananyi ky’ensolo oba ekifaananyi kya Kristo, nga bwe kyali mu kugezesa okw’okubiri mu bintundu bisatu eby’omu ssuula esooka.

Kubanga ensuula emu n’ebbiri ez’ekitabo kya Danyeri zikiikirira omulayika ow’olubereberye n’ow’okubiri mu Okubikkulirwa essuula kkumi na nnya, essuula esatu n’okugezesebwa ku ttale e Dura, bikiikirira obubaka bw’omulayika ow’okusatu, wamu n’okulabula obutafuna akabonero k’ekisolo. Mu essuula eyasooka eya Danyeri, bayogerako ku mwaka ogw’olubereberye ogwa Cyrus, ate mu essuula ey’ekkumi, eririmu olubonekerwa lwa Danyeri olusembayo, Cyrus alagibwa ng’ali mu mwaka gwe ogw’okusatu; naye tumanyi nti ogw’okusatu ogwo gwe gwa olubereberye, kubanga Danyeri yasigala okutuusa ku mwaka ogw’olubereberye ogwa Cyrus.

Kale Cyrus ye akabonero k’omwaka ogusooka oguliimu emyaka esatu. Ye akabonero k’obubaka bw’omumalayika asooka. Omwaka ogusooka ogwa Cyrus gogerwako mu lunnyiriri olusembayo olw’okwolesebwa okusooka kwa Daniel, era nate mu lunnyiriri olusooka olw’okwolesebwa okw’enkomerero kwa Daniel. Kikulu okumanya obubonero obw’obunnabbi obuli mu Cyrus, era okusooka tulaga nti ayimirira obubaka bw’omumalayika asooka. Kino kisobola okukakasibwa mu bunnabbi olw’ensonga nti Daniel alaga omwaka ogwokusatu ogwa Cyrus ng’ogusooka; naye ekisinga obukulu, kimanyibwa ku kiragiro ekisooka Cyrus kye yalangirawo.

Olutalo Gabrieri gwe yali aliko n’bakabaka ba Buperusi mu ssuula ey’ekkumi, lwali lwolekezeddwa ku kuleeta Kuulo okutuuka ku mutendera gw’anaatuukiriza n’alangirira ekiragiro ekisooka ku biragiro bisatu, ebyandikkirizza Abayudaaya okudda ne bazimba nate Yerusaalemi ne yeekaalu. Ekiragiro eky’okusatu kyandibadde kabonero k’okutandika obunnabbi obw’emyaka enkumi bbiri mu bisatu, obwakoma malayika ow’okusatu bwe yatuuka nga October 22, 1844. Ekiragiro eky’okusatu kyakiikirira malayika ow’okusatu, era n’olwekyo ekiragiro ekisooka ekya Kuulo kyakiikirira okujja kwa malayika ow’olubereberye mu 1798. Kuulo akiikirira malayika ow’olubereberye, era olw’ensonga eno, mu kitabo kya Danyeri omwaka gwe ogw’olubereberye gwakiikirira emyaka esatu.

Noolwekyo Cyrus akiikirira "ekiseera eky’enkomerero," kubanga bwe yatuuka malayika asooka (Cyrus) mu 1798, lwe "ekiseera eky’enkomerero" lyatuuka era ne kigulwawo ekitabo kya Danyeri. Erinnya lya Cyrus kigambibwa nti kivudde mu kigambo kya Old Persian "Kūruš," ekitegeeza "enjuba," nga kigattiddwa n’ekigambo kya Elamite "kursh," ekitegeeza "entebe ey’obwakabaka," nga kiraga enkwatagana n’obuyinza bwa kabaka oba obwakabaka. Era Isaaya ayogerako ku biranga bino bya Cyrus.

Agamba ku Cyrus nti, Ye musumba wange, era ajjakutuukiriza byonna bye njagala; ng’agamba Yerusaalemi nti, Onozimbibwa; era ng’agamba yeekaalu nti, Essinziro lyo lijateekebwawo. Bw’ati bw’ayogera Mukama eri oyo gwe yafukako amafuta, eri Cyrus, gwe nkwatidde ku mukono ogwa ddyo, okuwangula amawanga mu maaso ge; era ndyambulula ebisiba eby’ebiwuundiro by’abakabaka, okumuggulira mu maaso ge enzigi ez’ebyapa bbiri; era enzigi tezijja kuggibwa; Nja kugenda mu maaso go, era ndafuula ebiwunduwundu bibeere bibuubuufu; ndimenya mu bitundu enzigi ez’ekikomo, era nteematema emisiba egy’ebyuma; Era ndikuwa obugagga obw’omu kizikiza, n’obugagga obwekweka mu bifo ebyama, olyoke omanye nti nze, Mukama, akuyita mu linnya lyo, ndi Katonda wa Isirayiri. Ku lwa Yakobo omuddu wange ne Isirayiri gwe nnalonda, nkuyise ddala mu linnya lyo; nkuwadde erinnya, newaakubadde nga tonnannyi nze. Nze Mukama, so tewali mulala; tewali Katonda wabula nze: nnakusiba, newaakubadde nga tonnannyi nze; balyoke bamage okuva ku kuzukira kw’enjuba okutuuka ebugwanjuba nti tewali mulala wabula nze. Nze Mukama, so tewali mulala. Isaaya 44:28-45:6.

Koresi yalaga ekifaananyi kya Kristo, kubanga yali “omusiigwa” wa Mukama era yayitibwa “musumba” wa Katonda, azimba Yerusaalemi era ateeka omusingi gw’yeekaalu. Ye akwata ku kuggulawo emiryango egyaggaddwawo, nga Kristo ye aggulawo era tewali muntu aggalawo, era aggalawo tewali muntu aggulawo. Era Koresi aweebwa “eby’obugagga by’ekizikiza, n’obugagga obukwekeddwa mu bifo ebyama.” Koresi atuukiriza obubonero obulaga ekkubo bungi ku lunyiriri lw’enkyukakyuka ez’okutereeza.

Alaga ekiseera eky’enkomerero, nga malayika asooka bw’atuuka, nga ekitabo kya Danyeri kisumuluddwa, era ne wabaawo okwongera mu bumanyi okva mu "obugagga obw’ekizikiza, n’obugagga obwekwekeddwa mu bifo ebyama." Ebyo "obugagga obw’ekizikiza, n’obugagga obwekwekeddwa mu bifo ebyama," bye bifuula "omusingi" ogu "zimbibwa," n’ "ekkalu," erina "okuteekebwawo." Kristo, eyalabirwamu mu Kirusi, ye "Oyo afukibwako amafuta" wa Mukama, nga bwe yafukibwako amafuta ku lubatizo lwe. Kale Kirusi si kulaga kwa malayika asooka kwokka; era ye malayika ow’okubiri agassa amaanyi ku malayika asooka bwe’akka, nga bwe waakka Omwoyo Omutukuvu Kristo bwe yafukibwako amafuta. Nga 22 Okitobba 1844 Kristo yaggulawo oluggi oba "gate" oluyingira mu Ekitukuvu Ennyo, oluggi olwali luggaliddwa. Kirusi era alaga okutuuka kwa malayika ow’okusatu.

Cyrus ye malaika asooka, era malaika asooka alimu byonna ebya bamalayika basatu. Cyrus ye kiseera eky’enkomerero mu mwaka gwa 1798, nga malaika asooka yatuuka. Cyrus akiikirira nga 11, Agusito 1840 lwe bubaka bwa malaika asooka bwagajjibwa amaanyi (bwasiigibwa amafuta). Akiikirira omulimu ogw’okuteeka emisingi, nga bwe kyayolesebwa mu kukolebwa kw’ekifaananyi kya 1843 mu mwezi gwa Mayi 1842. Akiikirira n’okuzimba yeekaalu, nga ebibiina bibiri byayawulibwa ku kusubwa essuubi okwasooka nga 19 Epreli 1844, era akiikirira n’okwawukana okw’okubiri ku kusubwa essuubi okukulu nga 22 Okitobba 1844.

Obubonero bwonna obulaga ekkubo obw’entambuza y’okutereeza ey’Abamiller bwafaananyizibwa Kuuloosi, era n’olwekyo obubonero obwo nabwo bufaananyiza obubonero bw’entambuza y’abantu emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya. Entambuza y’Abamiller yasookerwako obubonero Kristo bye yalaga nti byandisooka nga tekunnabaawo ebyafaayo by’Abamiller.

Obunnabbi tebulangirira byokka engeri n’ekigendererwa ky’okujja kwa Kristo, naye bulaga n’obubonero abantu mwe banaategeerera nti okujja kwe kuwedde okutuuka kumpi. Yesu n’agamba: ‘Walibaawo obubonero mu njuba n’omwezi n’emmunyeenye.’ Luka 21:25. ‘Enjuba erizikizibwa, omwezi tajja kwaka, n’emmunyeenye ez’eggulu zirigwa, n’amaanyi agali mu ggulu galikankanyizibwa. Awo baliraba Omwana w’omuntu ng’ajja mu bire n’amaanyi amangi n’ekitiibwa ekkulu.’ Makko 13:24-26. Omubikkulizi bw’ayogera bw’ati ku bubonero obusooka obunaakulembera okujja okw’okubiri: ‘Waaliwo enkankana y’ettaka ennene; era enjuba n’efuuka nzirugavu ng’olugoye olw’obwoya, omwezi n’afuuka ng’omusaayi.’ Okubikkulirwa 6:12.

Obubonero buno bwalabibwa nga tekunnaba kutandika ekyasa eky’ekkumi n’omwenda. Mu kutuukiriza kw’obunnabbi buno, mu mwaka gwa 1755, ne wabaawo omusisi ogw’entiisa ennyo okusinga ogwonna ogwawandiikiddwa mu byafaayo. Empaka Enene, omuko 304.

Obubonero obwalangirira Okudda okw’okubiri kwa Kristo bwatandika mu 1755, nga katono okutuuka mu 1798. Omwaka 1798 gwali okuggwaawo kw’obuddu bwa Isirayiri ow’omwoyo mu Babulooni ow’omwoyo, nga Sister White ayigiriza nti kino kyafaananyizibwa obuddu obw’ennyini bwa Isirayiri w’ennyama mu Babulooni w’ennyama, obwo obwaggwa ku nkomerero y’emyaka nsanvu egy’obuddu, lwe Cyrus yayingira ng’emiryango miggule n’addira Babulooni, n’atta Belshazzar.

Leero Ekkanisa ya Katonda eri mu ddembe okutambuza n’okutuukiriza enteekateeka ya Katonda ey’okununula ekika ky’abantu ekyabuze. Mu bbanga ery’ebikumi bingi by’emyaka, abantu ba Katonda baanyigirizibwa eddembe lyabwe. Okubuulira Enjiri mu bulongoofu bwayo kwaziyizibwa, era ebibonerezo ebikambwe ennyo byateekebwako abo abaayongera amaanyi ne bagaana okugondera ebiragiro by’abantu. Kyava kiva, ennimiro ennene ey’emizabbibu ey’Omukama ey’eby’omwoyo yasaliramu nga kumpi ddala yonna tewaliko bakozi. Abantu baaggyibwako omusana ogw’Ekigambo kya Katonda. Ekizikiza ky’ensobi n’ensikirize kyali kiteeka mu katya okusangula okumanya eddiini entuufu. Ekkanisa ya Katonda ku nsi yali mu buddu ddala mu bbanga lino eddene ery’okutulugunyizibwa okutakkoma, nga bwe baali abaana ba Isirayiri mu buddu e Babulooni mu bbanga ly’obuwalanguse. Prophets and Kings, 714.

Enkomerero y’emyaka ensanvu e Babulooni yali ekifaananyi ky’omwaka gwa 1798, era waaliwo obubonero obwakulembedde omwaka gwa 1798, obwalangirira nti okudda kwa Kristo kwali kumpi ddala.

"Okutuuka kw'eggye lya Cyrus mu maaso g'ebisenge ebyetooloola ekibuga Babulooni, kwali eri Bayudaaya akabonero nti okununulibwa kwabwe okuva mu buwaŋŋanguse kwabadde kusemereddeko. Emyaka egyisukka kikumi nga tebanazala Cyrus, obunnabbi bwali bumwogeddeko mu linnya lye, era ne buleeta okuteekebwawo ekiwandiiko ekikwata ku mulimu gwenyini gwe yali agenda okukola mu kuwamba ekibuga Babulooni nga batategedde, era mu okutegeka ekkubo ery'okubawa eddembe abaana b'obuwaŋŋanguse." Bannabbi n'Abakabaka, 551.

Kuuloosi era naye yali afaananya obubonero obwakulembera 1798. Abannabyafaayo boogera mu ngeri etategeerekeka bulungi ku bufuzi bwa Daliyo ne Kuuloosi, naye Ekigambo kya Katonda kitegeerekeka bulungi. Obwakabaka bwa Bameedi ne Baperusi bwaddirira Obwakabaka bwa Babulooni, era kabaka eyasooka owa Bameedi ne Baperusi yali Daliyo, wadde nga yali muganda we mutabani we, Kuuloosi, eyali omuduumizi eyawamba Babulooni mu kiro eky’embaga ya Berusazaali eyasembayo. Kuuloosi ne Daliyo bombi bafaananya ekiseera eky’enkomerero y’obusibe obw’emyaka nsanvu, ekikiikirira ekiseera eky’enkomerero mu 1798, era era ekifaananya ekiseera eky’enkomerero mu 1989.

Ekiseera ky’enkomerero mu ebyafaayo bya Musa kyajjulikira mu kuzaalibwa kwa Alooni ne Musa, nga waliwo emyaka esatu wakati waazo. Ebyafaayo ebyo byafaananyiriza mu ngeri entuufu ennyo ebyafaayo bya Kristo, era ekiseera ky’enkomerero mu ebyafaayo ebyo kyajjulikira mu kuzaalibwa kwa Yokaana, era oluvannyuma lwa myezi mukaaga ne kuzaalibwa kwa Yesu, mwana munna we ow’olulyo. Ekiseera ky’enkomerero kirina obubonero bubiri, era Darius ne Cyrus bombi balaga enkomerero y’obuddu obw’emyaka nsanvu, ekyo kyafaananyiriza enkomerero y’obuddu obw’emyaka 1,260. Ekiwundu eky’okufa eky’ekisolo eky’obwapaapa mu 1798, kyaddirwa mu mwaka ogwaddako okufa kw’oyo eyali akivuga era ng’afuga ekisolo ekyo. Mu 1989 Reagan ne Bush ow’olubereberye bombi baali ba Pulezidenti.

Cyrus alaga obubonero obulangirira okujja kw’ekiseera ky’enkomerero, era alaga n’ekiseera ky’enkomerero. Alaga okweyongera kw’amagezi, n’okunywezebwa kw’obubaka obwasooka omulayika bw’akka, era alaga n’omulimu ogwo oluvannyuma ogutandikibwa mu kuteekawo emisingi, omulimu ogw’okuzimba yeekaalu, n’okutuuka kw’omulayika ow’okusatu ng’Omubaka w’Endagaano ajja mu bwangu nnyo mu yeekaalu ye.

Mu mwaka ogw’okusatu ogwa Cyrus, kabaka wa Persia, ekintu kyabikkulirwa eri Daniel, eyayitibwanga Belteshazzar; era ekintu kyali kituufu, naye ekiseera ekipangiirwawo kyali kiwanvu; era yategeera ekintu, era yalina okutegeera ekyolesebwa. Mu nnaku ezo nze Daniel nnali mu kukungubaga okumala wiiki ssatu ezijjuvu. Saalya omugaati omulungi, so n’ennyama newankubadde wayini tebyayingira mu kamwa kange, so sasiiga mafuta ku mubiri gwange na katono, okutuusa wiiki ssatu ezijjuvu lwe zaweza. Era ku lunaku olw’amakumi abiri mu nya olw’omwezi ogwasooka, nga ndi ku lubalama lw’omugga omukulu oguyitibwa Hiddekel. Daniel 10:1-4.

Obubonero bwa Cyrus ne Belteshazzar buyimirira ebyafaayo eby’obunnabbi eby’enjawulo mu nnaku ez’oluvannyuma. Akabonero ka Belteshazzar katutegeeza nti abantu abakyayimirirwa be 144,000, ekika ekisembayo ky’abantu b’endagaano. Bateekeddwa mu byafaayo eby’obunnabbi ebyayimirirwa Cyrus, ebiyimirira ebyafaayo ebikwata ku 1798, 1989, ne Sebutemba 11, 2001, kubanga Cyrus ayimirira obubonero obwo bwonna. Ayimirira era n’okusuulibwaamu essuubi okw’ennaku eza Julaayi 18, 2020, ne n’etteeka lya Ssande erijja mangu mu Amerika. Ensumuluzo ey’okutegeera w’ateekeddwa mu by’obunnabbi okwolesebwa kwa Danyeri okwasembayo eri mu kumanya ebyo Danyeri by’amanyi.

Mu olunnyiriri olusooka, Danyeri (Belutesazaali) alina okutegeera ebyombi, ‘ekintu’ era n’‘okwolesebwa’. ‘Ekintu’ kye kigambo ky’Olwebbulaniya ‘dabar’, kitegeeza ‘ekigambo’, era kikozesebwa Gabuliyeri okukiikirira ‘okwolesebwa kwa chazon’ okw’emyaka 2520 (‘emirundi musanvu’). ‘Okwolesebwa’ okuli mu olunnyiriri olusooka Danyeri kwe ategeera kwe ‘okwolesebwa kwa mareh’ okw’emyaka 2300. Abantu b’Endagano ya Katonda ab’ennaku ez’oluvannyuma tebaategeera ‘emirundi musanvu’ mu ‘kiseera ky’enkomerero’ mu 1989. Tebaategeera ‘emirundi musanvu’ okutuusa oluvannyuma lwa Sebutemba 11, 2001; kale Danyeri ateekwa okubeera mu kiseera ky’ekibiina ky’enkyukakyuka ey’obunnabbi eky’akiikirirwa Cyrus oluvannyuma lwa Sebutemba 11, 2001, kubanga Danyeri, akiikirira ekibiina eky’obunnabbi eky’enkomerero, ategeera byombi, ‘ekintu’ n’‘okwolesebwa’.

Danyeri alagibwa ng’ali mu biro amakumi abiri mu kimu eby’okukungubaga. “Mu biro ebyo” eby’okukungubaga, Danyeri yategeera “ekigambo,” era n’aba n’okutegeera ku “kwolesebwa.” Amazima agaali gakikirira mu “kigambo” gaabikkulirwa Danyeri mu biro eby’okukungubaga. Abantu ba Katonda bakikirirwa ng’“abakungubaga” mu nnnyiriri ez’okulongoosa nga bakyali kumpi n’Okukaaba okw’Ekiro eky’omu ttumbi. Okukungubaga kukikirirwa Maliza ne Maliyamu nga bakungubagira Lazaaro, nga bakyali kumpi n’Okuyingira okw’Ekitiibwa. Kyayolesebwa obunafu bw’amaanyi obwaddirira okuswazibwa okusooka mu byafaayo by’AbaMira, nga Yeremiya bwe yakiraga.

Ebigambo byo byazuulibwa, ne mbirya; era ekigambo kyo kyabeera gye ndi essanyu n’okusanyuka kw’omutima gwange: kubanga nnyitibwa linnya lyo, ayi Mukama Katonda w’eggye. Satuula mu lukiiko lw’abasekerera, so ne ssasanyuka; nnatuula nzekka olw’omukono gwo: kubanga wanjjuzaamu obusungu. Lwaki obulumi bwange butaggwaawo, n’ekiwundu kyange ekitawonyezeka, ekigaana okuwona? Ojja okubeera ddala gye ndi ng’omulimba, era ng’amazzi agawuma? Yeremiya 15:16-18.

Yeremiya teyasanyuka, nga bwe baakola abatuuze ba Sodomu ne Misiri mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu, ku kufa kw’abajulirwa babiri. Obutakusanyuka kwe kukaaba. Okukaaba kwa Belteshazzar kulaga okukaaba okukwatagana n’okufa kw’abajulirwa babiri. Nga 18 Jjulayi 2020 ne nga 3 Novemba 2020, abajulirwa babiri ab’ensingo ya Baprotestanti ey’amazima n’ensingo za Republican ez’ensolo ey’ensi baattibwa mu nguudo za Sodomu ne Misiri, era we baamubambira ku musalaba Mukama waffe. Bwe baamubamba ku musalaba Mukama waffe, abayigirizwa be ne batandika okukaaba. Abo bajulirwa babiri baalabikibwa mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu nga Musa ne Eriya.

Waliwo emirundi etaano mu Ebyawandiikibwa mwe Kristo ayogerwako nga Mikaeri, emisatu mu kitabo kya Danyeri, emu mu kitabo kya Yuda, n’endala mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Mu essuula ey’ekkumi, gye tulyoogerako kaakano, Mikaeri ajjukiddwa emirundi ebiri, mu olunyiriri olw’ekkumi n’asatu n’olw’amakumi abiri mu emu, era nate mu essuula eya kkumi na bbiri, olunyiriri olusooka. Amanyikiddwa mu Okubikkulirwa essuula eya kkumi na bbiri, olunyiriri olw’omusanvu. Mu Yuda, Mikaeri amanyikiddwa nga ye azuukiza Musa, era mu Okubikkulirwa essuula eya kkumi n’emu, Musa ye omu ku bajulizi abafi abali mu luguudo.

Noolwekyo njagala okubajjukiza, newakubadde mwali mumanyi kino dda, nti Mukama bwe yalokola abantu ng’abaggye mu nsi eya Misiri, oluvannyuma n’azikiriza abatakkiriza. N’abamalayika abatakuuma obutuuze bwabwe obwasooka, naye ne bava mu kifo kyabwe, yabasibira mu minyoolo egy’emirembe gyonna wansi w’ekizikiza okutuusa ku musango gw’olunaku olukulu. Era Soodomu ne Gomola, n’ebibuga ebiriranye nabo mu ngeri y’emu, bwe beewaayo mu bwenzi ne bagoberera emmubiri ogw’enjawulo, bateekeddwa ng’eky’okulabirako, nga babona okubonerezebwa kw’omuliro ogutaggwaawo. Mu ngeri y’emu era bano abaloota eby’obugwagwa, bawonona omubiri, badegga obwami, ne bevuma ebitibwa. Naye Mikaeri, malayika omukulu, bwe yawangayo ne Setaani nga bawakanira ku mubiri gwa Musa, teyasoosooma kumuleetera musango ogw’ebivume, naye n’agamba nti, Mukama akukangavule. Yuda 5-9.

Mu kitabo kya Yuda, mu mulamwa gwa Sowodomu ne Misiri byombi, ebiyimira ekibuga ekikulu mwe Musa ne Eriya battibwa mu Okubikkulirwa essuula kkumi n’emu, Kristo, ng’akiikiriddwa Mikaeri, azuukiza omubiri gwa Musa. Musa ne Eriya baali bafudde okumala ennaku ssatu n’ekitundu ez’efaananyi mu Okubikkulirwa essuula kkumi n’emu, era ennaku ez’okukaaba kwa Belteshazzar ziggwaawo Mikaeri bw’akka okuva mu ggulu. Olunyiriri ku lunyiriri, Danyeri essuula ekkumi, ennyiriri emu okutuuka ku nnya, biraga ekiseera ky’okukaaba ekiggwaawo abajulirwa ababiri bwe bazuukizibwa Mikaeri.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

Kitaffe yalonda Musa ne Eriya okubeera ababaka be eri Kristo, era bamugulumize n’ekitangaala ky’eggulu, era boogere naye ku bubonaabona obwali bujja okumutuukako, kubanga baabeeranga ku nsi nga bantu; baalabye ennaku n’okubonaabona okw’abantu, era baasobola okusaasira n’okutegeera okugezesebwa kwa Yesu mu bulamu bwe obw’oku nsi. Eriya, mu kifo kye ng’annabbi eri Isirayiri, yali akiikirira Kristo, era omulimu gwe, mu ngeri entono, gwali gufaanana n’ogwa Omulokozi. Ate Musa, ng’omukulembeze wa Isirayiri, yali ayimiridde mu kifo kya Kristo, nga ayogeragana naye era ng’agoberera by’amulagira; noolwekyo, bano bombi, ku bo bonna abaakuŋaana okwetooloola entebe ya Katonda, be baasinga okusaanira okuweereza Omwana wa Katonda.

Bwe Musa, ng’asunguwaliddwa olw’obutakkiriza bw’abaana ba Isirayiri, yakuba lwazi mu busungu n’abawa amazzi ge baali basabye, n’atwalira yekka ekitiibwa; kubanga ebirowoozo bye byali bizzikiddwa nnyo obutamwebaza n’obujeemu bwa Isirayiri, n’yalemwa okuwa Katonda ekitiibwa n’okutukuza erinnya lye mu kukola ekikolwa kye yali amulagidde okukola. Kyali mu nteekateeka ya Ayinzabyonna okuleeta emirundi mingi abaana ba Isirayiri mu mbeera ezikaluubirirwa nnyo, era awo, mu kweetaaga kwabwe okungi, okubabununula n’obuyinza bwe, balyoke bamanye okufaayo kwe okwenjawulo eri bo, batukuze erinnya lye. Naye Musa, ng’agoberera eby’emitima gye eby’obutonde, n’awegulira ye ekitiibwa ekyaali kya Katonda, n’agwa wansi w’obuyinza bwa Setaani, n’yagaanyizibwa okuyingira mu nsi eyasuubizibwa. Singa Musa yanywerera, Mukama andimutuusizza mu nsi eyasuubizibwa, era oluvannyuma andimuttwala mu ggulu nga talabye kufa.

Nga bwe kyali, Musa yayitamu mu kufa, naye Omwana wa Katonda n’akka okuva mu ggulu n’amuzuukiza nga omubiri gwe gutannaba kubola. Newankubadde Sitaani yawakanira ne Mikaeri olw’omubiri gwa Musa, n’ategeeza nti gumugwanira, teyasobola kuwanguza Omwana wa Katonda, ate Musa, ng’alina omubiri ogw’ekitiibwa ogwazuukiziddwa, yatwalibwa mu mbuga z’eggulu, era kaakano yali omu ku babiri abassaamiddwa ekitiibwa, abaalagirwa Kitaawe w’Omwana wa Katonda okumuweereza.

Olw’okukkiriza otulo okubawangula nnyo, abayigirizwa baali bafiiriddwa emboozi eyali wakati w’ab’amalaika ab’omu ggulu n’Omununulizi eyagulumizibwa. Naye bwe baazuukuka mangu nga bava mu tulo tw’amaanyi nnyo, ne balaba oluboneke olw’ekitiibwa ennyo mu maaso gaabwe, ne bajjula essanyu ery’amaanyi n’okutya okw’ekitiibwa. Bwe balaba endabika eyaka ey’Omwami waabwe omwagalwa, ne bateekwa okubikka amaaso gaabwe n’emikono gyabwe, kubanga tebasobola mu ngeri endala kugumiikiriza ekitiibwa ekitali kya kwogerebwako ekimwambaza, era nga kimurika ekitangaala ng’ery’enjuba. Mu kaseera katono abayigirizwa ne balaba Omwami waabwe agulumiziddwa era ayimusiddwa mu maaso gaabwe, era nga aweebwa ekitiibwa n’abo abakaakaanya be baategeera nti be baagalwa nnyo Katonda. Omwoyo gw’Obunnabbi, Volume 2, 329, 330.