Mu mwaka ogw’okusatu ogwa Cyrus, kabaka wa Persia, ekintu kyabikkulirwa eri Daniel, eyayitibwanga Belteshazzar; era ekintu kyali kituufu, naye ekiseera ekipangiirwawo kyali kiwanvu; era yategeera ekintu, era yalina okutegeera ekyolesebwa. Mu nnaku ezo nze Daniel nnali mu kukungubaga okumala wiiki ssatu ezijjuvu. Saalya omugaati omulungi, so n’ennyama newankubadde wayini tebyayingira mu kamwa kange, so sasiiga mafuta ku mubiri gwange na katono, okutuusa wiiki ssatu ezijjuvu lwe zaweza. Era ku lunaku olw’amakumi abiri mu nya olw’omwezi ogwasooka, nga ndi ku lubalama lw’omugga omukulu oguyitibwa Hiddekel. Daniel 10:1-4.

Mu nnaku ssatu n’ekitundu eziraga ekifaananyi ez’ogerwako mu ssuula ey’ekkumi n’emu ey’Okubikkulirwa, bwe babeera nga abajulizi ababiri bafudde mu luguudo, “ekintu” kibikkulirwa eri Belteshazzar. Yali amaze dda okutegeera “ekyolesebwa” (mareh), kubanga mu ssuula ey’omwenda, Gabriel yali azze n’amuwa okutegeera ku kyolesebwa.

Weewaawo, bwe nnali nkyayogera mu kusaba, era n’omusajja Gabulieri, gwe nnali ndabye mu kwolesebwa ku ntandikwa, ng’abubuuka mangu, n’ankwatako mu kiseera ky’ekiweebwayo eky’akawungeezi. N’anjulira, n’ayogera nange, n’agamba nti, Ai Danyeri, kaakano nzize okuwa amagezi n’okutegeera. Ku ntandikwa y’ebisaba byo ekiragiro kyavaayo, nange nzize okukulaga; kubanga oyagaliddwa nnyo: kale tegeera ensonga eno, era tekereza ku kwolesebwa. Danyeri 9:21-23.

“Omusajja Gabulyeri, gwe” Danyeri “yalaba mu kwolesebwa ku lubereberye,” kino kitegeeza “chazon,” okwolesebwa okw’ebyafaayo eby’obunnabbi, ekitegeeza Gabulyeri ng’annyonnyola Danyeri okwolesebwa kw’obwakabaka obw’obunnabbi obw’omu Bayibuli mu ssuula ey’omunaana. Naye “okwolesebwa,” Danyeri kwe yali alina okulowoozaako mu ssuula ey’omwenda, kwali “mareh,” okwolesebwa okw’endabika. Awo Gabulyeri n’alyoka awa Danyeri okumenyamenya okw’ebyafaayo okw’obunnabbi obw’emyaka enkumi bbiri mu bisatu.

Essuula ey’omwenda yatuukirira mu mwaka ogusooka ogwa Darius. Belteshazzar bwe yagamba nti "yali ategeera ekibonoobono," mu "mwaka ogwokusatu ogwa Cyrus," yali amaze emyaka ebiri nga ategeera "mareh," ekibonoobono. Kye Belteshazzar yajja okutegeera mu "ennaku ezo" ez’obunakuwavu kyali "ekintu," kye kigambo ky’Olwebbulaniya "dabar," era kyali kiwanvu, kubanga obudde obwateekebwawo bwali emyaka 2,520.

Danyeri yali amaze okutegeera ebimu ku "kintu," kubanga mu ssuula ey’omwenda yali ng’atuukiriza essaala eya Eby’Abaleevi essuula amakumi abiri mu mukaaga, era essaala eyo ye "essaala ey’ekintu." Waliwo ekitangaala ekyeyongedde ku "emirundi musanvu," kye Belteshazzar yategeera mu nnaku amakumi abiri mu emu z’okukungubaga, era okweyongera kw’ekitangaala ku "emirundi musanvu" mu nnaku ezo z’okukungubaga kwalaga ekifananyi ky’okweyongera kw’ekitangaala ku "emirundi musanvu" mu mwaka gwa 1856. Abawagizi ba Miller nabo baali bamanyi ku "emirundi musanvu," kubanga baagilangiriranga, naye waliwo ekitangaala ekyongerwako ekyateekwa okubageza mu kiseera ddala mu byafaayo byabwe lwe baava mu kutambulira kwa Firadefiya ne bayingira erya Laodokeya.

Ennaku ez’ennaku ez’okukungubaga eza Belutesazzaali zikwatagana n’ebyafaayo eby’obunnabbi eby’ekkubo ery’ab’e Firaderufiya bwe lyakyuka ne liyingira mu kkubo ery’ab’e Lawodikiya mu 1856, era oluvannyuma ne liyingira mu kkanisa ya Baadiventiisi ey’e Lawodikiya mu 1863. Byombi, ebyafaayo bya Belutesazzaali n’eby’Abamirayiti eby’okweyongera kw’omusana ku “biro musanvu,” bikwatagana n’enkyukakyuka okuva mu kkubo ery’ab’e Lawodikiya ery’omubaka ow’okusatu okutuuka mu kkubo ery’ab’e Firaderufiya ery’ab’obukadde kikumi mu enkumi ena mu enkumi nnya mu enkumi nnya, era ne mu nnaku ez’okukungubaga, kwe kugamba mu biro eby’okulindirira, obudde omusana ogweyongedde ku “biro musanvu,” lwe gwali ogw’okubikkulirwa.

Belteshazzar akiikirira byombi, omubaka n’ekibiina. Mu nnaku ez’okulila kwe, omubaka alitegeera ‘ekintu,’ ekyo kye Amazima, era oluvannyuma alikiyanjulira ‘ekintu’ eri ekibiina, nga Michael bw’anaazuukiza abajulizi babiri mu mwaka gwa 2023.

Ekigambo ky’Olwebbulaniya "mareh" (ekyolesebwa eky’endabika ya Kristo), Daniyeri kye akakasibwa nti yakitegeera mu olunyiriri olusooka, kikozeseddwa emirundi ena mu kyolesebwa kya Daniyeri ekisembayo. Emirundi ebiri kihinduliddwa nga "ekyolesebwa," ate emirundi ebiri nga "endabika." Olubereberye Daniyeri gy’akikozesa mu olunyiriri olusooka, alaga nti yategeera "ekyolesebwa"; naye emirundi emirala esatu giraga Daniyeri ng’ali mu kyolesebwa. Mu olunyiriri olw’omukaaga, amaaso ga Kristo gaali nga ‘endabika’ y’okumyansa.

Era ku lunaku olw’amakumi abiri mu nnya olw’omwezi ogusooka, nga ndi ku lubalama lw’omugga omukulu oguyitibwa Hiddekel; awo ne ntuusa amaaso gange waggulu ne ntunula, ne ndaba, laba, omusajja omu ayambadde olugoye lw’erinena, amawugwe ge gasibiddwako olukoba lwa zaabu ennungi olw’e Uphazi. Omubiri gwe gwali ng’ejjinja ery’omuwendo erya berilo, n’obuso bwe ng’enfaananyi y’amasanyalaze, n’amaaso ge ng’amataala g’omuliro, n’emikono gye n’ebigere bye mu langi nga ekikomo ekireese obulungi; n’eddoboozi ly’ebigambo bye nga ddoboozi ly’ekibiina ekinene. Nze Danyeri nzekka ne ndaba ekyolesebwa; kubanga abasajja abaali nange tebaalaba ekyolesebwa; naye okutya okunene n’okukankana ne kubagwira, ne badduka ne beekweka. Ky’ennava nsigalayo nzekka, ne ndaba ekyolesebwa kino ekikulu, ne tewaasigalamu maanyi mu nze; kubanga obulungi bwange bwakyuka ne buba obubola mu nze, ne nsigalawo nga sirina maanyi. Danyeri 10:4-8.

Waliwo ekigambo kya Olwebbulaniya ekirala ekivvuunulwa "vision", kye tujja okwogerako nga tumaze okulambulula ebiranga ebimu eby’ekigambo kya Olwebbulaniya "mareh". Mu emisoko egyasooka, ekigambo "appearance," kye kyakozesebwa; era ekigambo ekyo mu Olwebbulaniya kye "mareh". Ekigambo kye kimu kino kivvuunulwa "vision" mu musoko ogw’ekkumi na mukaaga. Mu musoko ogw’ekkumi na mukaaga, ekyolesebwa kya Kristo kwaleetedde Danyeri ennaku.

Awo, laba, omulala ng’ekifaananyi ky’abaana b’abantu yakoma ku mimwa gyange; ne naggula akamwa kange, ne njogera, ne mmugamba oyo eyayimiridde mu maaso gange nti, Ai Mukama wange, olw’okwolesebwa kuno ennaku zange zinkyukiddeko, era tewasigadde mu nze maanyi. Danyeri 10:16.

Ekigambo ky’Olwebbulaniya ekivvuunulwa nga "ennaku," kitegeeza "hinge", era "okwolesebwa" okw’okulabika kwa Kristo kwe Daniel yalaba mu olunnyiriri kwakyukirira ku "hinge". "Hinge" mu obunnabbi kifaananyiriza ekiseera eky’okukyukira.

Waliwo eby’okuyigira okuva mu byafaayo ebyayita; era essira liteekeddwako ku bino, buli omu alyoke ategeere nti Katonda akolera mu nkola y’emu kaakano nga bwe yakikolanga bulijjo. Omukono gwe gulabikira mu mulimu gwe era mu mawanga kaakano, nga kye kimu ddala nga bwe kibadde okuva lwe Enjiri yasooka okulangirirwa eri Adamu mu Edeni.

Waliwo ebiseera ebifuuka entikko y’okukyuka mu byafaayo by’amawanga era ne mu by’ekkanisa. Mu bw’entegeka ya Katonda, bwe bituuka ebizibu bino ebikulu eby’enjawulo, omusana ogw’ekiseera ekyo guweebwa. Bwe gukkirizibwa, wabaawo okutera mu maaso mu by’omwoyo; bwe gaweebwa emabega, wabaawo okugwa wansi mu by’omwoyo n’okuzikirira. Mukama mu Kigambo kye abikkulidde omulimu ogw’Enjiri ogw’obuvumu, nga bwe gwakolebwa mu biseera ebyayita era nga bwe gunaakolebwa mu biseera eby’omu maaso, okutuuka ddala ku lutalo olw’enkomerero, ng’abakolerera Setaani banaakola entambula yaabwe eyasembayo ey’ewuunyisa. Bible Echo, Agusito 26, 1895.

Olunyiriri olwa kkumi na mukaaga lukiikirira ekifo eky’okukyukiramu mu byafaayo Beluteshazaali by’akiikirira. Kino kye kifo eky’okukyukiramu eri ejjembe erya Republican (eggwanga) era n’eri ejjembe erya Protestant (ekkanisa). Kikiikirira akaseera ak’akazibu, era kikiikirira ekifo awateekebwa omusana ogw’enjawulo eri ebyafaayo ebyo. Ekifo Danieli we yakyukiramu kyatuuka nga Danieli “akwatiddwa,” omulundi ogwokubiri ku mirundi esatu. Danieli yandikwatiddwa emirundi esatu, era omulundi ogwokubiri lwe yakwatibwa, gwali mukyukiriro eri Danieli, era omukyukiriro ogwo gwali gwa mulundi gwa kubiri ku mirundi esatu Danieli lwe yalaba okwolesebwa kwa “mareh.”

Awo, laba, omulala ng’ekifaananyi ky’abaana b’abantu yakoma ku mimwa gyange; ne naggula akamwa kange, ne njogera, ne mmugamba oyo eyayimiridde mu maaso gange nti, Ai Mukama wange, olw’okwolesebwa kuno ennaku zange zinkyukiddeko, era tewasigadde mu nze maanyi. Danyeri 10:16.

Tujja kutunulako ku kukwatibwa emirundi esatu mu bwangu. Omulundi ogusooka mu mirundi ena Danyeri gy’akozesa ekigambo “mareh” gwali obujulizi bwe nti yategeera okwolesebwa, ate emirundi esatu egyasigalawo gilambulula ebyo bye yayitamu bwe yalaba ddala endabika. Omulundi ogwokusatu gy’alambulula okwolesebwa kw’endabika guli mu lunyiriri olw’ekkumi n’omunaana, mwe yakwatibwa omulundi ogwokusatu.

Awo ne wajja nate omu ng’endabika ey’omusajja, n’ankwata, n’annyweza. Danyeri 10:18.

Ku kukwatibwa okw’okubiri, mu lunyiriri olw’ekkumi n’omukaaga, kwe kwogera okw’okubiri ku okwolesebwa kwa “marah”, amaanyi ge gamuvaako; naye ku kukwatibwa okw’okusatu, amaanyi ge gazzaawo. Mu nnyiriri ez’ekkumi, kkumi na mukaaga ne kkumi na munaana Danyeri akwatibwa. Mu lunyiriri olw’omukaaga, Danyeri alaba okufaanana kwa Kristo, oluvannyuma Gabulyeri, era mu lunyiriri olw’ekkumi, Gabulyeri akwata ku Danyeri omulundi ogusooka.

Awo ne nsitula ama m elu, lelee, ma, lee, otu nwoke yikwasiri uwe ọcha linin, ekechiwo úkwù ya ọlaedo ọma nke Ufazi: Ahụ ya dịkwa ka nkume beril, ihu ya dị ka ọdịdị nke àmụ̀mà, anya ya dị ka oriọna ọkụ, ogwe aka ya na ụkwụ ya dị ka agba ọla kọpa a kpụchara nke ọma, olu okwu ya dị ka olu igwe mmadụ. Ma ọ bụ naanị m, Daniel, hụrụ ọhụụ ahụ: n’ihi na ndị ikom so m ahụghị ọhụụ ahụ; ma ịma jijiji dị ukwuu dakwasịrị ha, nke mere na ha gbapụrụ gaa zoo onwe ha. Ya mere, a hapụrụ m naanị m, ahụkwara m nnukwu ọhụụ a, ike ọ bụla adịghịkwa fọdụrụ n’ime m: n’ihi na mma m gbanwere n’ime m bụrụ nrụrụ, enweghịkwa m ike ọbụla.

Naye ne mpulira eddoboozi ly’ebigambo bye: era bwe nawulira eddoboozi ly’ebigambo bye, ne ngwa mu tulo tungi nnyo nga nvunnamye amaaso gange wansi ku ttaka. Kale, laba, omukono ne gunkwata, ne gunsitula ku maviivi gange ne ku bigere by’emikono gyange. N’aŋŋamba nti, Ai Danyeri, omusajja ayagalibwa ennyo, tegeera ebigambo bye nkugamba, oyimirire bulungi: kubanga kaakano nze ntumiddwa gy’oli. Era bwe yamala okwogera ekigambo ekyo gye ndi, ne nnyimirira nga nkankana. Awo n’aŋŋamba nti, Totya, Danyeri: kubanga okuva ku lunaku olusooka lwe wateeka omutima gwo okutegeera n’okweetoowaza mu maaso ga Katonda wo, ebigambo byo byawulirwa, era nzize olw’ebigambo byo. Naye omulangira w’obwakabaka bwa Buperusi n’anziyiza ennaku amakumi abiri mu lumu: naye, laba, Mikayiri, omu ku balangira abakulu, n’ajja okunnyamba; ne nsigala eyo awamu ne bakabaka ba Buperusi. Kaakano nzize okukutegeeza ebyo ebiriba ku bantu bo mu nnaku ez’oluvannyuma: kubanga okwolesebwa kukyali kwa nnaku nnyingi. Danyeri 10:5–14.

Awo mu kitundu eky'ekkumi n'omukaaga, Danyeri n'akwatibwako omulundi ogw'okubiri, bwe yalaba ekyolesebwa kya Kristo.

Awo bwe yamala okwogera ebigambo ebyo gye ndi, ne nteeka amaaso gange wansi, ne siremwa okwogera. Era, laba, omu eyafaanana ng’abaana b’abantu n’akwata ku mimwa gyange: awo ne nzigula akamwa kange, ne njogera, ne ŋŋamba oyo eyali ayimiridde mu maaso gange nti, Ai mukama wange, olw’okwolesebwa ennaku zange zinkomyewo, so sirinnywezza maanyi gonna. Kubanga omuddu wa mukama wange ono ayinza atya okwogera ne mukama wange ono? kubanga ku bwange, amangu ago amaanyi ne gampwerako, era tewali mukka gwonna ogwasigala mu nze. Danyeri 10:15–17.

Awo ne waajja nate omu ng'endabika ey'omusajja, n'ankoma ku nze, n'annyweza, n'agamba nti, Ggwe musajja omwagalwa ennyo, totya: emirembe gibe gy'oli; beera n'amaanyi, ddala, beera n'amaanyi. Awo bwe yamala okwogera nange, ne nnywezebwa, ne ngamba nti, Mukama wange ayogere; kubanga onnywezizza. Awo n'agamba nti, Omanyi lwaki njijidde gy'oli? kaakano ndiddayo okulwana n'omulangira wa Buperusi; era bwe nnaavaayo, laba, omulangira wa Bugereeki anajja. Naye nja kukulaga ekiwandiikiddwa mu Byawandiikibwa eby'amazima: era tewali anyimirira nange mu bino wabula Mikaeri, omulangira wammwe. Danyeri 10:18-21.

Danyeri yakwatibwako emirundi esatu; omulundi ogusooka n’ogw’okusatu malayika Gabuliyeri ye yamukwatako. Omulundi ogw’okubiri, Kristo ye yamukwatako. Danyeri yakozesa ekigambo ky’Olwebbulaniya kye kimu emirundi ena, naye omulundi ogusooka ku gyo, mu olunyiriri olusooka, yali ayogera nti yategeera "ekibonekerwa." Okutegeera amazima kye kikulu, naye si kyekimu n’okubiramu amazima, nga bwe yakikola ku mirundi emirala esatu.

Bwe zaggwa ennaku za Daniyeri ez’okukungubaga, yaweebwa obumanyirivu bw’ekyolesebwa, kye yali akitegeera ng’ennaku z’okukungubaga tezinnaggwa. Obumanyirivu obwo bwalimu mitendera esatu, egiragirwa mu kumukwatako emirundi esatu. Okukwatako okwasooka n’okwasembayo byakolebwa Gabuliyeri, ate okwa wakati ne kukolebwa Kristo. Okukwatako okwasooka n’okwasembayo kwali kuyimirira ennyukuta eyasooka n’eyasembayo mu nnyukuta z’Olwebbulaniya. Mu mutendera ogw’okubiri ogwo, Daniyeri amanya embeera ye ng’omwonoonyi omujeemu eri Mukama we; era bwe kityo okukwatako okw’akati kuyimirira okujeemera, nga bwe kuyimirizibwa ennyukuta ey’ekkumi n’esatu mu nnyukuta z’Olwebbulaniya.

Naye kaakano Peetero teyalowoozanga ku mato newaakubadde ku migugu. Ekyamagero kino, okusukka buli kye yabadde alabako, kyamubikkulira obuyinza bwa Katonda. Mu Yesu yalaba Omu eyafuganga eby’obutonde byonna. Okubeerawo kwa Katonda kwamubikkulira obutali butukuvu bwe. Okwagala eri Omwami we, ensonyi olw’okutakkiriza kwe, okusiima olw’okwewombeeka kwa Kristo, naddala okuwulira obutali butukuvu bwe mu maaso g’obutukuvu obutalina nsalo, byamusinga amaanyi. Nga banne nga batereeza ebiri mu mutimba, Peetero n’agwa ku bigere by’Omulokozi, ng’ayogerera waggulu nti, ‘Mvako; kubanga nze musajja omwonoonyi, Ayi Mukama.’

Obubeerawo obw’obutukuvu bwa Katonda bwe bumu bwe bwavirako nnabbi Danyeri okugwa ng’omufu mu maaso ga malayika wa Katonda. N’agamba nti, ‘Obulungi bwange ne buggwa mu nze ne bwefubutuka, so tewasigalako maanyi mu nze.’ Era Isaaya bwe yalaba ekitiibwa kya Mukama n’akaaba nti, ‘Zikama nze! kubanga nzikiddwa; kubanga nze muntu ow’emiromo emyonoonefu, era ntuula wakati w’abantu ab’emiromo emyonoonefu: kubanga amaaso gange galabye Kabaka, Mukama w’eggye.’ Danyeri 10:8; Isaaya 6:5. Obuntu, n’obunafu bwaabwo n’ekibi, bwagereranibwa n’obutuukirivu bw’obwaKatonda, era n’awulira nga takimala ddala era si mutukuvu. Bw’atyo bwe kibadde eri abo bonna abaawaddeebwa okulaba obukulu n’ekitiibwa kya Katonda.

Peetero n’ayogerera waggulu nti, ‘Mva gye ndi; kubanga ndi musajja omwonoonyi;’ naye n’akwatirira ku bigere bya Yesu, nga awulira nti tasobola kwawulibwa ku Ye. Omulokozi n’amuddamu nti, ‘Totya; okuva kaakano ojja kukwata abantu.’ Kyali oluvannyuma Isaaya lw’yalaba obutukuvu bwa Katonda n’obutali musaanirizi bwe, lwe yaweereddwa obuvunaanyizibwa bw’obubaka bwa Katonda. Era kyali oluvannyuma Peetero lw’atwalibwa mu kweegaana ye mwennyini n’okwesigamira ku amaanyi ga Katonda, lwe yaweebwa okuyitibwa mu mulimu gwe ogw’okuweereza Kristo. The Desire of Ages, 246.

Olubonekerwa lwa "marah," lwe lubonekerwa olw'okulabika kwa Kristo, naye omulundi ogw'okubiri n'ogw'okuna Daniel lwe yakozesa ekigambo ekyo, byogera ku malayika Gabriel. Omulundi ogwasooka kwabadde kutegeeza nti Belteshazzar yategeera olubonekerwa, naye emirundi esatu egyasembayo gyogerera ku Daniel ng'abonekerwa. Era buli mulundi ku mirundi egyo esatu Daniel lwe yabonekerwa, yakwatibwako.

Okwolesebwa kwa “mareh” kwe kwolesebwa kw’endabika ya Kristo, naye malayika Gabulyeri ye akiikirirwa mu mirundi egyokubiri n’egyokuna Danyeri gye yakozesa ekigambo ekyo. Omulundi ogwasooka gwali kwogera nti Beruteshaza yali ategedde okwolesebwa, naye emirundi esatu egyasembayo gikiikirira Danyeri ng’ayitamu okwolesebwa. Emirundi esatu Danyeri gy’ayitamu okwolesebwa, era akwatibwako.

Awo bwe Gabriel yamukwatako omulundi ogwasooka, Gabriel n’ateeka Daniel ku maviivi n’amabbala g’engalo ze. N’amulagira Daniel okutegeera ebigambo bye yayogera era ayimirire; era n’ayimirira, newankubadde ng’atetemera. Awo Gabriel n’amunnyonnyola mu bujjuvu ebyabaddewo mu nnaku amakumi abiri mu emu nga Daniel yali mu nnaku n’okukaaba. Yategeeza nti oluvannyuma lw’okulwanagana n’abakabaka ba Buperusi okumala ennaku ezo amakumi abiri mu emu, Michael n’akka okuva mu ggulu okuyingira mu lutalo, era ne Gabriel n’ajja okuddamu okusaba kwa Daniel n’okumunnyonnyola ‘ebinaakwatako abantu bo mu nnaku ez’oluvannyuma.’ Bwe Michael yakka okuva mu ggulu, Gabriel n’atumwa okunnyonnyola eri Daniel ebya nnaku ez’oluvannyuma.

Ennyonnyola ya Gabuliyeri yaweebwa Danyeri ku nkomerero y’ennaku amakumi abiri mu emu ez’okukungubaga, era mu nkola ey’olunyiriri ku lunyiriri ey’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu, ekyo kiraga ekiseera Ezeekyeri mu essuula 37 lwe yalagiribwa emirundi ebiri okulagula eri amagumba agafu, okuzuukusa bannabbi babiri okuva mu ntaana zaabwe. Kibeerawo Mikaeri bw’ava mu ggulu n’azuukusa omubiri gwa Musa, ng’agaana okwogana ne Setaani mu kitabo kya Yuda. Danyeri agenda okukwatibwako nate emirundi ebiri oluvannyuma Gabuliyeri bwe yamumaze okumunnyonnyola mu bufunze ku nnaku z’okukungubaga.

Oluvannyuma Gabriel bw’amaliriza, Daniel, "n’assa amaaso ge ku ttaka, era n’afuuka bubu", ne Kirisitu ye yennyini "n’amukwata" ku "mimwa gye," ne Daniel "n’aggula" "akamwa ke," n’ayogera, n’agamba oyo eyali ayimiridde mu maaso gange, "Ayi mukama wange, olw’ekyolesebwa ennaku zange zinsanze, era tewasigadde maanyi mu nze. Kubanga omuddu wa mukama wange ono ayinza atya okwogera ne mukama wange ono? Kubanga nze, amangu ddala tewasigadde maanyi mu nze, era n’omukka tewansigalamu."

Gabulyeri bwe yamala, Danyeri “n’assa amaaso ge wansi, n’asirika,” awo Kristo Mwene “n’akwaata” ku “mimwa” gya Danyeri, Danyeri n’alyoka “ayasamya” “akamwa ke, n’ayogera, n’agamba eyali ayimiridde mu maaso gange nti, Ai mukama wange, olw’okwolesebwa ennaku zange zinkyuse ne zindumba, so sirinazizza maanyi. Kubanga omuddu wa mukama wange ono ayinza atya okwogera ne mukama wange ono? kubanga ku lwange, amangu ago tewaasigala maanyi mu nze, so n’omukka tegukyali mu nze.”

Obumanyirivu bw’okulaba n’okwogerana ne Kristo bwamutoowaza Danyeri okwetobeka mu vvu. Yali tasobola kwogera, era yandibadde bw’atyo singa Kristo teyandimukwatako ku mimwa gye, nga emimwa gya Isaaya bwe gyakwatibwako ekikoola okuva ku kyoto.

Tujja kweyongera ku kunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

Omugenyi ow’eggulu yalagira omubaka eyalindirira, “Genda, ogambe abantu bano nti, Muwulire muwulire, naye temutegeera; era mutunule mutunule, naye temumanya. Osse mu mutima gw’abantu bano obukakanyavu, osse ku matu gaabwe obuzito, era ozibe amaaso gaabwe; baleme okulaba n’amaaso gaabwe, n’okuwulira n’amatu gaabwe, n’okutegeera n’omutima gwabwe, ne bakyuke, ne bawone.” Ennyiriri 9, 10.

Obuvunaanyizibwa bw’omunnabbi bwali bulambulukufu; yalina okulinnyisa eddoboozi lye mu kunenya obubi obususse. Naye yatya okutandika omulimu guno nga talina kakakasa kwonna ku ssuubi. ‘Mukama, kinaagenda kumala luki?’ n’abuuza. Olunyiriri 11. Tewali n’omu ku bantu bo abalondeddwa agenda kutegeera, n’okwenenya, era n’awonye?

Omugugu gw’omwoyo gwe ku lwa Yuda eyakyamu tewagenda kubeera bwa bwereere. Omulimu gwe og’okutumwa tewagenda kubeera gwa busa ddala. Naye ebibi ebyali byeyongedde okumala emirembe mingi tebyasobolanga kuggyibwawo mu nnaku ze. Mu bulamu bwe bwonna alina okubeera omuyigiriza omugumiikiriza era omugumu, nnabbi w’okusuubira era n’ow’okulabula ku kuzikirira. Bwe kinaatuukirira nga okugenderera okw’Obwakatonda kumaze okutuukirizibwa, ebibala ebituukiridde eby’okukola kwe, n’eby’emirimu gy’ababaka ba Katonda bonna abeesigwa, binaalabika. Waalibaawo ekitundu ekitono ekinaalokoka. Okusobola okutuukiriza kino, obubaka bw’okulabula n’obw’okwegayirira bwalina okutuusibwa eri eggwanga erijeemerera, Mukama n’agamba nti: ‘Okutuusa ebibuga lwe binafuuka matongo nga tebiriimu batuuze, n’ennyumba nga tezirimu muntu, n’ensi nga efuuse matongo ddala, era Mukama anaggya abantu n’abasitula okubaggya wala, ne wabeewo okulekebwa okunene wakati mu nsi.’ Ennyiriri 11, 12.

Ebibonerezo ebizito ebyali bigenda okutuuka ku batayenenya—entalo, okusengulwa mu buwaŋŋanguse, okunyigiriza, n’okufiirwa amaanyi n’ekitiibwa mu mawanga—byonna bino byali bijja, okugira ng’abo abaalirabamu mu byo omukono gwa Katonda eyasunguwaliddwa balongozebwe okwenenya. Ebika kkumi eby’Obwakabaka obwa Obukiikakkono byali mangu okusasanyizibwa mu mawanga, n’ebibuga byabwe ne bisigala bitung’odde; amagye agazikiriza ag’amawanga ag’abalabe gaali gigenda okuyitayita ku nsi yaabwe emirundi n’emirundi; ne Yerusaalemi yennyini oluvannyuma yali okugwa, era ne Yuda n’atwalibwa mu buwaŋŋanguse ng’aboobuddu; naye Ensi Eyasubizibwa teyali kusigala nga yalekebwa ddala emirembe gyonna. Okukakasa kw’omugenyi ow’omu ggulu eri Isaaya kwali nti: ‘Mu yo mulisigalamu eky’ekkumi, era kiridda, era kirizikirizibwa: ng’omutuba, era ng’omusalambula, ebyo eby’obutonde bwabyo bubeeramu bwe bisuula amagamba gaabyo: bwe kityo ensigo entukuvu y’eneeba ensinziro yaayo.’ Olunyiriri 13.

"Okukakasa kuno okw'okutuukirizibwa okusembayo kw'ekigendererwa kya Katonda kwaleetera omutima gwa Isaaya obugumu. Kiki ekibaawo ne bwe buyinza bw'ensi bweyanjula nga bwetegekedde okulwanyisa Yuda? Kiki ekibaawo ne bwe omubaka wa Mukama asanga okuwakanyizibwa n'okugaanyizibwa? Isaaya yalaba Kabaka, Mukama ow'eggye; yawulira oluyimba lw'abaserafiimu, nti, ‘Ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye;’ yalina n’ekisuubizo nti obubaka bwa Yehova eri Yuda eyaddayo emabega bujja kugobererwako amaanyi ga Mwoyo Omutukuvu ag’okukakasa mu mitima; era nnabbi n’agumibwa okukola omulimu ogwali mu maaso ge. Olunyiriri 3. Mu butumwa bwe obuwanvu era obuzibu bwonna, y’atambuliranga n’okujjukira kw’ekyolesebwa kino. Ku myaka nkaaga oba n’okusingawo, yayimirira mu maaso g’abaana ba Yuda ng’annabbi w’essuubi, ng’ayongerera ddala obugumu mu byalagula bye eby’obuwanguzi obujja bw’ekkanisa." Abannabbi n’Abakabaka, 307-310.

"Okukakasa kuno okw'okutuukirizibwa okusembayo kw'ekigendererwa kya Katonda kwaleetera omutima gwa Isaaya obugumu. Kiki ekibaawo ne bwe buyinza bw'ensi bweyanjula nga bwetegekedde okulwanyisa Yuda? Kiki ekibaawo ne bwe omubaka wa Mukama asanga okuwakanyizibwa n'okugaanyizibwa? Isaaya yalaba Kabaka, Mukama ow'eggye; yawulira oluyimba lw'abaserafiimu, nti, ‘Ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye;’ yalina n’ekisuubizo nti obubaka bwa Yehova eri Yuda eyaddayo emabega bujja kugobererwako amaanyi ga Mwoyo Omutukuvu ag’okukakasa mu mitima; era nnabbi n’agumibwa okukola omulimu ogwali mu maaso ge. Olunyiriri 3. Mu butumwa bwe obuwanvu era obuzibu bwonna, y’atambuliranga n’okujjukira kw’ekyolesebwa kino. Ku myaka nkaaga oba n’okusingawo, yayimirira mu maaso g’abaana ba Yuda ng’annabbi w’essuubi, ng’ayongerera ddala obugumu mu byalagula bye eby’obuwanguzi obujja bw’ekkanisa." Abannabbi n’Abakabaka, 307-310.