Mu biseera eby’omu maaso eby’akumpi, Russia ejja kumaliriza olutalo mu Ukraine mu buwangula, era obuwangula buno bujja kulaga nti bwe butandikwa bw’enkomerero ya Putin ne Russia. Nga bwe yaali Gorbachev bwe yateekateeka obwakabaka bwe bupya (perestroika) n’oluvannyuma n’addukira mu United Nations, Russia ey’ebyobufuzi ejja kutwalibwa wansi w’obuyinza bwa United Nations, ate Russia ey’ebyeddiini ejja kuteekebwa wansi w’obufuzi bw’Obwa Paapa. Trump ajja kulondebwa mu mwaka gwa 2024, era ajjakuwangula ku ba Democrats abagolobalisiti n’aba Republican abagolobalisiti abeeyita ba Republican, era ajja kukola omukago n’abagolobalisiti aba United Nations, nga kigendererwa okulongoosa ebisigaddeko ebivudde mu kugwa kwa Putin ne Russia. Oluvannyuma, omwenzi wa Tyre ajja kulobera ku lwa Russia.
Mu Lutalo lwa Panium, ebyafaayo eby’olutalo olusooka ku ntalo essatu eziri mu lunyiriri olw’amakumi ana biddamu. Mu lutalo olusooka, olwakiikirirwa okugwa kw’Obwegassi bwa Soviet mu 1989, omu ku ba pulezidenti munaana abasembayo eyasooka yaweereza ng’eggye erya papacy erikiikiridde. Pulezidenti oyo eyasooka yali wa kibiina kya Republican, ekiraga nti n’ow’enkomerero naye aliba pulezidenti wa Republican. Pulezidenti oyo eyasooka yamanyibwa olw’enjogera ze ezikwata ku bbugwe w’akatimba ak’ebyuma, era ng’akabonero ak’obunnabbi, akwo kaagwa bbugwe wa Berlin bwe yagwa nga November 9, 1989. Pulezidenti wa Republican ow’enkomerero alimanyibwa olw’enjogera ze ezikwata ku bbugwe ku nsalo ey’obukiikaddyo eya Amerika, era akabonero akanaalamba obujulirwa bwa Trump obw’okuzimba bbugwe kaliba tteeka lya Ssande, awali “bbugwe ow’okwawula ekkanisa n’eggwanga” ow’akabonero agenda kuggyibwawo.
Pulezidenti eyasooka oyo yali emunyenye ey’edda mu by’amawulire, amanyiddwa olw’okwogera okw’amagezi n’obusobozi okusekeresa. Pulezidenti asembayo ye emunyenye ey’edda mu by’amawulire, amanyiddwa olw’okwogera okw’amagezi n’obusobozi okusekeresa. Omwaka gwa 1989 gwalaga okusaanyuka kw’obwakabaka obw’amanyiddwa nga Soviet Union, era olutalo olwasembayo mu ntalo essatu ez’omu ekitundu amakumi ana lukikikirira okusaanyuka kw’obwakabaka obw’amanyiddwa nga Russia.
Olutalo lwa Panium lwe lutalo olw’okusatu era olwasembayo mu vesi 40, era ekifaananyi kyalyo kyayolesebwa mu lutalo olwasooka. Bw’aggwaawo olutalo olwasooka, ensi yonna yamanya nti ggwanga eryokka ery’obuyinza obw’ensi yonna ye Obumwe bwa Amerika. Obufuga obwo bw’ensi yonna bujja kuddamu mu nkomerero y’olutalo olwasembayo, kubanga eyo, newankubadde wabaawo omukago ogwateekebwawo wakati wa Antiochus III ne Philip owa Macedon (Obumwe bwa Amerika n’Amawanga Amagatte), Obumwe bwa Amerika (nnabbi ow’obulimba) bujjakuteekebwawo okubeera kabaka asinga obukulu ku bakabaka ekkumi (ddragoni - Amawanga Amagatte).
Entalo ssatu ez’olunyiriri amakumi ana zilina omukono gwa “Mazima,” kubanga olutalo olwasooka luyimirira olwasembayo, ate olutalo olw’omu wakati luyimirira obujeemu. Eggye ery’okuyimirira mu kifo ky’omulala erya sooka n’erya nkomerero (Amerika) liwangula, naye eggye ery’okuyimirira mu kifo ky’omulala ery’okubiri liwangulwa, era ery’okubiri lye Nazism, akabonero ak’ensi yonna ak’obujeemu.
Enkwega essatu ez’ebyobufuzi eza Donald Trump zirina akabonero ka “Amazima,” kubanga awangula okulonda mu nkwega ye eyasooka ne mu ey’enkomerero, naye mu nkwega ey’omu makkati awangulwa ensolo ey’obutakkiriza Katonda, nga ge maanyi g’omusota, nate akabonero ak’obujeemu obukiikirirwa ennukuta ey’ekkumi n’essatu ey’ennukuta z’Olwebbulaniya, era nga bw’eteekebwa awamu n’ennukuta esooka n’ey’enkomerero zikola ekigambo ky’Olwebbulaniya ekya “Amazima.”
Olunyiriri olw’ekkumi mu Danyeri kkumi na gumu lulumiriza ekiseera eky’enkomerero mu 1989, era olunyiriri olw’ekkumi na mukaaga lulumiriza etteeka lya Ssande erijja amangu. Ennyiriri okuva ku kkumi okutuuka ku kkumi na ttaano zikiikirira ebyafaayo eby’ekyama eby’olunyiriri olw’amakumi ana, nga kino kye kitundu ky’ekitabo kya Danyeri ekyasibibwa okutuusa ku nnaku ez’oluvannyuma. Ennyiriri okuva ku kkumi okutuuka ku kkumi na ttaano bwe ziteekebwa (olunyiriri ku lunyiriri) mu byafaayo eby’ekyama eby’olunyiriri olw’amakumi ana, ekitundu kya Danyeri ekikwata ku nnaku ez’oluvannyuma kibikkulirwa. Ekitundu ekyo kibikkulirwa katono nga ekisa eky’okukebera tekinnaggwaako eri abakwatira Ssabbiiti ku tteeka lya Ssande erijja amangu. N’olwekyo kikiikirira akabonero akasembayo oba ak’omusanvu.
Awo bwe yaggula ekisiba eky’omusanvu, waabeerawo obusirise mu ggulu okumala ng’ekitundu ky’essaawa. Nange nnalaba bamalayika musanvu abayimirira mu maaso ga Katonda; ne baweebwa enkondeere musanvu. Era omalayika omulala n’ajja n’ayimirira eri ekyoto, ng’alina ekibya ky’obubaane ekyazaabu; n’aweebwa obubaane bungi, awotereze wamu n’okusaba kw’abatukuvu bonna ku kyoto ekya zaabu ekyali mu maaso g’entebe ey’obwakabaka. Omukka gw’obubaane, ogwajja wamu n’okusaba kw’abatukuvu, ne gusituka mu maaso ga Katonda okuva mu mukono gw’omulayika. Omalayika n’atwala ekibya ky’obubaane, n’akijjuza omuliro ogw’oku kyoto, n’akisuula ku nsi: ne waabeerawo amaddoboozi, n’okubwatuka, n’amasannyalaze, n’ekikankano ky’ensi. Era bamalayika musanvu abaalina enkondeere musanvu ne beetegekera okuzivuga. Okubikkulirwa 8:1-6.
Bamalayika omusanvu abalina amakondeere omusanvu bukiikirira omusango ogw’okukozesebwa ogutandika ku mateeka ga Ssande mu Amerika, era bukiikirira n’omusango ogw’okukozesebwa ogutandika Mikayiri bw’ayimirira ne kiseera ky’okugezesebwa kw’abantu ne kiggwaako. Mu kiseera ekisooka, okuva ku mateeka ga Ssande okutuusa Mikayiri lw’ayimirira, emisango gya Katonda gitabuddwamu ekisa; naye olwo ebibonerezo omusanvu eby’enkomerero bye misango gya Katonda egitatalaganyiziddwa na kisa. Okuggulwawo kw’envumbo ey’omusanvu kwe kiseera emisango egy’okukozesebwa mwe gitegekebwa, nga bwe kikiikirirwa bamalayika omusanvu.
Essuula bbiri n’omwenda mu kitabo kya Danyeri ziraga nti ‘okusaba kw’abatukuvu’ kwe kusaba okutegeera ebyo ebikwatagana n’ekirooto ekyama kya Nebukadduneeza eky’ekifaananyi ky’ebisolo, era n’okwenenya n’okwatula okwatagana n’ ‘emirundi musanvu’ ogwogerwako mu Leevitiko essuula amakumi abiri mu mukaaga. Okusaba okwatabikibwa n’obubaane mu ‘ekyoterezo ekya zaabu’ okwayambuka mu maaso ga Katonda, kusabibwa abo abayitibwa okubeerako mu 144,000, abaweebwa mu kiseera ekyo akabonero k’Akatoonda omulamu, ng’omuliro oguva ku kyoto gusuulibwa mu nsi.
Mu Ezekyeri essuula ey’omwenda, abatukuvu abo bennyini basinda era bakaaba olw’emizizo egikolebwa mu nsi ne mu kkanisa, era bwe booleka okwenenya kwabwe okw’amaanyi olw’ekibi, malayika assa akabonero ku byenyi byabwe. Nga bwe kiri ne mu ssuula ey’omunaana ey’Okubikkulirwa, emisango egyo egikiikirirwa bamalayika abazikiriza giba eri emabega nga girindirira ekiragiro nti okussaako akabonero kuwedde.
N’obutuufu obutakyama, Oyo Atalina nsalo akyawandiika ekibalo ku mawanga gonna. Nga mu kisa kye abayitibwa okwenenya, ekibalo kino kijja kusigala nga kigguddwawo; naye emiwendo bwe gituuka ku muwendo gwe Katonda yateekawo, obuweereza bw’obusungu bwe butandika. Ekibalo kiggaliddwa. Obugumiikiriza obwa Katonda bukoma. Tewakyabaawo kwegayirira kusaasirwa mu lwabwe.
Nabbi, ng’alengera emirembe egijja, ekiseera kino kyayolesebwa mu maaso ge. Amawanga ag’omu mulembe guno bafunye obusaasizi obutalabangako. Emikisa egisunsuddwa egy’omu ggulu giweereddwa eri bo, naye amalala agayongedde, okwegomba, okusinza ebifaananyi, okunyooma Katonda, n’obutasiima obutaliimu nsonyi biwandiikiddwa ku bo. Banguyiriza okuggala ebiwandiiko byabwe ne Katonda.
Naye ekinteeka mu kutetema ye ngeri nti abo abaalina omusana omusinga n’emikisa eminene bayonoonebwa olw’obutali butuukirivu obukyakalidde. Nga bakozebwa ab’obutali butuukirivu ababeetoolodde, abangi, ne mu abo abalanga amazima, bakazize mu by’omwoyo era basikiddwa wansi omukulukuto omukambwe gw’obubi. Okunyooma okw’ensi yonna okusuulibwa ku kutya Katonda okw’amazima n’obutukuvu kutwala abo abatakkwatagana nnyo ne Katonda okufiirwa okutya etteeka lye. Singa baabadde bagoberera omusana era bawulira amazima mu mutima, etteeka lino ettukuvu lyandibadde lya muwendo ennyo okusinga, nga lityobolebwa ne lisigibwa ku bbali bw’atyo. Nga obutassaamu mateeka ga Katonda kitiibwa kweeyongerayo okweyoleka, ensalo wakati w’abaligondera n’ensi eyongera okunyooka. Okwagala ebiragiro bya Katonda kweyongera mu kibinja ekimu nga okunyooma ebyo kweyongera mu kibinja ekirala.
Ekizibu ekikulu kiri okusembera mangu. Emiwendo egyeyongera mangu giraga nti ekiseera eky’okukyalirwa kwa Katonda kituuse kumpi. Wadde nga tayagala kubonereza, naye ajja kubonereza, era amangu ddala. Abo abatambula mu musana baliraba obubonero bw’akabi akusembera; naye tebalina kutuula batereere, nga tebalina kyebafaako, nga balindiridde okuzikirira, nga beesanyusa n’okukkiriza nti Katonda alitangira abantu be ku lunaku lw’okukyalirwa. Ssi bwekityo n’akatono. Balina okumanya nti obuvunaanyizibwa bwabwe kwe kukola n’obunyiikivu okulokola abalala, nga batunuulira Katonda mu kukkiriza okunywevu okufuna obuyambi. ‘Okusaba okw’amaanyi okw’omutuukirivu kusobola bingi.’
Entaseke y’obutuukirivu tekinnabulaamu ddala amaanyi gaayo. Mu kiseera obulabe n’okukendererwa kw’ekkanisa lwe kuba ku mutendera ogusinga obunene, ekibiina ekitono eky’abo abayimiridde mu musana banaabanga balirira era bakaabira eby’ekivve ebikolebwa mu nsi. Naye okusingira ddala, banaasabira ennyo ekkanisa kubanga abagirimu bakola mu ngeri y’ensi.
Ebisabo eby’amaanyi eby’abatono bano abeesigwa tebijja kuba bwereere. Mukama bwe anaajja ng’ow’ekisasi, era anaajja nga omukuumi w’abo bonna abaakuumye okukkiriza mu bulongoofu bwakwo era ne beekuuma obutayinamibwa n’ensi. Kye kiseera kino Katonda kye yasuubiza okuddizaayo obwenkanya eri abalonde be abamukaabirira emisana n’ekiro, newakubadde ng’abagumiikiriza okumala ebbanga ddene.
Ekiragiro kiri nti: ‘Muyite wakati mu kibuga, wakati mu Yerusaalemi, era muteeke akabonero ku malusu g’emitwe gy’abasajja abakungubaga era abakaaba olw’ebikolwa eby’ensonyi byonna ebikolebwa wakati mu yo.’ Abo abakungubaga era abakaaba baali balangirira ebigambo eby’obulamu; baali banenya, baawa amagezi, era baayegayirira. Abamu abaali banyooma Katonda baakyuka ne beetoowaza emitima gyabwe mu maaso ge. Naye ekitiibwa kya Mukama kyali kivudde ku Isiraeri; newaakubadde bangi baayongera okukola enkola z’eddiini, amaanyi ge n’obubeerawo bwe tebyaliwo. Obujulizi, omuzingo ogwokutaano, emiko 208-210.
Emitundu kkumi okutuuka ku kkumi n’ettaano gibikkula ebyafaayo ebyakwekebwa eby’omutundu amakumi ana, era mu kukikola bw’atyo biraga mu kiseera kye kimu nti okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000 kati kukolebwa ku abo abaamaze okutuukiriza ebyetaago by’okusaba ebyayimiririrwa Danyeri n’abasatu abeesigwa mu ssuula ey’okubiri, ne Danyeri mu ssuula ey’omwenda. Enjawulo wakati w’okusaba okuno okubiri erabika ng’okusaba okw’okutegeera ebintu eby’ebweru eby’obunnabbi (Danyeri 2), n’okusaba okw’okutuukiriza obumanyirivu obw’omunda mu bunnabbi (Danyeri 9). Enjawulo endala ye nti abatukuvu nga bwe bali awamu banoonya okutegeera obubaka obw’okugezesebwa obw’ekifaananyi ky’ensolo (Danyeri 2), naye buli omu ye ku yekka ateekwa okutuukiriza omulimu gw’okwenenya okwatuukirivu (Danyeri 9). Ebisabo byabwe biteekwa okubeera mu ngeri ya Ezeekyeri essuula ey’omwenda, kubanga bateekwa okunakuwala olw’ebibi ebiri mu nsi ne mu kkanisa.
Mu kiseera ekiruyi kye lwe kinafuluma mu misango, abagoberezi ba Kristo ab'obukkakkamu era abaaweeyayo bajjakulabika nga bawukanye ku balala b'ensi olw'ennaku z'emyoyo gyabwe, eziragibwa mu kukungubaga n'okukaaba, okunenya n'okulabula. Ate nga abalala bagezaako okugubika ebibi ebiriwo, ne bayozaayoza ku bungi bw'obubi obweyongedde okuba wonna, abo abalina obuggya olw'ekitiibwa kya Katonda n'okwagala emyoyo tebasirika ku lwa kufuna okusiimibwa kwa muntu yenna. Emitima gyabwe egy'obutuukirivu ginyigirizibwa buli lunaku olw'ebikolwa n'okwogera obutali bitukuvu by'abatali batuukirivu. Tebalina buyinza kuziyiza omugga ogw'ekibi ogw'ekulukuta mangu, era ky'ekivuddeko bajjudde ennaku n'okweraliikirira n'entiisa. Bakungubagira mu maaso ga Katonda bwe balaba eddiini enyoomebwa mu nnyumba zennyini z'abo abaafunye omusana omungi. Bakungubaga era ne b'ennyigirizza emyoyo gyabwe olw'amalala, okwegomba ssente, obweggalize, n'obulimba bwa buli ngeri obuli mu kkanisa. Omwoyo wa Katonda, atuma okunenya, anyigirizibwa wansi w'ebigere, ate nga abaweereza ba Sitaani b'awangula. Katonda anyoomebwa, amazima gafuulibwa nga tegaliiko maanyi.
Ekibinja ky'abo abatalumirwa mitima olw'okukendeera kwabwe mu by'omwoyo, so nga tebakungubagira ebibi by'abalala, balisigala nga tebalina akasindiikizo ka Katonda. Mukama alagira ababaka be, abasajja abalina eby'okutta mu ngalo zaabwe: 'Mumugoberere okuyita mu kibuga, mukube; amaaso gammwe tegasaasire, so temusaasire; muttire ddala abakadde n'abavubuka, n'abawala, n'abaana abato, n'abakazi; naye temusemberera muntu yenna aliko akabonero; era mutandikire w'ewatukuvu wange. Awo ne batandika n'abasajja abakadde abaali mu maaso g'ennyumba.'
“Ano tulaba nga ekkanisa—awatukuvu wa Mukama—ye yasooka okuwulira okukubwa kw’obusungu bwa Katonda. Abakadde, abo Katonda be yali awadde omusana mungi era abaali bayimiridde ng’abakuumi b’eby’omwoyo eby’abantu, baali balumbye obwesigwa bwaabwe. Baali batutte ekifo nti tekyetaagisa kusuubira byamagero n’okweyoleka okw’amaanyi ga Katonda okw’enjawulo nga bwe byali mu nnaku ez’edda. Ebiseera bikyuse. Ebigambo bino binyweza obutakkiriza bwabwe, ne boogera nti: Mukama talikola bulungi, so talikola bubi. Akwatibwa ekisa nnyo okubonereza abantu be mu musango. Bwe kityo nti, ‘Emirembe n’obukuumi’ kye kiwowo okuva mu bantu abataliddamu nate kuyimusa ddoboozi lyabwe ng’ekkondeere okulaga abantu ba Katonda ebyonoono byabwe n’ennyumba ya Yakobo ebibi byabwe. Embwa zino ezisirise ezitaayagala kukoowoola ze ziwulira okuwalana okw’ensonga okw’okuwerera kwa Katonda asunguwalidde. Abasajja, abawala, n’abaana abato bonna bazikirira wamu.” Testimonies, voliyumu 5, 210, 211.
Olunyiriri olusooka n’olw’okubiri mu Danyeri essuula kkumi n’emu, bitandika ku kiseera ky’enkomerero mu 1989, era bwe kityo ne olunyiriri olw’ekkumi. Olunyiriri olw’okubiri lutwala ebyafaayo okutuuka ku bbanga ery’okuweereza eryasooka erya Donald Trump, ne lusigaza ebyafaayo eby’ekyama okuva ku pulezidenti ow’omukaaga mu bagagga okutuuka ku bwakabaka obw’omusanvu (Amawanga Amagatte), obuyimiririrwa Aleksanda Omukulu. Wakati wa Xerxes kabaka omugagga ali mu olunyiriri olw’okubiri, ne Aleksanda Omukulu waaliwo bakabaka ba Buperusi munaana. Ebyafaayo eby’ekyama okuva mu olunyiriri olw’okubiri okutuuka ku olusatu biyimiririra bakabaka munaana. Noolwekyo, okuva ku nkomerero y’ebbanga ery’okuweereza eryasooka erya Trump okutuuka ku bwakabaka obw’omusanvu obw’obunnabbi bwa Bayibuli, waliwo bakabaka kkumi abatambuza ebyafaayo eby’ekyama okuva mu olunyiriri olw’okubiri okutuuka ku olusatu mu Danyeri essuula kkumi n’emu.
Omuwendo kkumi kabonero akalaga okukemebwa, era okukemebwa okubaawo mu byafaayo ebyo byennyini kwe kutondebwawo kw’ekifaananyi ky’ensolo. Pulezidenti ow’omukaaga mu bugagga asitula abaagala okufuga ensi yonna ng’atandikira ku kampeyini ye esooka mu 2015, era bw’akola bw’atyo assa akabonero ku ntandikwa y’olutalo wakati w’abajulirwa bombi ab’omu Okubikkulirwa essuula eya kkumi n’emu n’ensolo eky’omusota ey’obutakkiriza Katonda, olutakkoma okutuuka ku mateeka ga Ssande ag’ennyiriri kkumi na mukaaga ne amakumi ana mu emu. Mu lutalo olwo Donald Trump ye yali pulezidenti ow’olubereberye okusitula omusota era era ye wa nkomerero. Trump ye pulezidenti ow’enkomerero ow’ensolo ey’oku ttaka, era Trump alifuuka omukulembeze ow’olubereberye ow’obwakabaka obw’omusanvu. Mu kukola bw’atyo, Trump akiikirira ey’olubereberye era ow’enkomerero ku bakabaka kkumi, era kkumi kikiikirira okukemebwa.
1776, 1789 ne 1798 biraga ebyafaayo bisatu ebikakasa nti pulezidenti ow’omunaana ava mu basanvu. 1776 kiraga okufulumizibwa kw’Okulangirirwa kw’Obwetwaze, n’ebyaafaayo by’Kongoleesi eyasooka n’ey’okubiri ey’Ekkontinenti. 1789 kiraga ekiseera ky’ebyafaayo mwe mwakolebwa Ebiwandiiko by’Omukago. Ekiseera kino kyatandika mu 1781, era ne kiggwa nga Ssemateeka afulumiziddwa mu 1789. 1798 kiraga okufulumizibwa kw’Amateeka g’Abagenyi n’Ag’Obujeemu, n’entandikwa y’ensolo eva mu ttaka ng’obwakabaka bwa mukaaga mu bubaka bw’obunnabbi bwa Bayibuli.
Kongireesi ez’Kontinenti zigabanyiddwa mu biseera bibiri eby’obunnabbi: erya kongireesi eyasooka n’erya kongireesi eyasembayo. Kongireesi eyasooka ey’Kontinenti yalina ba Pulezidenti babiri, era Peyton Randolph ye yali Pulezidenti asooka. Kongireesi ey’okubiri ey’Kontinenti yalina ba Pulezidenti mukaaga. Peyton Randolph ye yali Pulezidenti asooka mu Kongireesi eyasooka ey’Kontinenti era ne mu Kongireesi ey’okubiri ey’Kontinenti. Mu byafaayo bya Kongireesi eyasooka n’ey’okubiri ez’Kontinenti waaliwo ba Pulezidenti munaana. Peyton Randolph ye yali Pulezidenti asooka mu Kongireesi eyasooka n’ey’okubiri ez’Kontinenti, mu kiseera eky’obunnabbi mwe waaliwo ba Pulezidenti munaana, naye Pulezidenti asooka wa buli kimu ku biseera byombi ye muntu omu. Olw’eki, newankubadde waaliwo emirundi gy’obukulembeze gya Pulezidenti munaana, mu mazima ba Pulezidenti baali musanvu bokka. Pulezidenti asooka yabeerawo emirundi ebiri ng’asoose ku bantu musanvu abaali ba Pulezidenti, era bwe kityo Randolph ayimirira ng’omunaana eyali ku basanvu, era ku bajulirwa babiri ayimirira ng’ekifaananyi kya Pulezidenti wa ddala asooka, eyali George Washington.
Washington akiikirirwa Randolph, era n’olwekyo Randolph, ng’akabonero ka Washington, aleeta wamu ebikwata ku by’obunnabbi eby’a Randolph, pulezidenti eyasooka, era n’alaga nti Randolph yali omunaana, eyali ku basanvu. Bwe kityo George Washington, nga pulezidenti asooka era Omuduumizi Omukulu w’eggye asooka, mu by’obunnabbi yali era omunaana, era yali ku basanvu, ate ne Trump, nga pulezidenti ow’enkomerero, ajja kuba era omunaana, ali ku basanvu.
Pulezidenti ow’okubiri owa Second Continental Congress ye yali John Hancock. Second Continental Congress yaggwa mu 1781. Obudde okuva mu 1781 okutuuka mu 1789 bwategeerekeka ng’ebyafaayo bya Articles of Confederation. Omulembe guno gusimbisibwa akabonero ka mwaka 1789, lwe Ssemateeka yatangazibwa. Mu mulembe ogwo waaliwo ne bapulezidenti munaana. Articles of Confederation zaayimirira nga Ssemateeka ow’asoose, naye obunafu bwaazo bwaleeta okudda mu kifo kyazo ne zisikizibwa Ssemateeka, era ebikoloni kkumi na bisatu ne zikakasa Ssemateeka mu 1789.
Mu kiseera ekyo, abapulezidenti munaana baalimu abapulezidenti musanvu abataali bapulezidenti mu byafaayo by’ekiseera ekikiikiriddwa Continental Congress ebbiri ebyasooka, n’omu eyali pulezidenti mu kiseera eky’obunnabbi ekyasooka. John Hancock yaweereza mu Continental Congress ey’okubiri era n’omu kiseera ekikiikiriddwa Articles of Confederation. Ku mutendera gw’obunnabbi, baaliwo basajja musanvu bokka abaali bapulezidenti mu Continental Congress ebbiri; bwe kityo, ku mutendera gw’obunnabbi John Hancock yali omu ku munaana mu kiseera kya Articles of Confederation, naye era yali omu ku basanvu ab’ekiseera ekyasooka. Noolwekyo yali ow’omunaana, eyali ku basanvu.
Ekiseera eky’obunnabbi eky’okubiri, ekyakiikirirwa okuva mu 1781 okutuuka mu 1789, ng’ekiseera ekyasooka bwe kityo, kyalina Pulezidenti (Hancock) eyali ow’omunaana era omu ku basanvu, nga bwe yali Randolph mu kiseera eky’obunnabbi ekyasooka ekyakiikirirwa mu 1776.
Mu biseera byombi eby’abapulezidenti munaana, kiragibwa ekyama ky’omunaana nga wa mu musanvu. Ebiiseera ebyo bibiri biwa obujulizi nti omupulezidenti ow’olubereberye ddala (Washington) na ye yalina ekyama eky’obunnabbi ekigattiddwa ku bubonero bwe, nga ayolesebwa mu kifaananyi kye ekyayimiririrwa Randolph. Abajulizi basatu bano boogera ku Trump. Trump, nga bw’ayimiriziddwa mu ebitundu 1 ne 2 eby’Essuula 11, alagiddwa mu bbanga lye ery’obwapulezidenti eryasooka kyokka, era eryo lyaggwaawo nga okulonda okw’okubiri kweyibiddwa ensolo eva mu kinnya ekitaliimu maggya.
Ebyafaayo ebyatuukiriza olunyiriri ezo, birimu ebyafaayo ebyekweka wakati w’ekiseera ekyo eky’akabaka asinga obugagga (Xerxes) n’okuyingira kwa Aleksanda Omukulu, nga kiyimirira etteeka lya Sande, lwe abakabaka kkumi mu budde obutono bafuuka obwakabaka obw’omusanvu. Wakati w’akabaka omugagga n’abakabaka kkumi abakkiriziganya okuwa obwakabaka bwabwe obw’omusanvu eri Obwa Papa, waaliwo abakabaka munaana. Abo bakabaka munaana abaleeta ebyafaayo ebyekweka ebiri wakati w’olunyiriri olw’okubiri n’olw’okusatu, bafuna obujulizi bubiri obw’aba pulezidenti munaana mu byafaayo bya 1776, 1789 ne 1798.
Ebyafaayo ebyo birina akabonero ak’emyaka abiri mu ebiri, ekibiraga ng’ebyafaayo eby’okuteeka akabonero ku bantu emitwalo kikumi mu enkumi amakumi ana mu enkumi nnya, obwakatonda bwe bugattibwa n’obuntu. Era bitwala n’obujulizi bwa “Amazima,” kubanga entandikwa eraga obwetwaze era enkomerero eraga okuggyibwawo kw’obwetwaze, ate emyaka kkumi n’esatu oluvannyuma lwa 1776, amakoloni kkumi n’asatu gakkiriza Ssemateeka. Era era biraga ebiseera bibiri eby’abakabaka munaana (abapulezidenti) byombi ebirimu ekyama ky’omunaana okuva mu musanvu.
Trump nga Pulezidenti ow’omukaaga mu 2016, era nga omukulembeze ow’enkomerero ow’obwakabaka obw’omukaaga, akiikirira ow’olubereberye n’ow’enkomerero mu bakabaka kkumi abaddirana. Omuwendo kkumi gulaga entambula y’ekigezo mu byafaayo ebyo, era ekigezo ekikulembera ne kiggwa ku etteeka lya Sande kye kutondwa kw’ekifaananyi ky’ensolo. Ekifaananyi ky’ekirooto ky’ensolo kya Nebukadduneeza kiikirira obwakabaka munaana, era mu ngeri eyo kiwa obujulizi nti ekigezo ky’ekifaananyi ky’ensolo kiikirirwa omuwendo "munaana".
Mu byafaayo eby’okugezesebwa eby’olunyiriri lwa Abamakkabayo, olukiikirira olunyiriri olw’ejjembe ly’Obulokole obw’Ekiprotesitante obwakyuka n’olunyiriri olw’ejjembe ly’Obuwakabaka bwa Republicanism obwakyuka obukiikiriddwa Antioka III, ennyiriri n’amayembe byegatta ne bifuuka ejjembe limu, kwe kugamba, ekifaananyi kya obwapapa. Mu byafaayo bye bimu, ekifaananyi kya Katonda kiddizibwa mu bujjuvu era obutaggwaawo mu abo abakiikirirwa ng’abantu amakumi ana mu enkumi nnya.
Ebyafaayo ebikwekeddwa eby’ekitundu amakumi ana bibikkulirwa mu byafaayo ebikwekeddwa eby’ekitundu ekibiri okutuuka ku kitundu ekisatu, ne mu byafaayo eby’ebitundu kkumi okutuuka ku kkumi n’ettaano. Bwe Trump anaafuuka Pulezidenti ow’omunaana, ali omu ku basanvu, ku lunaku lw’okutuuzibwa kwe nga Janwali 20, 2025, abakabaka munaana abali wakati wa Xerxes ne Alexander Omukulu balaga okujja kw’okutondebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo, era Trump ayimirira eyasooka n’eyasembayo ku bakabaka kkumi abalondagana.
Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.
Nnalaba mu mukono ogwa ddyo ogw’oyo eyali atuula ku entebe ey’obwakabaka ekitabo ekiwandiikiddwa munda n’ennyuma, nga kikumiddwa n’ebisiba musanvu. Era nnalaba malayika ow’amaanyi ng’alangirira n’eddoboozi eddene nti, Ani asaanira okuggula ekitabo, era n’okuzikkula ebisiba byakyo? Era tewaali muntu mu ggulu, newankubadde ku nsi, newankubadde wansi w’ensi, eyasobolanga okuggula ekitabo, newankubadde okukirabako. Ne nkaaba nnyo, kubanga tewaabadde muntu asangiddwa ng’asaanira okuggula n’okusoma ekitabo, newankubadde okukirabako. Era omu ku bakadde n’angamba nti, Tokaaba: laba, Empologoma ey’ekika kya Yuda, Omuzi gwa Dawudi, yawangudde okuggula ekitabo n’okuzikkula ebisiba byakyo musanvu. Ne ntunula, laba, mu wakati w’entebe ey’obwakabaka n’ebiramu bina, era mu wakati w’abakadde, waayimiridde Omwana gw’endiga ng’eyattibwa, ng’alina empondo musanvu n’amaaso musanvu, bye biri emyoyo musanvu gya Katonda, egitumiddwa mu nsi yonna. N’ajja n’atwala ekitabo mu mukono ogwa ddyo ogw’oyo eyali atuula ku entebe ey’obwakabaka. Awo bwe yatwala ekitabo, ebiramu bina n’abakadde amakumi abiri mu nnya ne bavuunama mu maaso g’Omwana gw’endiga, nga buli omu alina entongooli, n’ebibya eza zaabu ebijjudde obubaane, ebyo bye by’okusaba kw’abatukuvu. Ne bayimba oluyimba oluggya, nga bagamba nti, Osaana okutwala ekitabo era n’okuggula ebisiba byakyo: kubanga wattibwa, era watununula ffe eri Katonda mu musaayi gwo okuva mu buli kika, n’olulimi, n’abantu, n’eggwanga; Era otufuulidde eri Katonda waffe bakabaka era bakabona: era tunaafuga ku nsi. Okubikkulirwa 5:1-10.