Tuteka olunyiriri lw’obwa Papa, olunyiriri lw’oburepublika obwagudde, olunyiriri lw’obupurotesitanti obwagudde, n’olunyiriri lw’ab’enkumi kikumi n’ana mu nnya mu byafaayo ebyakwekebwa eby’olunyiriri lw’amakumi ana mu Danyeri essuula eky’ekkumi n’emu. Kati twogerako nti Kristo akuŋŋaanya abantu be emirundi ebiri, era ebyokulabirako byonna eby’okukuŋŋaanya abantu be omulundi ogw’okubiri biyimirira enkola ey’enkomerero ey’okutekebwako akabonero kw’ab’enkumi kikumi n’ana mu nnya.
Bw’akka akabonero aka Katonda mu lunyiriri lw’okutereeza, Mukama n’akuŋŋaanya abantu abalonde, abagezebwa oluvannyuma. Ku nkomerero y’okugezesa wabaawo okusasaanyizibwa, ne kigobererwa okuŋŋaanyizibwa kwe okw’okubiri kw’abo abantu abalonde, newankubadde bangi basigala emabega olw’okulemererwa mu kugezebwa. Kristo yatandika okuŋŋaanya abayigirizwa be mu kubatizibwa kwe, era ku musalaba abayigirizwa ne basasaanyizibwa. Oluvannyuma lw’okuzuukira kwe n’akuŋŋaanya abayigirizwa be omulundi ogw’okubiri nga tekunnaba kuba Pentekooti. Olunyiriri luno lwalaga nti okuŋŋaanyizibwa okw’okubiri kukolebwa ku 144,000 nga tekunnaba kubeerawo etteeka lya Ssande, nga kino kifaananyizibwa Pentekooti. Omusalaba alaga okunyiga omutima, nga kigobererwa okuŋŋaanyizibwa okw’okubiri.
Okukuŋaana okw’okubiri oluvannyuma lw’omusaalaba kwatandika bwe Kristo yakka ng’avudde mu kusisinkana ne Kitaawe oluvannyuma lw’okuzuukira kwe. Akabonero aka Katonda bwe kakka, abantu ba Katonda balina okulya obubaka, era oluvannyuma Kristo bwe yakka, yalya n’abayigirizwa.
Ate bwe yali ng’atudde nabo ku mmere, n’atoola omugaati, n’awa emikisa, n’agumenya, n’abawa. Amaaso gaabwe ne gaggulwawo, ne bamumanya; n’ababulira mu maaso gaabwe. Lukka 24:30, 31.
Mu lukuŋaana olw’okubiri oluvannyuma lw’okubambibwa ku musalaba, Kristo "yasuffuukira" Omwoyo Omutukuvu ku bayigirizwa be.
"Ekikolwa kya Kristo eky'okubafuuyira abayigirizwa be Omwoyo Omutukuvu, era n'okubawa emirembe ye, kyali ng'amatonnya amatono nga tekunnaba kugwa enkuba ennyingi eyali okugwa ku lunaku lwa Pentekooti." Omwoyo ogw'Obunnabbi, voliyumu 3, omuko 243.
Mu lukungaana olw'okubiri oluvannyuma lw'okugwaamu essuubi okwaliwo nga Epreli 19, 1844, Kristo yaggyako omukono gwe ku nsobi ey'omwaka gwa 1843.
Abo abeesigwa, abaawanguddwa essuubi, abaatayinza kumanya lwaki Mukama waabwe teyajja, tebasigala mu kizikiza. Era ne bakulemberwa okuddamu okutunuulira Bayibuli zaabwe okunoonyereza ku biseera eby’obunnabbi. Omukono gwa Mukama ne guggyibwawo ku mibalo, era ensobi ne yategeerekeka. Ne balaba nti ebiseera eby’obunnabbi byatuukira mu 1844, era nti obujulizi bumu bwe baali babwanjulidde okulaga nti ebiseera eby’obunnabbi byaggwa mu 1843, bwe bwakakasa nti byandamalira mu 1844. Early Writings, 237.
Mu kiseera ky'okusuulibwa essuubi malayika ow'okubiri yakka nga alina "awandiiko mu mukono gwe."
Malayika omulala ow’amaanyi yaweereddwa ekiragiro okuserengeta ku nsi. Yesu yamuteeka mu mukono gwe ekiwandiiko, era bwe yajja ku nsi, n’akaaba nti, ‘Babulooni agudde, agudde.’ Ebiwandiiko eby’ensooka, 247.
Omugendo gw’okugezebwa ogwatandika ng’otuuse kwa malaika ow’okubiri, gwaggwa ku lukiiko lw’ekisulo e Exeter Omwoyo Omutukuvu bwe yafukibwa, era obubaka ne busaasana ng’amayengo ag’ennyanja agayitirivu. Omugendo guno gw’okugezebwa gwategeerekeka ddala oluvannyuma w’omusalaba, kubanga ekiseera ekyatuusa ku kufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu ku Pentekooti kyajjirwako nnaku amakumi ataano; era ezo nnaku amakumi ataano zaatandikira ku nnaku amakumi ana, ne ziddirwamu ennaku kkumi, ebyaggwawo ku Pentekooti.
Abantu ba Katonda balina okutuukirira gy’ali mu kusaba bulijjo. Kyakuba nga abayigirizwa abaasooka baamaze ennaku kkumi mu kwegayirira, nga obutakaanya bwonna bwagibwawo, era ne beeyunga wamu mu kwekebejja emitima ennyo, ne mu kwatula ebibi n’okubisuulaamu, era ne beekuŋaanyiza wamu mu bumu obutukuvu, ne Omwoyo Omutukuvu n’abakkako, n’obusuubizo bwa Kristo ne butuukirizibwa. Wabawo okufukamuka okw’amaanyi kw’Omwoyo Omutukuvu. Amangu ddala ne wava mu ggulu eddoboozi ng’ery’omuyaga ogw’amaanyi ogw’okuwa amangu, ne lijjuza ennyumba yonna mwe baali batudde. ‘Era mu lunaku olwo ne bawongerwako abantu nga enkumi ssatu.’ Review and Herald, March 11, 1909.
Mu nnaku amakumi ana Kristo yali awamu n’abayigirizwa nga abayigiriza, oluvannyuma n’alinnya mu ggulu. Ennaku kkumi ezaddirira zaali ebbanga ly’okutegeka okutuusa ku kufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu okw’e Pentekooti. Ennaku amakumi ana z’okuyigiriza ezagoberera omusaalaba zikwatagana ne April 19, 1844 okutuuka ku ntandikwa y’okusisinkana mu lusiisira e Exeter ku August 12, 1844. Ennaku kkumi ezasooka Pentekooti zikiikirira August 12 okutuuka nga 17, 1844, lwe Bagoberezi ba Miller baagatta amaanyi ne bakkiriziganya ku bubaka bw’Enduulu y’omu ttumbi ly’ekiro obwaaletebwa Samuel Snow. Mu kusisinkana okwo ebika bibiri byalabika, era ekyokka ekika kimu kye kyafuna okufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu okw’e Pentekooti mu nkomerero y’okusisinkana. Mu kiseera ekyo ekiragirwa ennaku amakumi ana ekika kimu kyafuna eby’okuyigiriza, ate ekirala ne kigaana eby’okuyigiriza. Enduulu y’omu ttumbi ly’ekiro bwe yatuuka ekika kimu kyalina amafuta, ekirala tekyalina.
“Bwe yatindika omuko okujja, bonna ne basinziira ne beebaka.” Okutindika kw’omuko kwalaga okuyitawo kw’ekiseera Mukama lwe baalindirira, okusuulirwamu essuubi, n’okulabika ng’alwawo. Mu kiseera kino eky’obutakakasibwa, obwagazi bw’ab’eby’ebweru n’ab’emitima egitali gyonna ne butandika okukankana mangu, era n’okukola kwabwe ne kukendeera; naye abo abakkiriza kwabwe kwaali kwesimbiddwa ku obumanyi bwabwe bwennyini ku Baibuli, baalina olwazi wansi w’ebigere byabwe, amayengo g’okusuulirwamu essuubi tegasobola kulusimuula. “Bonna ne basinziira ne beebaka;” ekibiina kimu nga tebalina kye beekwataako era nga baalekera ddala okukkiriza kwabwe, ekibiina ekirala nga bagumiikiriza okulinda okutuusa lwe kwaweebwa omusana ogweyolefu. Naye mu kiro ky’okugezibwa abo ab’oluvannyuma baalabika ng’ababuuzizzamu, mu kigero ekimu, omwoyo gw’okunyiikiriza n’okwewaayo kwabwe. Abo ab’emitima egitali gyonna n’ab’eby’ebweru tebaakyasobola kweesigama ku kukkiriza kwa baganda baabwe. Buli omu alina okuyimirira oba okugwa ku lulwe. Empaka Enkulu, 395.
Mu nnaku kkumi ezisooka okutuuka ku Pentekooti, ne mu bbanga ly’olukiiko lwa Camp Meeting e Exeter, Kristo yakung’aanya abantu be omulundi ogw’okubiri nga tannaba kutuma abo abagenda okutwala obubaka bwe eri ensi yonna. Bwe yaserengeta Malaika ow’okusatu nga October 22, 1844, ab’ekisibo ekitono ne basuulirwamu bundi era ne basaasaana, naye ekiseera eky’okuyigiriza ne kitandika nga October 22, 1844, Kristo ng’akulembera abantu be okuyingira mu Ekifo Ekitukuvu Ennyo. Mu 1849, Omukama n’agolola omukono gwe omulundi ogw’okubiri okuddamu okukungaanya abo be yali yaggyamu okuva mu kusuulirwamu okw’April 19 n’okw’October 22, 1844.
Mu 1844, obulagirizi bwali ku nsonga z’obubaka malayika ow’okusatu lwe yali mu mukono gwe bwe yakkira okuva mu ggulu, naye mu “kiseera eky’okubuusabuusa n’obutakakasibwa” ekyaddirira okufiirwamu essuubi okunene, abangi baaviira ku kkubo. Okutuuka mu 1849, omulimu ogw’okukuŋŋaanya ekisibo ekitono ekyasaasaanyizibwa gwatandikibwa, naye kye kyayolesebwa mu byafaayo ebyo kyali okuwangulwa kw’omwaka gwa 1863, era ne Kadesi eyasooka ey’Isirayiri ey’amulembe guno. Obuwanguzi obw’omumaaso bw’abantu 144,000 n’omulimu gwabwe ku Kadesi ey’okubiri bwasibwawo.
Bwe yaserengeta Mukama ku Septemba 11, 2001, yakuŋŋaanya abantu be ab’ennaku ez’enkomerero, n’abawa emmere ye ey’omwoyo okulya, n’afuuyira ku bantu abo Omwoyo we bwe yatandika okufukirira enkuba ey’oluvannyuma, era n’atandikawo enteekateeka y’okukeberebwa eyatuusa ku Jjulaayi 18, 2020, nga abantu be ab’ennaku ez’enkomerero baasuwazibwa era basaasaanyizibwa. Okumala ennaku ssatu n’ekitundu baali bafu mu luguudo. Byombi, ennaku ssatu n’ekitundu n’ebbanga lya nnaku amakumi ana mu kiseera kya Kristo, bitegeeza eddungu. Eddungu lino likiragibwa ne mu bbanga okuva nga Epreeri 19, 1844 okutuuka nga Agusito 12, 1844, era ne mu bbanga okuva nga Okitoba 22, 1844 okutuuka mu 1849.
Okuva mu Julaayi 2023 okutuuka ku tteeka lya Sande, ekiseera ekyo kye nnaku kkumi ezasooka Pentekooti; enkungaana y’ekyeya e Exeter okuva nga Agusito 12 okutuuka nga Agusito 17; n’ekiseera okuva mu 1849 okutuuka mu 1863, byonna bikwatagana wamu. Bikulaga ekiseera eky’okukungaanyizibwa okw’okubiri kw’abantu ba Katonda ab’ennaku ez’enkomerero. Ekiseera okuva ku kulemererwa kw’ensuubirwa okutuuka ku okuyiwa kw’Omwoyo Omutukuvu kigabiddwa mu biseera bibiri ebyenjawulo.
Mu byafaayo ebyekweeke eby’ekitundu amakumi ana eky’essuula kkumi n’emu mu kitabo kya Danyeri, olunyiriri lw’ObuProtestanti oluwaava mu ddiini (ekkanisa ey’erinnya lyokka), olunyiriri lw’ObuAdiventisti b’Olunaku Olw’omusanvu ab’e Lawodikiya (ObuAdiventisti obw’erinnya lyokka), olunyiriri lw’Obukatoliki, era n’olunyiriri lw’ObuProtestanti ob’amazima, byonna biyimiriziddwa. Ebyo bina biraga ObuProtestanti ob’amazima mu mpaka n’okuyunze okw’emirundi esatu okw’eddagoni (Yuda), ekisolo (Obukatoliki) ne nnabbi ow’obulimba (ObuProtestanti oluwaava mu ddiini).
Mu byafaayo ebyo byennyini ebyali bikwekeddwa, n’olunyiriri lw’obwa Republican oluvudde ku ddiini lulagibwa. Mu lunyiriri olwo mulagibwa obutakkaanya wakati w’ebibiina bya Democrat (ekiyoka) ne Republican (ekifaananyi ky’ensolo). Ekibiina kya Republican kirikulembera mu kutonda ekifaananyi ky’ensolo, era bwe kityo kiraga engeri ez’obunnabbi ez’ensolo (obwa Papa). Mu Kigambo kya Katonda, obwa Papa, nga ye kabaka w’awamambuka era nga ye n’ensolo, buweebwa Misiri (ekiyoka) ng’ensaswa olw’okukozesebwa Katonda ng’ekikozesebwa eky’okusalira omusango.
Omwana w’omuntu, Nebukadduneeza kabaka wa Babulooni yaakoza eggye lye omulimu omunene okulumba Tyrus: buli mutwe gwavaamu enviiri, ne buli kibegabega kyawotoka; naye teyaafuna mpeera, newaakubadde eggye lye, okuva e Tyrus, olw’omulimu gwe baakoze okugirwanyisa. Ky’evudde mu kino, bw’ayogera Mukama Katonda; laba, ndiwa Nebukadduneeza kabaka wa Babulooni ensi ya Misiri; era alitwala abantu bayo abangi, n’atwala omunyago gw’ayo, n’atwala ebyo by’alirya; era bino binaaba mpeera ya ggye lye. Mmuwadde ensi ya Misiri olw’omulimu gwe yakolerako okugirwanyisa, kubanga baankolera, bw’ayogera Mukama Katonda. Ku lunaku olwo ndireetera amaanyi ga nnyumba ya Isirayiri okumeruka, era ndikuggulira akamwa wakati mu bo; era balimanya nti nze Mukama. Ezekyeri 29:18-21.
Nebukadduneeza, ayitibwa Kabaka w’Obukiikakkono mu kitundu kino ky’Ebyawandiiko, yaweebwa ensi ya Misiri ng’empeera ye, era ekyo kiraga nti mu nnaku ez’enkomerero obufuzi bwa Papa buweebwa Misiri, omusota omukulu, bakabaka kkumi, Amawanga Amagatte, abakkiriziganya okuwa obwakabaka bwabwe obw’omusanvu eri ekisolo okumala akaseera katono.
N'amayembe ekkumi ge walaba ku nsolo, gano galikyawa omukazi omumalaaya, era galimuzikiriza ne gamwambula, ne galirya ennyama ze, ne gamuyokya n'omuliro. Kubanga Katonda yateeka mu mitima gyabwe okutuukiriza okwagala kwe, era n'okukkanya, n'okuwa ensolo obwakabaka bwabwe, okutuusa ebigambo bya Katonda lwe binaatuukirizibwa. Okubikkulirwa 17:16, 17.
Ensasula eno ey'obunnabbi era eragibwa mu kitabo kya Danieri, essuula ekkumi n'emu, olunyiriri amakumi ana mu bbiri.
Era aligolola omukono gwe ku mawanga: era ensi y’e Misiri tejja kuwona. Danyeri 11:42.
Obwa Papa buwangula obuyinza bw’omusota omukulu mu kiseera ky’enkuba ey’enkomerero, kubanga ensasula eno etuukirizibwa "mu" "lunaku" Katonda "aleetera enyanga y’ennyumba ya Isirayiri okumerawo." Y’enkuba evaako Isirayiri wa Katonda okumerawo, era olunaku olwo lwatandika nga 11 Ssettemba 2001, olwali olunaku lw’empewo y’ebuvanjuba.
Alireetera abo abava mu Yakobo okussa emizi; Isirayiri alituntumuka n’alimera ebimuli, era ajjuze amaaso g’ensi ebibala. Yamukubye nga bwe yakuba abo abaamukuba? Oba yattiddwa ng’abo be yatta bwe baattemebwa? Mu kipimo, bwe kisoomoka, ojja kukiwakana; akomya empewo ye enkambwe ku lunaku lw’empewo ey’ebuvanjuba. Ku kino, obujeemu bwa Yakobo bujja okunaazibwa; era kino kye kibala kyonna eky’okuggya ekibi kye; bwe anaafuula amayinja gonna ag’ekyoto nga mayinja ga kacaki agamenyeddwamenyedwa mu bitundutundu, ebibira n’ebifaananyi tebijja kuyimirira. Isaaya 27:6-9.
Misiri eweebwa eri ensolo ey’obwakapapa mu kiseera enkuba ey’enkomerero bwe efukibwa. Enkuba ey’enkomerero yatandika okutontomera nga omuyaga ogw’Obuvanjuba, oguyimirira Obusiraamu bw’Obulabe obw’okusatu, gwakkomezebwa oba okuziyizibwa nga 11 Ssettemba 2001. Awo enkuba n’etandika okupimibwa (okutontomebwa) ku Isirayiri nga Isirayiri etandika okubuuka. Ku tteeka lya Sande, Obulabe obw’okusatu bwe bukomawo, enkuba ey’enkomerero efukibwa nga terina kipimo. Wakati wa nga 11 Ssettemba 2001 n’etteeka lya Sande erijja mu bwangu, “obukyamu bwa Yakobo” butukuzibwa, era ekigambo ky’Olwebbulaniya “purged” kitegeeza “okutangirirwa”. Ku tteeka lya Sande ensolo ey’obwakapapa eweebwa Misiri (omusota), nga abo bakabaka ekkumi bakola obwenzi n’obwakapapa nga batonda ekifaananyi ky’ensolo eky’ensi yonna.
Nga tekannaba kubaawo etteeka erya Ssande, mu kiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000, empondo eya Republican eyajeemu, ng’eyambagana n’empondo eya Protesitanti eyajeemu, ekola ekifaananyi ky’ensolo; era mu lunyiriri olwo olw’obunnabbi ekibiina kya Republican kiwangula ekibiina kya Democratic, kubanga ekibiina kya Democratic kye buyinza bw’ejjoka, ate ekibiina kya Republican kye buyinza ekikola ekifaananyi ky’Obwapapa.
Mu byafaayo eby’obunnabbi eby’ensolo ey’ensi mulabikira enkomerero y’ekibiina kya Demokratiki n’enkomerero y’ekibiina ky’Abarepabulikaani. Ebibiina bino ebiri bikola wamu ne bifuula ehembe ly’Oburepabulikaani, naye biraga entalo ey’omunda etambula okuyita mu byafaayo byonna by’ensolo ey’ensi. Ehembe eryo (ery’Oburepabulikaani) lirimu ekifaananyirizo ekitono eky’omunda eky’amahembe abiri ag’ensolo ey’ensi.
Mu bujulizi bw’obwakabaka bw’Abameedi n’Abaperusi, liwundu ery’enkomerero lye lyavaayo nga liri waggulu okusinga, era ekibiina ky’Abademokulaati kye kyatandika ssooka mu byafaayo bya Amerika, naye ku nkomerero ekibiina ky’Abarepubulika kye kijja waggulu okusinga era ne kiwangula Abademokulaati. Mu byafaayo by’enkuba ey’enkomerero, eyatandika ku 11 Sebutemba 2001, Abademokulaati abagolobalisiti, abaakuutibwa ejjoka, baayimuka ne bava mu kinnya ekitaliimu kkomo ky’Okubikkulirwa omutwe ogw’ekkumi n’ogumu ne batta Abarepubulika nga banyaga okulonda kwa 2020. Entalo yaabwe ku Trump (n’Abarepubulika) yatandika bwe yategeeza mu 2015 nti agenda okuyimirira, era okuva awo n’eyongera bukambwe.
Bwe ab’ekibiina kya Democratic baayiba okulonda mu 2020, ne bateekawo emisango gya Pelosi, naye bwe Trump yalangirira kampeni ye ey’okusatu mu 2022, ab’ekibiina kya Democratic ne batigibwa entiisa, obusungu bwabwe ne bweyongera, ne balumba Trump n’abamuwagira n’obusungu obw’amaanyi ennyo, kubanga baamanya nti obudde bwabwe bwali butono. Baasanyukira okufa kwe, naye bwe yayimuka, entiisa enkulu n’ebagwira.
Era bwe banaamaliriza obujulirwa bwabwe, ekisolo ekivayo mu ekinnya ekitaliiko wansi kijja okulwana nabo, ne kibawangula, ne kibatta. Era emirambo gyabwe gijja okugalamira mu luguudo lw’ekibuga ekinene, ekiyitibwa mu ngeri ey’Omwoyo Sodomu ne Misiri, aw’Omukama waffe we yabambibwa ku musalaba. Era ab'omu bantu n’ebika n’ennimi n’amawanga baliraba emirambo gyabwe ennaku ssatu n'ekitundu, ne tebalikkiriza emirambo gyabwe okuzikibwa mu ntaana. N’abo ababeera ku nsi bajjakusanyukira ku lwabwe, ne bajaguza, ne basisindikirananga ebirabo omu eri munne; kubanga b’anabbi bano babiri baabonyaabonya abo ababeeranga ku nsi. Era bwe wayitawo ennaku ssatu n’ekitundu, Omwoyo gw’obulamu okuva eri Katonda ne guyingira mu bo, ne bayimirira ku bigere byabwe; n’entiisa nnene ne egwa ku abo abaabalaba. Okubikkulirwa 11:7-11.
Ekiseera ekiraga enkomerero y’ekibiina ky’Abademokulati kiri okuva ku kutikkirwa kwa Biden mu bwapulezidenti mu 2021 okutuuka ku kutikkirwa kwa Trump mu bwapulezidenti mu 2025. Ekiseera kino kyatandika n’Emisango gya Pelosi, egyali nga tegasinzira ku Ssemateeka n’akatono era nga gasinziddwa ddala ku by’obufuzi bokka. Ebyafaayo ebyo, ebiraga okufa kwa Pulezidenti ow’omukaaga okuva mu kiseera eky’enkomerero mu 1989 okutuuka ku Pulezidenti ow’omunaana ey’ava mu abo omusanvu, byatandika n’emisango gy’obufuzi (Emisango gya Pelosi), era buggwa n’okufa kw’ekibiina ky’Abademokulati, awamu n’ekibinja eky’okubiri ky’Emisango gya Pelosi, ng’abo abagendererwanga mu by’obufuzi bakyusiddwa ne badda ku b’omu ludda olulala.
Okulabirako okw’ebyafaayo kuno kulabikira mu ssuula kkumi n’emu ey’Okubikkulirwa, nga mwe kwasookera okutuukirizibwa mu Enkyukakyuka ey’e Bufalansa. Enkyukakyuka ey’e Bufalansa kye kyokulabirako ekya bulijjo mu byafaayo eky’enkondo ez’eby’obufuzi ez’engeri ya giyotini, eziraga engeri ekibiina ekifuga gye kitta ekirala, era oluvannyuma abo abaalina obufuzi obwo bwe bumu ne baggyibwako obuyinza ne banyigirizibwa bo bennyini.
Ekiseera okuva ku kutikkirwa kwa Biden mu bwa Pulezidenti n’Emisango gya Pelosi, okutuuka ku kutikkirwa kwa Trump okw’okubiri mu bwa Pulezidenti n’okusazibwamu Emisango gya Pelosi, kiraga enkomerero y’Ekibiina ky’Abademokulaati, era kitulagira ddi Trump lw’anaddamu okussa mu nkola omugatte gw’ebiragiro bya Pulezidenti ebyafaananyizibwa n’Amateeka agayitibwa Alien and Sedition Acts. Okussa mu nkola kw’ebiragiro ebyo bya Pulezidenti kwe kulitandika Emisango gya Pelosi ez’okubiri era kulaga entandikwa y’ekiseera lwe kifaananyi ky’ensolo kinaatandikirwa mu bujjuvu. Ekiseera ekyo kiggwa ku okussa mu nkola kw’etteeka lya Ssande, kale kitandika n’ebiragiro bya Pulezidenti ebifanagana n’Amateeka ga Alien and Sedition Acts, era kiggwa n’etteeka lya Ssande. Weweri ekibiina ky’Abarepulikaani we kimalira.
Obiseera byombi ebiraga okukomekkereza kwa kibiina ky’ebyobufuzi kya Democratic, n’oluvannyuma ekya Republican, byegattiddwa mu ngeri ey’obunnabbi, era bikiikirirwa ekiseera ky’emyaka amakumi abiri mu bbiri okuva mu 1776 okutuuka mu 1798. Ekiseera ekyo kirina obubonero bw’ekkubo busatu; Okulangirirwa okw’Obwetwaze mu 1776, emyaka kkumi n’esatu oluvannyuma ne wabaawo Ssemateeka, era ne kigobererwa Amateeka ga Alien ne Sedition aga 1798. Obubonero bw’ekkubo obusatu obwo butuukirizibwa mu nnyiriri y’ebibiina bya Democratic ne Republican, wadde ng’enkozesa y’obubonero obw’okubiri n’obw’okusatu eri mu bifo eby’enjawulo mu buli nnyiriri.
Tujja kunnyonnyola ebibonero bino ebiraga ekkubo n’okutuukirizibwa kwabyo mu kiwandiiko ekiddako.
Waliwo ebibinja bibiri byokka; Setaani akolera n’amaanyi ge agakyamu era ag’okulimba, era mu bulimba obw’amaanyi akwata bonna abatanywerera mu mazima, abakyuzizza amatu gaabwe okuva ku mazima ne bakyukira enfumo. Setaani yennyini teyabeeranga mu mazima; ye ekyama eky’obujeemu. Mu bukujjukufu bwe, aziyisa ensobi ze ez’onoona emyoyo ng’amazima. Wano we wali amaanyi gaazo ag’okulimba. Kubanga beekifaananyiriza amazima, Spirituwalizimu, Teosofi, n’obulimba obufaanagana nabyo bifuna obuyinza bwinene ku birowoozo by’abantu. Wano we walabikira okukola kwa Setaani okw’obukugu. Yeeyisa ng’Omulokozi w’omuntu, omuganyula w’ekika ky’abantu; era n’atyo n’asendasenda mangu ennyo abo b’alimba abatwale mu kuzikirira.
Tulabuddwa mu Kigambo kya Katonda nti okukuuma ng’amaaso tegafuna tulo kye nsasula y’obukuumi. Mu kkubo eddiraddira ery’amazima n’obutuukirivu lwokka mwe tusobola okuwona obuyinza bw’omusoyasoya. Naye ensi ekwatiddwa mu mitego. Obukugu bwa Setaani bukozesebwa mu kutondawo enteekateeka n’enkola ezitaliiko mubalo okulaba nga atuukiriza ebigendererwa bye. Okwekwese kumufuuse bukugu obw’amaanyi, era akola ng’ayambadde ekifaananyi kya malaika w’ekitangaala. Liso lya Katonda lyokka lirisobola okuzuula enteekateeka ze ez’okuyonoona ensi n’amateeka n’engeri ez’obulimba era ezisaanyaawo, nga ku maaso galabika ng’obulungi obw’amazima. Akola okuziŋŋiza eddembe ly’eddiini, era aleete mu nsi y’eddiini ekika ky’obuddu. Ebibiina n’ebitongole, okuggyako nga bikuumiddwa amaanyi ga Katonda, bijja okukolera wansi w’okulagirwa kwa Setaani okuleeta abantu okufuugibwa abantu; era obulimba n’obukuusa bijja kulabika ng’obuggumiivu olw’amazima, n’olw’okutambuza Obwakabaka bwa Katonda mu maaso. Kyonna mu nkola yaffe ekitali ekyeyoleka ng’emisana, kya mu ngeri z’omulangira w’obubi. Enkola ze zikolebwa ne mu Seventh-day Adventists, abeegamba nti balina amazima agasukkiridde.
Bwe abantu bagaana obulabula Mukama bw’abatuma, bafuuka n’abakulembeze mu bikolwa ebibi; abantu abatyo beetwalira obuyinza bwa Katonda—balowooza nti basobola okukola ekyo Katonda ye mwene ky’atakola, nga bagezaako okufuga ebirowoozo by’abantu. Bayingiza enkola zaabwe n’enteekateeka zaabwe, era olw’okumutegera bubi, bakendeeza okukkiriza kw’abalala mu mazima, era baleeta emisingi egikyamu egina okukola ng’ekizimbulukusa okuzibuza n’okwonoona ebitongole byaffe n’amakkanisa gaffe. Buli kimu ekikendeeza ku ntegeera ya muntu ku butuukirivu, n’obwenkanya, n’okusala emisango nga tewali kyewaganya, enteekateeka yonna oba ekiragiro ekireeta abaweereza ba Katonda abali abantu wansi w’okufugibwa ebirowoozo by’abantu, kikendeeza okukkiriza kwabwe eri Katonda; kigawula omwoyo okuva eri Katonda, kubanga kitwala omuntu okuva ku kkubo ly’obwesimbu obukakafu n’obutuukirivu.
Katonda tajja kukakasa, wadde okuwagira, enteekateeka yonna mwe omuntu, wadde mu ngeri entono ddala, afunira obuyinza okufuga oba okukandamiza munna muntu. Ekisuubirwako kyokka ky’omuntu agudde kwe kutunuulira Yesu, era okumwaniriza ng’Omulokozi yekka. Awo ddala omuntu bw’atandika okuteekawo amateeka amakakali agafuga abalala, era bw’atandika okubasiba n’okubagoba ng’omutima gwe bwe gumulagira, aba awonoonera Katonda ekitiibwa, era atteeka emmeeme ye mu bulabe, n’ez’abaganda be. Omuntu omwonoonyi asobola okusanga essuubi n’obutuukirivu mu Katonda yekka; era tewali muntu abeera omutuukirivu okusinga bwe y’abeera n’okukkiriza eri Katonda era ng’akuuma ennyunga ey’obulamu naye. Ekimuli eky’omu nsiko kirina okubeera n’emizi mu ttaka; kirina okuba n’omukka, amazzi g’ekiro, enkuba, n’omusana. Kikulaakulana bwokka nga kifuna eby’obuyambi bino, era byonna biva eri Katonda. Bwe kityo ne ku bantu. Tufuna okuva eri Katonda ebiriisa obulamu bw’emmeeme. Tuwabuddwa obutasiga essuubi mu muntu newakubadde okwesigamira ku mubiri. Omuvumo walangirirwa ku bonna abakikola.