Mu "kiseera eky’enkomerero," mu 1798, ekitabo kya Danyeri, era okusingira ddala okwolesebwa okwali ku Mugga Ulayi, kwasumululibwa. Okwolesebwa kuno kwalangirira okutandika kw’okusalira omusango okw’okunoonyereza nga 22 Okitobba 1844. Olunyiriri olwafuuka esiseko w’amazima ago luli mu Danyeri essuula munaana, olunyiriri olw’ekkumi n’ennya. William Miller, omubaka eyalondebwa okutegeera okubikkulibwa kw’obubaka, teyategeera mu bujjuvu amazima gonna agakwata ku okwolesebwa, naye yatuukiriza omulimu ogwabadde gumuweereddwa.
Bwe Miller yatandika okusoma ku kigambo eky’obunnabbi, yategeera amateeka agatongole ag’okutaputa eby’obunnabbi, egyali gamaze okuteekebwawo mu Baibuli. Amateeka ago ne gaweebwa erinnya nga Amateeka ga William Miller ag’Okutaputa. Amateeka ago gakkirizibwa olw’okusikirizibwa era gatulagiddwa nga ge gunaakozesebwa abo abaalangirira okutandika kw’okusalawo okussa mu nkola mu kiseera ky’etteeka erya Ssande. Miller yategeeza nti yatandika okusoma Baibuli okuva ku ntandikwa yaayo, era n’ayongerayo yokka nga by’ali akebera abitegedde. Okuva ku ngeri eno, kyangu okulaba lwaki obunnabbi obusooka obw’ebiseera bwe yamanya, obwalina enkolagana n’obubaka bwe yali agenda okutegera nti bwatuukirizibwa mu 1844, bwali “ebiseera musanvu” ebyo e Leviitika 26.
Okusikirizibwa kw’Omwoyo Mutukuvu kututegeeza nti malaika Gabuliyeri, awamu n’abamalayika abalala abatukuvu, baakulembera ebirowoozo bya Miller, nga bwe Gabuliyeri yakulembera ebirowoozo bya Danieri, Yokaana Omubikkulizi ne bannabbi bonna ab’omu Bayibuli; kubanga Gabuliyeri yateekebwa ku mulimu gwe Satani yaggyibwako. Omulimu gwa Gabuliyeri gwayimirizibwa mu linnya eryaasooka lya Satani, Lusifa, eritegeeza omuleeta ekitangaala. Gabuliyeri yaleetera Miller ekitangaala eky’obunnabbi, era mu kugondera ekitangaala n’ayanjula obubaka obwalangirira okuggulwawo kw’okusalira omusango okw’okunoonyereza nga ku 22 October 1844.
Okutunula emabega kuwa abo abagala okutegeera omulimu gwa William Miller okutegeera nti yaweebwa amagezi ag’enjawulo ku Kigambo ky’obunnabbi agafuuka ebisumuluzo mu mulimu gwe ogw’okukunganya n’okuteekateeka obubaka bw’okusalirwa omusango ogw’okusembera. Omu ku bisumuluzo ebyo lyali okutegeera kwe nti olunaku luyimirira omwaka mu nkola y’obunnabbi. Ekirala kyali enteekateeka ey’obunnabbi gye yakozesa okuteeka n’okugerekanya emirongo gy’obunnabbi gye yazuula. Enteekateeka eyo yali esinziira ku buyinza bubiri bwa Setaani obwaleeta okuzikirira eri abantu ba Katonda n’ekifo ekitukuvu kya Katonda. Ebikuzuulibwa bya Miller byonna byateekebwa ku nteekateeka y’obunnabbi eyali eraga ebyafaayo by’obupagani, ne buddirirwa obufuzi bwa Papa, era mu nteekateeka eyaddirira ebyo byombi byanyirira wansi ekifo ekitukuvu kya Katonda n’abantu ba Katonda okuva mu biseera bya Isirayeri ey’edda okutuusa ku Kudda kwa Kristo okwa kabiri.
Enteekateeka ey’obunnabbi eyo yamuwa omukisa okulambulula mu bukkakkafu buli mazima agetaagika okukakasa nti Octoba 22, 1844, ye ntandikwa y’okusalibwa omusango. Naye amazima ago gaalina enkomo, kubanga teyasobola kulaba obuyinza obutulugunya obw’okusatu obwaddirira Obupagani n’obuyinza bwa Papa mu byafaayo eby’obunnabbi. Tekyali kyetaagisa gy’ali okulaba amazima ago, kubanga omulimu gwe gwali okulangirira Octoba 22, 1844, era omusana ogw’obuyinza obutulugunya ogw’okusatu gwandibikkulwawo oluvannyuma lw’olunaku olwo.
Mu kukwataganya okutegeera kwe kw’obunnabbi n’enteekateeka y’obuzimbe bw’amaanyi abiri agazikiriza — Roma ey’obupagani, nga egobererwa Roma ey’obwa Papa — yategeera nti ekigambo ekihindulibwa “ekya bulijjo” mu kitabo kya Danyeri kyali akabonero k’obupagani, oba Roma ey’obupagani. Ekigambo “tamid” ekihindulibwa “ekya bulijjo” kikozesebwa Danyeri emirundi etaano. Kino kyakozesebwanga bulijjo nga kigattiddwa wamu ne kabonero ke Miller yayitegera bulungi nti kaakiikirira obufuzi bwa Papa. Akabonero k’obwa Papa akajjirangako buli lw’ogerwako “ekya bulijjo” kalagibwa mu bubonero bubiri. Bwe kityo, obubonero obubiri obwo obw’amaanyi g’obwa Papa byombi bulambulula obufuzi bwa Papa; naye, buli lwe Danyeri yakozesa ekigambo “tamid” ekihindulibwa “ekya bulijjo,” kyakozesebwanga wamu era nga kisooka okusinga akabonero k’obwa Papa. Okutegeera kwa Miller ku “ekya bulijjo” mu kitabo kya Danyeri kwafuuka omusingi gw’enteekateeka gye yalaba, egyateekebwa ku maanyi abiri agazikiriza: obupagani, oluvannyuma ne bufuzi bwa Papa. Okulambulula kwa Miller “ekya bulijjo” ng’obupagani mu kitabo kya Danyeri kwali kulindirirwa okufuuka empaka ennene mu kkanisa y’Abadiventisiti, nga zatandikira mu mulembe ogw’okubiri ogw’Abadiventisiti ogwatandika mu 1888.
Eky’amazima eky’obunnabbi ekyasooka Miller kye yazuula nga ky’ekitundu ky’okutegeera kwa October 22, 1844, kyali “emirundi musanvu” mu Levitiko amakumi abiri mu mukaaga, era kye ekyasooka mu by’amazima ebyateekebwawo bya Miller okugaanyizibwa mu 1863. Okugaanyizibwa okwo kwatandikawo omulembe ogusooka ogwa Adiventisimu, bwe baatandika okuzungulangana mu ddungu lya Lawodikea. Omulembe ogw’okubiri gwatandika ku Olukiiko Olukulu e Minneapolis mu 1888, era oluvannyuma lw’obujeemu obwabaddeyo eyo, omulimu ogwa Setaani ogw’okugaana okulambulula kwa Miller nti “ekya buli lunaku” kyali obupagani, gwatandika mu 1901. Okutegeera okutufu ku “ekya buli lunaku” tekwaggyibwawo ddala okutuusa nga oluvannyuma lw’okufa kw’ennabbi omukazi, eyalambulula nti endowooza eyali eyimusibwa okuwakanya endowooza entuufu ya Miller ku “ekya buli lunaku,” yali yaaleetebwa “bamalayika abaagobebwa mu ggulu.” Okugaana ddala kwaboneka mu mulembe ogw’okusatu nga mu 1931. Omulembe ogw’okusatu gwatandika n’okukubibwa kw’ekitabo kya W. W. Prescott, ekiyitibwa The Doctrine of Christ, amangu ddala oluvannyuma lw’Olukiiko lwa Bayibuli olw’a 1919. Mu 1919, omulembe ogw’okusatu gwatandika ne gukyeyongerayo okutuuka ku kukubibwa kw’ekitabo, Questions on Doctrine mu 1957.
Oluvannyuma lw’omulimu gwa Miller okukakasibwa era ne gulambululwa bulungi ku bipande bibiri bya Habakkuku (ebipande eby’abapaayinia eby’omwaka 1843 n’eby’omwaka 1850), Mukama n’atandika okukubikkula amazima nti waaliwo obuyinza obulala, obw’okusatu obw’okuzikiriza, obwagenda okugoberera obupagani n’obw’obwapapa era nabwo ne buyigganya abantu ba Katonda.
Okuyita mu bupagani, era ne okuyita mu Obwa Paapa, Sitaani yakozesa amaanyi ge okumala emyaka mingi ennyo nga agezaako okuggyawo ku nsi abajulirwa ba Katonda abeesigwa. Abapagani n’ab’obwa Paapa baatambulizibwa omwoyo gumu gw’ejjoka. Baali beenjawulo mu kimu kyokka nti Obwa Paapa, bwe bweeyisa ng’obuweereza bwa Katonda, bwali mulabe asinga obulabe n’obukambwe. Okuyita mu buKkatoliki bw’eRooma, Sitaani yanyaga ensi. Ekkanisa eyeyita ey’a Katonda yayingizibwa mu miriraano g’okulimbibwa kuno, era okumala emyaka egisukka mu lukumi abantu ba Katonda ne babonaabona wansi w’obusungu bw’ejjoka. Era Obwa Paapa bwe bwaggibwako amaanyi ne bwawalirizibwa okuleka okutulugunya, Yokaana yalaba amaanyi mapya nga gavaayo okuddamu eddoboozi ly’ejjoka ne gatwala mu maaso omulimu gumu ogw’obukambwe n’ogw’okuvuma Katonda. Amaanyi ago, agasembayo agagenda okulwana n’ekkanisa n’amateeka ga Katonda, gaafaananyizibwa n’ensolo eyalina empondo ng’eza mwana gw’endiga. Ensolo ezasooka zaava mu nnyanja, naye eno eva mu nsi, ekiraga entandikwa ey’emirembe ey’eggwanga eriragiddwa. “Empondo ebbiri ng’eza mwana gw’endiga” ziraga bulungi engeri ya Gavumenti ya Amerika, nga bwe yeerambulira mu misingi gyagyo ebiri egy’amaanyi, Oburepulika n’Obupulotesitanti. Emisinji gino gye kyama ky’amaanyi gaffe n’enkulaakulana ng’eggwanga. Abo abaasoose okufuna obuddukiriro ku lubalama lwa Amerika baasanyuka nga batuuse mu nsi etaliimu okwekulisa kw’obwa Paapa n’obukambwe bw’obufuzi bw’abakabaka. Ne bateesa okuteekawo gavumenti ku musingi omugazi ogw’eddembe ly’obwannansi n’eddembe ly’eddiini. Signs of the Times, Novemba 1, 1899.
Miller teyasobola kulaba obuyinza obw’okusatu obubonyaabonya, era olw’ensonga eyo enteekateeka ye teyaali yatuukirira, newaakubadde nga etukwanira ddala okutuukiriza omulimu gwe. Mukyala White alaga nti Miller yali omubaka Katonda gw’alondawo, nti mu mulimu gwe yafaananyizibwa mu kifaananyi kya Eriya ne Yokaana Omubatiza, era mu kuyitibwa kwe mu mulimu n’afaanana Erisa, ate mu kufa kwe n’afaanana Musa. Waliwo batono mu byafaayo ebitukuvu abeereddwako ennyonyola eraga nti bamalayika balindirira ku ntaana okubazuukiza, naye kino kye kiyogerwa ku Miller. Okuba nti omulimu gwe gwali mukkomo olw’ebyafaayo mwe yazuukizibwa tekuswaza Miller, wabula kye ketaagisa okumanyibwa, singa omulimu gwe gunaalowoozebwako mu musana omutuufu gw’Ekigambo kya Katonda eky’obunnabbi.
Miller yawaebwa obulagirizi obw’enjawulo, obw’abamalayika, obwamukkiriza okuzimba enteekateeka y’obunnabbi eyazingirwako ku buyinza bubiri obuzikiriza: obw’obukafiri obwakiririrwa obw’obupapa. Olw’ensonga eyo, obunnabbi obwalaga ebyafaayo ebyali oluvannyuma lw’okuzikiriza okwakolebwa obuyinza obwo bubiri, Miller teyabutegeera bulungi. Kyokka tewali ku byatamwa ebyo kyatuuka ku mmeeza entukuvu ebbiri eza Habakkuku, mwe emisimbu egyazimbibwa okuyita mu mulimu gwa Miller gyalabirizibwa mu bifaananyi. Kino lwe lwaki okusikirizibwa kwasobola okuwandiika ku lubawo lwa 1843 nti lwali lulagirirwa omukono gwa Mukama.
Mukama yandaga nti chaati ya 1843 yali yalongozebwa omukono gwe, era tewali kitundu kyaayo kirina kukyusibwamu; nti ennamba zaayo zaali nga bwe yazikwagala. Nti omukono gwe gwali ku yo era ne gukisa ensobi mu nnamba ezimu, ne kiba nti tewali asobola okugiraba okutuusa lwe yaggyawo omukono gwe.
Oluvannyuma ne ndaba, mu kwogera ku 'Daily,' nti ekigambo 'sacrifice' kyateekebwamu olw’amagezi g’omuntu, era tekiri mu mwandiko; era nti Mukama yabawa endowooza entuufu ku kyo abo abaawaayo okulangiriro lw’essaawa y’omusango. Bwe waaliwo obumu, nga tekunnaba kutuuka mu 1844, abasinga bonna baali bakkaanyizza ku ndowooza entuufu ku 'Daily;' naye okuva mu 1844, mu kavuuyo, endowooza endala zikkiririddwa, era ekizikiza n’obutabanguko bigoberedde. Review and Herald, Novemba 1, 1850.
Amazima agaakuŋŋaanyizibwa Miller ng’agoberera obulagirwa bw’abamalayika gaalagiribwa Mukama, era mu kukakasa okwali ku kifaananyi kya 1843, okukwatibwa kw’Omwoyo Omutukuvu kwakkiriza nti okutegeera kwa Miller nti “the daily” kiyimirira obupagani, kyali kituufu. Ekigambo ky’Olwebbulaniya “tamid,” ekivunulwa ng’ “the daily,” kisangibwa mu kitabo kya Danyeri emirundi etaano, era bulijjo kiyimirira enkolagana wakati w’amaanyi abiri agazikiriza: ag’obupagani agakulirirwa ag’obupapaali.
Okutegeera kwa Miller ku ‘the daily,’ ng’akabonero k’obupagani, kwali kwa mugaso nnyo ennyo mu nteekateeka y’obunnabbi gye yakozesa, kubanga ennyiriri y’ebyo, obupagani nga bukulirirwa obwa Paapa, yafuuka ensinziiro gy’asinzizaako mu kukwataganya n’okutereeza obunnabbi bwonna bye yatuusibwa okutegeera.
Mu "ekiseera eky’enkomerero," mu mwaka gwa 1798, ekitabo kya Danyeri kyabikkulibwa, era ekitundu ekikulu eky’Ebyawandiikibwa Sister White kye yalaga ng’ "omugo ogw’omu makkati" n’ "essiseko" ly’Advent movement, kyali Danyeri essuula ey’omunaana, olunyiriri olw’ekkumi n’enna.
Ekyawandiikibwa ekisinga ebyalala byonna, ekyali omusingi era n’ensika eya wakati ey’okukkiriza okw’Okudda kwa Kristo, kye kyali okulangirirwa nti, ‘Okutuusa ennaku enkumi bbiri n’ebikumi bisatu; awo ekifo ekitukuvu kinaatukuzibwa.’ [Danyeri 8:14.] Olutalo Olukulu, 409.
Olunyiriri olw’ekkumi na nnya luddamu olunyiriri olw’ekkumi na ssatu, era eddamu terina makulu nga tewali mbeera y’ekibuuzo.
Awo ne mpulira omutukuvu omu ng'ayogera, n'omutukuvu omulala n'agamba omutukuvu oyo eyayogera nti, Ekyolesebwa ekikwata ku biweebwayo eby'obudde n'obujeemu obuleeta okuzikirira kijja kumala ebbanga lya ki, okutuusa ekifo ekitukuvu n'eggye okuweebwa okunyigirizibwa wansi w'amagulu? N'angamba nti: Okutuusa ku nnaku enkumi bbiri mu bikumi bisatu; olwo ekifo ekitukuvu kinaazibwa. Danyeri 8:13, 14.
Eminnyiriri gino ebiri ge kabonero ak’okweyongera kw’obumanyi ekyavaawo bwe kitabo kya Danyeri kyasumululibwa mu “biseera eby’enkomerero” mu 1798. Olunyiriri kkumi n’esatu lulambulula amayinza abiri agazikiriza, nga ku go Miller yassizaawo enkola ye ey’obunnabbi. Miller yalambulula “ekya buli lunaku” mu linyiriri ekkumi n’esatu ng’obupagani, era “obujeemu obw’okuzikiriza” ng’obwapaapa. Kikulu okumanya nti enkola ey’obunnabbi gye bamalayika baakulembera Miller okutegeera, eragibwa mu minnyiriri ebiri egiyimirira okweyongera kw’obumanyi okwatuuka mu byafaayo mu 1798. Naye Miller teyaweebwa kulaba obuyinza obuddako obwajjanga ku lusegere lw’obunnabbi ne butulugunya abantu ba Katonda.
Nnalaba nti ensolo ey'amayembe abiri yalina akamwa k'omusota omukulu, era nti amaanyi gaayo gaali mu mutwe gwaayo, era nti ekiragiro kijja kuva mu kamwa kwayo. Awo ne ndaba Maama w'abakazi ab'enzi; nti maama teyali bawala, naye yali yawukana era y'eyawudde okuva mu bo. Abadde n'ekiseera kye, era kyayitawo, ate bawala be, ebibiina by'Abaprotestanti, be baaddiramu okujja mu maaso ne bakola mu mutima gumu gwe maama yalina bwe yali anyigiriza abatukuvu. Nnalaba nti nga maama bw'abadde aggwa amaanyi, bawala babadde bakula, era amangu ddala bajja okukozesa amaanyi ge maama yakozesanga edda. Spalding ne Magan, 1.
Obutayinza kwa Miller okulaba obuyinza obw’okusatu kwamuwaliriza okukola ensalawo ezali ez’amakyamu ddala. Miller yalambulula ekisolo ekyava mu nnyanja mu Okubikkulirwa essuula kkumi n’asatu ng’ali Loma ey’abapagani, ate n’ekisolo ekyava ku nsi ng’ali Loma ey’Obwa Paapa. N’engeri gye yakozesa Okubikkulirwa essuula kkumi n’omusanvu nayo yasobezebwako olw’obutayinza okulaba ebyafaayo eby’obunnabbi ebyayitirira obuyinza obuzikiriza obw’obwapapa obw’okubiri. Olw’ensonga eno, Miller bwe yalambululanga obuyinza bwa Loma mu bunabbi bwa Danyeri, yabulowoozangako ng’obuyinza obumu obwajjira mu emitendera ebiri. Ekyo kyali era kikyali okukozesa okutufu, naye kyamulemesa okutegeera obwakabaka obwogerwako mu bunabbi bwa Baibuli ng’ebiyitirira obwakabaka obw’okuna obukiikirirwa Loma. Yalaba era yalambulula nti obwakabaka obw’okuna bwa Loma bwalina emitendera ebiri, obukiikirirwa Loma ey’abapagani n’eya Obwa Paapa, naye teyasobola kulaba nti Loma ey’Obwa Paapa yali era obwakabaka obw’okutaano, era eyali agenda okugobererwa obwakabaka obw’omukaaga.
Mu kitabo kya Danyeri essuula ey’okubiri, Abagoberezi ba Miller baagatta wamu ebitundu eby’obwakabaka obw’okutaano mu bunabbi bwa Bayibuli n’obwakabaka obw’okuna. Ku mutendera ogw’awansi okuteeka mu nkola kwabwe kwali kutuufu, naye tekwatuukirira, kubanga okwogerwako okusooka ku bwakabaka mu bunabbi bwa Bayibuli kuteekwa okugenderagana n’okwogerwako okwasembayo ku bwakabaka mu bunabbi bwa Bayibuli, kubanga Yesu, ng’ali Alufa ne Omega, bulijjo alaga enkomerero mu ntandikwa. Okulemererwa okulaba enjawulo wakati w’obwakabaka bubiri obuddirira kyawalemeresa Miller okumanya nti Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’ebbiri kikumanyisa obupagani (ejjoka eddene), era nti ekisolo ekyava mu nnyanja mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi na ssatu kikumanyisa obupapa (ekisolo), ate ekisolo ekyava ku nsi mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi na ssatu kikumanyisa ObuProtestanti obwakyama (nnabbi w’obulimba).
Miller teyasobola kulaba omusota omukulu, ekisolo n’ennabbi w’obulimba ng’ebwakabaka essatu eby’okuddira ddirira mu ssuula ey’ekkumi n’ebiri n’ey’ekkumi n’esatu ez’Okubikkulirwa, era bw’atyo olw’amagezi ge ag’obunnabbi n’ateebereza nti essuula ezo ebbiri tezaalaga mu nteekateeka ey’okuddira ddirira obuyinza busatu obukulembera ensi okugenda e Amagedoni. Ekitangaala Miller kye yawaebwa kyali ekitangaala ekituukiridde ku mulembe gwe, era mulembe gwe gwagezesebwa n’ekitangaala ekyo.
Ekitangaala ky’obuyinza busatu obuzikiriza (ekiyoka, ensolo n’nnabbi w’obulimba), kyaweebwa eri Future for America ku ‘ekiseera eky’enkomerero’, mu 1989. Akatundu aka mu kitabo kya Danyeri, akaabikkulibwa wamu n’okuggwaawo kwa Soviet Union mu kutuukiriza kwa Danyeri essuula kkumi n’emu, olunyiriri olw’amakumi ana, kaali kitangaala kya malayika ow’okusatu; ate nga Miller yali aweebwa ekitangaala kya malayika ow’olubereberye. Eminnyiriri mukaaga egyasembayo egy’omu Danyeri essuula kkumi n’emu, gyaalabibwa ng’ensinziro era ng’omuggo omukulu ogw’ekibiina kya Future for America, era olunyiriri olw’amakumi ana mu Danyeri essuula kkumi n’emu lufunza mu bufunze ekitangaala ekyo, nga bwe kyali nti eminnyiriri egy’ekkumi n’esatu n’egya kkumi n’ennya mu Danyeri essuula munaana zafunza mu bufunze ekitangaala ekyabikkuliddwa mu kibiina kya Millerite.
Ate mu biro eby’enkomerero kabaka w’obukiikaddyo alimusindika ku ye; naye kabaka w’obukiikakkono alijja ku ye ng’omuyaga oguzinga, n’amagaali ag’eggye, n’abeebagala embalaasi, era n’ebyombo bingi; era aliyyingira mu nsi nnyingi, alibuna n’ayita. Danyeri 11:40.
Olunyiriri luno lulaga olutalo olwatandika mu “kiseera eky’enkomerero” mu 1798, wakati wa kabaka w’obukiikaddyo ne kabaka w’obukiikakkono. Kabaka w’obukiikaddyo yakiikirira Bufalansa obutakkiriza Katonda, eyawa Obwapapa ekiwundu eky’okufa mu mwaka gwenyini ogwo. Obwapapa awo bu kiikirizibwa nga kabaka w’obukiikakkono. Mu by’obunnabbi mu 1798, Bufalansa bwabanga kimu ku bwakabaka kkumi obwogerwako mu Essuula ey’omusanvu eya Danyeri. Obwakabaka obwo kkumi bukiikirira Loma ey’abapagani, ate Loma ey’abapagani ekiikirira omusota. Obwapapa (kabaka w’obukiikakkono) bu kiikirira ekisolo. Olunyiriri luno lulaga nti kabaka w’obukiikakkono (Obwapapa), eyali aweereddwa ekiwundu eky’okufa ku ntandikwa y’olunyiriri, oluvannyuma yandiddamu okulumba kabaka w’obukiikaddyo (kabaka w’obutakkiriza Katonda). Bwe bwaddamu Obwapapa okulumba, kabaka w’obutakkiriza Katonda yali amaze okuva mu nsi ya Bufalansa n’agenda mu Obwegatte bw’Abasovyeti. Bufalansa yali eggwanga limu, naye bwe Obwapapa yaddamu okulumba kabaka w’obukiikaddyo mu olunyiriri, kabaka w’obukiikaddyo yalabibwa ng’ “amawanga,” nga bwe kyali Obwegatte bw’Abasovyeti obwa edda.
Bwe kabaka w’obukiikakkono (obwapapa) yaddamu n’okusasula, yaleeta wamu naye “amagaali g’amagombe,” “abeebagala embalaasi,” ne “ebyombo bingi.” Amagaali g’amagombe n’abeebagala embalaasi bubonero bw’amaanyi g’ebyokulwanyisa, ate ebyombo bubonero bw’amaanyi g’eby’enfuna. Amaanyi agaatondawo omukago omutali mutukuvu n’obwapapa nga kigendererwa okuzikiriza Omwungano gwa Soviet gaali Amerika, era mu Kubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’asatu, amaanyi ababiri g’Amerika galambuluddwa nga busobozi bwayo okukaka ensi okufuna akabonero k’obuyinza bwa Papa nga bwekozesamu amaanyi g’ebyokulwanyisa n’eby’enfuna. Abantu banaakugirwa okugula oba okutunda nga tebalina akabonero, era nga tebalina akabonero, banaattibwa.
Olunyiriri amakumi ana lulambulula butereevu ekiyoka (kabaka w’amaserengeta), ekisolo (obwapapa) n’omunabi w’obulimba (Amerika). Olunyiriri olw’ensinziro olw’“ekiseera ky’enkomerero” mu 1989, lulambulula amaanyi asatu agazikiriza agakulembera ensi okutuuka ku Amagedoni, mu ngeri y’emu nga eminnyiriri egy’ensinziro egy’ekibiina kya ba Millerite gyalambulula amaanyi abiri agazikiriza: ag’obupagani, n’oluvannyuma ag’obwapapa.
Olunyiriri lwatandikira n’olutalo wakati wa kabaka w’obukiikaddyo ne kabaka w’obukiikakkono. Mu kusooka kw’olunyiriri (1798), kabaka w’obukiikaddyo ye muwangula, naye mu lunyiriri lino kabaka w’obukiikakkono addamu okulumba n’awangula kabaka w’obukiikaddyo. Obutandikwa bw’olunyiriri bulaga olutalo wakati wa kabaka w’obukiikakkono ne kabaka w’obukiikaddyo, era ku nkomerero y’obubaka obuli mu lunyiriri olutalo lumu olwo wakati w’abakabaka ab’obukiikakkono n’obukiikaddyo lweragibwa nate, naye nga ebyavuddeyo biriraanye ebyasooka. Obutandikwa bwalaga “ekiseera eky’enkomerero” mu 1798, era olutalo oluli ku nkomerero y’olunyiriri lwalaga “ekiseera eky’enkomerero” mu 1989. Olunyiriri luno mu bujulizi obuwandiikiddwa lulimu akabonero aka Alufa ne Omega, okutandikira n’okukoma.
Ebyafaayo byennyini eby’olunyiriri bigenda mu maaso ne bisukka okuggwaawo kwa Sovyeti Yuniyoni mu 1989, okutuuka ku tteeka lya Sande ery’olunyiriri amakumi ana mu gumu. Ku tteeka lya Sande omukago ogw’ebitundu bisatu ogwa Babulooni ya leero guleetebwawo olw’ebintu ebibaawo mangu mangu. Noolwekyo, olunyiriri amakumi ana lutandika nga mu 1798 ekiwundu ekitta bwe kiweebwa, era omwenzi omukazi ow’e Ttuulo n’eerabirwa. Ebyafaayo eby’ayimirirwa olunyiriri luno bikomekkereza ddala ku tteeka lya Sande ery’olunyiriri amakumi ana mu gumu, we ekiwundu ekitta kiwonyebwa era omwenzi omukazi ow’e Ttuulo ne yejjukirwa. Obubonero bw’entandikwa n’enkomerero buwandiikiddwa si mu bigambo byokka ebiri mu lunyiriri, wabula era ku byafaayo byonna olunyiriri luno bye liyimirira. Olunyiriri luno lulambulula enteekateeka y’obunnabbi etali yimiridde ku bupagani (ddragoni) na bupapa (ekisolo) byokka, wabula eraga enteekateeka y’amaanyi asatu agazikiriza agakulembera ensi okutuuka e Alamagedoni.
Enteekateeka y’obunnabbi eya Miller yalangirira okujja kw’omusango ogw’okunoonyereza ogwa Katonda, era enteekateeka y’obunnabbi eya Future for America erangirira okujja kw’omusango ogw’okutuukiriza ogwa Katonda. Mu kiseera ky’enkomerero mu 1989, enteekateeka ey’ebitundu bisatu ey’okukemebwa n’okutukuza yatandika, bwe byaggulwawo ebitundu mukaaga eby’enkomerero by’Essuula kkumi n’emu eya Danyeri mu kugwamu kwa Soviet Union. Enjawulo nti Miller yalaba kyokka obupagani n’obufuzi bwa Papa, so n’atalaba obupurotestanti obujeemu, kisaanidde kutegeerwa bulungi okusobola okutegeera mu ngeri entuufu okwolesebwa kw’Omugga Ulai okwaggulwawo mu 1798.
Tunaayongera okwekenneenya ensonga eyo mu kiwandiiko ekiddako.
Tetulina budde bwa kumalawo bwereere. Ebiseera eby'obuzibu biri mu maaso gaffe. Ensi ezzunguziddwa omwoyo gw'entalo. Mu bbanga ttono, embeera ez'obuzibu ezayogerwako mu bunnabbi zijja kubaawo. Obunnabbi obw'omu mutwe ogw'ekkumi n'emu ogwa Danyeri busembye okutuuka ku kutuukirizibwa kwabwo okutuukirira ddala. Ebingi ku byafaayo ebyabaawo mu kutuukirizibwa kw'obunnabbi buno bijja kuddamu okubaawo.
Mu lunyiriri olw’amakumi asatu wogerwako obuyinza nti ‘ennyiriri 30 okutuuka ku 36 byateekeddwa mu bigambo byennyini.’
"Ebintu ebifaanagana n'ebyo ebyalondoolwa mu bigambo bino bijja kubeerawo." Manuscript Releases, ennamba 13, 394.