‘The daily’ mu kitabo kya Danyeri, William Miller yagitegeera ng’akabonero ka Roma ey’obupagani oba obupagani; naye mu nnaku ez’enkomerero kiba akabonero ak’okugaana amazima ag’ensinziro ga William Miller. Kiyimirira enkomerero y’obujeemu obwatandika mu 1863, olw’okugaana okutegeera kwa Miller ku ‘emirundi musanvu’ Musa ge yayogera mu Levitika amakumi abiri mu mukaaga. Bwe Adiventizimu bwe yagaana okutegeera okutufu nti ‘the daily’ bwe bube obupagani, baakyusa akabonero ka Sitaani ne bakafuula akabonero ka Kristo. Isaaya alaga nti omulimu guno gwali gukyusa ebintu wansi ne bibeera waggulu. Okugaana ‘the daily’ kwateekebwawo mu myaka gya 1930 (omulembe ogw’okusatu ogwa Adiventizimu), naye kyali kituusizza obutakkaanya okuva mu 1901 (omulembe ogw’okubiri ogwa Adiventizimu). Nga bwe kyali eri Isirayiri ey’edda, okugaana amazima mu ngeri eyeyongera-bweyongera kwaleta okukkiriza ensobi eyalimu ebitundu eby’ekibi ekitasonyiyibwa.

Ekibi ekitasonyiyibwa Abayudaaya abakontana kye baakola kwe kuyita ebikolwa Kristo bye yakola nti byali ebya Setaani. Isirayiri ey'edda ye kifaananyi ekikulu ekiraga Isirayiri ey'omu biro bino, era Isirayiri ey'omu biro bino yakola ekyo kennyini, naye mu ngeri ekyusaganye. Baatwala ebikolwa bya Setaani (obupagani), ne babissa ku Kristo. Obujeemu bwa Isirayiri ey'edda bulimu ne okulonda Setaani okubeera kabaka waabwe.

Awo Pilato bwe yawulira ekigambo ekyo, n’aggya Yesu ebweru, n’atuula ku ntebe ey’okusala emisango mu kifo ekiyitibwa Eriisa; naye mu Lwebbulaniya, Gabbatha. Era waaliwo olunaku olw’okuteekateekera Paska, nga essaawa nga mukaaga; n’agamba Abayudaaya nti, Laba Kabaka wammwe! Naye ne boogerera waggulu nti, Mumugyewo, mumugyewo, mumukomerere ku musaalaba. Pilato n’abagamba nti, Nkomere kabaka wammwe ku musaalaba? Bakabona abakulu ne baddamu nti, Tetulina kabaka wabula Keezaali. Awo n’amubawa alyoke akomererwe ku musaalaba. Ne baddira Yesu, ne bamutwala. Yokaana 19:13-16.

Pilato yali omukiikirizi wa Roma ey’obusamize, era Mukyala White ategeeza nti omusota omukulu eyasuulibwa okuva mu ggulu mu Kubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’ebiri ye Setaani, naye mu ngeri ey’okubiri, omusota guno era ye Roma ey’obusamize. Omusota ky’otyo akifananyizibwa nga “ekya bulijjo.” Okukoma kw’okujeema kw’Isirayiri ey’edda, bwe baayogerera mu lwatu nti, “Tetulina kabaka wabula Keezaali,” kwalaga nti mu lwatu baali bakirangiridde nti bawulize b’kabaka waabwe, era kabaka waabwe yali Setaani. Obujeemu obwo eri Katonda nga Kabaka bwatandika mu nnaku za Samwiri nnabbi, bwe baagaana Katonda okubeera kabaka waabwe ne basaba bawaweebwe kabaka w’omuntu balyoke bafanane n’amawanga amalala.

Awo abakadde bonna ba Isirayiri ne beekuŋŋaanya wamu, ne bagenda eri Samwiri e Rama, ne bamugamba nti, Laba, okaddiye, era abaana bo tebatambulira mu makubo go: kaakano otuteekereko kabaka atusalire emisango, nga amawanga gonna bwe gali. Naye ekigambo ekyo ne kimunyiiza Samwiri, bwe baagamba nti, Tuwe kabaka atusalire emisango. Awo Samwiri n’asaba eri Mukama. Mukama n’agamba Samwiri nti, Wuliriza eddoboozi ly’abantu mu byonna bye bakugamba: kubanga tebaagaanye ggwe, naye baagaanye nze, ndeme okubafugira. Okusinziira ku bikolwa byonna bye bakoze okuva ku lunaku lwe nabaggya mu Misiri okutuusa leero, mwe banvuddeko ne baweereza bakatonda abalala, bwe batyo nabo bwe bakikola gy’oli. 1 Samwiri 8:4-8.

Abayisirayiri ba kale tebaategeera nti baali bagaanye Katonda, oba nti okwagala kwabwe okufuna kabaka ow’ensi ne kweyongera okutuusa lwe baamubamba Mesiya ku musaalaba, ne balonda Sitaani okuba kabaka waabwe. Obujeemu bwabwe bwakwekebwa ku maaso gaabwe olw’ebirowoozo byabwe eby’okweefuula abatuukirivu, ebyabalagiranga nti ne bwe baagaana Katonda baali bakyali abantu abalonde; kubanga, nga bwe baalowooza, Katonda yali akyayimirizaawo obuweereza obutukuvu obw’obunnabbi, n’oluvannyuma lwa Samwiri.

Baategeera bubi obuweereza obw’obunnabbi bwa bannabbi, nga bakkiriza nti okubeerawo kw’abannabbi ba Katonda kwalabisa nti be bantu ba Katonda abaalondwa. Tebaalaba nti baali wala nnyo ne Katonda, era bannabbi baali bagezaako okubakomyawo eri Katonda, kubanga baakitegeera emirimu gy’abannabbi ng’obukakafu bw’okukulemberwa kwa Katonda. Kino kyali newankubadde nga beeyongera okugaana obubaka bwonna bw’abannabbi obwabatumibwanga. Obulimba bwa ngeri y’emu bwajjira ku Adiventisimu mu 1863.

Obwadiventisiti bwagaana ekibiina ekyali kikung’anyiziddwa wamu okuyita mu buweereza bwa William Miller, era ne basalawo okufuuka ekkanisa eyawandiikibwa mu mateeka mu mwaka gwe gumu mwe bagaana obubaka bwa Musa obw’“emirundi musanvu,” ng’obwo obwawanjizibwa Eriya (William Miller). Mu mwaka gwegumu baakola ekiwandiiko ky’obunnabbi eky’obulimba, ekyali tekisomekeka nate, era tekisobola “okwogera” ng’Habakkuku 2:3 bw’egamba, kubanga kyetaaganga akapapula ak’okunnyonnyola okukitegeereza. Empapula za Habakkuku zaasomekekanga nga bwe zaali, era n’olwekyo zaasobolanga “okwogera.”

Obwadiventisiti bwagaana okwekenneenya kyonna ku kusalawo kwe baakola mu 1863, kubanga baalina nnabbi omukazi mu bo, nga ekyo kibakakasa nti be bantu abasigalayo abalambibwa mu kitabo ky’Okubikkulirwa, abalina Omwoyo gw’Obunnabbi. Baayolesa omwoyo n’endowooza ebyo bimu ng’eby’Isirayiri ey’edda, era obujeemu obwatandika n’okugaana ejjinja ery’omuwendo eryasooka eryazuulibwa Miller, mu nkomerero ne bubaleetera n’okugaana n’okulambulula kwa Miller ku ejjinja ery’omuwendo erya ‘ekya buli lunaku’.

Isirayiri ey’omu kiseera kino baagaana okutegeera kwa Miller ku “eky’obulijjo,” ekabonero aka Roma ey’obupagaani, nga nayo ye kabonero aka Setaani, era ne bagamba nti “eky’obulijjo” kye kabonero aka Kristo. Mu ngeri endala, Isirayiri ey’omu kiseera kino baalonda okukkiriza akabonero aka Setaani ng’akabonero aka Kristo. Nga bwe kyali ku Isirayiri ey’edda, bwe baalangirira nti tebalina kabaka wabula Keezaali, akiikirira Roma ey’obupagaani, nga nayo ye kabonero aka Setaani.

Mu nkozesa y’obunnabbi, okusalawo okwo kyetaagisa nti Isirayiri ya mulembe guno eddamu okunnyonnyola bupya emitwe musanvu, munaana n’omwenda mu kitabo kya Danieri, egyali emitwe gennyini egiyimiririrwa Omugga Ulai, era ze zavaamu okweyongera mu bumanyi mu byafaayo by’Abamillerite. Baandisaanidde okukyusa emitwe egyo, kubanga omutwe ogw’omunaana guyogerako butereevu ku “the daily” emirundi esatu.

Okuva mu byafaayo mwe kyaggulwawo ekyolesebwa eky’omu Mugga Ulai, Abamillerite tebasobola kulaba bwakabaka bwa nsi bulala nga Kristo tannakomawo n’ateekaawo obwakabaka bwe obutaggwaawo, nga bwe kulagibwa mu kitabo kya Danyeri essuula ey’okubiri. Noolwekyo, baatwala obwakabaka obw’okuna obwa Loma ng’obwakabaka bumwe obulina ebitundu bibiri. Ebitundu ebyo ebiri byayimiririrwa butereevu mu ssuula musanvu n’omunaana mu kitabo kya Danyeri. Danyeri alaga nti ekyolesebwa kye yafuna mu ssuula munaana kiteekwa okutegeerwa mu bukwatagana n’ekyolesebwa eky’omu ssuula musanvu.

Mu mwaka ogw’okusatu ogw’obufuzi bwa kabaka Belshazzar, okwolesebwa kwalabikira nze, ye nze Daniel, oluvannyuma lw’okwolesebwa okwasooka okwalabikira nze. Daniel 8:1.

Ekyolesebwa "ekyaalabikira" Danyeri "mu lubereberye," kyali ekyolesebwa ekiri mu Ssuula ey'omusanvu.

Mu mwaka ogusooka ogwa obwakabaka bwa Belshazzar, kabaka wa Babulooni, Danyeri yaloota era n’alaba ebyolesi eby’omu mutwe gwe nga ali ku kitanda kye; awo n’awandiika ekirooto, n’ategeeza omugatte gw’ensonga ezo. Danyeri 7:1.

Ebyolesebwa ebiri biyimiririra enjuyi bbiri z’obwakabaka ebyogerwako mu bunabbi bwa Baibuli, ebyasooka kulagibwa mu ssuula ey’okubiri eya Danyeri. Obwakabaka buna — bwa Babulooni, bwa Amedi n’Abaperusi, obwa Bugiriki n’obwa Bwaroma — bwaddamu okulagibwa mu ssuula ey’omusanvu, era ne mu ssuula ey’omunaana, naye nga waliwo enjawulo wakati w’ebitundu by’obufuzi by’obwakabaka bino n’ebitundu by’eddiini byabyo. Mu Danyeri essuula ey’omusanvu, obwakabaka bwayimiririzibwa ensolo ezirya nyama, naye mu ssuula ey’omunaana obwakabaka bumu bwayimiririzibwa ng’ensolo ez’ebiweebwayo ez’omu kifo ekitukuvu. Danyeri yayagala okutegeera ekyolesebwa eky’omu ssuula ey’omusanvu, era Gabuliyeri n’ajja gy’ali okumunnyonnyola.

Nze Danyeri, omwoyo gwange mu nda yange ne gunakuwala, n’ebyolesebwa eby’omutwe gwange byannintaataaganya. Ne nsemerera omu ku abo abaali bayimiridde okumpi, ne mmubuuza amazima g’ebyo byonna. N’angamba, n’andimanyisa okunnyonnyolwa kw’ebintu ebyo. Ebisolo bino ebinene, ebiina, be bakabaka bana abalijja okuva mu nsi. Naye abatukuvu b’Oyo Ali Waggulu Ennyo balitwala obwakabaka, ne babufuga emirembe gyonna, era emirembe n’emirembe. Danyeri 7:15-18.

Danyeri yategeezebwa nti ensolo ennya zaali zitegeeza obwakabaka obuna obw’ensi obunaabeerawo okutuusa obwakabaka bwa Katonda obutaggwaawo lwe bunaateekebwawo, nga bwe kyogeddwa mu Danyeri essuula ey’okubiri. Walina okubaawo obwakabaka obw’ensi buna obunaakulembera okujja kw’obwakabaka bwa Katonda obutaggwaawo, nga bwe kyayimiririzibwa ejjinja eryaggibwa mu lusozi ne lijjuza ensi yonna mu ssuula ey’okubiri.

Mukyala White yagaziya nnyo okutegeera kw’Abamileraiti ku bwakabaka obuna obwo, okusinga ddala bwe baakutegeeranga, bwe yayogera ku kisolo ekyava mu nsi ekiri mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’esatu.

Mu kiseera kino akabonero akalala kayingizibwa. Nnabbi agamba nti: ‘Ne ndaba ensolo endala eva mu nsi; era yalina empondo ebbiri ng'omwana gw'endiga.’ Olunyiriri 11. Endabika y'ensolo eno era n'engeri gy'evuddeyo biraga nti eggwanga ly'eyimirira terifaanana n'ebyo ebyalagiribwa mu bubonero obwasooka. Obwakabaka obukulu obwafugidde ensi byaalabisibwa eri nnabbi Danyeri ng'ensolo ezirumba, nga ziyimuka bwe ‘empewo ennya ez'eggulu zaalwanagana ku nnyanja ennene.’ Danyeri 7:2. Mu Okubikkulirwa kkumi n'omusanvu malaika yategeeza nti amazzi ge ‘bantu, ne bibiina, n'amawanga, n'ennimi.’ Okubikkulirwa 17:15. Empewo zibeera akabonero k'okulwanagana. Empewo ennya ez'eggulu ezirwanagana ku nnyanja ennene ziraga eby'entiisa eby'okuwangula n'enkyukakyuka mwe obwakabaka bwafunira amaanyi. The Great Controversy, 439.

Ebisolo bino biraga obubonero bw’obuwanguzi obwatuukibwako ng’obwakabaka bwalinnya mu buyinza. Ekisolo eky’omu nsiko ekirya ebinyama, mu bunnabbi kiyamiririra amaanyi g’ebyobufuzi, eby’enfuna n’eby’amagye ag’obwakabaka. Obwakabaka bumu obuyamiririzibwa mu Danyeri essuula ey’okubiri n’ey’omusanvu, buyamiririzibwa ne mu essuula ey’omunaana; naye eyo byonna bikwataganizibwa n’ebijiddwa okuva mu Watukuvu wa Katonda, era bwe kityo biyamiririra ekitundu eky’eddiini ky’obwakabaka, kubanga byonna byali okwegatta kwa Ekkanisa ne Gavumenti.

Mu mwaka ogw’okusatu og’obwakabaka bwa kabaka Belshazzar, ekyolesebwa ne kyalabikira nze, nze Danyeri, oluvannyuma lw’eky’olubereberye ekyandabikira. Era nnalaba mu kwolesebwa; era bwe nnalaba, nnali e Shushan mu lubiri, oluli mu kitundu kya Elamu; era nnalaba mu kwolesebwa, nga ndi ku mugga Ulai. Awo ne nnyimusa amaaso gange, ne ndaba, laba, mu maaso g’omugga nga waliwo endiga ensajja eyalina ennyanga ebbiri; ennyanga ezo ebbiri zaali nnene; naye emu yasukkira endala, era eyaasukkirira yavaayo oluvannyuma. Ne ndaba endiga ensajja ng’egoba ebbugwanjuba, n’obukiikakkono, n’amaserengeta; ne kiba nti tewali nsolo eyayinza okuyimirira mu maaso gaayo, so tewaali asobola kununula mu mukono gwaayo; naye yakola nga bw’ayagadde, n’afuuka omukulu. Era bwe nnali ngisengera mu mutima gwange, laba, embuzi ensajja n’ejja ebbugwanjuba ku maaso g’ensi yonna, nga tekwatako ku nsi; embuzi n’eba n’ennyanga emu ey’enjawulo wakati mu maaso gaayo. Ne eja eri endiga ensajja eyalina ennyanga ebbiri, gye nnali ndabye nga eyimiridde mu maaso g’omugga, n’amuddukirira mu busungu bw’amaanyi gaayo. Ne ndaba ng’atuuse kumpi ku ndiga ensajja, n’asunguwalirwa nnyo ku yo, n’akuba endiga ensajja, n’amenya ennyanga zaayo ebbiri; ne waba nga tewali maanyi mu ndiga ensajja g’okuyimirira mu maaso gaayo, naye n’agiwa wansi ku nsi, n’aginyirira; so tewaali asobola kununula endiga ensajja mu mukono gwaayo. Noolwekyo embuzi ensajja n’efuuka omukulu nnyo; era bwe yanywera, ennyanga enkulu ne yeemenyeka; ne mu kifo kyayo ne zivaayo ennyanga ennya ez’enjawulo ng’olaga empewo ennya ez’eggulu. Danyeri 8:1-8.

Essuula ey’omunaana etandika Danyeri ng’akakasa nti mu kiseera ekyo yali abeera mu mulembe gw’obwakabaka obwasooka obw’obunnabbi bwa Bayibuli (Babulooni), naye ekyolesebwa kye tekiraga kabonero konna ekyali okuyimiririra Babulooni, kubanga kitandikira ku ndiga ensajja eyayimirira obwakabaka obw’okubiri obw’ensi, obwa Meedi ne Perusiya. Okubulawo kwa kabonero ka Babulooni kukolebwa nga kigendererwa, kubanga ekintu ekikulu ekiranga Babulooni kye kuba nti ekyimirira obwakabaka obuggyibwawo ne bulyoka buddizibwaawo, nga bwe kiragibwa mu “ebiseera musanvu” Nebukadduneeza bwe yabeeranga ng’ensolo. Mu “ebiseera musanvu” ebyo, ekitundu kya Babulooni ow’omu mwoyo (Obwa Papa) kiyimiririrwa, kubanga Obwa Papa bwe bwakabaka obwerabirwa okumala emyaka nsanvu egy’ekifaananyi, nga mu kiseera ekyo kyalina ekiwundu ekitta. Okuba nti Danyeri alaga nti yafuna ekyolesebwa “mu mwaka ogw’okusatu ogw’obwakabaka bwa kabaka Berusazaali,” kulaga Babulooni ng’obwakabaka obukulembera obw’okubiri obwa Meedi ne Perusiya, naye ne kussaamu amaanyi Babulooni ng’obwakabaka obukwekeddwa, oba obwerabiddwa, obwerabirwa mu mulembe gwa kabaka omu.

Ensolo ez’omu ssuula ey’omunaana si nsolo ezirya nnyama; ze nsolo ezaakozesebwanga okuweerwayo ng’ebiweebwayo mu kuweereza kw’ewatukuvu. Obwakabaka obw’okuna bulagiddwa nga “entege entono,” si nga nsolo; naye entege zaali zimu ku bitundu by’ewatukuvu bya Katonda, kubanga ebyoto eby’ewatukuvu bya Katonda byalina entege nga zimu ku ntereeza yaabyo.

Si kyokka nti obwakabaka buna obw’obunnabbi Danieli yabulaga ng’akozesa ebigambo eby’Ekifo Ekitukuvu, naye n’ennyonnyola y’omutwe guno erimu ebigambo bingi ebivudde butereevu mu kuweereza kw’Ekifo Ekitukuvu kya Katonda. Ennyonnyola mu mutwe guno ewaakweebwa mu bigambo by’Olwebbulaniya ebivudde mu kuweereza kw’Ekifo Ekitukuvu, era n’ekikolwa eky’okuwaayo ekiweebwayo mu kuweereza kw’Ekifo Ekitukuvu kyateekebwamu mu nteekateeka y’omutwe guno. Okuba nti Danieli yagatta nga kigendereddwa omutwe omusanvu n’omunaana, kiwa abo abagala okulaba okutegeera nti omutwe omusanvu gulambulula obukodyo bw’obufuzi bw’obwakabaka obwogerwako mu bunnabbi bwa Bayibuli, ate omutwe omunaana gulambulula obukodyo bw’ekkanisa bw’obwakabaka obwogerwako mu bunnabbi bwa Bayibuli.

Eddini y’Abadiventisiti ewaliriziddwa okubikka amazima gano n’engero za Sitaani, kubanga okutegeera kuno kulaga nti eby’omuwendo bya Miller byali ddala nga bwe Katonda yabitegekera okubeera. Okugaana kwabwe ku ngeri gye Miller yategeera “the daily,” kulagiddwa ng’okutegeeza nti “Katonda teyalina kutegeera,” kubanga bagamba nti bwe Katonda yawa Miller enteekateeka (ng’ayita mu buweereza bw’abamalayika abatukuvu), tekyali mu butuufu.

Mazima okufuula ebintu wansi waggulu kwammwe kunaabalirirwa ng'ebbumba ly'omubumbi: kubanga ekikolwa kirigamba ku oyo eyakikola nti, 'Teyankola?' oba ekibumbiddwa kirigamba ku oyo eyakibumba nti, 'Teyalina magezi?' Yesaya 29:16.

Entegeka ya Miller ye yali entegeka ey’obunnabbi gye yamanya era n’agikozesa, naye okuva mu 1863 okweyongerayo, Adiventisimu yaddayo ku nkozesa z’eby’enjigiriza y’eddiini ez’ObuPurotesitanti obuvudde ku mazima n’ObuKatoliki, okulw’okubikka amayinja ag’omuwendo ag’ekirooto kya Miller. Adiventisimu yakiriza entegeka ey’obulimba (ekitondebwa), okulw’okugaana omulimu, era n’Omutonzi w’omulimu. Mu kukola bw’atyo, bagamba nti Omutonzi w’omulimu talina magezi. Okugaana entegeka eyo, kyali era kikyali okugaana okweyongera kw’obumanyi okwaggulwawo mu 1798. Abo abagaana okweyongera kw’obumanyi bagaana omulimu n’Omutonzi w’omulimu, era mu byogerwa bya Danyeri baali “ababi”.

Abangi banaatukuzibwa, ne balongoosebwa, era ne bageragezebwa; naye ababi banaakola obubi; era tewali mu babi anaategeera; naye abagezi banaategeera. Danyeri 12:10.

‘Ababi banaakolanga obubi’, era kino kiraga okweyongera n’okukaliriza mu kugaana amazima. Okugaana kw’ababi ku nteekateeka eyo kwe kugaana Katonda, era naye Katonda abagaana ababi olw’okugaana kwe bagezaako okutuukiriza okuyita mu nteekateeka ey’obulimba.

Abantu bange bazikirira olw’obutamanya; kubanga ggwe ogaanye okumanya, nange njja kukugaana, oleme okuba kabona eri nze; kubanga werabidde ekiragiro kya Katonda wo, nange njja kweerabira abaana bo. Hoseya 4:6.

Abantu ba Katonda, abaali "bakabona" ba Katonda okuva mu 1844 okutuuka mu 1863, baagobebwa olw'okubulwa "okumanya" okwongezeddwa okuyita mu buweereza bwa William Miller. Kikulu okulowooza ku mbeera eyetoolodde olunyiriri olw'omukaaga mu Koseya, kubanga eyo mbeera eraga okweyongera kw'obujeemu eri amazima, obulagisibwa ng' "okumanya."

Muwulire ekigambo kya Mukama, mmwe baana ba Isirayiri: kubanga Mukama alina omusango n’abatuula mu nsi, kubanga tewali mazima, wadde kisa, wadde okumanya Katonda mu nsi. Okulayira, n’okulimba, n’okutta, n’okubba, n’okukola obwenzi bye beeyongera okukola; era omusaayi gukwatagana n’omusaayi. Kyenvudde nsi enaakaaba, era buli atuula omwo anaalemererwa, wamu n’ensolo ez’omu nsiko, n’ebinyonyi eby’omu ggulu; era n’ebyennyanja nabyo bijja okubula. Naye waleme kubeerawo muntu alwanagana, newaakubadde anenya munne: kubanga abantu bo bali ng’abalwanagana ne kabona. Ky’ova ogwa emisana, era ne nnabbi ajja kugwa wamu naawe ekiro; era nange nnaazikiriza nnyoko. Abantu bange bazikirira olw’okubula okumanya: kubanga weesudde okumanya, nange nnaakugaana, oleme okuba kabona gyendi: kubanga weerabidde etteeka lya Katonda wo, nange nnaweerabira abaana bo. Bwe beeyongera obungi, bwe batyo ne banyonoona gyendi: kyenvudde nnaakyusa ekitiibwa kyabwe okufuuka ensonyi. Baliira ddala ekibi ky’abantu bange, era bassaayo omutima ku bikolwa byabwe eby’obutali butuukirivu. Era kinaabanga nti, ng’abantu bwe bali, ne kabona bwe atyo: era ndibabonereza olw’engeri zaabwe, era mbawe empeera gy’ebikolwa byabwe. Kubanga bajja kulya ne batakkuta: bajja kukola obwenzi, ne bateyongera: kubanga balekeraawo okussaayo omwoyo eri Mukama.

Obwenzi n'omwenge n'omwenge omupya biggya omutima. Abantu bange babuuziza amagezi ebifaananyi byabwe eby’emiti, n’omuggo gwabwe gubabuulira: kubanga omwoyo gw’obwenzi gubabuzizza, ne bagenda mu bwenzi ne bavayo wansi wa Katonda waabwe. Baweereza ssaddaaka ku ntikko z’ensozi, era bawookya obubaane ku busozi, wansi w’emiti gy’ooka ne popula ne elimu, kubanga ekisiikirize kyagyo kirungi: kyenvudde bawala bammwe bakole obwenzi, n’abakazi bammwe bakole obwenzi. Siibabonereza bawala bammwe bwe bakola obwenzi, so n’abakazi bammwe bwe bakola obwenzi siibabonereza: kubanga bennyini beegatta n’abalaya, era bawa ssaddaaka wamu n’abalaya: kyenvudde abantu abatalitegeera bagwe. Newankubadde ggwe Isirayiri okola obwenzi, Yuda aleme okwonoona; temujja e Girugaali, so temulinnya e Besaveni, so temulayira nti, Mukama mulamu. Kubanga Isirayiri addayo emabega ng’ente ento eddaya emabega; kaakano Mukama alibalunda ng’endiga ento mu kifo ekisangulukufu. Efulayimu yeegasse ku bifaananyi: mumuleke. Eky’okunywa kyabwe kisazise: bakoze obwenzi bulijjo: abakulembeze baayo, nga banyoomwa, baagala nti, Muwe. Omuyaga amusingirizza mu biwaawaatiro bye, era banaakwatibwa ensonyi olw’ebiweebwayo byabwe. Hoseya 4:1-19.

Okulabula kwa Hosea kwe kuno nti, “Mukama alina ensonga n’abatuuze b’ensi, kubanga tewali mazima, newakubadde kisa, newakubadde okumanya Katonda mu nsi.” Abadiventisi be bantu ba Katonda ab’ennaku ez’enkomerero. Ku lunaku lwe omusajja wa bburashi ey’enfuufu ayingira mu kisenge kya Miller, Abadiventisi, omuli abantu, bakabona, ne bannabbi, “abatategeera banaagwa,” kubanga banaagattibwa “ku bifaananyi.” Ebifaananyi byabwe ze enjigiriza zaabwe ez’obulimba, ezirukiddwa mu nteekateeka ey’obulimba.

Obujeemu obulabikibwa mu kugaana okweyongera kw’obumanyi bwe bukula ne buyitirira mu bujeemu, ne butuuka ku kifo we ekiseera ky’okugezesebwa kyabwe kiggwaawo nga kulangiriddwa nti baagattiddwa ku njigiriza ez’obulimba ezigobebwa okuva mu kisenge kya Miller. Obujeemu bwabwe bulagibwa ng’okukola obwenzi bulijjo. Okuva mu 1863 okutuusa ku kuggwaawo kw’ekiseera ky’okugezesebwa, bajeema bulijjo okutuusa lwe bawazibwa okuva mu kamwa kwa Mukama.

Obujeemu obw’okugaana okumanya bwalabikibwa mu kukola kwabwe obwenzi ‘obutayimirira’, era newaakubadde nga si kigambo kya Olwebbulaniya kye kimu, amakulu gaakyo galinga n’ekigambo ky’Olwebbulaniya ‘tamid’ ekitegeeza ‘obutayimirira’, era ekyo kivvunulwa nga ‘ekya buli lunaku’ mu kitabo kya Danyeri.

Tujja kweyongerayo mu kusoma kwaffe ku bwakabaka obuna obw'obunnabbi bwa Bayibuli mu kiwandiiko ekiddako.

Oluvannyuma ne ndaba, mu kwogera ku 'Daily,' nti ekigambo 'sacrifice' kyateekebwamu olw’amagezi g’omuntu, era tekiri mu mwandiko; era nti Mukama yabawa endowooza entuufu ku kyo abo abaawaayo okulangiriro lw’essaawa y’omusango. Bwe waaliwo obumu, nga tekunnaba kutuuka mu 1844, abasinga bonna baali bakkaanyizza ku ndowooza entuufu ku 'Daily;' naye okuva mu 1844, mu kavuuyo, endowooza endala zikkiririddwa, era ekizikiza n’obutabanguko bigoberedde. Review and Herald, Novemba 1, 1850.