Mu Danyeri essuula ey’omunaana, Danyeri aweebwa ekyolesebwa eky’obwakabaka obwogerwako mu bunnabbi bwa Bayibuli, era oluvannyuma awulira okwogeragana mu ggulu nga kulabirwamu ekibuuzo n’okuddamu.
Awo ne mpulira omutukuvu omu ng'ayogera, n'omutukuvu omulala n'agamba omutukuvu oyo eyayogera nti, Ekyolesebwa ekikwata ku biweebwayo eby'obudde n'obujeemu obuleeta okuzikirira kijja kumala ebbanga lya ki, okutuusa ekifo ekitukuvu n'eggye okuweebwa okunyigirizibwa wansi w'amagulu? N'angamba nti: Okutuusa ku nnaku enkumi bbiri mu bikumi bisatu; olwo ekifo ekitukuvu kinaazibwa. Danyeri 8:13, 14.
Ennyiriri 12 ezasooka zimiririra ekyolesebwa, ate ennyiriri 13 ne 14 zimanyisa ekyolesebwa ekirala. Nga bwe kiri n’ebigambo bibiri eby’Olwebbulaniya eby’enjawulo ebyombi ebivvunulwa nga "take away," n’ebigambo bibiri eby’Olwebbulaniya eby’enjawulo ebyombi ebivvunulwa nga "sanctuary," mu Danyeri essuula 8 mulimu era ebigambo bibiri eby’Olwebbulaniya eby’enjawulo ebyombi ebivvunulwa nga "vision."
Mu nsonga ezikwata ku bigambo ebibiri ebyavvuunulwa nga "take away," abasaayansi b’eddiini ba Adventism bagamba nti ebigambo byombi bitegeezebwa ng’ "okujjawo." Bwe batuuka ku bigambo ebibiri ebyavvuunulwa nga "sanctuary," abasaayansi b’eddiini ba Adventism bagamba nti ebigambo byombi bitegeezebwa ng’ "ekifo ekitukuvu kya Katonda," era bwe batuuka ku bigambo ebibiri ebyavvuunulwa nga "vision," abasaayansi b’eddiini ba Adventism, nate, batassa bbeeyi ku njawulo eri wakati w’ebigambo byombi. Enjawulo eno yali ya mugaso eri Danyeri okutuuka n’okukozesa mu bugenderevu ebigambo by’Olwebbulaniya ebitali bimu nnyo, kale naffe tulina okulambulula enjawulo eno era ne tugikuuma. Ekigambo "vision," mu lunyiriri olw’ekkumi n’asatu kye kigambo ky’Olwebbulaniya "chazon," era kitegeeza ekirooto, okubikkulirwa, oba obubaka bwa nnabbi - ekwolesebwa.
Ekigambo “vision” kisangibwa emirundi kkumi mu Danyeri essuula munaana, naye kiyimirira ebigambo bibiri eby’Olwebbulayo eby’enjawulo. “Chazon,” ekiri mu olunyiriri kkumi na ssatu, kisangibwa era mu olunyiriri olusooka, n’emirundi ebiri mu olunyiriri olw’okubiri, naddala mu olunyiriri kkumi na ssatu, ne n’olumu mu olunyiriri kkumi na ttaano, kkumi na musanvu, n’amakumi abiri mu mukaaga. Mu mirundi kkumi mwe ekigambo “vision” kisangibwa mu Danyeri essuula munaana, emirundi musanvu kye kigambo “chazon,” ekitegeeza butereevu “ekyolesebwa.”
Emirundi emirala esatu we kigambo "vision" kiboneka mu ssuula ey’omunaana eya Danieri, kye kigambo ky’Olwebbulaniya "mareh," ekitegeeza entunuuliro; oba okulabika. Mu ssuula ey’omunaana, ekigambo ky’Olwebbulaniya "mareh," kyavvuunulwa omulundi gumu si nga "vision," wabula nga "appearance," bityo ne kyanjula obulungi engeri ekigambo kino gye kitegeeza. Lwaki Danieri yakozesa ebigambo by’Olwebbulaniya ebiri eby’enjawulo, nga amakulu gaabyo gali kumpi nnyo okutuusa ne bavvuunula ne babitwala ng’ekigambo kimu? Kikulu?
Buli nteeko eri mu Kigambo kya Katonda erina ekifo kyayo, era buli mazima galina obuzito bwagyo. Ate oluzimba olutuukiridde, mu nteekateeka yaalwo ne mu kutuukirizibwa kwalwo, lulaga obujulizi eri Omutonzi waalwo. Oluzimba nga olwo, tewali magezi gasobola kulutekateeka wadde okulukola okujjako amagezi g’Ataggwaawo. Education, 123.
Okuddamu ekibuuzo eky'okubiri kwe nti Yee, nti kikulu ddala lwaki Danyeri yafuula enjawulo, bwe kityo kiba obuvunaanyizibwa bw'omuyizi w'obunnabbi okunoonya okutegeera ekibuuzo ekyasooka, ekibuuza lwaki Danyeri yafuula enjawulo. Enjawulo ze yakola ku kigambo ekitaputiddwa nga 'sanctuary', n'ekigambo ekitaputiddwa nga 'take away', zirina ebivamwo eby'obutaggwaawo; kale lwaki waliwo ayinza okusuubira obukulu obutono ku kigambo ekitaputiddwa nga 'vision'? 'Buli nsonga entuufu' erina 'obukwatako bwayo' 'mu Kigambo kya Katonda', era ekosa ku 'nteekateeka y'obunnabbi', n'okutuukirizibwa kw'obunnabbi bwe 'kuteekeddwa mu nkola'.
Bwe tutandika okulowooza ku kigambo "ekyolesebwa" mu essuula ey’omunaana, ensonga entuufu ekikwata ku bujulizi bwa Danyeri ye kumanya ani eyaddamu ekibuuzo ekiri mu Danyeri essuula ey’omunaana, olunyiriri olw’ekkumi n’asatu, ng’agamba nti, "Okutuusa ku nnaku enkumi bbiri n’ebikumi bisatu; olwo ekifo ekitukuvu kiritukuzibwa."
Waliwo ensonga entuufu ennya ezikwata butereevu ku Danyeri omutwe ogw’omunaana, ze ntegedde okwogerako. Omu ku zo kwe kuba nti okubonekerwa okw’Omugga Ulai kumanyiddwa ng’obunnabbi bw’ennaku ez’oluvannyuma, era kubeera akabonero k’“ebbumanyi” ery’ekitabo kya Danyeri, ekyaggulwibwa mu “ekiseera eky’enkomerero” mu 1798.
Waliwo obwetaavu obw’okwekenneenya ennyo Ekigambo kya Katonda. Okusukkirira ddala, Danyeri n’Okubikkulirwa biteekwa okuweebwa obwegendereza nga tekibaddeko mu byafaayo by’omulimu gwaffe. Tuyinza okwogera bitonotono ku nsonga ezimu ezikwata ku buyinza bwa Roma n’Obwa Papa, naye tusaanidde okukubiriza abantu okuteeka obwegendereza ku ebyo bannabbi n’abatume bye baawandiika nga baasikirizibwa Omwoyo wa Katonda. Omwoyo Omutukuvu ategese ebintu bwe bityo, mu okuwa obunnabbi era ne mu bintu ebiragiddwa, okutegeeza nti omuntu omukozesebwa asaanidde okusigala ng’atalabika, akwekebwa mu Kristo, ate Mukama Katonda w’eggulu n’etteeka lye bagulumizibwe.
Soma ekitabo kya Danyeri. Jjukira, ekitundu ku kitundu, ebyafaayo by’obwakabaka ebyo ebyalagibwa eyo. Laba abakungu b’amawanga, amakiiko g’okuteesa, n’amagye ag’amaanyi; era otunuulire engeri Katonda gye yakola okussa wansi obugulumivu bw’abantu, n’assa ekitiibwa ky’omuntu mu nfuufu. Katonda yekka ye y’alagibwa ng’omukulu ennyo. Mu kwolesebwa kw’ennabbi alabibwa ng’asuula wansi omufuzi ow’amaanyi n’ayimirizaawo omulala. Alabisibwa ng’Omufuzi Omukulu w’obutonde bwonna, ng’ali ng’agenda okuteekawo obwakabaka bwe obutaggwaawo—Omukadde ow’ennaku, Katonda omulamu, ensulo y’amagezi gonna, Omufuzi w’ebiriwo mu kiseera kino, abikkula eby’omu maaso. Soma era otegeere nga omuntu bw’aba omwavu, omunafu, omumpi mu bulamu, asobya, era ow’omusango, bw’ayimusa omwoyo gwe mu bwereere.
"Omwoyo Omutukuvu okuyitira mu Isaaya atutunuza eri Katonda, Katonda omulamu, nga kye kisinze okussaako omwoyo—eri Katonda nga abikkuliddwa mu Kristo. 'Kubanga omwana atuzaliddwa, omwana w'obulenzi atuweereddwa; n'obukulembeze bunaabeera ku kibegabega kye; era erinnya lye balimuyita Ekyewuunyisa, Omuteesa, Katonda Omuzira, Kitaffe Ataggwaawo, Omulangira ow'Emirembe' [Isaaya 9:6]."
Ekitangaala Danyeri kye yafuuna nga kiva eri Katonda kennyini kyawaŋŋangibwa okusingira ddala olw’ennaku zino ez’enkomerero. Okwolesebwa kwe yalaba ku mbalama z’Ulai ne Hiddekel, emigga eminene egy’e Shinar, kati biri mu kutuukirizibwa, era ebintu byonna ebyayogerwa mu bunnabbi binaaba bituukiridde mu bwangu.
Tekerezza ku mbeera z’eggwanga erya Bayudaaya bwe bunnabbi bwa Danyeri bwawaibwa. Abaisirayiri baali mu buwaŋŋanguse, yeekaalu yaabwe yali yazikirizibwa, n’okuweereza mu yeekaalu kwali kuyimiriziddwa. Eddiini yaabwe yali esinziira ku mikolo gy’enteekateeka y’ebiweebwayo. Baali batwala ebirabika eby’ebweru ng’ebisinga obukulu, songa baali baweddeko omwoyo gw’okusinza kwa mazima. Okuweereza kwabwe kwali kwonooneddwa ennono n’enkola z’obupagani, era mu kukola emikolo gy’ebiweebwayo tebaalengera wala okuva ku kisiikirize okutuuka ku nsonga ennyini. Tebaategeera Kristo, ekiweebwayo eky’amazima olw’ebibi by’abantu. Mukama yakola n’aleeta abantu mu buwaŋŋanguse, era n’ayimiriza okuweereza mu yeekaalu, nti ebikolo eby’ebweru bireme okufuuka byonna mu ddiini yaabwe. Endowooza zaabwe n’enkola zaabwe byali biteekwa okulongoosebwa ne bivamu obupagani. Okuweereza okw’emikolo kwayimirira, okuweereza okw’omutima kuzuukirizibwe. Ekitiibwa eky’ebweru kyaggibwawo, eky’omwoyo kilabisibwe.
Mu nsi mwe baali mu buwaŋŋanguse, abantu bwe baakyukira Mukama nga beenenya, Ye yeebikkuliraabwe. Tebalina ekifaananyi eky’ebweru ekiraga okubeera kwe; naye ekitangaala ekyaaka eky’Enjuba ey’Obutuukirivu kyakumulika mu bwongo bwabwe n’emitima gyabwe. Bwe baakaabira eri Katonda mu kunyomebwa kwabwe n’ennaku, ebyolesebwa byawaebwa bannabbi be ne bibikkula ebigenda okujja—okumenyeka kw’abanyigirizanga abantu ba Katonda, okujja kw’Omununzi, n’okuteekebwawo kw’obwakabaka obutaggwawo. Manuscript Releases, ekitundu 16, 333-335.
Ensonga nti ekwolesebwa ery’omugga Ulai lyaweebwa ku nnaku ez’enkomerero, esaba omuyizi w’obunnabbi okuteekako amaanyi okutegeera ebyo bye lyalagula ku bintu ebyalabikirizibwa mu kwolesebwa. Ensonga z’obunnabbi ezikwatagana n’ekwolesebwa ery’omugga Ulai zaalongoosebwa “Omwoyo Omutukuvu,” mu byombi: mu kuweebwa kw’obunnabbi ne mu bintu ebyalabikirizibwa. Ebibera ku nnabbi bw’afuna ekwolesebwa, wamu n’ebintu eby’obunnabbi nnabbi by’alambulula, biteekwa okukebererwa nga tumanyi nti byombi bye bifaananyi eby’obunnabbi eby’ebyo ebirigenda okutuukirizibwa mu nnaku ez’enkomerero. Ekitundu ekyasooka kissaako nnyo amaanyi nti tulina okumanya nti Danyeri yali mu buddu bw’“ebbanga musanvu.”
Danyeri akiikirira abo abategeera obuwambe bwabwe ku nkomerero y’ennaku ssatu n’ekitundu eza mu Kitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’emu, ne baddayo eri Mukama nga beenenya, ne batuukiriza okusaba okuli mu Ewalagiro essuula amakumi abiri mu mukaaga, ne bawawula eby’omuwendo okuva ku bitaliimu mugaso; era ne Mukama n’atuukiriza okusuubiza kwe okukuŋŋaanya abo abaasaasaanyiziddwa, nga yeebikkulira eri bo. “Ekintu ekikulu kye bassaako ebirowoozo,” olwo kiba “Katonda nga abikkuliddwa mu Kristo.”
"Amakulu" g'ekyolesebwa ky'Omugga Ulayi, n'engeri gye giyamba ku "nteekateeka" y'obubaka bw'obunnabbi "eyategekebwa" Kristo, ye "ensonga entuufu" esooka gye twafumiitirizaako mu bufupi, era ekitundu kye twayogerako kiraga nti ekigendererwa kyaffe ekikulu kiba "okubikkulirwa kwa Katonda," nga "kyabikkuliddwa mu Kristo." Mu Danieri essuula munaana, Kristo tayolesebwa nga bwe yayanjulibwa Isaaya, Isaaya bwe yalaga nti "erinnya lye linaayitibwanga Kyewuunyisa, Omuteesa, Katonda Omuzira, Kitaffe Ataggwaawo, Omulangira ow'Emirembe." Mu Danieri essuula munaana, Katonda ayolesebwa mu Kristo nga Palmoni, nga kitegeeza Omubalirizi Eyewuunyisa, oba Omubalirizi w'Ebyama.
Ekitufu ekyo kiragira nti "amakulu" g’erinnya "Palmoni" galina okunoonyezebwa, wamu n’engeri erinnya eryo gy’eyamba ku "entondeka" ne "enteekateeka" y’obunnabbi. Ekitufu eky’okusatu mu Essuula ey’omunaana eya Danyeri, ekisaanidde okumanyibwa, kye kino: mu ssuula eyo mwe mwateekebwawo empagi ey’ennyigiriza ey’esinga obukulu ey’ekibiina kya Millerite. Ejjinja ery’omuwendo erisinga okumasamasa erya Miller ryazuulibwa mu lunyiriri olw’ekkumi n’enna, era tusaanidde okunoonya okutegeera "amakulu" g’ekyo ekitufu ku "ekyolesebwa" eky’Omugga Ulai, ekiri mu ntera y’okutuukirizibwa kaakano.
Mu kirooto kya Miller, bwe kyateekebwa ku mmeeza eri mu makkati g'ekisenge kye, ekisanduku ne kimurika ng'enjuba; naye mu nnaku ez'oluvannyuma ekisanduku kiba kinene era kimurika emirundi kkumi okusinga bwe kyamurika bwe kyateekebwa okusooka ku mmeeza ya Miller. Kiki ekiri mu kwolesebwa kw'Omugga Ulai, okuliimu omusingi ogw'omu makkati ogw’ekibiina ky’aba Millerite, ekikuza ettangaaza ly’okuyigiriza okwo emirundi kkumi mu nnaku ez’oluvannyuma? Kiki ekibikkulirwa mu nnaku ez’oluvannyuma ekisatabikkulibwa mu kiseera eky’enkomerero mu 1798? Biki "eby’okutuukawo" eby’omu kwolesebwa kw’Omugga Ulai, Sister White by’agamba nti "biri kati mu ntambuza y’okutuukirizibwa?"
Bwe tukungaanya mu butuufu ensonga ezisooka ssatu ez’amazima (ekibonekerwa kya Ulai, Kristo eyalabisibwa ng’Palimoni, n’omusingi omukulu ogw’enjigiriza), tusaanidde okuba beeteeseteese okukkiriza ekisinziro ekyangu ekinaakosa okunoonyereza kwaffe ku kibonekerwa eky’Omugga Ulai. Bwe gatereddwa wamu, amazima ago gabuulira abo abagala okulaba nti obubaka obwabikkulibwa mu 1798 bwali obubaka obwali "busibiddwa ku biseera." Nga tewali kitundu ky’obunnabbi obulagula ebiseera, obubaka bwa Miller tebandibaddewo.
Ensonga eya nnya erina kye ekwatako ennyo ku ssuula eno ye nti Abamilleraiti baaleeta obubaka obw’esinziira ku budde bw’obunnabbi. Okunyweza kino, Katonda yaalabisibwa mu Kristo, mu lunyiriri 13 ne 14, ng’Omubala Omuwuunyisa (Palmoni). Endowooza nti ekyolesebwa kyali kukoma ku kumanya kwokka nti 22 Okitobba 1844 ye y’enkomerero y’ennaku 2300 ez’olunyiriri 14, ye kukendeza obukulu bw’okubikkulirwa kwa Katonda okulabisibwa mu Kristo nga Palmoni.
Abannyonnyozi b’eddiini ba Adventism bakoze n’obunyiikivu okuzikiza obukulu bw’ekibuuzo ekiri mu olunyiriri olw’ekkumi n’asatu mu ssuula ey’omunaana ey’ekitabo kya Danyeri, okuleeta ekirungo mu eddiiro lyabwe ery’engero, kye basazeewo nti kijja okukuuma abatalina buyigirize ab’amatwi agakunya, baleme okweralikirira ku mazima agakwata ku mugo ogw’omu makkati ogwa Adventism.
Ekyawandiikibwa ekisinga ku byonna era nga kye kyafuuka omusingi n’essanda enkulu ey’okukkiriza kw’Adiventi kyali okulangirirwa nti, ‘Okutuusa ku nnaku enkumi bbiri mu bikumi bisatu; awo ekifo ekitukuvu kinaasanizibwa.’ [Daniel 8:14.] Ebigambo bino byali bimanyiddwa bulungi eri abakkiriza bonna mu kudda kwa Mukama okumpi. Mu mimwa g’abantu nkumi na nkumi obunnabbi buno bwaddiddwamu nga bubafuukira omulamwa gw’okukkiriza kwabwe. Buli omu yali amanyi nti ku bintu ebyalagaanibwa omwo we byesigamizibwanga ebisuubirwa byabwe ebisinga okumasamasa n’ensuubi zaabwe ez’omuwendo omunene. Ennaku ezo ez’obunnabbi zaalabibwa nga ziggwa mu kiseera ky’okugwa kwa makoola mu 1844. Nga bwe kyali mu nsi yonna ey’Abakrista, Abadiventi mu kiseera ekyo baalowooza nti ensi, oba ekitundu kya yo, kye kyali ekifo ekitukuvu. Baategeera nti okunazibwa kw’ekifo ekitukuvu kwe kunazibwa kw’ensi mu muliro gw’olunaku olukulu olw’enkomerero, era nti kino kijja kubaawo ku kudda kwa Kristo okw’okubiri. Bwe kityo ne bamaliriza nti Kristo alikomawo ku nsi mu 1844.
Naye ekiseera ekyateekebwawo kyali kiwedde, era Mukama yali tannalabika. Abakkiriza baamanya nti Ekigambo kya Katonda tekisobola kulemererwa; okutaputa kwabwe kw’obunnabbi kwalina kubaamu ensobi; naye ensobi yali wa? Abangi, nga batafumiitiriza, ne bagaana nti ennaku 2300 zaggwa mu 1844. Tewali nsonga eyasobola okuweebwa ku kino, okujjako nti Kristo teyajja mu kiseera kye baamusuubira. Baagamba nti singa ennaku z’obunnabbi zaabadde ziwedde mu 1844, Kristo andibadde adde okutukuza Ewatukuvu ng’atukuza ensi okuyita mu muliro; era kubanga teyajja, ennaku ezo tezaali ziwedde.
Okukkiriza ensalawo eno kyali kitegeeza kuleka engeri ey'edda ey'okubala ebiseera eby'obunnabbi. Ebyazuulwa byalaga nti ennaku 2300 zaatandika ng'ekiragiro kya Artaxerxes eky’okuzzaawo n’okuzimbirizawo Yerusaalemi kikatandika okukolebwako, mu nkomerero y'omwaka gwa B. C. 457. Bw’ekitwaliddwa ng’entandikwa, waaliwo obutereevu obutalimu kubuusabuusa mu kukwataganya ebintu byonna ebyalagirwa mu kunnyonnyolwa kw’ekiseera ekyo mu Danieri 9:25-27. Ebiwiiki nsanvu mu mwenda, emyaka 483 egyasooka ku 2300, byandituuse ku Masiya, Owaafukibwako amafuta; era okubatizibwa kwa Kristo n’okufukibwako Omwoyo Omutukuvu, mu A. D. 27, byatuukiriza bbulungi ddala ekiragiro. Mu wakati w’ekibiwiiki ekya nsanvu, Masiya yali agenda kusalibwawo. Emyaka esatu n’ekitundu oluvannyuma lw’okubatizibwa kwe, Kristo yabambibwa ku musaalaba, mu ntandikwa y’omwaka mu A. D. 31. Ebiwiiki nsanvu, oba emyaka 490, byali bya kukwata ddala ku Bayudaaya. Nga kino kiseera kiggwaawo, eggwanga lyakakasa okugaana kwaalyo Kristo olw’okunyigirizanga abayigirizwa be, ne batume ne beetooloola Ab’amawanga, mu A. D. 34. Nga emyaka 490 egyasooka mu 2300 gamaze, ne gasigala emyaka 1810. Okuva mu A. D. 34, okugattako emyaka 1810 kutuusa ku 1844. “Awo,” bwe yagamba malayika, “ekifo ekitukuvu kinaatukuzibwa.” Ebiragiro byonna ebyasooka eby’obunnabbi byali bituukiriziddwa mu biseera ebyateekebwako nga tewali kubuusabuusa. Nga tukwata ku kubala kuno, byonna byali bitegeerekeka era bikwatagana bulungi, okuggyako nti tewaalabika kintu kyonna ekyakwatananga n’okutukuza ekifo ekitukuvu ekyabaawo mu 1844. Okugaana nti ennaku zaakoma mu kiseera ekyo kyabanga kuviirako okuteeka ekibuuzo kyonna mu kavuyo, era kuleka ebifo ebyali bisimbiddwa ku kutuukirizibwa kw’obunnabbi okutalimu kubuusabuusa.
Naye Katonda yali akulembera abantu be mu kutambulira okukulu okw’Okudda kwa Mukama; amaanyi ge n’ekitiibwa kye byali bitambulira wamu n’omulimu, era teyakkiriza gukkomekere mu kizikiza n’okuggwaamu essuubi, ne guvumwa ng’entabuka ey’obulimba n’ey’obutaliimu magezi. Teyandirese ekigambo kye kibuutikirwa mu kubuusabuusa n’obutakakasa. Newaakubadde bangi baaleka okubalirira kwabwe okw’edda ku bibanga by’obunnabbi, ne bagaana obutuufu bw’olutambuliro olwasinziirizibwa ku ebyo, abalala tebaayagala kuleka bintu eby’okukkiriza n’obumanyirivu ebyawagirwa Ebyawandiikibwa n’obujulizi bwa Mwoyo wa Katonda. Baakkiriza nti baali bakkirizza amalamwa amatuufu ag’okutaputa mu kusoma kwabwe kw’obunnabbi, era nti kibaviirako okunyweza amazima ge baali bamaze okufuna, ne beeyongera mu ngeri eyo eemu ey’okunoonyereza mu Byawandiikibwa. Nga basaba mu ngeri ennywevu, ne baddamu okwekebeza ku kye baayimirirako, ne basoma Ebyawandiikibwa okuzuula ensobi yaabwe. Bwe baalaba nga tewali nsobi mu kubalirira kwabwe kw’ebibanga by’obunnabbi, ne batwalibwa okukebera ennyo ensonga y’ewatukuvu.
Mu kitundu kye kimu mwe kyategeerekebwa ekibonekerwa ky’Omugga Ulai, Sister White atutegeeza nti "waliwo obwetaavu bw’okunoonyereza okusemberedde nnyo ku Kigambo kya Katonda." Abakugu mu by’eddiini bajja kulaga ensonga ya "ebiseera eby’obunnabbi" mu kitundu ekyasooka ekiri mu The Great Controversy, nga bwe kiraga nti "ebiseera eby’obunnabbi" Sister White mwe alimitira okunnyonnyola kwe, ye bunnabbi etaano ebyalagiddwaamu mu bunnabbi bw’emyaka 2300. Bwe batyo, bagamba nti, obunnabbi buna ku byo bwogeddwako mu kitundu ekyo mu butongole. Naye "okunoonyereza okusemberedde nnyo" ku nsonga eno kulaga nti ekigambo "ebiseera eby’obunnabbi," mu ngeri ya bungi, mu byawandiiko bya Sister White, kisinga obutuufu kwe kutegeeza bunnabbi bubiri ebyali biteekwa okutuukirizibwa nga October 22, 1844.
Waliwo obunabbi bw’ebiseera butaano ebyenkanankana Gabulieri bye yalaga Daniyeri, nga bubadde mu kitundu ky’emyaka 2300. Ekisooka kyategeeza emyaka 49, lwe ‘enguudo n’olukomera byandizimbibwa mu biro eby’okutawaana.’ Ekyokubiri kyali okubatizibwa kwa Kristo oluvannyuma lw’emyaka 483 okuva ku ntandikwa ya 457 BC. Eky’okusatu kyali okubambibwa kwe ku musaalaba, ate eky’okuna kyategeeza ekiseera lwe Enjiri yandigendedde eri Ab’amawanga ku nkomerero y’emyaka 490 egyayawulirwa ddala eri eggwanga ly’Abayudaaya, ate ekyokutaano—era ekyokutaano kyokka—obunnabbi bw’ebiseera obwo bwaggwamu nga October 22, 1844. Obunabbi bw’ebiseera ebuna ebyasooka byaggwamu dda nga 1844 tennatuuka. Kale, Sister White ategeeza ki ddala bw’akozesa ekigambo ‘ebiseera by’obunnabbi’ mu bungi, ebyali biggwamu mu 1844?
Nga ayogera ku kuggwaamu essuubi okwasooka kw'abayitibwa Millerites, alaga okuddamu kw'ekibuuzo ekyo:
Nnalaba abantu ba Katonda basanyufu mu kusuubira, nga balindirira Mukama waabwe. Naye Katonda yateekateeka okubagezesa. Omukono gwe gwakisa ensobi eyali mu kubala ebiseera eby’obunnabbi. Abo abaali balindirira Mukama waabwe tebaazuula ensobi eno, era n’abasomeddusen nnyo abagaana ekiseera nabo tebaagiraba. Katonda yateekateeka nti abantu be basisinkanire okuggwaamu essuubi. Ekiseera kyayita, n’abo abaali balindirira Omulokozi waabwe nga basanyufu mu kusuubira ne balumwa emitima ne bagwaamu essuubi, naye abo abataagalanga okulabika kwa Yesu, wabula abaakkiriza obubaka lwa kutya, baasanyuka kubanga teyajja mu kiseera eky’okusuubirwa. Okukkiriza kwe baayogeranga tekwakwatanga ku mitima gyabwe newankubadde okutukuza obulamu bwabwe. Okuyitawo kw’ekiseera kwalaga bulungi mitima egyo. Bebaasooka okukyuka ne banyooma abo abaalina ennaku n’abaagwaamu essuubi, abaalagala ddala okulabika kw’Omulokozi waabwe. Nnalaba amagezi ga Katonda mu kukebera abantu be era okubawa ekigezo ekisunsula okuzuula abo abaddirira ne baddayo emabega mu kiseera ky’okukemebwa.
Yesu n’eggye lyonna ery’omu ggulu beetunuulira mu kusaasira n’okwagala abo abaali balindiridde n’essuubi erisanyusa, nga baayagalira nnyo okulaba oyo gwe myoyo gyabwe gwayagalanga. Bamalayika baali babetoolodde okubagumya mu ssaawa y’okugezebwa kwabwe. Abo abaagaanyi okwaniriza obubaka obw’omu ggulu baasigibwa mu kizikiza, era obusungu bwa Katonda ne bwaka ku bo, kubanga tebaayagala kuwaniriza omusana gwe yabatumira okuva mu ggulu. Abo abeesigwa, abakkiddwamu essuubi, abataategeera lwaki Mukama waabwe teyajja, tebaasigibwa mu kizikiza. Nate ne bakulembeddwa okuddayo mu Baibuli zaabwe okunoonya ebiseera by’obunnabbi. Omukono gwa Mukama ne guggyibwayo ku nnamba, era ensobi ne nnyonnyolwa. Ne balaba nti ebiseera by’obunnabbi byatuuka mu 1844, era nti obujulizi obwo nyini bwe baali bawadde okulaga nti ebiseera by’obunnabbi byaggwa mu 1843, bwakakasa nti byandikomera mu 1844. Ebyawandiiko Ebisooka, 235-237.
‘Ebiseera eby’obunnabbi’ byali ‘ebiseera eby’obunnabbi’ ‘ebyatuuka ku 1844,’ nga Abagoberezi ba Miller baasooka okukkiriza nti byatuuka ku 1843. ‘Ebiseera eby’obunnabbi’ ebyatuuka ku 1844 byali ebiseera bisatu by’obunnabbi, era byonna byalabirizibwa ku bipande bya Habakkuku. Kimu ku biseera bisatu ‘kikoma ku’ 1844, ate ebirala ebibiri byatuuka ku Okitobba 22, 1844. Ennaku lukumi na bikumi bisatu n’amakumi asatu mu ttaano zatuuka ku lunaku olusooka ddala lwa 1844, ng’okuddirwamu essuubi okwasooka kw’Abagoberezi ba Miller kwe kwabaawo, era ne lyatandika ebbanga ery’okulwawo eryogerwako mu Habakkuku essuula ey’okubiri ne mu kifaananyi ky’abawala abawombeefu kkumi mu Matayo 25.
Ennaku 2300 ez’omu Danyeri essuula 8, ekitundu 14, zaatuuka ku October 22, 1844, era n’emyaka 2520 egya “emirundi musanvu” egyali ku bwakabaka obw’amaserengeta obwa Yuda ne gaggwa awo. Palmoni yeeyanjula ng’Omubala Omuwuunyisa mu kitundu ekya 13 eky’essuula 8 ya Danyeri, era “enkola” ne “enteekateeka” eby’obunnabbi bye yateekaawo oluvannyuma byalimu obunnabbi bw’ebiseera obuggattika, nga tebuba wansi wa kkumi.
Tugenda okutandika okwekenneenya amazima gano okusingawo mu kiwandiiko ekiddako.
Kristo yawadde ensi ekisomo ekirina okuwandiikibwa mu bwongo n’emmeeme. “Kino kye kirina obulamu obutaggwaawo,” yagamba, “okumanya ggwe Katonda omu yekka ow’amazima, ne Yesu Kristo gwe watuma.” Naye Ssetaani akolera ku bwongo bw’abantu, ng’agamba nti, Mukoze kino oba kiri, mujja kuba ng’abakatonda. Ng’akozesa okuteesa okw’obulimba, yatuusa Adamu ne Eva okubuusabuusa ekigambo kya Katonda, ne bakisikiriza n’ennongoosereza eyaleeta okusobya n’obutagonda. Era okuteesa kwe okw’obulimba kukola leero kye kwe yakola mu Edeni. Bwe yajja mu nsi yaffe, Kristo yalonda abavubi abetoowaze okubeera omusingi gw’ekkanisa ye. Eri abayigirizwa bano yagezaako okunnyonnyola engeri y’obwakabaka bwe n’omulimu gwe yatumibwa okukola. Naye obutegeera bwabwe obutono bwamuwa ekkomo. Baali bamaze ebbanga bawuliriza ebigambo by’Abawandiisi n’Abafalisaayo; kwe kivaawo nti ebingi ku byo bye baali bakkiriza byali si bya mazima. Era newaakubadde nga Kristo yalina ebintu bingi bye yandibagambye, tebaasobola kuwulira bingi ku byo bye yali yeegomba okubategeeza.
Kristo asanga ab’eddiini b’omu kiseera kino bajjudde nnyo ebirowoozo ebikyamu okutuusa nga tewali kifo mu birowoozo byabwe eri amazima. Mu by’okusomesa bye bawa, abayigiriza bagattaamu ebirowoozo by’abawandiisi abatakkiriza Katonda. Bwe batyo basize ebisagwa mu birowoozo by’abavubuka. Bawaayo ebirowoozo ebitasaanidde kwanjulirwa abato newankubadde abakadde, nga tebalowooza ku nsigo ki gyebasiga, newaakubadde ku mwero gwe banaateekwa okukunganya nga ekyavaamu. Review and Herald, Jjulaayi 3, 1900.