Bannabbi bonna boogera ku nkomerero y’ensi, era obunnabbi bwonna bukwataganira wamu era bumalirizibwa mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Mu kitabo ky’Okubikkulirwa, ensonga yennyini etwaliddwa mu maaso nga bwe kiri mu kitabo kya Danyeri, kubanga bitabo bimu. Emisingi gyonna gino egy’obunnabbi giwandiikiddwa obunywevu mu biwandiiko ebyasooka. Mu kitabo ky’Okubikkulirwa tubuliriddwa nti nga tonnaggala obudde bw’okugezesebwa waliwo obunnabbi obwali busibiddwa obugguliddwa. Ebiwandiiko bino byabadde bilaga ebitundu eby’obunnabbi ebikwatagana n’obubaka obw’omu kitabo ky’Okubikkulirwa obuli mu kaseera kano obuggulibwa. Obubaka si mazima g’obunnabbi g’emu lyokka, era buli kitundu ky’obubaka ekiggulibwa kigwa mu kika ky’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo.

Obubaka bubikkulwawo nga bukyanga okuggala kw’ekiseera eky’okugezesebwa, ng’ekiseera ‘kiri kumpi.’ Ebitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa, wamu n’okunnyonnyola okuva mu byawandiikibwa by’Omwoyo ogw’Obunnabbi, birambika bulungi ennyo omutendera ogw’okubikkulwawo kw’obubaka bwa bunnabbi. Ye Empologoma ey’omu kika kya Yuda etuukiriza okuggyibwako emisibo, era bwe akikola ako zesa engeri entereezevu ey’okwanjulira obubaka. Afuna obubaka okuva eri Kitaffe, ayimirizibwa ng’akutte Baibuli nga esibiddwa emisibo musanvu. Empologoma ey’omu kika kya Yuda, era nga ye omuzi gwa Dawudi n’Endiga eyattibwa, etwala ekitabo okuva eri Kitaffe n’egiggyako emisibo.

Yesu oluvannyuma awa Gabuliyeri obubaka, era Gabuliyeri awamu n’abamalayika abalala batambuza obubaka eri nnabbi, ate nnabbi n’awandiika obubaka n’abutuma eri makanisa. Bwe butuuka obudde okuggulawo obubaka obw’obunnabbi, okuggulawo kuno kuleeta enkola y’okukebera mu bitundu bisatu, egezesa abo abali mu makanisa be baagendererwa mu kuwandiika kwa nnabbi; era okuddamu kw’omu ku omu ku bammemba b’ekkanisa kutegeezesa oba bali mu kimu ku mitundu ebiri. Abo abakkiriza okwongera okumanya okuleeteddwa obubaka obugguddwawo bayitibwa “ab’amagezi,” ate abatakkiriza, nga Danyeri abayita, “ababi,” ate Matayo “abasirusiru”.

Ebintu byonna bino ebikwatana n'okuggulwawo ekyama eky'obunnabbi eky'enkomerero biyogerwako era bissaamu essira mu Olunyiriri lw'Omwenda mu Essuula kkumi n'omusanvu ey'Okubikkulirwa, kubanga kirambulula ekitundu ekimu mu Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo ekirigezesa ebika bibiri by'abasinza. Kikikola nga kiraga nti "ab'amagezi" be banaategeera obubaka obugoberera akabonero k'okulabula ak'olunyiriri olwo.

Era wano we wali amagezi. Emitwe omusanvu gye nsozi omusanvu, ku zo omukazi mw’atudde. Era waliwo bakabaka omusanvu: bataano bagudde, omu aliwo, omulala tannaba kujja; naye bw’anaatuuka, alimala akaseera katono. N’ekisolo ekyaaliwo, ate tekiriwo, kye ky’omunaana, era kiva mu basanvu, era kigenda mu kuzikirira. Okubikkulirwa 17:9-11.

"Endowooza erimu amagezi," ye endowooza ey' "abagezi." "Abagezi" bategeera okweyongera kw'okumanya, era okweyongera kw'okumanya okulabisibwa amangu ddala oluvannyuma lw'akabonero ak'obunnabbi, akalambulula amazima agalitegeerwa abagezi era agaanibwa ababi, mazima agakwatanira ku bwakabaka obw'obunnabbi bwa Baibuli nga bwe gateekeddwawo mu ebyawandiikibwa ebigoberera. Ebitundu by'Omuwandiiko ebyo biraga okulabirako okwasembayo kw'obwakabaka obw'obunnabbi bwa Baibuli, era ekyabikkulwa mu nnaku ez'oluvannyuma kye kino: obwakabaka munaana obwo nabwo bwalabisibwa mu kulabirako okusooka kw'obwakabaka obw'obunnabbi bwa Baibuli mu Danyeri essuula ey'okubiri.

Okubikkulirwa kw’amazima kunyweza endowooza entono ey’obwakabaka obwogerwako mu bunnabbi bwa Bayibuli eyafuuka ekimu ku mazima ag’omuwendo aga Miller, naye ne kityaaka emirundi kkumi okusinga, kubanga kirimu amazima mangi nnyo okusinga ebyo abagoberera Miller bye baategeera mu kiseera kyabwe ekifunda mu byafaayo, era kiyimiririra ekigezo, nga nnamba “kkumi” bwe kiraga, era nga bwe kirabikibwa mu kabonero akulabula ak’oku ntandikwa akagamba nti, “Wano wali omutwe ogw’amagezi,” nga mu kutaputa kw’obunnabbi kitegeezebwa nti amazima agagoberera gano galigeza ebikanisa ebiweereddwa obubaka obugguddwawo nga katono nga tekunnaggwa ebiseera by’ekisa.

Mu Okubikkulirwa 17, Yokaana yatwalibwa mu eddungu ery’emyaka 1,260 egy’ekizikiza ky’obupapa. Yateekebwa ku nkomerero ddala y’ekiseera ekyo mu 1798, ekyo kye kyafaayo kye kimu ddala gye yateekebwawo mu Okubikkulirwa 13.

Ne nnyimirira ku musenyi ogw’ennyanja, ne ndaba ensolo eyimuka okuva mu nnyanja, ng’erina emitwe musanvu n’ennyanga kkumi; era ku nnyanga zaayo engule kkumi, ate ku mitwe gyaayo erinnya ery’okuvuma. Okubikkulirwa 13:1.

‘Obusenyu bw’ennyanja’ buyimirira mwaka gwa 1798, kubanga bulaga ekirabirwamu ky’ebyafaayo we Yokaana yalagirwa obufuzi bwa Papa (ekisolo eky’ennyanja) nga bwaali mu biseera ebyayita, era Amerika (ekisolo eky’ettaka) nga evviirayo, era mu nkomerero ng’eyogera ng’ejjoka mu kiseera ky’etteeka lya Ssande erijja mangu. Oluvannyuma ekisolo eky’ettaka kiniyigiriza ensi yonna okukiriza ‘ekifaananyi ky’ekisolo,’ ekyo ekigenda okwogera era ne kiteeka mu nkola amateeka ga Ssande ku nsi yonna.

"Mu kiseera bwe Obupapa bwaggyibwako amaanyi, ne busindikirizibwa okukomya okunyigiriza, Yokaana yalaba amaanyi amapya nga gavaayo okwefaananyiriza n’eddoboozi ly’omusota, era ne gatwala mu maaso omulimu gumu ogw’obukambwe n’ogw’okuwoola Katonda. Amaanyi ago, ag’enkomerero agagenda okulwana n’Ekkanisa n’etteeka lya Katonda, galagibwa ng’ensolo erina empondo ng’ez’abaana b’endiga. Ensolo ezazisooka zaava mu nnyanja; naye eno, olw’okuva mu nsi, eraga okuzukuka okw’emirembe kw’eggwanga kye kyakiikirira—Amerika." Signs of the Times, February 8, 1910.

Yokaana atwalibwa ku kifo kye kimu ky’ebyafaayo awatunuulirirwa afune okulaga okw’enkomerero kw’obwakabaka obwogerwako mu bunnabbi bwa Bayibuli mu mutwe ogw’ekkumi n’omusanvu. Nga ayimiridde ku kifo ekyo ky’okutunuuliriramu, obwakabaka bulagibwa. Asooka okutegeezebwa nti ekisolo kifuga ekkanisa ne gavumenti byombi, kubanga ye atudde si ku mitwe omusanvu kyokka, wabula ne ku nsozi omusanvu. Okutuula kwa mukyala omwenzi omukulu kulaga nti ye avuga ekisolo, era oyo avuga ekisolo ye akifuga.

Era omukazi gwe walaba ye kibuga ekyo ekinene, ekifuga abakabaka ab’ensi. Okubikkulirwa 17:18.

Ekigambo "reigneth" kitegeeza okukwata era n’okufuga. Omuvuzi afuga ensolo ng’akwata emiguwa gy’okufuga. Obwa Paapa bufuga emitwe musanvu era n’ensozi musanvu. Mu Danyeri essuula ey’okubiri, Danyeri agamba Nebukadduneeza nti ye "omutwe" ogw’ezaabu. Mu Isaaya essuula ey’omusanvu, "omutwe" kitegeeza kabaka, ekibuga ekikulu, oba obwakabaka.

Kubanga omutwe gwa Siriya ye Ddamasiko, n’omutwe gwa Ddamasiko ye Rezini; era mu bbanga lya myaka nkaaga mu etaano Efulayimu anamenyebwa, al eme okubeera eggwanga. N’omutwe gwa Efulayimu ye Samaliya, n’omutwe gwa Samaliya ye mutabani wa Remaliya. Bwe mutakkiriza, ddala temusigala mu nteeko. Yesaaya 7:7, 8.

Obwa Papa, obuli omukazi atudde ku nsolo, bufuuga bakabaka bonna ab'ensi yonna. Abo bakabaka bakiikirirwa ng' "abakabaka kkumi," ab'amaanyi g'ejjoka ag'ebiseera eby'enkomerero. Be bakabaka omwenzi wa Ttuulo gw'akolagana nabo mu bwenzi. Abo "bakabaka kkumi" bawaliriddwa okukkiriza obuyinza bw'obwa Papa, naye kabaka omusinga mu bakabaka abo kkumi ye Amerika. Amerika n'olwekyo n'ekiikirirwa Akabu, kabaka w'obwakabaka kkumi obw'omumambuka bwa Isirayiri. Ennamba "musanvu" ekiikirira "kutuukirivu," era bwe kulagibwa nti obwa Papa bufuuga bakabaka b'ensi, afuuga era n'abakabaka abo kkumi era atudde ku mitwe musanvu.

Wano we wali amagezi, kubanga ab’amagezi b’ennaku ez’enkomerero bakozesa enkola ya ‘olunyiriri ku lunyiriri,’ era bategeera nti buli kimu ku bifaananyi eby’obufuzi bye malaaya afuga biraga amazima g’emu. Era afuga n’ensozi musanvu, ate Abamillerite baategeera nti ‘ensozi’ mu bubaka bw’obunnabbi bwa Bayibuli kye kifaananyi ky’obwakabaka, naye era baategeera nti ebifaananyi biba n’amakulu agasinga gumu.

Ensozi nazo ziba akabonero k'ekkanisa. "Olusozi olutukuvu olw'ekitiibwa" mu Byawandiikibwa lukiikirira Ekkanisa ya Katonda.

Ekigambo Isaaya mutabani wa Amozi kye yalaba ku Yuda ne Yerusaalemi. Era mu nnaku ez’oluvannyuma, olusozi lw’ennyumba ya Mukama lijja kuyimirizibwa ku ntikko z’ensozi, era lijja okugulumizibwa okusinga ensozi entono; n’amawanga gonna gajja okuguddukirira eri. Era abantu bangi baligenda ne bagamba nti, Mujje, tulinnye olusozi lwa Mukama, eri ennyumba ya Katonda wa Yakobo; anaatuyigiriza amakubo ge, naffe tutambulire mu mpita ze: kubanga e Sayuuni mwe linaava etteeka, n’ekigambo kya Mukama okuva e Yerusaalemi. Isaaya 2:1-3.

"Ennyumba ya Mukama" ye ekkanisa ye, era ye "omusozi." Omwenzi omukulu atudde ku misozi musanvu, kityo ne kiraga nti afuga amakanisa gonna, nga bw'afuga bakabaka bonna. Alina obuyinza ku amakanisa gonna n'amawanga gonna mu nsi yonna.

Olubonekerwa Isaaya lw’ayogerako ng’agamba nti lwamujjira olw’ebikwata ku Yuda ne Yerusaalemi, lwe twogeddeko kaakano, lukyagenda mu maaso, era luba mu kyawandiikibwa kye kimu mu mutwe ogw’okuna; era, ng’okusinziira ku Isaaya, ku lunaku lwennyini olwo abantu bagamba, "Mujje, tugende waggulu ku lusozi lwa Mukama, mu nnyumba ya Katonda wa Yakobo." Mu kiseera kye kimu ekyo "abakazi musanvu" balangiribwa.

Ku lunaku olwo abakazi musanvu banaakwata ku musajja omu, nga boogera nti, Tulirya emmere yaffe, era twambala ebyambalo byaffe; naye tukkirize tuyitibwenga mu linnya lyo, okuggya enswaza yaffe. Ku lunaku olwo omutabi gwa Mukama gunaabanga mulungi era gwa kitiibwa, n’ebibala by’ensi binaabanga birungi era bisanyusa eri abo abawonye mu Isirayiri. Era kijja kuba nti oyo asigadde e Sayuuni n’oyo asigadde mu Yerusaalemi, baliyitibwa abatukuvu; buli eyawandiikiddwa mu balamu mu Yerusaalemi. Bw’anaabanga Mukama amaze okunaazizaawo obutali bulongoofu bw’abawala ba Sayuuni, era amaze okulongoosa omusaayi gwa Yerusaalemi okuva wakati waagwo, mu Mwoyo ogw’okusalawo ne mu Mwoyo ogw’okwokya. Era Mukama alikola ku buli kifo eky’okubeeramu ku Lusozi Sayuuni, era ku byenkuŋaaniro byayo, ekire n’omukka emisana, n’okumasamasa kw’omuliro ogwaka ekiro; kubanga ku kitiibwa kyonna walibaawo ekisenge eky’okukuuma. Era walibaawo eweema ng’ekisikiriza emisana okuva mu bugumu, era ng’ekifo eky’obuddukiro, era ng’ekisenge eky’okwekwasa okuva mu muyaga n’enkuba. Isaaya 4:1-6.

Olunaku olwogerwako mu bwolesebwa bwa Isaaya lwe essaawa ey’enkankano ennene eyogerwako mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkuminemu. Ab’amagezi abakkirizza okulagirwa “okuddayo” okuva mu kusuulibwaamu essuubi okwabaawo nga July 18, 2020, era ne batuukiriza ebyasabitibwa mu Eby’Abaleevi essuula amakumi abiri mu mukaaga, era abakuŋŋaanyiziddwa obunnabbi obusooka bwa Ezekyeri, bateekebwako akabonero bwe bakkiriza obubaka obw’okubiri bwa Ezekyeri ku mpewo ennya eza Isilamu. Oluvannyuma bawanikibwa waggulu mu ggulu ng’endera, era abaana ba Katonda abalala abali mu Babulooni batandika okuddamu okuyitibwa okubava mu Babulooni, okutandika ku nkankano y’ensi, nga kwe tteeka lya Ssande eriri kumpi okuteekebwa mu nkola. Endiga endala za Katonda bawulira obubaka okubava mu Babulooni, ne balangirira nti, “Mujje, tugende waggulu ku Lusozi lwa Mukama, mu Nnyumba ya Katonda wa Yakobo.”

Mu "ssaawa" eyo malaaya ennene atandika okuyimba ennyimba ze era akola obwenzi n’abakabaka ab’ensi. Abo abatawandiikiddwa mu kitabo ky’obulamu eky’Omwana gw’endiga bagoberera omalaaya, era amakanisa gaabwe gibeera wansi w’obuyinza bwe. Amakanisa ago galagiddwa Isaaya ng’ "abakazi musanvu." Abo "bakazi musanvu" be "ensozi musanvu" obwakapapa bujja okufugira kuzo, nga United States y’Amerika ekaka ensi yonna okuteekawo ekifaananyi ky’ensolo ekinaayogera era ne kireetera bonna okuteekebwako akabonero k’obuyinza bwa Papa.

Abo “abakazi omusanvu balikwata ku musajja omu,” era oyo “musajja” ye “musajja” Pawulo gw’ayita “omusajja w’ekibi.” Mu kiseera ekyo eky’okukemebwa abo abanasigalayo “mu Yerusaalemi, banaayitibwa abatukuvu, era buli omu yenna eyawandiikiddwa mu b’abalamu abali mu Yerusaalemi.” Abantu ba Katonda be abo mu kiseera ekyo amannya gaabwe gawandiikiddwa mu kitabo ky’obulamu, ekitabo ky’Omwana gw’Endiga eyattibwa okuva ku ntandikwa y’ensi. Ekitundu ekirala, abakwata ku “musajja w’ekibi,” be bali mu kitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’asatu abasinza omusajja w’ekibi.

Era bonna abatuula ku nsi banaamusinza, abo amannya gaabwe tegawandiikiddwa mu kitabo ky'obulamu eky'Omwana gw'Endiga eyattibwa okuva ku ntandikwa y'ensi. Omuntu yenna bw'aba n'okutu, awulire. Okubikkulirwa 13:8, 9.

“Esaawa” y’omukankano omukulu gw’ensi, ogw’ekizibu ky’etteeka lya Sande, ye nkomeko y’okusalirwa omusango okw’okunoonyereza; era okusalirwa omusango kusinziira ku bwoba erinnya lyo lisangiddwa oba nga terisangiddwa nga liyingiziddwa mu Kitabo ky’Obulamu; n’olwekyo mu kiseera ekyo ebika bibiri by’abantu, nga bimiririrwa mu ngeri gye bikwatagana n’Ekitabo ky’Obulamu, biraga ddala nti ttuuse ku bitundu eby’enkomerero by’okusalirwa omusango. Abo abakwata ku “muntu w’obujeemu,” balangirira nti bajja “kulya” “emmere yaabwe bo bennyini, era beeyambala” “ebyambalo byabwe bo bennyini,” naye kye baagala ennyo kye “okuyitibwa mu linnya lyo”.

Bajja kuuma empandiika yaabwe ey’enjigiriza z’okukkiriza (okulya omugaati gwabwe bo), era bajja kuuma okwewaako kwabwe ng’ekibiina ky’eddiini (ebyambalo byabwe bo), naye bajja okukiriza erinnya ly’ "omusajja w’ekibi." Erinnya ly’ "omusajja w’ekibi," lye "catholic", ekitegeeza "universal". Abo abakwata ku "omusajja w’ekibi," baagala okufuuka ekitundu ky’ "ekanisa eya wansi w’ensi yonna", gye ye Kanisa Katolika. Baagala enkolagana eyo okusobola "okuggyawo" "ekivume" kyabwe.

“Okunyoomebwa” kwogerera ku ebitundu bibiri ebikulu by’ekisolo ekifuga amakanisa gonna n’amawanga gonna mu nnaku ez’enkomerero. Mu “ssaawa y’ekikankano ekinene” mu Okubikkulirwa kkumi n’emu, “okubonaabona okw’okusatu kujja mangu.” “Okubonaabona okw’okusatu” kwe Buyisiramu. Mu “ssaawa y’ekikankano ekinene” mu Okubikkulirwa kkumi n’emu, ekkondeere ey’omusanvu eneevuga. Ekkondeere ey’omusanvu kye Buyisiramu. Buyisiramu bukuba mu “ssaawa y’ekikankano ekinene,” kubanga Katonda akozezza amakondeere gyonna ng’ebikozesebwa eby’obunnabbi mu kusalira omusango ku kusinza kwa Sande okw’okuwaaliriza mu byafaayo by’ensi byonna.

Bwe “kuzikirira kw’eggwanga” kwa United States kireeterwaawo mu tteeka lya Ssande eriribaawo mu bbanga ttono, “amawanga ganaanyiiga.” Mu bunabbi bwa Baibuli, Islam ye ewakaza obusungu mu mawanga, nga bwe kiragibwa mu kwogerwako okwasooka ku Islam mu kitabo ky’Olubereberye.

Malayika wa Mukama n’amugamba nti, Laba, olina olubuto, ojja kuzaala omwana w’obulenzi, era omutuume erinnya lye Isimaeri; kubanga Mukama awulidde okubonyaabonyezebwa kwo. Era aliba omusajja w’ensiko; omukono gwe guliba ku buli muntu, n’omukono gwa buli muntu guliba ku ye; era alibeera mu maaso ga baganda be bonna. Olubereberye 16:11, 12.

"Okunyooma" kw’ennaku ez’enkomerero kwe ddiini y’Obusiraamu. Amakanisa n’amawanga g’ensi yonna bijja kuteekebwa wansi w’obuyinza bw’Enteekateeka Empya y’ensi yonna ey’Mawanga Amagatte, efugibwa Ekkanisa Katolika. Papa ajja kutuuzibwa ku nteekateeka y’ensi emu, nga bwe Constantine yawa Obupapa ekifo kyakwo mu mwaka gwa 330. Amawanga bajja kusalawo nti obusobozi bwabwe okulwanyisa entalo ezireeteddwa ku bantu ng’eziva mu Obusiraamu busobola kutuukibwako bwokka singa bakoze wamu, era ekyo kijja kwesaba okugondera obuyinza obw’empisa, Amerika gy’ejja okusimbirira nti kye Ekkanisa ya Rooma. Nga bwe Justinian yawa Ekkanisa Katolika obuyinza bwayo obunene mu mwaka gwa 533, ebyafaayo bijja kuddamu. Amerika ejja kunyigirizza ensi mu maanyi g’amagye gaayo okugondera, nga bwe yakola Clovis ku lwa Ekkanisa Katolika mu mwaka gwa 496. Ebyafaayo eby’ekitundu eky’okubiri mu ssuula ey’ekkumi n’asatu ey’Okubikkulirwa bijja kuddamu.

Era ensolo gye nnalaba yali ng’engo, amagulu gaayo nga amagulu g’eddubu, n’akamwa kaayo nga akamwa k’empologoma; ne ddalagooni n’amuwa obuyinza bwe, n’entebe ye, n’obuyinza obunene. Okubikkulirwa 13:2.

Ekifaananyi bwe kinaaba kiteekeddwawo, olwo bakabaka b’ensi, abanyiize olw’obulumbaganyi obuva mu Busiraamu, bajja kutegeera nti ‘okuvuma’ eri Obusiraamu okuli mu nsi yonna, okwakozeseddwa okuleeta ekifaananyi ky’ensolo mu nsi yonna, tekwali kwe ‘kuvuma’ ‘omusajja w’ekibi’ (Yezeberi) kye yali alumirirwa ddala. Nga wayise dda, ensi ejja kumanya nti Yezeberi tafaayo ku Busiraamu n’akatono, naye nti omutima gwe gugonza okutta Eriya, nga Kerodiya bwe yatta Yokaana Omubatiza.

"Ebirowoozo ebirimu amagezi," ye "ebirowoozo by'ab'amagezi," era "ab'amagezi" be abo abategeera "okweyongera kw'obumanyi" okutuukawo bwe Empologoma ey'ekika kya Yuda eggulawo ebisiba by'Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, nga obudde bw'okugezesebwa buli kumpi okuggala.

Era n’aŋŋamba nti, Tobikkira bigambo eby’obunnabbi eby’ekitabo kino; kubanga ekiseera kiri kumpi. Atali mutuukirivu, asigale ng’atali mutuukirivu; n’oyo atali mulongoofu, asigale ng’atali mulongoofu; n’oyo omutuukirivu, asigale ng’omutuukirivu; n’oyo omutukuvu, asigale ng’omutukuvu. Okubikkulirwa 22:10, 11.

"Emitwe omusanvu ge gensozi omusanvu, mwe omukazi atudde," kiraga amazima nti obukulembeze bwa Papa bujja okufuga eby'ekkanisa n'eby'obufuzi byombi. Obubonero buba ne bitegeeza ebisukka mu kimu, era bulambulwa ne butegeerwa okusinziira ku nteekateeka y'ebigambo mwe bwereetebwamu. Wavaawo okuteesa nti olunyiriri luno lugalaga nti emitwe ge gensozi; kale ensonga ki ey'okutegeeza okubaawo okwawukana wakati w'emitwe (eby'obufuzi) n'ensozi (eby'ekkanisa)? Okwaawukana kuno kwateekebwawo mu Danyeri omutwe ogw'omusanvu n'ogw'omunaana. Mu mutwe ogw'omusanvu, Rooma ey'abapagani n'Rooma ya Papa byombi biyitiddwa "eby'enjawulo" okuva ku bisolo ebyabibanjirizza.

Bwe tukwataganya essuula musanvu ne ssuuula munaana (olunyiriri ku linyiriri), tusanga mu ssuuula munaana empembe entono ey’e Loma, nga ekyuukakuuka wakati w’omusajja, omukazi, omusajja, omukazi. Akabonero kamu (empembe entono) akakiikirira obuyinza bubiri. Mu bisuula ebyo, empembe eyimirira obwakabaka, era omutwe naye ayimirira obwakabaka. Mu ssuuula munaana, empembe entono eyimirira obwakabaka bubiri, obw’okuna n’obw’okutaano mu bunnabbi bwa Bayibuli. Empembe entono mu kifaananyi eyimirira obwakabaka bubiri, era obwakabaka obwabiri bw’eyimirira bumanyisa okwegatta kw’obuyinza bw’obufuzi n’obw’ekkanisa. Emitwe musanvu, era ate nga nsozi musanvu, gi yimirira obwakabaka bubiri; ekimu kye kya buyinza bw’ekkanisa, ekirala kye kya buyinza bw’obufuzi.

Mu Danyeri essuula ey’okubiri, waliwo obujulizi obulala ku kufaananyizibwa kuno okw’obunnabbi, kubanga omwo obwakabaka obusembayo, obwe Millerites baategeera nti bwe bwakabaka obw’okuna bwa Rooma, bulagibwa n’ebyuma n’ebbumba. Ebyuma n’ebbumba bitabiddwa wamu, newaakubadde mu mazima ebyuma tebitagattika na bbumba. Naye bwe Sister White annyonnyola ku “ebyuma n’ebbumba,” abirambulula ng’akabonero k’enkola z’ekkanisa n’ez’obufuzi, nga bwe kiragibwa mu “ennyanga entono” ey’omu Danyeri essuula ey’omunaana, era n’emitwe egiri mu Kubikkulirwa essuula 17, egyo era nga nsozi.

Tutuuse mu kiseera we omulimu omutukuvu gwa Katonda guliikirizibwa n’ebigere by’ekifaananyi mwe ebyuma byafanganyizibwa n’obufunda bw’ettaka ery’omubumbi. Katonda alina abantu, abantu abalonde, ab’okutegeera kwabwe kuteekwa okutukuzibwa, abatateekwa kukyonoona butukuvu nga bateeka ku musingi emiti, essubi n’obubalagaze. Buli mwoyo omwesigwa eri amateeka ga Katonda aliraba nti ekintu ekituyawula mu kukkiriza kwaffe ye Ssabiiti y’olunaku olw’omusanvu. Singa gavumenti yassa ekitiibwa ku Ssabiiti nga Katonda bw’alagidde, yandiyimiridde mu maanyi ga Katonda era mu kulwanirira okukkiriza okwaawaebwa abatukuvu omulundi gumu. Naye abakungu mu by’eggwanga balikuumirira ssabiiti ey’obulimba, era balifanganya okukkiriza kwabwe okw’eddiini n’okukuuma ekintu kino ekyazaalibwa obwa Papa, nga bakiteeka waggulu okusinga Ssabiiti Mukama gye yatukuza era n’agiwa omukisa, n’agigabula omuntu agikuumenga ng’etukuvu, nga kabonero wakati w’Ye n’abantu be okutuuka ku mirembe egy’enkumi. Okufanganya eby’ekkanisa n’eby’obufuzi kuyolekebwa ebyuma n’ettaka ery’omubumbi. Obumu buno bukendeeza amaanyi g’amakanisa gonna. Okuteekawo ekkanisa ku buyinza bwa gavumenti kulireeta ebivaamu ebibi. Abantu bamaze okuyita kumpi ku kkomo ly’okugumiikiriza kwa Katonda. Baateekedde amaanyi gaabwe mu by’obufuzi, era bagatte obumu n’obwa Papa. Naye ekiseera kijja lwe Katonda alibonereza abo abaagaggyamu amaanyi ku mateeka ge, era omulimu gwabwe omubi gunaabakubukirako bo bennyini. Okunnyonnyola Bayibuli kw’Abadiventisti Ab’Olunaku olw’Omusanvu, ekitundu 4, emiko 1168, 1169.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

Mu kifaananyi ekiraga omulimu gwa Kristo ku lwa ffe, n’okusalira omusango okunyiikivu kwa Sitaani ku ffe, Yoswa ayimirira ng’Omusaserodooti Omukulu, era asaba olw’abantu ba Katonda abakukuuma amateeka ge. Mu kiseera kye kimu Sitaani alaga abantu ba Katonda ng’abanyonoonyi nnyo, era aleeta mu maaso ga Katonda olukalala lw’ebibi bye yabakemye okukola mu bulamu bwabwe bwonna, era asuula ensonga nti olw’okwonoona kwabwe bamuweebwe mu mikono gye ababazikirize. Agamba nti tebalina kukumibwa bamalayika abaweereza ku mukago gw’obubi. Ajjudde obusungu kubanga tasobola kusiba abantu ba Katonda mu mitwalo awamu n’ensi, okumuwa obwesigwa obujjuvu. Bassekabaka n’abafuzi n’abagavana beteekeko akabonero ka Anti-Kristo, era balagibwa ng’omusota omukulu agenze okulwana ne batukuvu—abo abakukuuma amateeka ga Katonda era abalina okukkiriza kwa Yesu. Mu obukyayi bwabwe eri abantu ba Katonda, beemulaga nga balina n’omusango ogw’okulonda Balaba mu kifo kya Kristo.

Katonda alina omusango n’ensi. Omusango bwe gunaatuulibwa, ne bitabo ne biggulwaawo, alina ekibanji eky’entiisa ky’anaamaliriza, ekyo ekyandireetedde ensi okutya n’okukankana kaakano singa abantu tebabadde bazibikiddwa amaaso era tebasiruwaziddwa olw’obulimba n’eby’okulimbalimba bya Setaani. Katonda anakoowoola ensi okuddamu ensonga olw’okufa kw’Omwana we omu owazaalibwa yekka, gwe mu byonna n’engeri zonna ensi emukumye ku musaalaba nate, era emuteeka mu nsonyi mu lwatu mu kuyigganya abantu be. Ensi egaanye Kristo nga egaana abatukuvu be, era egaanye obubaka bwe nga egaana obubaka bwa banabbi, abatume, n’abatumibwa. Basudde abo ababadde bakolera awamu ne Kristo, era olw’ekyo banaasabibwa okuddamu ensonga. Obujulirwa eri Abasumba, 38, 39.